RKT-56/2003

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI i KONSUMENTÓW DELEGATURA URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW W KATOWICACH 40-024 Katowice, ul. Powsta ń ców 41a Tel./Fax (0-32) 256-46-96, Tel./Fax (0-32) 255-26-47, Tel./Fax (0-32) 255-44-04 E-mail: katowice@uokik.gov.pl Katowice, dn. 01.12.2003r. RKT-61-s-96/03/SG DECYZJA Nr RKT-56/2003 I. Na podstawie art. 23 c ust. 1 w zwi ą zku z art. 23 a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz. U. z 2003r. Nr 86, poz. 804) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. z 2002r. Nr 18, poz. 172; Dz.U. z 2003r. Nr 6, poz. 68) po przeprowadzeniu wszcz ę tego z urz ę du post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, – dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: uznaje si ę za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów dzia ł anie Invest Bank S.A., ul. Ostrobramska 77, 04-175 Warszawa, polegaj ą ce na tym, ż e w umowie o kredyt Invest Bank S.A. stosuje postanowienie wzorca umownego, które zosta ł o wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umów, uznanych za niedozwolone tj. : „ Spory wynikaj ą ce z niniejszej umowy, w tym spory o nadanie klauzuli wykonalno ś ci bankowemu tytu ł owi egzekucyjnemu strony poddaj ą w ł a ś ciwo ś ci S ą du powszechnego w ł a ś ciwego dla siedziby Oddzia ł u regionalnego Banku, nadzoruj ą cego prace jednostki organizacyjnej, w której jest prowadzony rachunek kredytobiorcy ” i nakazuje si ę zaniechanie jej stosowania. II. Na podstawie art. 23 c ust. 1 w zwi ą zku z art. 23 a ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz. U. z 2003r. Nr 86, poz. 804) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. z 2002r. Nr 18, poz. 172; Dz.U. z 2003r. Nr 6, poz. 68) po przeprowadzeniu wszcz ę tego z urz ę du post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, – dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: uznaje si ę za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów dzia ł anie Invest Bank S.A., ul. Ostrobramska 77, 04-175 Warszawa, polegaj ą ce na naruszeniu art. 16 ustawy z dnia 20 lipca 2001r. o kredycie konsumenckim (Dz. U. z 2001r. Nr 100, poz. 1081 z pó ź n zm.), w ten sposób ż e w og ł oszeniu pt. „Oprocentowanie kredytów” umieszczono informacje o oprocentowaniu kredytów nie precyzuj ą c czy podane oprocentowanie jest nominalne czy rzeczywiste i nakazuje si ę zaniechanie jej stosowania. III. Na podstawie art. 23 c ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz. U. z 2003r. Nr 86, poz. 804) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. z 2002r. Nr 18, poz. 172; Dz.U. z 2003r. Nr 6, poz. 68) po przeprowadzeniu wszcz ę tego z urz ę du post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, 1 – dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: okre ś la si ę Invest Bank S.A., ul. Ostrobramska 77, 04-175 Warszawa, ś rodki usuni ę cia trwaj ą cych skutków naruszenia zbiorowych interesów konsumentów w celu wykonania nakazu, polegaj ą ce na zaniechaniu stosowania we wzorcach umowy o kredyt, oraz w umowach niewykonanych w dacie uprawomocnienia si ę decyzji postanowie ń wpisanych do rejestru postanowie ń wzorców umów, uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 k.p.c., a tak ż e na zmianie og ł oszenia pod nazw ą „Oprocentowanie kredytów” w taki sposób by w og ł oszeniu tym podana by ł a rzeczywista roczna stopa oprocentowania dla ka ż dego z kredytów, którego oprocentowanie b ą d ź inny element kosztu tego kredytu zosta ł y w tym og ł oszeniu wskazane. IV. Na podstawie art. 72 w zwi ą zku z art. 75 i art. 80 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz. U. z 2003r. Nr 86, poz. 804) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. z 2002r. Nr 18, poz. 172; Dz.U. z 2003r. Nr 6, poz. 68), po przeprowadzeniu wszcz ę tego z urz ę du post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, – dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: postanawia si ę zobowi ą za ć Invest Bank S.A., ul. Ostrobramska 77, 04-175 Warszawa, do poniesienia kosztów niniejszego post ę powania w wysoko ś ci 37 z ł (s ł ownie z ł otych: trzydzie ś ci siedem). Uzasadnienie W dniu 20.08.2003r. wszcz ę te zosta ł o z urz ę du w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwanego dalej Organem Antymonopolowym) post ę powanie w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, w zwi ą zku z podejrzeniem podejmowania przez Invest Bank S.A., ul. Ostrobramska 77, 04-175 Warszawa, (zwany dalej Bankiem) bezprawnych dzia ł a ń nosz ą cych znamiona praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. Post ę powanie zosta ł o wszcz ę te na skutek informacji uzyskanych w toku przeprowadzonego przez Organ Antymonopolowy post ę powania wyja ś niaj ą cego (RKT-421-K- 27/03/SG) w sprawie ustalenia czy nast ą pi ł o naruszenie przepisów ustawy uzasadniaj ą ce wszcz ę cie post ę powania w sprawie zakazu stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowy interes konsumentów w zakresie przestrzegania przez ww. przedsi ę biorc ę ustawy z dnia 20 lipca 2001r. o kredycie konsumenckim (Dz. U. z 2001r. Nr 100, poz. 1081 z pó ź n. zm.). W toku ww. post ę powania wyja ś niaj ą cego w dniu 05.06.2003r. przeprowadzona zosta ł a kontrola w Invest Bank S.A., Oddzia ł Katowice, ul Warszawska 10. W wyniku analizy dokumentów zebranych w toku ww. kontroli oraz niniejszego post ę powania - faktycznie zawarte umowy o kredyt konsumencki (karty nr 90 do nr 97, od nr 98 do nr 108, od nr 109 do nr 111) oraz og ł oszenie informuj ą ce o oprocentowaniu kredytów (karty nr 32 do nr 34), stwierdzono, i ż w og ł oszeniu pod nazw ą „Oprocentowanie kredytów” umieszczono informacje o oprocentowaniu kredytów nie precyzuj ą c czy podane oprocentowanie jest nominalne czy rzeczywiste, co mog ł o narusza ć art. 16 ustawy o kredycie konsumenckim. W toku analizy ww. umów stwierdzono tak ż e, i ż Bank w umowie o kredyt stosuje postanowienie o tre ś ci „ Spory wynikaj ą ce z niniejszej umowy, w tym spory o nadanie klauzuli wykonalno ś ci bankowemu tytu ł owi egzekucyjnemu strony poddaj ą w ł a ś ciwo ś ci S ą du powszechnego w ł a ś ciwego dla siedziby Oddzia ł u regionalnego Banku, nadzoruj ą cego prace jednostki organizacyjnej, w której jest prowadzony rachunek kredytobiorcy ”. S ą d Okr ę gowy w Warszawie - S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów wyrokiem z dnia 31.01.2003 r. o sygn. akt XVII Amc 31/02 uzna ł za niedozwolone postanowienie o tre ś ci „ Wszelkie spory wynik ł e na tle zawartej umowy podlegaj ą wy łą czno ś ci s ą du powszechnego dla siedziby firmy przyjmuj ą cej zamówienie. ”, które w dniu 30.06.2003r., w pozycji 41, zosta ł o wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone. 2 W odpowiedzi na postanowienie o wszcz ę ciu post ę powania (karta nr 37) Bank wskaza ł , ż e postanowienie stosowane przez Bank nie jest to ż same z postanowieniem do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, gdy ż nie wskazuje jako s ą du w ł a ś ciwego s ą du, którego w ł a ś ciwo ść jest okre ś lana wed ł ug siedziby Banku, która znajduje si ę w Warszawie. Bank poinformowa ł tak ż e o podj ę ciu dzia ł a ń w celu zmiany zakwestionowanego postanowienia. Odno ś nie og ł oszenia pod nazw ą „Oprocentowanie kredytów” Bank wyja ś ni ł (karta nr 123), i ż og ł oszenie to jest integraln ą cz ęś ci ą „Tabeli oprocentowania lokat terminowych, terminowych wk ł adów oszcz ę dno ś ciowych oraz kredytów” wydan ą w formie Zarz ą dzenia Prezesa Zarz ą du Banku, a oprocentowanie w nim zawarte jest oprocentowaniem nominalnym, gdy ż „Tabela oprocentowania”. zawiera podstawowe informacje o ofercie kredytowej Banku i nie jest mo ż liwe w oparciu o wy łą czne tego rodzaju dane dokona ć wyliczenia rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania poszczególnego kredytu. Bank wskaza ł jednocze ś nie, i ż informacj ę o rzeczywistej rocznej stopie oprocentowania klient mo ż e uzyska ć po wskazaniu wybranych przez niego warunków kredytowania, a informacj ę tak ą mo ż e uzyska ć tak ż e na stronie internetowej banku, telefonicznie lub za pomoc ą poczty elektronicznej. Organ Antymonopolowy zwa ż y ł co nast ę puje. Zgodnie z art. 23 a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy. Nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów w art. 23 a ust. 2 stanowi, ż e za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów uwa ż a si ę w szczególno ś ci stosowanie postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o których mowa w art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego, naruszanie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, nieuczciw ą lub wprowadzaj ą c ą w b łą d reklam ę i inne czyny nieuczciwej konkurencji godz ą ce w zbiorowe interesy konsumentów. Zbiorowe interesy konsumentów podlegaj ą zatem ochronie przed godz ą cymi w nie naruszeniami polegaj ą cymi na sprzecznych z prawem (zakazanych przez przepisy innych ustaw) dzia ł aniach przedsi ę biorców. Tworz ą c katalog dzia ł a ń , które b ę d ą uznane za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów ustawodawca pos ł u ż y ł si ę zwrotem „w szczególno ś ci”. Oznacza to, ż e wskazany katalog ma charakter przyk ł adowy. Zamiarem ustawodawcy by ł o uznanie za praktyk ę dzia ł a ń , które naruszy ł y przepisy innych ustaw. W przepisie art. 23 a ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie ma odwo ł ania do konkretnych ustaw, z tego wzgl ę du, ż e by ł oby to sprzeczne z zasadami poprawnej legislacji, ale te ż niepotrzebnie ogranicza ł o Organ Antymonopolowy w jego decyzjach w sprawach niedozwolonych praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. Normy materialnoprawne istotne z punktu widzenia wydania decyzji znajduj ą si ę w innych ustawach, poza ustaw ą o ochronie konkurencji i konsumentów. Organ Antymonopolowy wydaj ą c decyzj ę , o jakiej mowa w art. 23 c ww. ustawy, musi zatem zastosowa ć inne ustawy i na podstawie ich przepisów oceni ć , czy dzia ł anie przedsi ę biorcy by ł o bezprawne. Przes ł ankami zastosowania art. 23 a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji konsumentów w przedmiotowej sprawie jest wykazanie bezprawno ś ci dzia ł a ń przedsi ę biorcy polegaj ą cych na naruszeniu zbiorowych interesów konsumentów. Wobec powy ż szego, aby okre ś lone zachowanie mog ł o zosta ć uznane za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów konieczne jest łą czne spe ł nienie dwóch przes ł anek: - bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy, - dzia ł anie powy ż sze narusza zbiorowe interesy konsumentów. Przedmiotem pierwszego zarzutu by ł o podejmowanie przez Bank bezprawnych dzia ł a ń nosz ą cych znamiona praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów , co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 23 a ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w ten sposób, ż e stosuje postanowienie wzorca umownego, które zosta ł o wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umów, uznanych za niedozwolone tj. : „Spory wynikaj ą ce z niniejszej umowy, w tym spory o 3 nadanie klauzuli wykonalno ś ci bankowemu tytu ł owi egzekucyjnemu strony poddaj ą w ł a ś ciwo ś ci S ą du powszechnego w ł a ś ciwego dla siedziby Oddzia ł u regionalnego Banku, nadzoruj ą cego prace jednostki organizacyjnej, w której jest prowadzony rachunek kredytobiorcy ” . Jak to ju ż wspomniano art. 23 a ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stanowi, ż e za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów uwa ż a si ę w szczególno ś ci stosowanie postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o których mowa w art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego. Przez stosowanie niedozwolonych postanowie ń umownych rozumie ć nale ż y realizowanie zawartej umowy w oparciu o zakazane postanowienia, tak wi ę c realizacj ę umowy w sposób zakazany. Jak wykazano powy ż ej, przedsi ę biorca naruszy ł prawo poprzez stosowanie zakazanych postanowie ń wpisanych do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych. Pos ł ugiwanie si ę postanowieniem, które zosta ł o wpisane do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych, po uznaniu go przez S ą d Okr ę gowy w Warszawie – S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów za niedozwolone, jest zakazane z mocy prawa. Zgodnie z art. 479 45 k.p.c. § 1 i § 2 Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów prowadzi na podstawie prawomocnych wyroków uwzgl ę dniaj ą cych powództwo w sprawie o uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone, rejestr postanowie ń wzorców uznanych za niedozwolone. Zgodnie z § 3 rejestr ten jest jawny. Zgodnie z ww. zapisami ka ż dy z przedsi ę biorców mo ż e uzyska ć stosowne informacje, o ile dochowa nale ż ytej staranno ś ci. U ł atwieniem jest publikacja ww. rejestru w formie elektronicznej na stronie www.uokik.gov.pl , co oznacza, ż e dost ę p do ww. informacji jest bardzo ł atwy. Niejako na marginesie nale ż y doda ć , i ż bardzo istotn ą wskazówk ę co do dopuszczalno ś ci zapisów w taki czy inny sposób ograniczaj ą cych w ł a ś ciwo ść miejscow ą s ą du stanowi ą zapisy art. 385 3 pkt 23 k.c. w powi ą zaniu z art. 27 k.p.c. do 46 k.p.c. Ze wzgl ę du na rozszerzon ą skuteczno ść klauzul (art. 479 43 k.p.c – wyrok prawomocny ma skutek wobec osób trzecich od chwili wpisania uznanego za niedozwolone postanowienia wzorca umowy do rejestru, o którym mowa w art. 479 45 k.p.c.), spe ł niaj ą one funkcj ę podobn ą do przepisów prawa. Tak wi ę c, dokonuj ą c oceny tre ś ci postanowie ń umownych wykorzystywanych przez przedsi ę biorców we wzorcach umownych nale ż y wykorzystywa ć regu ł y interpretacji wykszta ł cone w nauce prawa i praktyce orzeczniczej (wyk ł adnia j ę zykowa, systemowa, funkcjonalna i inna). St ą d te ż , niedozwolone b ę d ą takie postanowienia umów, które mieszcz ą si ę w „hipotezie” klauzuli wpisanej do rejestru, której tre ść zostanie ustalona w oparciu o dokonan ą jej wyk ł adni ę . Nie jest zatem konieczna dok ł adna, literalna identyczno ść klauzuli wpisanej do rejestru i klauzuli z ni ą porównywanej. Tre ść klauzuli wpisanej do rejestru brzmi: „Wszelkie spory wynik ł e na tle zawartej umowy podlegaj ą wy łą czno ś ci s ą du powszechnego dla siedziby firmy przyjmuj ą cej zamówienie. ”. Analiza porównawcza zapisów ww. klauzuli z klauzul ą stosowan ą przez Bank pozwala na wyci ą gni ę cie nast ę puj ą cych wniosków. Zarówno klauzula wpisana do rejestru jak i klauzula stosowana przez Bank wskazuje na poddanie sporów pod rozstrzygni ę cie s ą du, którego w ł a ś ciwo ść okre ś lona jest wed ł ug siedziby przedsi ę biorcy, który ww. zapis stosuje. Ró ż nice, które wyst ę puj ą w przedmiotowych zapisach wynikaj ą wy łą cznie z zastosowania odmiennej stylistyki i w ż aden sposób analiza ich tre ś ci nie pozwala na wyci ą gni ę cie odmiennych wniosków. Ka ż dy zatem spór zwi ą zany z zawart ą umow ą podlega ć b ę dzie rozstrzygni ę ciu podejmowanemu przez s ą d w ł a ś ciwy dla siedziby jednostki organizacyjnej oferenta – co wi ę cej pos ł u ż enie si ę sformu ł owaniem „ siedziba Oddzia ł u regionalnego Banku, nadzoruj ą cego prace jednostki organizacyjnej, w której jest prowadzony rachunek kredytobiorcy ” bez sprecyzowania o jak ą jednostk ę chodzi jest tym bardziej naganne, gdy ż konsument nie ma obowi ą zku zna ć struktury organizacyjnej Banku i w zasadzie nie wie jaki Oddzia ł regionalny Banku nadzoruje akurat t ą jednostk ę , w której zawar ł umow ę . Ka ż dy z ww. zapisów wy łą cza rozpoznanie sprawy przez s ą d w ł a ś ciwy miejscowo w przypadku gdy miejsce zamieszkania lub siedziby konsumenta b ę dzie inne ni ż siedziba Oddzia ł u regionalnego Banku nadzoruj ą cego prace jednostki organizacyjnej, w której jest prowadzony rachunek kredytobiorcy. Z tego wzgl ę du konsument mo ż e by ć zmuszony do prowadzenia procesu przed s ą dem w miejscowo ś ci odleg ł ej od swojego miejsca zamieszkania, co w ś wietle ww. przepisu jest niedopuszczalne. Przedmiotowy zapis wy łą cza tak ż e rozpoznanie sprawy przed s ą dem w ł a ś ciwym wed ł ug w ł a ś ciwo ś ci przemiennej w ś wietle art. 33, 34, 35 k.p.c. 4 Porównanie dwóch przytoczonych powy ż ej zapisów pozwala zatem na stwierdzenie, i ż ich tre ść w istocie nie ró ż ni si ę w sposób pozwalaj ą cy na stwierdzenie, i ż zapis zawarty w umowie Banku z konsumentem stanowi zapis, którego wykorzystanie we wzorcach umów nie zosta ł o zakazane. Zgodnie z art. 365 § 1 k.p.c. orzeczenie prawomocne wi ąż e nie tyko strony i s ą d, który je wyda ł , lecz równie ż inne s ą dy i organy pa ń stwowe, a w wypadkach w ustawie przewidzianych tak ż e inne osoby. S ą d orzekaj ą c co do postanowienia, i ż jest to niedozwolone postanowienie umowne stwierdza, i ż kszta ł tuje ono prawa i obowi ą zki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, równocze ś nie ra żą co naruszaj ą c jego interesy. Praktyka polegaj ą ca na realizacji umów zawartych z konsumentami i zawieraj ą cych niedozwolone postanowienia umowne, a tak ż e ewentualne zamieszczanie w nowo zawieranych umowach, postanowie ń , które zosta ł y wpisane do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych, narusza zbiorowy interes konsumentów. W zwi ą zku z powy ż szym nale ż a ł o orzec jak w punkcie I sentencji. Przedmiotem drugiego z zarzutów uczyniono podejmowanie, bezprawnych dzia ł a ń nosz ą cych znamiona praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów , co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 23 a ust. 1 i 2 przywo ł anej na wst ę pie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w ten sposób, ż e w og ł oszeniu pod nazw ą „Oprocentowanie kredytów” umieszczono informacje o oprocentowaniu kredytów nie precyzuj ą c czy podane oprocentowanie jest nominalne czy rzeczywiste, co mog ł o narusza ć art. 16 ustawy o kredycie konsumenckim. Warunki udzielania kredytów konsumenckich zosta ł y uregulowane w ustawie z dnia 20 lipca 2001r. o kredycie konsumenckim. Zgodnie z art. 2 ww. ustawy przez umow ę o kredyt konsumencki rozumie si ę umow ę , na mocy której przedsi ę biorca w zakresie swojej dzia ł alno ś ci, zwany dalej „kredytodawc ą ” udziela lub daje przyrzeczenie udzielenia konsumentowi kredytu w jakiejkolwiek postaci. Zgodnie za ś z art. 16 ww. ustawy w ofertach i reklamach dotycz ą cych kredytu konsumenckiego zawieraj ą cych jakiekolwiek dane dotycz ą ce kosztu kredytu konsumenckiego kredytodawca lub podmiot po ś rednicz ą cy w zawarciu umowy s ą obowi ą zani podawa ć rzeczywista roczn ą stop ę oprocentowania, wyliczon ą od rzeczywistego koszty kredytu. Uzasadnieniem takiego rozwi ą zania jest dostarczenie konsumentowi rzetelnej i pe ł nej informacji o ofercie kredytodawcy. Konsument na podstawie takiej informacji musi uzyska ć mo ż liwo ść porównania ofert poszczególnych kredytodawców w celu wyboru najkorzystniejszej oferty. Stopa oprocentowania stanowi jeden z zasadniczych elementów, które s ą przez kredytobiorc ę brane pod uwag ę jako kryterium wyboru ewentualnego kredytodawcy, stanowi ą c zgodnie z art. 69 ust.1 ww. ustawy z dnia 29.08.1997 Prawo bankowe (Dz. U. z 1997r. Nr 140, poz. 939 z pó ź n zm.) jedno ze ś wiadcze ń nale ż nych kredytodawcy w zwi ą zku z udzieleniem kredytu. W przedmiotowej sprawie nie ma ż adnych w ą tpliwo ś ci co do tego, ż e w og ł oszeniu b ę d ą cym przedmiotem omawianego zarzutu podaj ą c oprocentowanie kredytu nie pos ł ugiwa ł si ę rzeczywist ą roczn ą stop ą oprocentowania w zwi ą zku z powy ż szym spe ł niona zostaje przes ł anka bezprawno ś ci dzia ł ania przedsi ę biorcy. W my ś l art. 23 a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów dla stwierdzenia, ż e przedsi ę biorca stosuje praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów niezb ę dne jest łą czne spe ł nienie dwóch przes ł anek: dzia ł anie przedsi ę biorcy musi by ć bezprawne i zarazem narusza ć zbiorowe interesy konsumentów. Wobec powy ż szego drug ą przes ł ank ą , której wykazanie jest niezb ę dne dla stwierdzenia, i ż przedsi ę biorca stosuje praktyki naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów jest ustalenie, i ż jego bezprawne dzia ł anie narusza zbiorowe interesy konsumentów. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów reguluje zasady i tryb przeciwdzia ł ania praktykom naruszaj ą cym zbiorowe interesy konsumentów, co wynika z tre ś ci art. 1 ust. 2 tej ustawy. Zbiorowy interes konsumentów znaczy dotycz ą cy ogó ł u, a naruszenie tego interesu mo ż e mie ć miejsce, gdy skutkami dzia ł a ń sprzecznych z ustaw ą o ochronie konkurencji konsumentów dotkni ę ty jest szerszy kr ą g uczestników rynku, jak i wtedy, gdy dzia ł ania te wywo ł uj ą inne niekorzystne zjawiska. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów w odniesieniu do konsumentów chroni ich interesy jako zjawiska o charakterze instytucjonalnym, zbiorowym. Dzia ł aniami antykonsumenckimi s ą jedynie takie dzia ł ania, które dotykaj ą sfery interesów szerokiego kr ę gu uczestników rynku. Zdaniem Organu Antymonopolowego zakwestionowane w przedmiotowej decyzji dzia ł anie 5 przedsi ę biorcy - polegaj ą ce na tym, ż e w og ł oszeniu pt. „Oprocentowanie kredytów”, wysoko ść oprocentowania zaprezentowano w sposób, który nie pozwala na stwierdzenie czy jest to oprocentowanie nominalne czy rzeczywiste - godzi w interes konsumentów, nie mog ą oni bowiem korzysta ć z zagwarantowanego zgodnie z intencj ą ustawodawcy zapisami ustawy o kredycie konsumenckim prawa do informacji, które u ł atwia podj ę cie decyzji na podstawie jasnych przes ł anek – w przedmiotowej sprawie na podstawie rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania. Wskazane powy ż ej prawo do informacji chroni te ż interesy ekonomiczne konsumenta gwarantuj ą c w przypadku podania przez kredytodawc ę rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania, ż e decyzja o zaci ą gni ę ciu kredytu – a zatem przyj ę cia na siebie okre ś lonego zobowi ą zania zostanie podj ę ta w pe ł ni ś wiadomie. Do stwierdzenia stosowania przedmiotowej praktyki niezb ę dne jest wykazanie, i ż bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy godz ą ce w interes konsumentów, dotyczy tzw. zbiorowego interesu konsumentów. W niniejszej sprawie mamy do czynienia z naruszeniem interesów nieograniczonej liczby konsumentów, których nie da si ę zidentyfikowa ć tzn. aktualnych, a zw ł aszcza potencjalnych klientów Banku, gdy ż og ł oszenie b ę d ą ce przedmiotem zarzutu skierowane zosta ł o do nieograniczonego kr ę gu odbiorców i ka ż dy odwiedzaj ą cy sal ę operacyjn ą Banku mia ł mo ż liwo ść si ę z nim zapozna ć . W zwi ą zku z powy ż szym nale ż y stwierdzi ć , i ż w niniejszej sprawie zosta ł naruszony zbiorowy interes konsumentów i tym samym zasadne by ł o podj ę cie dzia ł a ń przewidzianych w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów dla odpowiedniej ochrony konsumentów. Spe ł niona zosta ł a zatem druga przes ł anka konieczna do uznania zachowania przedsi ę biorcy za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów. W przedmiotowej sprawie zaistnia ł y łą cznie obie przes ł anki konieczne do uznania zachowania przedsi ę biorcy za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów - bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy i naruszenie zbiorowych interesów konsumentów. W zwi ą zku z powy ż szym nale ż a ł o orzec jak w punkcie II sentencji. Zgodnie z art. 23 c ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów Organ Antymonopolowy w decyzji o uznaniu praktyki za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów mo ż e okre ś li ć ś rodki usuni ę cia trwaj ą cych skutków naruszenia zbiorowych interesów konsumentów w celu zapewnienia wykonania nakazu zaniechania jej stosowania. W zwi ą zku z powy ż szym, by usun ąć trwaj ą ce skutki naruszenia zbiorowych interesów konsumentów Invest Bank S.A. powinien nie tylko wprowadzi ć zmiany we wzorcu „umowy kredytu”, polegaj ą ce usuni ę ciu z nich postanowienia wpisanego do rejestru postanowie ń wzorców umów, uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 k.p.c., a nast ę pnie stosowa ć zmienione wzorce umowne przy zawieraniu nowych umów ale tak ż e odpowiednio zmieni ć tre ść umów ju ż zawartych, które nie zosta ł y jeszcze wykonane w dacie uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji. Ponadto, w odniesieniu do og ł oszenia pod nazw ą „Oprocentowanie kredytów” Invest Bank S.A. powinien wprowadzi ć do niego zmiany w takim zakresie aby w og ł oszeniu tym podana by ł a rzeczywista roczna stopa oprocentowania dla ka ż dego z kredytów, którego oprocentowanie b ą d ź inny element kosztu tego kredytu zosta ł y w tym og ł oszeniu wskazane. St ą d nale ż a ł o orzec jak w punkcie III sentencji decyzji. Zgodnie z art. 75 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Organ Antymonopolowy rozstrzyga o kosztach w drodze postanowienia, które mo ż e by ć zamieszczone w decyzji ko ń cz ą cej post ę powanie. W my ś l art. 72 ustawy, je ż eli post ę powanie zosta ł o wszcz ę te z urz ę du i w jego wyniku Organ Antymonopolowy stwierdzi ł naruszenie przepisów ustawy, przedsi ę biorca, który dopu ś ci ł si ę tego naruszenia, zobowi ą zany jest ponie ść koszty post ę powania. Post ę powanie w sprawie stosowania przez Invest Bank S.A. praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów zosta ł o wszcz ę te z urz ę du. W wyniku tego post ę powania Organ Antymonopolowy w punkcie I i II sentencji decyzji stwierdzi ł naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Kosztami niniejszego post ę powania dla Organu Antymonopolowego, s ą wydatki w wysoko ś ci 37 z ł zwi ą zane z korespondencj ą pomi ę dzy Organem Antymonopolowym, a Bankiem. W zwi ą zku z powy ż szym Organ Antymonopolowy postanowi ł obci ąż y ć Invest Bank S.A. kosztami post ę powania 37 z ł (s ł ownie z ł otych: trzydzie ś ci siedem). 6 St ą d nale ż a ł o orzec jak w punkcie IV sentencji. Koszty niniejszego post ę powania przedsi ę biorca obowi ą zany jest wp ł aci ć na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie w NBP o/o Warszawa Nr 51101010100078782231000000, w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji. Na postanowienie zawarte w punkcie IV niniejszej decyzji, na podstawie art. 78 ust. 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 1 pkt 2 k.p.c. przys ł uguje za ż alenie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach w terminie tygodnia od dnia dor ę czenia. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach. Dyrektor Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach Alicja Kral 7