RKT-49/2007

1 DELEGATURA UOKiK W KATOWICACH Katowice, dn. 30.10.2007r. RKT-61-10/07/SB DECYZJA Nr RKT-49/2007 Stosownie do art. 33 ust. 6 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) i § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 134, poz. 939), po przeprowadzeniu post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, wszcz ę tego z urz ę du przeciwko „WAGART WARSZAWA” Sp. z o.o. w Katowicach - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: I. Na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 tej ustawy uznaje si ę za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów bezprawne dzia ł anie „WAGART WARSZAWA” Sp. z o.o., polegaj ą ce na stosowaniu w „Zasadach szczegó ł owych w zakresie stosowania kart magnetycznych dla korzystaj ą cych z wyci ą gów stacji narciarskiej Soszów w Wi ś le ul. Cie ś larów 30 w sezonie narciarskim 2006/2007” postanowienia wzorców umów, które zosta ł o wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 Kodeks post ę powania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 z zm.) „ Kasa nie zwraca pieni ę dzy za pozosta ł e punkty na saldzie kart magnetycznych .” i nakazuje si ę zaniechania jej stosowania. II Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nak ł ada si ę na „WAGART WARSZAWA” Sp. z o.o., kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 5 000 z ł (s ł ownie z ł otych: pi ęć tysi ę cy), p ł atn ą do bud ż etu pa ń stwa, z tytu ł u naruszenia zakazu, o jakim mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w zakresie opisanym w punkcie I sentencji niniejszej decyzji. III. Na podstawie art. 77 ust. 1 w zwi ą zku z art. 80 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, postanawia si ę obci ąż y ć „WAGART WARSZAWA” Sp. z o.o. kosztami przeprowadzonego post ę powania i zobowi ą za ć do zwrotu na rzecz Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów kwoty 38 PLN (s ł ownie z ł otych: trzydzie ś ci osiem). Uzasadnienie W imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwanego dalej organem antymonopolowym) z urz ę du przeprowadzone zosta ł o post ę powanie wyja ś niaj ą ce w sprawie wst ę pnego ustalenia, czy w zwi ą zku z dzia ł alno ś ci ą „WAGART WARSZAWA” Sp. z o.o. (zwanej dalej WAGART, Spó ł k ą lub przedsi ę biorc ą ) wyst ę puje naruszenie uzasadniaj ą ce wszcz ę cie post ę powania w sprawie zakazu stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, o których mowa w art. 23a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz.U. z 2005r. Nr 244, poz. 2080 z zm.). W dniu 15.05.2007r. postanowieniem nr 1 (Karta nr 2) wszcz ę te zosta ł o z urz ę du post ę powanie w zwi ą zku z podejrzeniem stosowania przez WAGART bezprawnych dzia ł a ń nosz ą cych znamiona praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, co mog ł o stanowi ć naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji 2 i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) obowi ą zuj ą cej od dnia 21 kwietnia 2007r. – zwanej dalej ustaw ą antymonopolow ą ), polegaj ą cych na stosowaniu w „Zasadach szczegó ł owych w zakresie stosowania kart magnetycznych dla korzystaj ą cych z wyci ą gów stacji narciarskiej Soszów w Wi ś le ul. Cie ś larów 30 w sezonie narciarskim 2006/2007” postanowienia wzorców umów, które zosta ł o wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 Kodeks post ę powania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 z zm.) „ Kasa nie zwraca pieni ę dzy za pozosta ł e punkty na saldzie kart magnetycznych .” W odpowiedzi na zawiadomienie o wszcz ę ciu post ę powania w sprawie powy ż szej praktyki Spó ł ka wyja ś ni ł a, co nast ę puje (Karty nr 3-5). W opinii Spó ł ki zapis zosta ł wyrwany z kontekstu, gdy ż kolejny punkt zasad szczegó ł owych specyfikuje przypadki zwrotu punktów w przypadku awarii urz ą dze ń narciarskich i niemo ż no ś ci kontynuowania zjazdów z powodu wypadku klienta. Oprócz ww. zasad szczegó ł owych obowi ą zuje Regulamin korzystania z wyci ą gów narciarskich „Soszów”, w którym w pkt 17 zawarto postanowienie, i ż w sprawach nie obj ę tych regulaminem zastosowanie maj ą przepisy kodeksu cywilnego. Spó ł ka w pe ł ni przestrzega postanowie ń ustawy, w tym przepisów o odst ą pieniu od umowy, wypowiedzeniu oraz rozwi ą zaniu umowy. W szczególno ś ci odst ą pienie mo ż liwe jest tylko w wymienionych w przepisach przypadkach to jest: - je ż eli jedna ze stron dopuszcza si ę zw ł oki w wykonaniu zobowi ą zania z umowy wzajemnej a druga strona wyznaczy jej odpowiedni dodatkowy termin do wykonania z zagro ż eniem, i ż w razie bezskutecznego up ł ywu wyznaczonego terminu, b ę dzie uprawniona do odst ą pienia od umowy (art. 491 k.c.), - je ż eli jedno ze ś wiadcze ń wzajemnych sta ł o si ę niemo ż liwe wskutek okoliczno ś ci, za które ponosi odpowiedzialno ść strona zobowi ą zana, a w razie cz ęś ciowej niemo ż no ś ci ś wiadczenia jednej ze stron, je ż eli wykonanie cz ęś ciowe nie mia ł oby dla drugiej strony znaczenia ze wzgl ę du na w ł a ś ciwo ś ci zobowi ą zania albo ze wzgl ę du na zamierzony przez t ę stron ę cel umowy, wiadomy stronie, której ś wiadczenie sta ł o si ę cz ęś ciowo niemo ż liwe (art. 493 k.c.) Przepisy te w opinii Spó ł ki wystarczaj ą co chroni ą konsumenta i przyznaj ą mu uprawnienie do odst ą pienia od umowy w wypadkach przewidzianych przez ustawodawc ę za uzasadnione. Odst ą pienie od umowy jednej ze stron w ka ż dej chwili bez przyczyny by ł oby sprzeczne z natur ą umowy wzajemnej i zachwia ł oby pewno ść obrotu gospodarczego. W pozosta ł ych wypadkach odst ą pienie od umowy jest mo ż liwe tylko wtedy, gdy taka mo ż liwo ść b ę dzie przewidziana w samej umowie mi ę dzy stronami (art. 395 k.c.). W braku zastrze ż enia prawa odst ą pienia, ż adna ze stron nie mo ż e od umowy odst ą pi ć . Szczegó ł owe zasady stosowane przez WAGART przewiduj ą w ł a ś nie takie obiektywne sytuacje uprawniaj ą ce konsumenta do odst ą pienia od umowy, o czym by ł a mowa wy ż ej. Równie ż art. 435 k.c. wy łą cza odpowiedzialno ść przedsi ę biorcy za szkod ę wynik łą wskutek dzia ł ania si ł y wy ż szej. W niniejszym przypadku do dzia ł ania si ł y wy ż szej mo ż na zaliczy ć nag ł e za ł amanie si ę pogody, huragan, mg łę i ś nie ż yc ę uniemo ż liwiaj ą c ą korzystanie z wyci ą gu. Wprowadzenie zapisu, przy którym wy łą cznie od kaprysu konsumenta zale ż y zerwanie umowy, by ł oby sprzeczne z zasad ą równo ś ci stron stosunku prawnego. Przepisy prawa nie przewiduj ą takiej sytuacji aby konsument rezygnuj ą c z kontynuacji umowy mia ł zawsze prawo do zwrotu reszty uiszczonej ceny, proporcjonalnie do niewykorzystanego przez niego ś wiadczenia drugiej strony. Np. widz teatralny wychodzi po pierwszym akcie wystawionej sztuki, pasa ż er poci ą gu, który wykupi ł bilet na trasie Wroc ł aw – Warszawa wysiada w Cz ę stochowie, p ł ywak na basenie posiadaj ą cy bilet na jedn ą godzin ę wychodzi po dziesi ę ciu minutach, abonent telefonii komórkowej kupuje kart ę ze stu impulsami bez prawa zwrotu warto ś ci pozosta ł ych impulsów po up ł ywie okre ś lonego czasu, kierowca wykupuj ą cy bilet na autostrad ę , mimo zjazdu po kilku kilometrach nie ma prawa do zwrotu kwoty proporcjonalnej do nie przejechanej cz ęś ci trasy, rezygnuj ą cy z parkingu po kilku minutach, mimo op ł acenia ca ł ej godziny nie ma prawa do zwrotu reszty ceny do pe ł nej godziny. We wszystkich tych przypadkach ś wiadcz ą cy us ł ug ę jest gotów 3 nadal j ą ś wiadczy ć a to konsument jednostronnie z niej rezygnuje. Spó ł ka stwierdzi ł a, i ż takie same przepisy powinny obowi ą zywa ć wszystkich. Spó ł ka podnios ł a, i ż klient decyduje o wyborze ró ż norodnych ofert wyci ą gu. Czyli mo ż e kupi ć wjazdy pojedyncze, wielokrotne, czasowe itp. Zakupuj ą c wi ę ksz ą liczb ę wjazdów korzysta z rabatów. Ró ż ne s ą równie ż ceny wjazdów w soboty i niedziele w porównaniu do pozosta ł ych dni tygodnia. Karta magnetyczna rejestruje tylko ilo ś ci punktów a nie ich warto ść . Postawione zosta ł o pytanie, wed ł ug jakiej warto ś ci nale ż a ł oby zwraca ć niewykorzystane punkty. Kolejn ą komplikacj ę wprowadza przepis art. 395 § 2 k.c., który przewiduje, ż e w razie wykonania prawa odst ą pienia, umowa uwa ż ana jest za nie zawart ą a to co strony ju ż ś wiadczy ł y ulega zwrotowi w stanie niezmienionym. Zastosowanie tej normy w stosunkach gospodarczych budzi zastrze ż enia ze wzgl ę dów ksi ę gowych i podatkowych. Wykonane ju ż ś wiadczenie przedsi ę biorcy w postaci przewozu wyci ą giem nale ż a ł oby uzna ć za nieby ł e a nale ż nego wynagrodzenia nie mo ż na uzna ć za zap ł at ę za us ł ug ę , która wcze ś niej obj ę ta by ł a paragonem z kasy fiskalnej. Przy zwrotach takiej zap ł aty nale ż y wystawi ć faktur ę koryguj ą c ą VAT dla której prawid ł owo ś ci konieczne jest uzyskanie dok ł adnych danych personalnych klienta dotychczas anonimowego. Praktyka pokazuje ż e cz ę sto zainteresowani odmawiaj ą ujawnienia swoich danych osobowych ze wzgl ę dów prawnych i rodzinnych. Niezale ż nie od powy ż szych argumentów istotne jest, ż e sporz ą dzenie faktury koryguj ą cej przez kasjerk ę trwa oko ł o 8 minut, co doprowadza do sza ł u t ł um narciarzy czekaj ą cych w kolejce na wjazd. Spó ł ka stwierdzi ł a, i ż równie ż urz ę dy skarbowe niech ę tnie odnosz ą si ę do cz ę stych zwrotów utargów za ś wiadczone us ł ugi czy sprzedane towary. Podejrzewaj ą c manipulacje sprzedawcy, zmierzaj ą c ą do obni ż enia podatku dochodowego i uzyskania zwrotu podatku VAT. Zwrócono uwag ę , ż e w krajach Unii Europejskiej, posiadaj ą cych wi ę ksze ni ż Polska tradycje w narciarstwie zjazdowym, a takimi s ą Austria i W ł ochy nie ma obowi ą zku zwrotu warto ś ci punktów na ka ż de żą danie konsumenta. W wyj ą tkowych przypadkach losowych, to jest wypadku na stoku, przy zwrocie pobierana jest op ł ata manipulacyjna w wysoko ś ci 1 Euro. Osoba towarzysz ą ca nie ma prawa do zwrotu. Spó ł ka podnios ł a równie ż , ż e konsumenci wykorzystuj ą instytucje zwrotu warto ś ci niewykorzystanych punktów jako swoistego bankomatu, którego z regu ł y nie ma w ma ł ych miejscowo ś ciach górskich. Mechanizm dzia ł ania jest nast ę puj ą cy. Klient któremu brak ł o gotówki na bie żą ce wydatki, kupuje np. 500 punktów, za które p ł aci w kasie kart ą p ł atnicz ą . Po jednym wje ź dzie zwraca pozosta ł e punkty i otrzymuje zwrot gotówki na inne wydatki, odnosz ą c dodatkow ą korzy ść unikania zap ł aty prowizji bankowej za korzystanie z bankomatu. Dodatkowo WAGART wniós ł o rozwa ż enie zasadno ś ci postawionego Spó ł ce zarzutu o stosowaniu klauzul niedozwolonych, tym bardziej ż e przytoczone w postanowieniu przypadki zakazu zwrotu ceny za op ł acony kurs j ę zykowy maj ą inny charakter, ni ż wyci ą gi narciarskie. Spó ł ka poinformowa ł a, i ż zakwestionowany zapis w Zasadach stosowania kart magnetycznych jest stosowany od sezonu 2006/2007 (Karta nr 9). Organ antymonopolowy ustali ł , co nast ę puje: W trakcie post ę powania, organ antymonopolowy ustali ł , ż e Spó ł ka dzia ł alno ść prowadzi na podstawie wpisu do Krajowego Rejestru S ą dowego (Karty nr 24-27). Polega ona m.in. na przewozie osób wyci ą gami narciarskimi. Spó ł ka warunki korzystania z wyci ą gów oraz sposób p ł atno ś ci okre ś la w odpowiednich dokumentach (Karty nr 20-21): w „Zasadach szczegó ł owych w zakresie stosowania kart magnetycznych dla korzystaj ą cych z wyci ą gów stacji narciarskiej Soszów w Wi ś le ul. Cie ś larów 30 w sezonie narciarskim 2006/2007” umieszczone jest postanowienie, „Kasa nie zwraca pieni ę dzy za pozosta ł e punkty na saldzie kart magnetycznych.” W toku niniejszego post ę powania organ antymonopolowy zwa ż y ł , co nast ę puje: Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy antymonopolowej zakazane jest stosowanie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. Ustawa antymonopolowa w art. 24 ust. 2 i 3 stanowi, ż e przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie 4 bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy, w szczególno ś ci stosowanie postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 K.p.c., naruszanie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, nieuczciw ą lub wprowadzaj ą c ą w b łą d reklam ę i inne czyny nieuczciwej konkurencji godz ą ce w zbiorowe interesy konsumentów. Nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów. W przypadku, gdy dosz ł o do naruszenia art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, organ antymonopolowy na mocy art. 26 ust. 1 tej ustawy uznaje okre ś lon ą praktyk ę za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i nakazuje zaniechanie jej stosowania. Jako „sprzeczne z prawem” nale ż y kwalifikowa ć zachowania sprzeczne z nakazem zawartym w ustawie, rozporz ą dzeniu wydanym na podstawie i dla wykonania ustawy, umow ą mi ę dzynarodow ą maj ą c ą bezpo ś rednie zastosowanie w stosunkach wewn ę trznych. Sprzeczne z prawem s ą czyny: zabronione i zagro ż one sankcj ą karn ą , czyny zabronione pod sankcjami dyscyplinarnymi, czyny zakazane przepisami administracyjnymi lub przepisami prawa gospodarczego publicznego, czyny zabronione przepisami o charakterze cywilnym, sprzeczne z nakazami zawartymi w prawie cywilnym lub prawie administracyjnym. Bezprawno ść jest tak ą cech ą dzia ł ania, która polega na jego sprzeczno ś ci z normami prawa lub zasadami wspó łż ycia spo ł ecznego, bez wzgl ę du na win ę , a nawet ś wiadomo ść sprawcy. Dla ustalenia bezprawno ś ci dzia ł ania wystarczy, ż e okre ś lone zachowanie koliduje z przepisami prawa. /Por. Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji Komentarz, pod redakcj ą prof. dr hab. Janusza Szwaji, Wydawnictwo CH BECK, Warszawa 2000, s.117 - 118/ Wobec powy ż szego, aby okre ś lone zachowanie mog ł o zosta ć uznane za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów konieczne jest łą czne spe ł nienie dwóch przes ł anek: - bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy, - dzia ł anie narusza zbiorowe interesy konsumentów. Spó ł ce zosta ł postawiony zarzut stosowania postanowie ń wzorców umownych, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c. Wzorce umowne wykorzystywane przy zawieraniu umów z konsumentami mog ą by ć poddane kontroli abstrakcyjnej. Kontroli abstrakcyjnej wzorca jako takiego (art. 479 36 – 479 45 K.p.c.) dokonuje si ę niezale ż nie od tego, czy wzorzec by ł , czy te ż nie by ł zastosowany w konkretnej umowie. Kontrola taka obejmuje klauzule pojedyncze lub zbiorowe (ca ł y wzorzec lub jego fragment). Oceny postanowie ń w wypadku kontroli abstrakcyjnej dokonuje S ą d Okr ę gowy w Warszawie – S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wy łą cznie do kompetencji tego S ą du nale ż y uznanie postanowie ń wzorców umownych za niedozwolone. Art. 479 43 K.p.c rozszerza prawomocno ść wyroku wydanego w sprawie o uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone na osoby trzecie. Skutek tzw. prawomocno ś ci rozszerzonej nast ę puje od chwili wpisania wzorca umowy do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, prowadzonego przez Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c. Konsekwencj ą umieszczenia postanowienia umownego w w/w rejestrze, jest to, ż e pos ł u ż enie si ę nim b ę dzie mia ł o skutek wprowadzenia do umowy elementu bezwzgl ę dnie przez prawo zakazanego. Wpis do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych oznacza, ż e od tego momentu stosowanie takiej klauzuli jest zakazane we wszystkich wzorcach umownych. W zakresie punktu I sentencji decyzji oceniana praktyka dotyczy stosowania postanowienia wzorca umowy, które zosta ł o wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 k.p.c.: „ Kasa nie zwraca pieni ę dzy za pozosta ł e punkty na saldzie kart magnetycznych .” Kwestionowane postanowienie oraz postanowienia poni ż ej przytoczone wpisane do rejestru, pomimo ró ż nic w sformu ł owaniu tre ś ci, maj ą to ż samy charakter, a skutek ich stosowania jest identyczny. Postanowienie przytoczone poni ż ej zosta ł o uznane za niedozwolone wyrokiem z dnia 19 czerwca 2002r. sygn. akt XVII Amc 34/01 S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w sprawie z powództwa Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji 5 i Konsumentów przeciwko „ The American Academy of English" Sp. z o.o. z siedzib ą w Katowicach. Postanowienie to zosta ł o wpisane do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych w dniu 14 sierpnia 2003r. w pkt 78. S ą d uzna ł za niedozwolone i zakaza ł stosowania postanowienia w brzmieniu: „P ł atno ść za kurs: po dokonaniu wp ł aty pieni ą dze nie ulegaj ą zwrotowi”. S ą d dokonuj ą c oceny przedmiotowego postanowienia stan ął na stanowisku, i ż generalna zasada niezwracania stronie umowy ceny pomimo niekorzystania z przedmiotu umowy jest sprzeczna z dobrymi obyczajami oraz ra żą co narusza interesy konsumenta. S ł uchacz bowiem nie mo ż e zosta ć ca ł kowicie pozbawiony mo ż liwo ś ci zrezygnowania z uczestnictwa w kursie. Brak mo ż liwo ś ci otrzymania zwrotu wp ł aconych pieni ę dzy jest nieadekwatny do ochrony kupca przed pochopno ś ci ą decyzji i dzia ł a ń konsumenta. Takie postanowienie narusza zdaniem S ą du, zasady wspó łż ycia spo ł ecznego takie jak: zaufanie stron, ż yczliwo ść , uczciwo ść . Taki wzorzec umowny koliduje równie ż z dobrymi obyczajami kupieckimi, które nie przewiduj ą w ł a ś nie zachowa ń takich jak: nadmierna ch ęć zysku czy wyzysk. W opinii S ą du, ustawodawca umie ś ci ł postanowienie odpowiadaj ą ce zakazanemu postanowieniu umownemu w katalogu niedozwolonych postanowie ń w art. 385 3 pkt 12 i 13 k.c. Stanowisko S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów zosta ł o uznane za s ł uszne przez S ą d Apelacyjny w Warszawie Wydzia ł Cywilny, który w wyroku z dnia 24 czerwca 2003r. sygn. akt I ACa 1672/02 stwierdzi ł , i ż w/w postanowienie stanowi niedozwolone postanowienie umowne w rozumieniu art. 385 1 § 1 k.c., gdy ż wprost wynika to z art. 385 3 pkt 12 k.c. Art. 385 3 pkt 12 k.c. okre ś la, i ż wy łą czenie obowi ą zku zwrotu konsumentowi uiszczonej zap ł aty za ś wiadczenie niespe ł nione w ca ł o ś ci lub cz ęś ci, je ż eli konsument zrezygnuje z zawarcia umowy lub jej wykonania w razie w ą tpliwo ś ci jest niedozwolonym postanowieniem umowy. Dodatkowo S ą d Apelacyjny w pe ł ni podzieli ł stanowisko S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, i ż postanowienie w ra żą cy sposób narusza interes konsumenta przez naruszenie zasady równorz ę dno ś ci stron, zasady ekwiwalentno ś ci ś wiadcze ń . Kolejne postanowienie o to ż samym charakterze z postanowieniem zakwestionowanym w pkt I sentencji decyzji zosta ł o uznane za niedozwolone wyrokiem z dnia 16 grudnia 2004r. sygn. akt XVII Amc 19/04 S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w sprawie z powództwa Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów przeciwko Jackowi Grochowskiemu – Centrum J ę zyków Obcych „Perfect” w Raciborzu. Postanowienie to zosta ł o wpisane do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych w dniu 5 maja 2005 r. w pkt 392. S ą d uzna ł za niedozwolone i zakaza ł stosowania postanowienia w brzmieniu: „ Wszelkie wniesione przez Kursanta op ł aty nie podlegaj ą zwrotowi ”. Przedmiotem oceny w niniejszym post ę powaniu jest sposób rozliczania dokonanych wp ł at przez konsumentów z tytu ł u zakupionych punktów uprawniaj ą cych do korzystania z wyci ą gów narciarskich. Za korzystanie z wyci ą gów op ł ata jest pobierana z karty magnetycznej poprzez pomniejszenie ilo ś ci punktów na niej znajduj ą cych si ę za korzystanie z wyci ą gów narciarskich stacji narciarskiej Soszów w Wi ś le. Karta magnetyczna jest wydawana po wniesieniu op ł aty – kaucji oraz dokonaniu zakupu punktów. Nabywaj ą c punkty konsument musi przewidzie ć , ile razy b ę dzie korzysta ł z wyci ą gu, aby naby ć odpowiadaj ą c ą temu ilo ść punktów. Jest to istotne, gdy ż zgodnie z zakwestionowanym postanowieniem „ Kasa nie zwraca pieni ę dzy za pozosta ł e punkty na saldzie kart magnetycznych .” Zgodnie z powy ż ej przytoczonymi orzeczeniami S ą du, prawo do zatrzymania przez przedsi ę biorc ę wniesionych op ł at z tytu ł u us ł ug, które nie zosta ł y wykonane bez wzgl ę du na okoliczno ś ci ich niewykonania narusza interesy konsumentów poprzez naruszenie zasady równorz ę dno ś ci stron i zasady ekwiwalentno ś ci ś wiadcze ń . Pomimo ró ż nych przedmiotów umów, których postanowienia s ą porównywane, to tak samo umo ż liwiaj ą przedsi ę biorcom zatrzymanie wp ł aconych przez konsumentów ś rodków pieni ęż nych pomimo nie zrealizowania us ł ug. Bior ą c pod uwag ę powy ż sze mo ż na uzna ć zakwestionowane postanowienia za to ż same z przytoczonymi powy ż ej uznanymi przez S ą d za niedozwolone postanowienia umowne. W przedmiotowym przypadku ilo ść punktów pobieranych za jednorazowy wyjazd jest w ka ż dym przypadku taka sama bez wzgl ę du na ilo ść punktów, które s ą zapami ę tane na karcie. 6 Konsument nabywa dowoln ą ilo ść punktów. Z przedstawionych cenników nie wynika, aby mo ż liwe by ł o otrzymanie dodatkowych punktów przy zakupie wi ę kszej ich ilo ś ci, lub aby mo ż liwe by ł o otrzymanie upustu. W ustosunkowaniu si ę do wszcz ę cia post ę powania, WAGART poinformowa ł , i ż w pe ł ni przestrzega postanowie ń ustawy kodeksu cywilnego, w tym przepisów o odst ą pieniu od umowy, wypowiedzeniu oraz rozwi ą zaniu umowy. W opinii Spó ł ki odst ą pienie od umowy jednej ze stron w ka ż dej chwili bez przyczyny by ł oby sprzeczne z natur ą umowy wzajemnej i zachwia ł oby pewno ść obrotu gospodarczego. Wprowadzenie zapisu, który w ocenie Spó ł ki umo ż liwia zerwanie umowy w ka ż dym przypadku, by ł oby sprzeczne z zasad ą równo ś ci stron stosunku prawnego. Powo ł ane przez przedsi ę biorc ę przepisy art. 491 i 493 k.c. reguluj ą ce prawo do odst ą pienia od umowy dotycz ą umów wzajemnych (Karta nr 3). Dodatkowo zgodnie z przytoczonym art. 395 k.c. prawo do odst ą pienia powinno wynika ć z tre ś ci umowy (Karta nr 4). Zgodnie z art. 487 § 2 k.c. umowa jest wzajemna, gdy obie strony zobowi ą zuj ą si ę w taki sposób, ż e ś wiadczenie jednej z nich ma by ć odpowiednikiem ś wiadczenia drugiej. „Z definicji umowy wzajemnej zawartej w ww. § 2 wynika, ż e jest to umowa dwustronnie zobowi ą zuj ą ca. Tak wi ę c na podstawie takiej umowy ka ż da ze stron jest jednocze ś nie wierzycielem i d ł u ż nikiem. Istoty umowy wzajemnej jednak nale ż y upatrywa ć w czym ś innym, a mianowicie w okoliczno ś ci, ż e mi ę dzy ś wiadczeniami stron zachodzi swoista relacja. Polega ona na tym, ż e ś wiadczenie jednej z nich ma by ć odpowiednikiem ś wiadczenia drugiej. Ś wiadczenia nie musz ą by ć obiektywnie równowa ż ne, czy te ż ekwiwalentne. Decyduje ocena (uznanie) samych stron. Nie oznacza to, ż e obiektywna warto ść wzajemnych ś wiadcze ń jest nieistotna. Ma ona znaczenie, aczkolwiek zawsze w powi ą zaniu z elementem subiektywnym, przy rozwa ż aniu, czy umow ę nie cechuje wyzysk (art. 388).” 1 Art. 488 § 1 k.c. stanowi, i ż ś wiadczenie b ę d ą ce przedmiotem zobowi ą za ń z umów wzajemnych ( ś wiadczenia wzajemne) powinny by ć spe ł nione jednocze ś nie, chyba ż e z umowy, z ustawy albo z orzeczenia s ą du lub decyzji innego w ł a ś ciwego organu wynika, i ż jedna ze stron obowi ą zana jest do wcze ś niejszego ś wiadczenia. „Zasad ą w umowach wzajemnych jest, ż e ś wiadczenia wzajemne stron maj ą by ć spe ł nione jednocze ś nie, czyli z „r ę ki do r ę ki”. Poj ę cia „jednoczesno ś ci” oczywi ś cie nie mo ż na rozumie ć dos ł ownie, chodzi tutaj jedynie o zaakcentowanie, ż e ś wiadczenia stron jako swoje odpowiedniki pozostaj ą w nader bliskim zwi ą zku czasowym. W rzeczywisto ś ci wystarczaj ą ca b ę dzie gotowo ść ś wiadczenia przez ka ż d ą ze stron. Wyj ą tek od wskazanej zasady mo ż e wynika ć z umowy, ustawy albo z orzeczenia s ą du lub decyzji innego w ł a ś ciwego organu”. 2 Bior ą c pod uwag ę powy ż sze, powsta ł e zobowi ą zanie pomi ę dzy Spó ł k ą , a konsumentem ma charakter przedp ł atowy. Konsument spe ł nia ś wiadczenie wcze ś niej ni ż spe ł nia je Spó ł ka. W przedmiotowym przypadku konsumenci dokonuj ą c zakupu okre ś lonej ilo ś ci punktów dokonuj ą kalkulacji, ile razy skorzystaj ą z przejazdu w trakcie godziny. Jednak ilo ść tych przejazdów jest uzale ż niona od wielu czynników, m.in. od ilo ś ci osób ch ę tnych, które w tym samym okresie chc ą skorzysta ć z wyci ą gu. Wraz ze wzrostem ilo ś ci ch ę tnych maleje ilo ść mo ż liwych wyjazdów. Zale ż no ść ta wynika z technicznych ogranicze ń mo ż liwo ś ci wyjazdów osób w jednostce czasu, np. godzinie. D ł ugo ść oczekiwania na wjazd z uwagi na du żą ilo ść oczekuj ą cych jest czynnikiem niezale ż nym od konsumenta, natomiast wprost wp ł ywa na mo ż liwo ść lub niemo ż liwo ść spe ł nia ś wiadczenia przez WAGART. W konsekwencji przewidywania konsumentów poczynione w momencie dokonywania zakupu punktów mog ą nie zosta ć zrealizowane. Dokument „Zasady szczegó ł owe w zakresie stosowania kart magnetycznych” przewiduje mo ż liwo ść uzyskania zwrotu równowarto ś ci punktów tylko w sytuacji powa ż nej awarii urz ą dze ń wyci ą gów narciarskich oraz niemo ż no ś ci kontynuowania zjazdów z powodu wypadku klienta. Spó ł ka zwróci ł a uwag ę , i ż tre ść zakwestionowanego postanowienia nale ż y czyta ć łą cznie z tre ś ci ą pkt 17 Regulaminu. W jej opinii przedmiotowy zapis nale ż y odczyta ć w nast ę puj ą cy 1 Pod reakcj ą G. Bie ń ka: komentarz do art. 487 kodeksu cywilnego, Lex Polonica Warszawa 2003, s. 552 2 Ibid s. 552 7 sposób: „kasa zwraca pieni ą dze za pozosta ł e punkty na saldzie kart magnetycznych na zasadach przewidzianych w kodeksie cywilnym”. Jednak faktycznie ww. punkt Regulaminu brzmi „W sprawach nie obj ę tych niniejszym regulaminem zastosowanie maj ą przepisy kodeksu cywilnego.” W opinii organu antymonopolowego ze wzgl ę du na wcze ś niej powo ł an ą interpretacj ę art. 395 k.c. zgodnie z któr ą prawo do odst ą pienia powinno wynika ć z tre ś ci umowy, interesy konsumentów w tym przypadku nie s ą wystarczaj ą co chronione. W ustosunkowaniu si ę do wszcz ę cia Spó ł ka podawa ł a ró ż ne dziedziny, w których nie dopuszcza si ę mo ż liwo ś ci odst ą pienia od umowy oraz otrzymania cz ęś ci wp ł aconych ś rodków pieni ęż nych, tj. wyj ś cie w trakcie spektaklu z teatru, przerwanie podró ż y poci ą giem. Wydaje si ę , i ż zbie ż no ść powy ż szych us ł ug dotyczy odpowiednio jednorazowego wyjazdu, a nie zakupu punktów uprawniaj ą cych do kilkukrotnego wyjazdu w nieokre ś lonej przysz ł o ś ci. Zarzucana praktyka nie dotyczy nierozliczenia ceny za nieuko ń czony wyjazd przez konsumenta, lecz niezwracania ś rodków pieni ęż nych z tytu ł u nie rozpocz ę tych wyjazdów. Natomiast zakwestionowane postanowienie, tak jak i przytoczone postanowienia uznane przez S ą d za niedozwolone uniemo ż liwiaj ą otrzymanie zwrotu dokonanych z góry p ł atno ś ci za us ł ugi realizowane przez przedsi ę biorc ę nawet do roku. Organ antymonopolowy analizuj ą c charakter ś wiadczonej us ł ugi stwierdzi ł , i ż do sposobu jego wykonania maj ą zastosowanie przepisy ogólne kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 353 1 k.c. strony zawieraj ą umow ę mog ą u ł o ż y ć stosunek prawny wed ł ug uznania, byleby jego tre ść lub cel nie sprzeciwia ł y si ę w ł a ś ciwo ś ci (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom wspó łż ycia spo ł ecznego. Przedmiotowy artyku ł ogranicza swobod ę umów ze wzgl ę du na zasady wspó łż ycia spo ł ecznego. Na gruncie kodeksu zobowi ą za ń zak ł adano, ż e umowa jest sprzeczna z dobrymi obyczajami, je ż eli wykracza przeciwko uznanym w spo ł ecze ń stwie zasadom moralnym lub przyj ę tej w obrocie uczciwo ś ci. W razie ukszta ł towania tre ś ci stosunku w sposób sprzeczny z zasadami wspó łż ycia spo ł ecznego sankcj ą jest niewa ż no ść umowy (art. 58 § 2). W przedmiotowym przypadku Spó ł ka przy zawieraniu umów z konsumentami pos ł uguje si ę wzorcem, który okre ś la warunki ś wiadczenia us ł ug. Tym samym ich postanowienia zgodnie z art. 385 1 § 1 k.c. nie wi ążą konsumenta, je ż eli jego prawa i obowi ą zki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, ra żą co naruszaj ą jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). S ą d Okr ę gowy w Warszawie – S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów dokonuj ą c oceny postanowienia umownego ocenia okre ś lony zapis, i w momencie jego wpisania do rejestru klauzula przestaje by ć postanowieniem konkretnego wzorca umownego, a staje si ę samodzielnie funkcjonuj ą c ą zasad ą , która zosta ł a zakwestionowana. Ze wzgl ę du na rozszerzon ą skuteczno ść klauzul (art. 479 43 K.p.c.), spe ł nia ona funkcj ę podobn ą do przepisów prawa. Tak wi ę c, dokonuj ą c oceny tre ś ci postanowie ń umownych wykorzystywanych przez przedsi ę biorców we wzorcach umownych nale ż y wykorzystywa ć regu ł y interpretacji wykszta ł cone w nauce prawa i praktyce orzeczniczej (wyk ł adnia j ę zykowa, systemowa, funkcjonalna i inna). St ą d te ż , niedozwolone b ę d ą takie postanowienia umów, które mieszcz ą si ę w „hipotezie” klauzuli wpisanej do rejestru, której tre ść zostanie ustalona w oparciu o dokonan ą jej wyk ł adni ę . Nie jest zatem konieczna dok ł adna, literalna identyczno ść klauzuli wpisanej do rejestru i klauzuli z ni ą porównywanej. Czynnikiem przes ą dzaj ą cym o podobie ń stwie dwóch klauzul powinien by ć zatem zamiar, cel, jakiemu ma s ł u ż y ć kwestionowane postanowienie. Je ś li cel utworzenia spornej klauzuli odpowiada celowi sformu ł owania klauzuli uznanej za niedozwolon ą , oba zapisy mo ż na uzna ć za to ż same. Zgodnie z art. 365 § 1 k.p.c. orzeczenie prawomocne wi ąż e nie tyko strony i s ą d, który je wyda ł , lecz równie ż inne s ą dy i organy pa ń stwowe, a w wypadkach w ustawie przewidzianych tak ż e inne osoby. S ą d orzekaj ą c co do postanowienia, i ż jest to niedozwolone postanowienie umowne stwierdza, i ż kszta ł tuje ono prawa i obowi ą zki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, równocze ś nie ra żą co naruszaj ą c jego interesy. Zgodnie z art. 385 1 § 1 k.c. przez niedozwolone postanowienie umowne uwa ż a si ę , postanowienie umowy zawieranej z konsumentem nie uzgodnione indywidualnie, które kszta ł tuje jego prawa i obowi ą zki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, ra żą co naruszaj ą c jego interesy. Bior ą c pod uwag ę powy ż sz ą 8 wyk ł adni ę , mo ż na stwierdzi ć , i ż praktyki polegaj ą ce na zamieszczaniu w zawieranych umowach, postanowie ń , które zosta ł y wpisane do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych jest bezprawne i narusza zbiorowe interesy konsumentów. Powy ż sze zosta ł o potwierdzone w uchwale S ą du Najwy ż szego z dnia 13 lipca 2006r. sygn. akt III SZP 3/06. oraz wyroku SOKiK z dnia 25. 05. 2005r. (sygn. akt XVII Ama 46/04). Pos ł ugiwanie si ę w obrocie konsumenckim klauzulami uznanymi przez S ą d Okr ę gowy w Warszawie – S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów za abuzywne jest bowiem zakazane prawem. Prezes Urz ę du mo ż e stwierdzi ć stosowanie przez przedsi ę biorc ę praktyki o której mowa w art. 23 a ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów polegaj ą cej na pos ł ugiwaniu si ę postanowieniem wzorca umownego, które zosta ł o wpisane do rejestru, bez wzgl ę du na to, czy wpis dotyczy tego przedsi ę biorcy, przeciwko któremu jest prowadzone post ę powanie, czy te ż zwi ą zany jest z dzia ł aniami innych kontrahentów konsumentów. (S ą d Apelacyjny w wyroku z dnia 02.12.2005r. (sygn. akt VI ACa 760/05). Podobne twierdzenie S ą d Apelacyjny zawar ł we wcze ś niejszym wyroku, tj. w orzeczeniu z dnia 29.09.2005r. (sygn. akt VI ACa 381/05), gdzie przywo ł uj ą c stanowisko S ą du Najwy ż szego wyra ż one w uchwale z dnia 19. 12. 2003r. III CZP 95/03 (OSNC 2005/2/25), wskaza ł , ż e wyrok uwzgl ę dniaj ą cy powództwo przez uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone i zakazanie ich stosowania ma, zgodnie z art. 479 43 k.p.c., od chwili wpisania do odpowiedniego rejestru, skutek tak ż e wobec osób trzecich. Pomimo, i ż powy ż ej przywo ł ane wyroki zapad ł y pod rz ą dami ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów z 2000r., to orzecznictwo to nale ż y uzna ć za aktualne tak ż e w aktualnym stanie prawnym. Na gruncie obecnie obowi ą zuj ą cej ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów z 2007r. rozwa ż na kwestia zosta ł a uregulowania w analogiczny sposób, a zatem nie wyst ę puj ą ró ż nice, które nakazywa ł yby odej ś cie od ustalonej linii orzecznictwa i w konsekwencji tego odmienn ą ocen ę prawn ą badanego zagadnienia. Przedmiotowa praktyka dotyczy mo ż liwo ś ci odzyskania zwrotu równowarto ś ci niewykorzystanych punktów zapisanych na karcie magnetycznej, tak wi ę c dotyczy postanowienia umowy wa ż nego zarówno dla konsumentów, którzy chc ą zawrze ć umowy, jak i tych, którzy nadal dysponuj ą kartami z zapisanymi niewykorzystanymi punktami. Dlatego te ż zakwestionowane praktyki naruszaj ą interesy konsumentów, którzy zawarli umowy, a tak ż e przysz ł ych potencjalnych klientów. Umowy mog ą zawrze ć wszystkie osoby ni ą zainteresowane. Tym samym oferta korzystania z wyci ą gów narciarskich skierowana jest do nieograniczonej grupy konsumentów. Bior ą c pod uwag ę przes ł anki podane w powy ż szym uzasadnieniu stosowania praktyki, organ antymonopolowy stwierdzi ł , ż e jest ona bezprawna, oraz narusza interesy konsumentów. W zwi ą zku z faktem, ż e zaistnia ł y łą cznie obie przes ł anki, tj. bezprawno ść dzia ł a ń oraz naruszenie interesów nieograniczonej grupy konsumentów, organ antymonopolowy uzna ł ocenian ą praktyk ę za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów. Wobec powy ż szego orzeka si ę jak w pkt I sentencji. II. Zgodnie z art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy antymonopolowej, Prezes Urz ę du mo ż e skorzysta ć z uprawnienia do na ł o ż enia na przedsi ę biorc ę stosuj ą cego praktyki naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów kary pieni ęż nej w wysoko ś ci nie wi ę kszej ni ż 10% przychodu osi ą gni ę tego w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enia kary. Kara taka mo ż e by ć na ł o ż ona bez wzgl ę du na to, czy przedsi ę biorca dopu ś ci ł si ę naruszenia celowo, czy te ż nieumy ś lnie. Stosownie do art. 111 ustawy antymonopolowej przy ustalaniu wysoko ś ci kar pieni ęż nych, w tym kar okre ś lonych w art. 106 tej ustawy, nale ż y uwzgl ę dni ć w szczególno ś ci okres, stopie ń oraz okoliczno ś ci naruszenia przepisów ustawy, a tak ż e uprzednie naruszenie przepisów ustawy. W pkt I sentencji decyzji stwierdzono stosowanie przez przedsi ę biorc ę praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów opisanej szczegó ł owo powy ż ej. Praktyka ta polega na pos ł ugiwaniu si ę w umowach z konsumentami postanowieniem wzorca umowy uznanym przez SOKiK za niedozwolone co jest bezprawne. Konsekwencj ą stosowania powy ż szej praktyki jest 9 naruszenie ekonomicznych interesów konsumentów. Dodatkowo stosowanie zakwestionowanego postanowienia w praktyce umo ż liwia przysporzenie Spó ł ce dodatkowych korzy ś ci finansowych. Przychód osi ą gni ę ty przez przedsi ę biorc ę w 2006r. ustalono na podstawie z ł o ż onych przez niego dowodów (Karta nr 9, 11). Przy ustalaniu wysoko ś ci kary organ antymonopolowy uzna ł za zasadne odnie ść j ą równie ż do kwoty odpowiadaj ą cej wysoko ś ci ą warto ś ci przychodu osi ą gni ę tego przez Spó ł k ę z tytu ł u ś wiadczenia us ł ug w zakresie wyci ą gów narciarskich, a wi ę c w zwi ą zku z dzia ł alno ś ci ą , z któr ą s ą zwi ą zane praktyki oceniane w ramach niniejszego post ę powania. Kara nak ł adana przez Prezesa Urz ę du na przedsi ę biorc ę , który dopu ś ci ł si ę stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów s ł u ż y podkre ś leniu naganno ś ci ocenianego zachowania. Zawodowy (profesjonalny) charakter ś wiadczenia us ł ug wymaga prowadzenia dzia ł alno ś ci w sposób zapewniaj ą cy poszanowanie dobrych obyczajów oraz s ł usznych interesów konsumentów, co wi ąż e si ę z respektowaniem obowi ą zuj ą cych przepisów prawa. Przedsi ę biorca, jako podmiot o wieloletnim do ś wiadczeniu, powinien wiedzie ć , ż e okre ś laj ą c warunki umowne nie mo ż e stosowa ć klauzul uznanych przez SOKiK za abuzywne, ani w inny sposób godzi ć w interesy s ł abszych uczestników rynku, jakimi s ą konsumenci. Decyduj ą c o na ł o ż eniu kary i jej wysoko ś ci wzi ę to pod uwag ę wszystkie ww. okoliczno ś ci, jak i mo ż liwo ś ci finansowe przedsi ę biorcy. Orzeczona kara powinna stanowi ć dolegliwo ść dla uczestnika niniejszego post ę powania, tak aby jej na ł o ż enie skutkowa ł o w przysz ł o ś ci zapobie ż eniem zaistnienia podobnych sytuacji. Powy ż sze okoliczno ś ci uzasadniaj ą na ł o ż enie na przedsi ę biorc ę kary, o jakiej mowa w art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy antymonopolowej. Z drugiej strony nale ż y te ż podkre ś li ć wymiar edukacyjny i wychowawczy zastosowanego ś rodka oraz wyrazi ć nadziej ę , ż e odniesie on spodziewany skutek na przysz ł o ść . Za zastosowaniem kary w wysoko ś ci oznaczonej w tej decyzji przemawia te ż fakt, ż e mo ż liwo ść nak ł adania kar pieni ęż nych na przedsi ę biorców, którzy dopu ś cili si ę naruszenia zbiorowych interesów konsumentów Prezes Urz ę du posiada dopiero od niedawna, gdy ż od 21.04.2007r. W zwi ą zku z tym ponownie nale ż y zwróci ć uwag ę na wymiar edukacyjny stosowanej sankcji. Niniejsza kara powinna te ż stanowi ć przestrog ę dla przedsi ę biorcy na przysz ł o ść . Poza wymiarem indywidualnym kary, nale ż y zwróci ć uwag ę na jej wymiar ogólny, funkcj ę odstraszaj ą c ą i wychowawcz ą w stosunku do innych uczestników rynku. Funkcja edukacyjna jest w niniejszym przypadku tak ż e w wymiarze ogólnym szczególnie istotna, gdy ż jak wskazano powy ż ej kary za stosowanie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów nak ł adane w tym trybie stanowi ą nowo ść w polskim porz ą dku prawnym. W ś wietle powy ż szych okoliczno ś ci wysoko ść kary ustalono na poziomie 5 000 z ł (s ł ownie z ł otych: pi ęć tysi ę cy), tj. 0,5% kary maksymalnej. Co stanowi równie ż oko ł o 0,05% przychodu uzyskanego w roku 2006r. z tytu ł u prowadzonej dzia ł alno ś ci. Miarkuj ą c kar ę organ antymonopolowy postanowi ł wzi ąć pod uwag ę okoliczno ść , ż e Spó ł ka dopu ś ci ł a si ę naruszenia przepisów ustawy antymonopolowej po raz pierwszy. W ocenie Prezesa Urz ę du kara wymierzona w tej wysoko ś ci jest adekwatna do stopnia naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Prezes Urz ę du, kieruj ą c si ę potrzeb ą zdecydowanego przeciwdzia ł ania stosowaniu praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów uzna ł , ż e orzeczona kara powinna stanowi ć dolegliwo ść dla uczestnika niniejszego post ę powania. W tym przypadku kara powinna spe ł ni ć jednak przede wszystkim funkcj ę prewencyjn ą i wychowawcz ą , tak aby zapobiec w przysz ł o ś ci naruszeniom przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Wobec powy ż szego orzeczono jak w punkcie II sentencji. III. Na podstawie art. 77 ust. 1 ustawy antymonopolowej, je ż eli post ę powanie zosta ł o wszcz ę te z urz ę du i w jego wyniku Prezes Urz ę du stwierdzi ł naruszenie przepisów ustawy, przedsi ę biorca lub zwi ą zek przedsi ę biorców, który dopu ś ci ł si ę tego naruszenia, zobowi ą zany jest ponie ść koszty post ę powania. Zgodnie z art. 80 ustawy antymonopolowej, organ antymonopolowy rozstrzyga o kosztach, w drodze postanowienia, które mo ż e by ć zamieszczone w decyzji ko ń cz ą cej post ę powanie. 10 Post ę powanie przeciwko „WAGART WARSZAWA” Sp. z o.o. w sprawie stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, zosta ł o wszcz ę te z urz ę du. Na podstawie ustale ń dokonanych w trakcie post ę powania w punkcie I decyzji stwierdzone zosta ł o naruszenie przepisów ustawy antymonopolowej. Kosztami niniejszego post ę powania dla organu antymonopolowego, s ą wydatki w wysoko ś ci 38 z ł zwi ą zane z korespondencj ą prowadzon ą z przedsi ę biorc ą . W zwi ą zku z powy ż szym organ antymonopolowy postanowi ł obci ąż y ć przedsi ę biorc ę kosztami post ę powania w wysoko ś ci 38 PLN (s ł ownie z ł otych: trzydzie ś ci osiem). Wobec powy ż szego orzeka si ę jak w punkcie III sentencji decyzji. Zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów kar ę pieni ęż n ą nale ż y ui ś ci ć w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP o/o Warszawa Nr 51101010100078782231000000. Koszty niniejszego post ę powania przedsi ę biorca obowi ą zany jest wp ł aci ć na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie w NBP o/o Warszawa Nr 51101010100078782231000000. Stosownie do tre ś ci art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od daty jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach Na postanowienie zawarte w punkcie III niniejszej decyzji, na podstawie art. 81 ust. 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z 479 28 § 1 pkt 2 k.p.c. przys ł uguje za ż alenie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach w terminie tygodnia od dnia dor ę czenia. Dyrektor Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach Alicja Kral