RKT-44/2003

1 PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW W KATOWICACH 40-024 Katowice, ul. Powsta ń ców 41a Tel./Fax (0-32) 256-46-96, Tel/Fax (0-32) 255-26-47, Tel. /Fax (0-32) 255-44-04 E-mail: katowice@uokik.gov.pl Katowice, dnia 16.10.2003r. RKT-61-s-53/03/AW Decyzja Nr RKT-44/2003 Na podstawie art. 78 ust. 4 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz. U. z 2003r. Nr 86, poz. 804) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. z 2002r. Nr 18, poz. 172; ze zm. Dz.U. z 2003r. Nr 6, poz. 68), po rozpatrzeniu odwo ł ania MEGA TRAVEL Sp. z o.o. w Katowicach od decyzji Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 25.08.2003r. nr RKT- 35/2003, – dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: zmienia si ę w/w decyzj ę nr RKT-35/2003 w nast ę puj ą cym zakresie: 1. punkt III w ten sposób, ż e nadaje si ę mu brzmienie - „Na podstawie art. 23 d w zwi ą zku z art. 23 a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz. U. z 2003r. Nr 86, poz. 804) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. z 2002r. Nr 18, poz. 172; ze zm. Dz.U. z 2003r. Nr 6, poz. 68) po przeprowadzeniu z urz ę du post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, – dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: stwierdza si ę ż e praktyka MEGA TRAVEL Sp. z o.o. ul. Kochanowskiego 12 w Katowicach, polegaj ą ca na podawaniu ceny w ramach oferty przedstawianej na stronach internetowych w walucie obcej nie narusza zbiorowych interesów konsumentów.” 2. punkt V w ten sposób, ż e nadaje si ę mu brzmienie - „Na podstawie art. 23 c ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz. U. z 2003r. Nr 86, poz. 804) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. z 2002r. Nr 18, poz. 172; ze zm. Dz.U. z 2003r. Nr 6, poz. 68) po przeprowadzeniu z urz ę du post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, – dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: okre ś la si ę MEGA TRAVEL Sp. z o.o. ul. Kochanowskiego 12 w Katowicach ś rodki 2 usuni ę cia trwaj ą cych skutków naruszenia zbiorowych interesów konsumentów w celu wykonania nakazu polegaj ą ce na zaniechaniu stosowania we wzorcach umów w/w przedsi ę biorcy dotycz ą cych ś wiadczenia us ł ug turystycznych, zwanych Ogólnymi Warunkami Uczestnictwa w imprezach Organizowanych przez MEGA TRAVEL sp. z o.o. postanowie ń naruszaj ą cych przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. o us ł ugach turystycznych (tekst jednolity Dz.U. z 2001r. Nr 55, poz. 578) w umowach niewykonanych w dacie uprawomocnienia si ę decyzji, a tak ż e w nowych umowach zawieranych po tej dacie.” 3. punkt VI w ten sposób, ż e nadaje si ę mu brzmienie - „Na podstawie art. 100 e ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz. U. z 2003r. Nr 86, poz. 804) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. z 2002r. Nr 18, poz. 172; ze zm. Dz.U. z 2003r. Nr 6, poz. 68) po przeprowadzeniu z urz ę du post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, – dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: maj ą c na uwadze wa ż ny interes konsumentów nadaje si ę decyzji w zakresie punktów I i V rygor natychmiastowej wykonalno ś ci .” Uzasadnienie W dniu 13.06.2003r. w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwanego dalej organem antymonopolowym), postanowieniem wszcz ę to z urz ę du post ę powanie przeciwko MEGA TRAVEL Sp. z o.o. ul. Kochanowskiego 12 w Katowicach (zwanemu dalej Biurem MEGA TRAVEL) w sprawie stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów polegaj ą cych na: I. stosowaniu we wzorcach umów postanowie ń naruszaj ą cych przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. o us ł ugach turystycznych (tekst jednolity Dz.U. z 2001r. Nr 55, poz. 578) w nast ę puj ą cym zakresie: 1. Rozdzia ł Ogólnych Warunków w Imprezach Organizowanych przez MEGA TRAVEL sp. z o.o. (zwanych dalej OWU) Zawarcie umowy punkt 8 zdanie 1o brzmieniu – „W przypadkach koniecznych biuro zastrzega sobie prawo zmiany warunków umowy i ceny.” Stwierdzono mo ż liwo ść naruszenia art. 17 ustawy o us ł ugach turystycznych. 2. Rozdzia ł OWU Zawarcie umowy punkt 8 zdanie 2 w zwi ą zku z punktem 9 zdanie 1 i 2 Punkt 8 zdanie 2o brzmieniu - „W przypadkach zmiany ceny powy ż ej 10% Klient mo ż e zrezygnowa ć z imprezy pod warunkiem powiadomienia Biura osobi ś cie lub listem poleconym, nie pó ź niej ni ż 3 dni po otrzymaniu informacji o dop ł acie.” Punkt 9 zdania 1 i 2 o brzmieniu - „Klientowi przys ł uguje zwrot pe ł nej wp ł aty, je ż eli rezygnacja lub niemo ż no ść udzia ł u w imprezie nast ę puje z przyczyn le żą cych po stronie biura. Nale żą do nich: • zmiana istotnych warunków umowy – wzrost ceny powy ż ej 10%, zmiana terminu lub trasy; rezygnacja z tych przyczyn mo ż e nast ą pi ć w ci ą gu trzech dni po otrzymaniu z biura pisemnego powiadomienia; brak odpowiedzi w tym terminie uwa ż a si ę za akceptacj ę zmienionych warunków umowy” Stwierdzono mo ż liwo ść naruszenia art. 14 ust. 5 ustawy o us ł ugach turystycznych. 3. Rozdzia ł OWU Realizacja umowy, reklamacje punkt 7o brzmieniu - „Biuro nie odpowiada za: 3 • zmiany w programie imprezy powsta ł e na skutek opó ź nie ń przewozowych, spowodowanych niesprzyjaj ą cymi warunkami atmosferycznymi oraz innymi zak ł óceniami pracy przewo ź nika” Stwierdzono mo ż liwo ść naruszenia art. art. 11 b ustawy o us ł ugach turystycznych. 4. Rozdzia ł OWU Realizacja umowy, reklamacje punkt 10 o brzmieniu - „Biuro nie dokonuje zwrotu warto ś ci niezrealizowanych ś wiadcze ń , je ż eli w czasie trwania imprezy nast ą pi ł a zmiana programu z przyczyn niezale ż nych od biura.” Stwierdzono mo ż liwo ść naruszenia art. 11 b ustawy o us ł ugach turystycznych. 5. Rozdzia ł OWU Realizacja umowy, reklamacje punkt 17 zdanie 1 o brzmieniu - „Informacje dotycz ą ce ubezpieczenia Klienta zawarte s ą w programie imprezy.” Stwierdzono mo ż liwo ść naruszenia art. 14 ust. 2 pkt 7 ustawy o us ł ugach turystycznych. 6. Rozdzia ł OWU Realizacja umowy, reklamacje punkt 18 o brzmieniu - „W sprawach nieuregulowanych powy ż szymi warunkami stosuje si ę przepisy Kodeksu Cywilnego.” Stwierdzono mo ż liwo ść naruszenia art. 14 ust. 2 pkt 10 ustawy o us ł ugach turystycznych. 7. Rozdzia ł OWU Informacje dodatkowe, odno ś nik 12 o brzmieniu - „biuro ma prawo dokonania zmian w imprezie lub jej odwo ł ania je ż eli uzna, ż e z powodu zaistnia ł ych okoliczno ś ci nie jest w stanie wywi ą za ć si ę z zawartej umowy. W takim przypadku biuro niezw ł ocznie poinformuje o nich Klientów – w terminie powy ż ej 14 dni przed rozpocz ę ciem imprezy listem poleconym, a w terminie pó ź niejszym telefonem lub telegramem. Nie dotyczy to jednak dokonania zmian obiektywnie uznanych za ma ł o istotne, jak na przyk ł ad zmiana hoteli bez obni ż enia standardu w obr ę bie tej samej miejscowo ś ci, zmiana kolejno ś ci ś wiadcze ń itd. Po otrzymaniu informacji o istotnych zmianach uczestnik ma prawo w ci ą gu 7 dni zrezygnowa ć z imprezy. Brak odpowiedzi uwa ż a si ę za akceptacj ę zmienionych warunków.” Stwierdzono mo ż liwo ść naruszenia art. 14 ust. 5 ustawy o us ł ugach turystycznych. 8. Rozdzia ł OWU V Rezygnacja z udzia ł u w imprezie - pkt 3 stanowi: „Je ż eli klient odst ą pi od umowy wskazuj ą c jednocze ś nie osob ę spe ł niaj ą c ą warunki uczestnictwa w imprezie w miejsce Klienta, Organizator ma prawo do pobierania op ł aty manipulacyjnej w wysoko ś ci 50 PLN od osoby.” Stwierdzono mo ż liwo ść naruszenia art. 14 ust. 2 pkt 7 b ustawy o us ł ugach turystycznych. II. podawaniu cen, w ramach oferty przedstawianej na stronach internetowych, w walucie obcej, co mo ż e narusza ć art. 12 ust. 1 i art. 17 ust. 2 ustawy o us ł ugach turystycznych oraz art. 358 §1 k.c. (zasada walutowo ś ci). III. nie informowaniu klientów, z którymi umowy zawierane s ą na odleg ł o ść przy wykorzystaniu technik komunikowania si ę na odleg ł o ść , o prawie odst ą pienia od umowy bez podania przyczyn w terminie dziesi ę ciu dni, co mo ż e narusza ć art. 9 ustawy z dnia 2 marca 2000r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialno ś ci za szkod ę wyrz ą dzon ą przez produkt niebezpieczny (Dz.U. z 2000r. Nr 22, poz. 271; ze zm. Dz.U. z 2002r. Nr 144, poz. 1204). Prowadzone przeciwko Biuru MEGA TRAVEL post ę powanie w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów zako ń czone zosta ł o wydaniem w dniu 25.08.2003r. decyzji nr RKT-35/2003, w której w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: 4 I. na podstawie art. 23 c ust. 1 w zwi ą zku z art. 23 a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: uznano za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów dzia ł anie Biura MEGA TRAVEL, polegaj ą ce na stosowaniu we wzorcach umów w/w przedsi ę biorcy dotycz ą cych ś wiadczenia us ł ug turystycznych, zwanych Ogólnymi Warunkami Uczestnictwa w Imprezach Organizowanych przez MEGA TRAVEL sp. z o.o., postanowie ń naruszaj ą cych przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. o us ł ugach turystycznych (tekst jednolity Dz.U. z 2001r. Nr 55, poz. 578), w ten sposób ż e: 1. Rozdzia ł OWU Zawarcie umowy punkt 8 zdanie 1 o brzmieniu - „W przypadkach koniecznych biuro zastrzega sobie prawo zmiany warunków umowy i ceny.” narusza art. 17 ustawy o us ł ugach turystycznych. 2. Rozdzia ł OWU Zawarcie umowy punkt 8 zdanie 2 w zwi ą zku z punktem 9 zdanie 1 i 2 Punkt 8 zdanie 2 o brzmieniu - „W przypadkach zmiany ceny powy ż ej 10% Klient mo ż e zrezygnowa ć z imprezy pod warunkiem powiadomienia Biura osobi ś cie lub listem poleconym, nie pó ź niej ni ż 3 dni po otrzymaniu informacji o dop ł acie.” Punkt 9 zdania 1 i 2 o brzmieniu - „Klientowi przys ł uguje zwrot pe ł nej wp ł aty, je ż eli rezygnacja lub niemo ż no ść udzia ł u w imprezie nast ę puje z przyczyn le żą cych po stronie biura. Nale żą do nich: • zmiana istotnych warunków umowy – wzrost ceny powy ż ej 10%, zmiana terminu lub trasy; rezygnacja z tych przyczyn mo ż e nast ą pi ć w ci ą gu trzech dni po otrzymaniu z biura pisemnego powiadomienia; brak odpowiedzi w tym terminie uwa ż a si ę za akceptacj ę zmienionych warunków umowy;” narusza art. 14 ust. 5 ustawy o us ł ugach turystycznych. 3. Rozdzia ł OWU Realizacja umowy, reklamacje punkt 7 o brzmieniu - „Biuro nie odpowiada za: • zmiany w programie imprezy powsta ł e na skutek opó ź nie ń przewozowych, spowodowanych niesprzyjaj ą cymi warunkami atmosferycznymi oraz innymi zak ł óceniami pracy przewo ź nika” narusza art. art. 11 b ustawy o us ł ugach turystycznych. 4. Rozdzia ł OWU Realizacja umowy, reklamacje punkt 10 o brzmieniu - „Biuro nie dokonuje zwrotu warto ś ci niezrealizowanych ś wiadcze ń , je ż eli w czasie trwania imprezy nast ą pi ł a zmiana programu z przyczyn niezale ż nych od biura.” narusza art. 11 b ustawy o us ł ugach turystycznych. 5. Rozdzia ł OWU Realizacja umowy, reklamacje punkt 17 zdanie 1 o brzmieniu - „Informacje dotycz ą ce ubezpieczenia Klienta zawarte s ą w programie imprezy.” narusza art. 14 ust. 2 pkt 7 ustawy o us ł ugach turystycznych. 6. Rozdzia ł OWU Realizacja umowy, reklamacje punkt 18 o brzmieniu - „W sprawach nieuregulowanych powy ż szymi warunkami stosuje si ę przepisy Kodeksu Cywilnego.” narusza art. 14 ust. 2 pkt 10 ustawy o us ł ugach turystycznych. 7. Rozdzia ł OWU Informacje dodatkowe , odno ś nik 12 o brzmieniu - „biuro ma prawo dokonania zmian w imprezie lub jej odwo ł ania je ż eli uzna, ż e z powodu zaistnia ł ych okoliczno ś ci nie jest w stanie wywi ą za ć si ę z zawartej umowy. W takim przypadku biuro niezw ł ocznie poinformuje o nich Klientów – w terminie powy ż ej 14 dni przed rozpocz ę ciem imprezy listem poleconym, a w terminie pó ź niejszym telefonem lub telegramem. Nie dotyczy to jednak dokonania zmian obiektywnie uznanych za ma ł o istotne, jak na przyk ł ad zmiana hoteli bez obni ż enia standardu w obr ę bie tej samej miejscowo ś ci, zmiana kolejno ś ci ś wiadcze ń itd. Po otrzymaniu informacji o istotnych zmianach uczestnik ma prawo w ci ą gu 7 dni 5 zrezygnowa ć z imprezy. Brak odpowiedzi uwa ż a si ę za akceptacj ę zmienionych warunków.” narusza art. 14 ust. 5 ustawy o us ł ugach turystycznych. i nakazano zaniechanie jej stosowania. II. na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w zwi ą zku z art. 80 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów oraz stosownie do art. 28 ust. 6 w/w ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów umorzono post ę powanie w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów wszcz ę te z urz ę du przeciwko Biuru MEGA TRAVEL pod zarzutem podejmowania bezprawnych dzia ł a ń nosz ą cych znamiona praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 23 a przywo ł anej na wst ę pie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów poprzez stosowanie we wzorcach umów postanowie ń naruszaj ą cych przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. o us ł ugach turystycznych (tekst jednolity Dz.U. z 2001r. Nr 55, poz. 578) w nast ę puj ą cym zakresie: Rozdzia ł OWU V Rezygnacja z udzia ł u w imprezie - pkt 3 o brzmieniu - „Je ż eli klient odst ą pi od umowy wskazuj ą c jednocze ś nie osob ę spe ł niaj ą c ą warunki uczestnictwa w imprezie w miejsce Klienta, Organizator ma prawo do pobierania op ł aty manipulacyjnej w wysoko ś ci 50 PLN od osoby.” - móg ł narusza ć art. 14 ust. 2 pkt 7 b ustawy o us ł ugach turystycznych. jako bezprzedmiotowe. III. na podstawie art. 23 c ust. 1 w zwi ą zku z art. 23 a ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznano za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów dzia ł anie Biura MEGA TRAVEL, polegaj ą ce na podawaniu ceny w ramach oferty przedstawianej na stronach internetowych w walucie obcej, co narusza art. 12 ust. 1 i art. 17 ust. 2 ustawy o us ł ugach turystycznych oraz art. 358 §1 k.c. (zasada walutowo ś ci) i nakazano zaniechanie jej stosowania. IV. na podstawie art. 23 d w zwi ą zku z art. 23 a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów stwierdzono ż e praktyka Biura MEGA TRAVEL, polegaj ą ca na nie informowaniu klientów, z którymi umowy zawierane s ą na odleg ł o ść przy wykorzystaniu technik komunikowania si ę na odleg ł o ść , o prawie odst ą pienia od umowy o ś wiadczenie us ł ug turystycznych bez podania przyczyn w terminie dziesi ę ciu dni nie narusza zbiorowych interesów konsumentów. V. na podstawie art. 23 c ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów okre ś lono Biuru MEGA TRAVEL ś rodki usuni ę cia trwaj ą cych skutków naruszenia zbiorowych interesów konsumentów w celu wykonania nakazu polegaj ą ce na zaniechaniu stosowania we wzorcach umów w/w przedsi ę biorcy dotycz ą cych ś wiadczenia us ł ug turystycznych, zwanych Ogólnymi Warunkami Uczestnictwa w imprezach Organizowanych przez MEGA TRAVEL sp. z o.o. postanowie ń naruszaj ą cych przepisy ustawy z dnia 29 6 sierpnia 1997r. o us ł ugach turystycznych w umowach niewykonanych w dacie uprawomocnienia si ę decyzji, a tak ż e w nowych umowach zawieranych po tej dacie oraz na podawaniu w ramach informacji o ofercie przedstawianych na stronach interentowych w/w przedsi ę biorcy cen imprez turystycznych w z ł otych polskich. VI. na podstawie art. 100 e ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów maj ą c na uwadze wa ż ny interes konsumentów nadano decyzji w zakresie punktów I, III i V rygor natychmiastowej wykonalno ś ci . VII. na podstawie art. 72 w zwi ą zku z art. 75 i art. 80 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów postanawiono zobowi ą za ć Biuro MEGA TRAVEL do poniesienia kosztów niniejszego post ę powania w wysoko ś ci 43 z ł (s ł ownie z ł otych: czterdzie ś ci trzy). Od decyzji nr RKT-35/2003 z dnia 25.08.2003r. w cz ęś ci obejmuj ą cej punkty III, V i VI (odno ś nie punktów V i VI w zakresie dotycz ą cym punktu III) odwo ł anie wnios ł o Biuro MEGA TRAVEL zarzucaj ą c b łę dn ą wyk ł adni ę przepisów art. 12 ust. 1 i art. 17 ust. 2 ustawy o us ł ugach turystycznych oraz art. 358 §1 k.c. Biuro MEGA TRAVEL w uzasadnieniu swojego odwo ł ania podnios ł o m.in., ż e na jego stronach internetowych zamieszczone s ą informacje o cenach imprez turystycznych, a nie ceny tych imprez. Rzeczywista cena imprezy zagranicznej, chocia ż p ł acona w Polsce przez klienta Biura MEGA TRAVEL, jest odpowiednikiem ceny imprezy zagranicznej okre ś lonej w walucie wymienialnej w umowie z kontrahentem zagranicznym Biura. Biuro MEGA TRAVEL podnios ł o, i ż zarzut naruszenia przez nie art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o us ł ugach turystycznych jest bezpodstawny, a organ antymonopolowy nie wzi ął pod uwag ę , ż e w/w przepis nak ł ada obowi ą zek podania albo ceny albo sposobu ustalania ceny. Ustawa o us ł ugach turystycznych wybór w tym zakresie pozostawi ł a przedsi ę biorcy. Zamieszczona na internetowych stronach Biura MEGA TRAVEL informacja o cenie zagranicznych imprez turystycznych zawiera sposób ustalenia ceny poprzez podanie w walutach wymienialnych kosztów takich imprez. Biuro MEGA TRAVEL podnios ł o równie ż , ż e zarzut naruszenia art. 17 ust. 2 ustawy o us ł ugach turystycznych oraz art. 358 § 1 k.c. jest bezpodstawny. Zgodnie z art. 17 ust. 2 ustawy w okresie 20 dni przed dat ą wyjazdu cena ustalona w umowie nie mo ż e by ć podwy ż szona. Przepis ten dotyczy wi ę c sytuacji po zawarciu przez strony umowy o us ł ugi turystyczne. Tak wi ę c zarzut naruszenia tego przepisu jest bezprzedmiotowy poniewa ż informacja o cenach zawarta na stronach internetowych poprzedza zawarcie wspomnianej umowy. Kwestionowana przez organ antymonopolowy praktyka informowania przez Biuro MEGA TRAVEL na jego stronach internetowych o wyra ż onych w walutach obcych cenach imprez zagranicznych nie jest sprzeczna z przepisem art. 358 §1 k.c. W ocenie Biura przepis ten stanowi bowiem, ż e z zastrze ż eniem wyj ą tków w ustawie przewidzianych, zobowi ą zania pieni ęż ne na obszarze Polski mog ą by ć wyra ż one tylko w pieni ą dzu polskim. Biuro MEGA TRAVEL w odwo ł aniu podnios ł o, ż e organ antymonopolowy w uzasadnieniu swojej decyzji nie uwzgl ę dni ł , i ż zasada walutowo ś ci funkcjonuje w obr ę bie zobowi ą za ń , co doprowadzi ł o do b łę dnego pogl ą du, jakoby informowanie o kosztach w walutach obcych by ł o zakazane jako sprzeczne z zasad ą walutowo ś ci. Informacja podana na stronie internetowej nie stanowi zobowi ą zania. W ocenie Biura MEGA TRAVEL nie zosta ł a tym samym spe ł niona pierwsza przes ł anka wymieniona w art. 23a ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów - 7 bezprawno ść dzia ł ania. Zdaniem Biura MEGA TRAVEL brak jest równie ż drugiej przes ł anki - naruszenia zbiorowych interesów konsumentów. Przedstawianie na stronach internetowych informacji o zagranicznych imprezach turystycznych z podaniem ich kosztu w walutach wymienialnych w ż aden sposób nie godzi w interes konsumentów, którzy za po ś rednictwem internetu zaznajamiaj ą si ę z propozycjami Biura MEGA TRAVEL, a wr ę cz przeciwnie Biuro dostarcza im na swoich stronach internetowych pe ł nej informacji o kosztach imprezy, której realizacja odbywa si ę za granic ą . Po ponownym przeanalizowaniu materia ł u dowodowego zgromadzonego w sprawie i zarzutów odwo ł ania Biura MEGA TRAVEL organ antymonopolowy ustali ł i zwa ż y ł co nast ę puje. W punkcie III sentencji decyzji nr RKT-35/2003 organ antymonopolowy uzna ł za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów dzia ł anie Biura MEGA TRAVEL polegaj ą ce na podawaniu ceny w ramach oferty przedstawianej na stronach internetowych w walucie obcej, stwierdzaj ą c naruszenie art. 12 ust. 1 i art. 17 ust. 2 ustawy o us ł ugach turystycznych oraz art. 358 §1 k.c. (zasada walutowo ś ci). Organ antymonopolowy dokonuj ą c samokontroli decyzji nr RKT-35/2003, maj ą c na uwadze zarzuty odwo ł ania, ponownie dokona ł wyk ł adni przepisów art. 12 ust. 1 pkt 1 i art. 17 ust. 2 oraz art. 358 §1 k.c. Art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o us ł ugach turystycznych stanowi, ż e organizator turystyki lub po ś rednik turystyczny, który proponuje klientom imprezy turystyczne lub us ł ugi turystyczne, udost ę pniaj ą c im odpowiednie informacje pisemne, a w szczególno ś ci broszury, foldery, katalogi, jest zobowi ą zany wskaza ć w tych materia ł ach w sposób dok ł adny i zrozumia ł y cen ę imprezy turystycznej lub us ł ugi turystycznej albo sposób jej ustalenia. Cytowany przepis nak ł ada na organizatora turystyki obowi ą zek informowania klienta w sposób dok ł adny i zrozumia ł y o cenie imprezy. Obowi ą zek ten zostaje zrealizowany poprzez wskazanie ceny albo poprzez wskazanie sposobu jej ustalenia. Przy zastosowaniu wyk ł adni literalnej oba w/w rozwi ą zania s ą w ł a ś ciwe. Biuro MEGA TRAVEL na stronach internetowych zamieszcza informacje o cenie zagranicznych imprez turystycznych podaj ą c jej wysoko ść w walucie obcej i zarazem informuje po jakim kursie nale ż y dokona ć przeliczenia nale ż no ś ci na z ł otówki. Mo ż na zatem stwierdzi ć , i ż podaj ą c cen ę imprezy w walucie obcej Biuro MEGA TRAVEL wskazuje sposób ustalenia ceny, a tym samym wype ł nia dyspozycj ę art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o us ł ugach turystycznych. Nale ż y zatem zgodzi ć si ę z zarzutem odwo ł ania, i ż Biuro MEGA TRAVEL podaj ą c ceny imprez turystycznych w walucie obcej w ramach informacji o ofercie przedstawianych na stronie internetowej nie narusza art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o us ł ugach turystycznych. Art. 17 ust. 2 ustawy o us ł ugach turystycznych stanowi, i ż w okresie 20 dni przed dat ą wyjazdu cena imprezy ustalona w umowie nie mo ż e by ć podwy ż szona. Jak s ł uszne podnios ł o Biuro MEGA TRAVEL, przepis ten dotyczy sytuacji, gdy klient zawar ł ju ż umow ę z organizatorem turystyki. Klient po zapoznaniu si ę z ofert ą Biura dost ę pn ą na jego stronach internetowych mo ż e uzna ć j ą za nieatrakcyjn ą i wówczas nie zdecyduje si ę na zawarcie umowy albo te ż uzna ć j ą za korzystn ą i wówczas zawrze ć umow ę o ś wiadczenie us ł ug turystycznych. W ka ż dym jednak z takich przypadków analiza informacji o cenach zawarta na stronach internetowych Biura MEGA TRAVEL poprzedza zawarcie umowy. Maj ą c na uwadze powy ż sze art. 17 ust. 2 ustawy o us ł ugach turystycznych nie znajduje zastosowania do podawania cen imprez w ramach oferty przedstawianej na stronach interentowych w walucie obcej. Tym samym brak podstaw do stwierdzenia, i ż Biuro MEGA TRAVEL przedstawiaj ą c na stronach internetowych informacje o cenach organizowanych przez siebie imprez w walucie obcej narusza art. 17 ust. 2 ustawy o us ł ugach turystycznych. 8 Zgodnie z art. 358 §1 k.c., z zastrze ż eniem wyj ą tków przewidzianych w ustawie, zobowi ą zania pieni ęż ne na obszarze Rzeczpospolitej Polskiej mog ą by ć wyra ż one tylko w pieni ą dzu polskim (zasada walutowo ś ci). Kodeks cywilny stanowi wi ę c wprost, i ż cena towaru lub us ł ugi winna by ć podana w z ł otych polskich. Zasada walutowo ś ci wyra ż ona w Kodeksie cywilnym dotyczy zobowi ą za ń pieni ęż nych bez ró ż nicowania ich ź róde ł , w szczególno ś ci wchodz ą tu w gr ę czynno ś ci prawne. Przedmiotowy przepis dotyczy zobowi ą za ń pieni ęż nych. Zgodnie z art. 353 §1 k.c. zobowi ą zanie polega na tym, ż e wierzyciel mo ż e żą da ć od d ł u ż nika ś wiadczenia, a d ł u ż nik powinien ś wiadczenie spe ł ni ć . Zasada walutowo ś ci funkcjonuje wi ę c w ramach stosunku prawnego, gdy jedna osoba (wierzyciel) jest uprawniona do żą dania spe ł nienia ś wiadczenia, natomiast druga osoba (d ł u ż nik) jest obowi ą zana to ś wiadczenie spe ł ni ć . Na stronie internetowej Biura MEGA TRAVEL zamieszczony jest formularz „Umowy – zg ł oszenia”, który nie zawiera ceny i zgodnie z do łą czonym do ń pouczeniem wype ł nienie i przes ł anie formularza do Biura do niczego nie zobowi ą zuje klienta. Wype ł nienie i przes ł anie formularza przez konsumenta do Biura MEGA TRAVEL nie prowadzi do zawarcia umowy o us ł ugi turystyczne. Nie powstaje zatem w tym momencie zobowi ą zanie, o którym mowa w art. 358 §1 k.c. W tym miejscu nale ż y równie ż wskaza ć , i ż w umowach zawieranych przez Biuro MEGA TRAVEL z konsumentami ceny imprez podawane s ą w z ł otych polskich. W przypadku gdy informacja o cenie danej imprezy podawana by ł a w walucie wymienialnej, umowa zawiera zapis o kursie tej waluty wed ł ug którego ustalana jest nale ż no ść w z ł otych polskich. Sam fakt udost ę pnienia przez MEGA TRAVEL konsumentowi na stronach internetowych informacji o organizowanych imprezach turystycznych i o ich cenie nie prowadzi jeszcze do powstania zobowi ą zania. Jak ju ż wskazano zasada walutowo ś ci funkcjonuje w obr ę bie zobowi ą za ń . Podawanie cen imprez turystycznych na stronach internetowych w walucie obcej nie mo ż e by ć wi ę c oceniane jako zobowi ą zanie, w konsekwencji brak podstaw by ocenia ć to zachowanie Biura MEGA TRAVEL w ś wietle art. 358 §1 k.c. Ponowna wyk ł adnia art. 12 ust. 1 pkt 1 i art. 17 ust. 2 ustawy o us ł ugach turystycznych oraz art. 358 § 1 k.c. prowadzi do wniosku, ż e praktyka podawania przez Biuro MEGA TRAVEL cen imprez turystycznych na stronach internetowych w walucie obcej nie mo ż na uzna ć za bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy równoznaczne z naruszeniem w/w przepisów. Nie zosta ł a zatem spe ł niona pierwsza z przes ł anek wymienionych w art. 23 a ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zarzuty podniesione w odwo ł aniu przez Biuro MEGA TRAVEL wskazuj ą ce na brak naruszenia art. 12 ust. 1 pkt 1 i art. 17 ust. 2 ustawy o us ł ugach turystycznych oraz art. 358 § 1 k.c. nale ż y uzna ć za uzasadnione. Zgodnie z art. 78 ust. 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów je ż eli Prezes Urz ę du uzna odwo ł anie za s ł uszne, mo ż e – nie przesy ł aj ą c akt s ą dowi – uchyli ć albo zmieni ć swoj ą decyzj ę w ca ł o ś ci lub w cz ęś ci, o czym bezzw ł ocznie powiadamia stron ę , przesy ł aj ą c jej now ą decyzj ę , od której stronie przys ł uguje odwo ł anie. Intencj ą powo ł anego wy ż ej przepisu jest mo ż liwo ść dokonania przez organ antymonopolowy samokontroli swej poprzednio wydanej decyzji, bez anga ż owania s ą du. O takiej intencji ustawodawcy ś wiadczy w szczególno ś ci wyra ź ny zapis powo ł anego wy ż ej przepisu, w ś wietle którego organ antymonopolowy nie przekazuje akt s ą dowi, je ż eli uznaj ą c odwo ł ane za s ł uszne, uchyla albo zmienia swoj ą decyzj ę w ca ł o ś ci lub w cz ęś ci. Stanowisko takie podziela S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów (postanowienie z dnia 17.01.2000r. sygn. akt XVII Ama 99/99 wydane na gruncie art. 479 29 §2 k.p.c. [w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej w art. 107 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów; Dz.U. z 2000r. Nr 122, poz. 1319], które pozostaje aktualne w odniesieniu do art. 78 ust. 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów). 9 Jak wskazano powy ż ej przedstawianie na stronach internetowych informacji o cenach zagranicznych imprezach turystycznych w walutach obcych nie narusza art. 12 ust. 1 pkt 1 i art. 17 ust. 2 ustawy o us ł ugach turystycznych oraz art. 358 § 1 k.c., których to nieprzestrzeganie zarzucono Biuru MEGA TRAVEL w punkcie III decyzji nr RKT 35/2003. Dla stwierdzenia praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów niezb ę dne jest stwierdzenie dwóch przes ł anek do których nale żą : bezprawno ść zachowania przedsi ę biorcy i naruszenie zbiorowego interesu konsumentów. Brak spe ł nienia chocia ż by jednej z tych przes ł anek uniemo ż liwia wydanie decyzji stwierdzaj ą cej stosowanie praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Przedmiotowe dzia ł anie Biura MEGA TRAVEL nie jest bezprawne. Tym samym brak podstaw do stwierdzenia stosowania przez w/w przedsi ę biorc ę praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów, polegaj ą cej na godz ą cym w te interesy bezprawnym dzia ł aniu przedsi ę biorcy. Art. 23 d ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stanowi, ż e je ż eli nie zachodz ą okoliczno ś ci okre ś lone w art. 23a, Prezes Urz ę du wydaje decyzj ę , w której stwierdza, ż e dana praktyka nie narusza zbiorowych interesów konsumentów. St ą d organ antymonopolowy uznaj ą c odwo ł anie Biura MEGA TRAVEL za uzasadnione postanowi ł w oparciu o art. 78 ust. 4 w/w ustawy zmieni ć punkt III decyzji nr RKT-35/2003 w ten sposób, ż e na podstawie art. 23 d w zwi ą zku z art. 23 a ust. 1 i 2 w/w ustawy stwierdza si ę , ż e praktyka Biura MEGA TRAVEL, polegaj ą ca na podawaniu ceny w ramach oferty przedstawianej na stronach internetowych w walucie obcej nie narusza zbiorowych interesów konsumentów. W punkcie V decyzji nr RKT-35/2003 organ antymonopolowy na podstawie art. 23 c ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów okre ś li ł Biuru MEGA TRAVEL ś rodki usuni ę cia trwaj ą cych skutków naruszenia zbiorowych interesów konsumentów w celu wykonania nakazu zaniechania stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów polegaj ą ce na zaniechaniu stosowania we wzorcach umów w/w przedsi ę biorcy dotycz ą cych ś wiadczenia us ł ug turystycznych, zwanych Ogólnymi Warunkami Uczestnictwa w imprezach Organizowanych przez MEGA TRAVEL sp. z o.o. postanowie ń naruszaj ą cych przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. o us ł ugach turystycznych w umowach niewykonanych w dacie uprawomocnienia si ę decyzji, a tak ż e w nowych umowach zawieranych po tej dacie oraz na podawaniu w ramach informacji o ofercie przedstawianych na stronach internetowych w/w przedsi ę biorcy cen imprez turystycznych w z ł otych polskich. Zmiana punktu III decyzji nr RKT 35/2003 poprzez stwierdzenie, ż e praktyka Biura MEGA TRAVEL, polegaj ą ca na podawaniu ceny w ramach oferty przedstawianej na stronach internetowych w walucie obcej nie narusza zbiorowych interesów konsumentów, poci ą ga za sob ą konieczno ść zmiany punktu V decyzji, w cz ęś ci dotycz ą cej punktu III, poprzez wykre ś lenie z niego zapisu okre ś laj ą cego ś rodek usuni ę cia trwaj ą cych skutków naruszenia zbiorowych interesów konsumentów polegaj ą cy na podawaniu w ramach informacji o ofercie przedstawianych na stronach internetowych w/w przedsi ę biorcy cen imprez turystycznych w z ł otych polskich. W punkcie VI decyzji nr RKT-35/2003 organ antymonopolowy na podstawie art. 100 e ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów maj ą c na uwadze wa ż ny interes konsumentów nada ł decyzji w zakresie punktów I, III i V rygor natychmiastowej wykonalno ś ci. Poniewa ż punkt III decyzji nr RKT-35/2003 zosta ł zmieniony w ten sposób, ż e stwierdzono, i ż praktyka Biura MEGA TRAVEL, polegaj ą ca na podawaniu ceny w ramach oferty przedstawianej na stronach internetowych w walucie obcej nie narusza zbiorowych interesów konsumentów, zmieni ć nale ż y równie ż punkt VI decyzji poprzez wykre ś lenie z niego zapisu o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalno ś ci decyzji w zakresie punktu III. Decyzja nr RKT-35/2003 zachowuje zatem rygor natychmiastowej wykonalno ś ci w odniesieniu do jej punktu I i punktu V w brzmieniu nadanym w punkcie 3 niniejszej decyzji. 10 Maj ą c na uwadze powy ż sze i uwzgl ę dniaj ą c zarzuty odwo ł ania wskazuj ą ce na brak naruszenia art. 12 ust. 1 pkt 1 i art. 17 ust. 2 ustawy o us ł ugach turystycznych oraz art. 358 § 1 k.c. nale ż a ł o orzec jak w sentencji decyzji. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach. Dyrektor Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach Alicja Kral