RLU-32/2003

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW W LUBLINIE 20-074 Lublin, ul. Spokojna 9a Tel. (0-81) 532-35-31, 532-54-48, Tel/Fax (0-81) 532-08-26 E-mail: lublin@uokik.gov.pl Lublin, dnia 14 października 2003 r. RLU – 61 – 63/03/EW Decyzja RLU - Nr 32/2003 Na podstawie art. 23c ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów ( Dz. U. z 2003 r. Nr 86 poz. 804) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 ustawy i par. 6 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie określenia właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ( Dz. U. Nr 18 poz. 172 ze zm.), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego wszczętego z urzędu, działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: uznaje się za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów działania Lubelskich Zakładów Energetycznych Spółka Akcyjna Lubzel S.A. w Lublinie polegające na stosowaniu we wzorach umów o przyłączenie do sieci elektroenergetycznej Lubzel S.A. zawieranych z konsumentami, niedozwolonej klauzuli umownej wpisanej do Rejestru niedozwolonych klauzul umownych, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego w brzmieniu: „ Wszelkie spory, jakie mogą powstać w związku z realizacją umowy ( z wyłączeniem spraw określonych w pkt 1), strony będą rozstrzygać w drodze negocjacji, a w przypadku niemoŜliwości osiągnięcia porozumienia poddadzą pod rozstrzygnięcie sądom powszechnym właściwym miejscowo dla siedziby Lubzel S.A.”, o której mowa w art. 23a ust. 2 ww. ustawy, oraz nakazuje zaniechanie jej stosowania. 2 Uzasadnienie W wyniku analizy wzorów umów o przyłączenie do sieci elektroenergetycznej Lubzel S.A. stosowanych przy zawieraniu umów z konsumentami stwierdzono, Ŝe zapis o treści „ Wszelkie spory, jakie mogą powstać w związku z realizacją umowy ( z wyłączeniem spraw określonych w pkt 1 ), strony będą rozstrzygać w drodze negocjacji, a w przypadku niemoŜliwości osiągnięcia porozumienia poddadzą pod rozstrzygnięcie sądom powszechnym właściwym miejscowo dla siedziby Lubzel S.A. ” stanowią niedozwoloną klauzulę umowną wpisaną do Rejestru niedozwolonych klauzul umownych, o którym mowa w art. 23a ust. 2 ustawy o ochronie… . Wobec powyŜszego wszczęto postępowanie administracyjne przeciwko Lubelskim Zakładom Energetycznym Spółka Akcyjna Lubzel S.A., zwanym dalej Lubzel S.A. pod zarzutem stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów poprzez stosowanie w umowach zawieranych z konsumentami zapisu stanowiącego niedozwoloną klauzulę umowną wpisaną do Rejestru. W odpowiedzi na wszczęcie postępowania administracyjnego Lubzel S.A. wskazały, Ŝe: 1. W okresie po 30 czerwca 2003 r. do 10.09.2003 r. zawarto ……… umów o przyłączenie do sieci zgodnie z wzorem zawierającym zakwestionowany przez Prezesa UOK i K zapis. 2. W związku z tymi wytkniętymi nieprawidłościami zostało wydane zarządzenie Nr 4/2/03 Dyrektora Naczelnego Lubelskich Zakładów Energetycznych S.A. z dnia 28.07.2003 r. o zmianie zarządzenia Nr 2 z dnia 27.02.2003 r. w sprawie wprowadzenia nowej Instrukcji przyłączania nowych odbiorców do sieci elektroenergetycznej Lubzel S.A. Zarządzenie to, wprowadza do wzorów umów o przyłączenie, zapisy nie zawierające niedozwolonej klauzuli umownej. Wprowadza ono równocześnie obowiązek zawarcia aneksów do umów o przyłączenie zawartych po 30.06.2003 r. 3. Zmieniony zapis ma obecnie następującą treść: „ Wszelkie spory, jakie mogą powstać w związku z realizacją umowy (z wyłączeniem spraw określonych w pkt 1), strony będą rozstrzygać w drodze negocjacji, a w przypadku niemoŜliwości osiągnięcia porozumienia poddadzą pod rozstrzygnięcie właściwym sądom powszechnym”. 3 Prezes UOK i K ustalił i zwaŜył, co następuje: Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów wyrokiem z dnia 31 stycznia 2003 r. Sygn. Akt XVII AMC 31/02 uznał, Ŝe zapis w umowie Przedsiębiorstwa Remontowo – Budowlanego „REMO - BUD” w Gnieźnie o treści: Wszelkie spory wynikłe na tle zawartej umowy podlegają wyłączności sądu powszechnego dla siedziby firmy przyjmującej zamówienie, stanowi postanowienie wzorca umowy uznane za niedozwolone. Postanowienie to zostało dnia 30 czerwca 2003 r. wpisane do Rejestru niedozwolonych postanowień umownych, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego. Art. 23a ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów ( Dz. U. z 2003 r. Nr 86 poz. 804 ) stanowi, Ŝe przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie bezprawne działanie przedsiębiorcy. Natomiast ust. 2 art. 23a stanowi, Ŝe za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów uwaŜa się w szczególności stosowanie postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o których mowa w art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego. Zakwestionowany przez Prezesa UOK i K zapis umów o przyłączenie do sieci elektroenergetycznej stosowany przez Lubzel S.A. w umowach zawieranych z konsumentami o treści: Wszelkie spory, jakie mogą powstać w związku z realizacją umowy (z wyłączeniem spraw określonych w pkt 1), strony będą rozstrzygać w drodze negocjacji, a w przypadku niemoŜliwości osiągnięcia porozumienia poddadzą pod rozstrzygnięcie sądom powszechnym właściwym miejscowo dla siedziby Lubzel S.A., jest toŜsamy w swoich skutkach z zapisem uznanym za niedozwoloną klauzulę umowną i wpisanym do Rejestru niedozwolonych postanowień umownych na mocy postanowienia SOK i K , o którym mowa wyŜej. Zapis ten wypełnia dyspozycję klauzuli uznanej za niedozwoloną, gdyŜ poddaje pod rozstrzygnięcie spory mogące wyniknąć w związku z realizacją umowy o przyłączenie do sieci elektroenergetycznej Lubzel S.A. pomiędzy Zakładem a odbiorcą – konsumentem, sądowi właściwemu miejscowo dla siedziby Lubzel S.A. Tym samym zapis ten działa na niekorzyść konsumenta zmuszając go do ponoszenia dodatkowych kosztów związanych z podróŜą do siedziby właściwego sądu powszechnego dla Lubzel S.A. Jest on takŜe sprzeczny z przepisami kodeksu cywilnego stanowiącego, Ŝe właściwym miejscowo jest sąd siedziby pozwanego. Uznanie klauzuli za abuzywną - niedozwoloną działa erga omnes. Skutek występuje od chwili wpisu do Rejestru postanowień wzorca uznanego za 4 abuzywny. Posługiwanie się w obrocie klauzulą abuzywną, wpisaną do Rejestru, jest wykroczeniem – art. 138 b § 1 Kodeksu wykroczeń, stanowi takŜe naruszenie ustawy o ochronie… . W tym przypadku nie ma zatem większego znaczenia fakt, Ŝe przedsiębiorca zaniechał stosowania niedozwolonej klauzuli umownej po wszczęciu postępowania administracyjnego przez Prezesa UOK i K i zmienił zapis wzorca umowy. Ze względu na fakt, Ŝe postępowanie administracyjne zostało wszczęte musi zakończyć się wydaniem decyzji administracyjnej. Zaniechanie stosowania niedozwolonej praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów nie daje podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego w tej sprawie, gdyŜ przedsiębiorca swoim działaniem naruszył przepisy prawa. Lubzel S.A. stosował niedozwoloną klauzulę umowną ( zawarto 1060 umów) wobec czego naruszył zbiorowy interes konsumentów. Zaniechanie działania i aneksowanie umów zawartych z naruszeniem prawa moŜe być rozpatrywane tylko od kątem wykonania przedmiotowej decyzji, natomiast nie moŜe przesądzać o braku stwierdzenia naruszenia przepisów ustawy o ochronie… . W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji niniejszej decyzji. Od niniejszej decyzji, na podstawie art. 78 ustawy, przysługuje stronie odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów za pośrednictwem Prezesa UOK i K - Delegatura w Lublinie w terminie dwóch tygodni od dnia jej doręczenia. Otrzymuje: L. Zakłady Energetyczne Spółka Akcyjna Lubzel S.A. Decyzja została podpisana przez dyrektora Delegatury w Lublinie Ewę Wiszniewską.