RKT-34/2004

1 DELEGATURA UOKiK W KATOWICACH Katowice, dn.17.06.2004 r. RKT-61-39/04/MF DECYZJA Nr RKT-34/2004 I Stosownie do art. 28 ust. 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz. U. z 2003r. Nr 86, poz. 804 z zm. Dz. U. z 2003r. Nr 170, poz. 1652; Dz. U. z 2004r. Nr 93, poz. 891) i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 18, poz. 172 z pó ź n. zm.), po przeprowadzeniu post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, wszcz ę tego z urz ę du przeciwko Przedsi ę biorstwu Energetyki Cieplnej Sp. z o.o. ul. Zabrza ń ska 24,41-700 Ruda Ś l ą ska, - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: na podstawie art. 23c) ust. 1 w zwi ą zku z art. 23a) ust. 1 i 2 w/w ustawy uznaje si ę za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów , bezprawne dzia ł anie Przedsi ę biorstwa Energetyki Cieplnej Sp. z o.o. z siedzib ą w Rudzie Ś l ą skiej, polegaj ą ce na tym, ż e: 1) w umowie sprzeda ż y ciep ł a dla odbiorców zamawiaj ą cych ciep ł o w ilo ś ci poni ż ej 30 kW rozliczaj ą cych si ę miesi ę cznie na podstawie taryfy jednocz ł onowej oraz w umowie sprzeda ż y ciep ł a dla odbiorców zamawiaj ą cych ciep ł o w ilo ś ci poni ż ej 30 kW rozliczaj ą cych si ę rocznie na podstawie taryfy jednocz ł onowej zawieranych z konsumentami nie okre ś lono: a) szczegó ł owych warunków i terminów wprowadzania zmian ustale ń w zakresie: wielko ś ci zamówionej mocy cieplnej, obliczeniowego nat ęż enia przep ł ywu no ś nika ciep ł a i tabel regulacyjnych, co stanowi naruszenie § 12 pkt 2 lit. b rozporz ą dzenia Ministra Gospodarki z dnia 11 sierpnia 2000r. w sprawie szczegó ł owych warunków przy łą czenia podmiotów do sieci ciep ł owniczych, obrotu ciep ł em, ś wiadczenia us ł ug przesy ł owych, ruchu sieciowego i eksploatacji sieci oraz standardów jako ś ciowych obs ł ugi odbiorców (Dz.U. Nr 72, poz. 845), b) terminu rozpocz ę cia dostarczania ciep ł a do obiektów oraz szczegó ł owych warunków ustalania terminów rozpoczynania i przerywania dostarczania ciep ł a w celu ogrzewania i dla innych potrzeb, co stanowi naruszenie § 12 pkt 2 lit. d w/w rozporz ą dzenia, c) szczegó ł owych zasad ustalenia terminów przeprowadzania prób i bada ń kontrolnych oraz konserwacji i remontów eksploatowanych przez strony urz ą dze ń i instalacji, co stanowi naruszenie § 12 pkt 5 w/w rozporz ą dzenia, d) szczegó ł owych zasad wprowadzania planów ogranicze ń w zakresie dostarczania ciep ł a, co stanowi naruszenie § 12 pkt 6 w/w rozporz ą dzenia, e) odpowiedzialno ś ci stron za przekroczenie dopuszczalnych odchyle ń od parametrów no ś nika ciep ł a oraz dopuszczalnych przerw i ogranicze ń w dostarczaniu ciep ł a, co stanowi naruszenie § 12 pkt 8 lit. a w/w rozporz ą dzenia, f) odpowiedzialno ś ci stron za niedotrzymanie standardów jako ś ciowych obs ł ugi odbiorców, co stanowi naruszenie § 12 pkt 8 lit. b w/w rozporz ą dzenia, g) standardów jako ś ciowych obs ł ugi odbiorców, co stanowi naruszenie § 12 pkt 9 w/w rozporz ą dzenia, 2 h) bonifikat, upustów i op ł at z tytu ł u niedotrzymania przez strony warunków umowy, co stanowi naruszenie § 12 pkt 10 lit. c w/w rozporz ą dzenia i nakazuje si ę zaniechanie jej stosowania. II. Na podstawie art. 23c) ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz.U. z 2003r. Nr 86, poz. 804 z zm. Dz. U. z 2003r. Nr 170, poz. 1652; Dz. U. z 2004r. Nr 93, poz. 891) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 18, poz. 172 z pó ź n. zm.), po przeprowadzeniu z urz ę du post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: w celu wykonania nakazu okre ś lonego w pkt I sentencji niniejszej decyzji okre ś la si ę Przedsi ę biorstwu Energetyki Cieplnej Sp. z o.o. z siedzib ą w Rudzie Ś l ą skiej ś rodki usuni ę cia trwaj ą cych skutków naruszenia zbiorowych interesów konsumentów polegaj ą ce na umieszczeniu w tre ś ci nowo zawieranych, jak i dotychczas zawartych umów sprzeda ż y ciep ł a z konsumentami, wszystkich informacji o których mowa w § 12 rozporz ą dzenia Ministra Gospodarki z dnia 11 sierpnia 2000r. w sprawie szczegó ł owych warunków przy łą czenia podmiotów do sieci ciep ł owniczych, obrotu ciep ł em, ś wiadczenia us ł ug przesy ł owych, ruchu sieciowego i eksploatacji sieci oraz standardów jako ś ciowych obs ł ugi odbiorców (Dz.U. Nr 72, poz. 845). III. Na podstawie art. 72 w zwi ą zku z art. 75 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz.U. z 2003r. Nr 86, poz. 804 z zm. Dz. U. z 2003r. Nr 170, poz. 1652; Dz. U. z 2004r. Nr 93, poz. 891) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 18, poz. 172 z pó ź n. zm.), po przeprowadzeniu z urz ę du post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: postanawia si ę zobowi ą za ć Przedsi ę biorstwo Energetyki Cieplnej Sp. z o.o. z siedzib ą w Rudzie Ś l ą skiej do poniesienia kosztów niniejszego post ę powania w wysoko ś ci 40 PLN (s ł ownie z ł otych: czterdzie ś ci). Uzasadnienie W okresie od 20.08.2003r. do 09.10.2003r. przeprowadzone zosta ł o w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwanego dalej Organem Antymonopolowym) post ę powanie wyja ś niaj ą ce w sprawie ustalenia czy Przedsi ę biorstwo Energetyki Cieplnej Sp. z o.o. z siedzib ą w Rudzie Ś l ą skiej stosuje we wzorcach umownych zawieranych z konsumentami postanowienia mog ą ce nosi ć znamiona niedozwolonych postanowie ń umownych. Poniewa ż analiza dokumentów i informacji zebranych w toku tego post ę powania wyja ś niaj ą cego da ł a podstaw ę do przyj ę cia, i ż w opisanej sprawie mog ł o nast ą pi ć naruszenie przepisów ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (zwanej dalej ustaw ą antymonopolow ą ), w dniu 26.02.2004r. wszcz ę to z urz ę du post ę powanie w sprawie naruszenia zbiorowych interesów konsumentów w zwi ą zku z podejrzeniem podejmowania przez Przedsi ę biorstwo Energetyki Cieplnej Sp. z o.o. z siedzib ą w Rudzie Ś l ą skiej (zwane dalej PEC) bezprawnych dzia ł a ń nosz ą cych znamiona praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów (karta nr 1). W odpowiedzi na zarzuty zawarte w postanowieniu o wszcz ę ciu post ę powania PEC stwierdzi ł o (karty nr 38-42), ż e obowi ą zuj ą ce w przedsi ę biorstwie umowy sprzeda ż y ciep ł a z odbiorcami zosta ł y sporz ą dzone zgodnie z ustaw ą Prawo energetyczne i rozporz ą dzeniami 3 wykonawczymi do tej ustawy. W § 12 rozporz ą dzenia Ministra Gospodarki z dnia 11 sierpnia 2000r. w sprawie szczegó ł owych warunków przy łą czenia podmiotów do sieci ciep ł owniczych, obrotu ciep ł em, ś wiadczenia us ł ug przesy ł owych, ruchu sieciowego i eksploatacji sieci oraz standardów jako ś ciowych obs ł ugi odbiorców (Dz.U. Nr 72, poz. 845 – zwane dalej rozporz ą dzeniem przy łą czeniowym) zosta ł y co prawda okre ś lone elementy, które powinna zawiera ć umowa sprzeda ż y ciep ł a, ale jednocze ś nie prawodawca stwierdzi ł , ż e je ż eli strony nie ustal ą w umowie sprzeda ż y ciep ł a pewnych kwestii wymienionych w § 12 to wówczas stosuje si ę rozwi ą zania okre ś lone w rozporz ą dzeniu przy łą czeniowym. Prawodawca dopu ś ci ł bowiem tak ą mo ż liwo ść , aby pewnych warunków okre ś lonych w § 12 rozporz ą dzenia nie zawiera ć w umowie, lecz zastosowa ć bezpo ś rednio zapisy tego rozporz ą dzenia b ą d ź rozporz ą dzenia Ministra Gospodarki z dnia 12 pa ź dziernika 2000r. w sprawie szczegó ł owych zasad kszta ł towania i kalkulacji taryf oraz zasad rozlicze ń w obrocie ciep ł em (Dz.U. Nr 96, poz. 1053 – zwane dalej rozporz ą dzeniem taryfowym). Oznacza to, ż e nawet w sytuacji, gdy pewne elementy wymienione w § 12 rozporz ą dzenia przy łą czeniowego nie znajd ą si ę we wzorcach umów stosowanych przez przedsi ę biorstwa ciep ł ownicze, to nie stanowi to naruszenia zbiorowych interesów konsumentów, poniewa ż zgodnie z tre ś ci ą obowi ą zuj ą cych rozporz ą dze ń , kwestie te s ą regulowane bezpo ś rednio przez przepisy tych rozporz ą dze ń . St ą d te ż PEC w § 11 ust. 7 wzorców umów jednoznacznie okre ś li ł o, ż e w sprawach nieuregulowanych umow ą obowi ą zuj ą przepisy m.in. w/w rozporz ą dze ń . Ponadto PEC szczegó ł owo odniós ł si ę do poszczególnych zarzutów naruszenia § 12 rozporz ą dzenia przy łą czeniowego polegaj ą cego na nie zawarciu w umowach sprzeda ż y ciep ł a wszystkich elementów wymaganych przez ten przepis. Organ Antymonopolowy ustali ł i zwa ż y ł co nast ę puje. Zgodnie z art. 23a) ust. 1 ustawy antymonopolowej za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów uwa ż a si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł ania przedsi ę biorcy. Nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów. Ustawa antymonopolowa w art. 23 a ust. 2 stanowi, ż e za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów uwa ż a si ę w szczególno ś ci stosowanie postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego, naruszanie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, nieuczciw ą lub wprowadzaj ą c ą w b łą d reklam ę i inne czyny nieuczciwej konkurencji godz ą ce w zbiorowe interesy konsumentów. Jako „sprzeczne z prawem” nale ż y kwalifikowa ć zachowania sprzeczne z nakazem zawartym w ustawie, rozporz ą dzeniu wydanym na podstawie i dla wykonania ustawy, umow ą mi ę dzynarodow ą maj ą c ą bezpo ś rednie zastosowanie w stosunkach wewn ę trznych. Sprzeczne z prawem s ą czyny: zabronione i zagro ż one sankcj ą karn ą , czyny zabronione pod sankcjami dyscyplinarnymi, czyny zakazane przepisami administracyjnymi lub przepisami prawa gospodarczego publicznego, czyny zabronione przepisami o charakterze cywilnym, sprzeczne z nakazami zawartymi w prawie cywilnym lub prawie administracyjnym. Bezprawno ść jest tak ą cech ą dzia ł ania, która polega na jego sprzeczno ś ci z normami prawa lub zasadami wspó łż ycia spo ł ecznego, bez wzgl ę du na win ę , a nawet ś wiadomo ść sprawcy. Dla ustalenia bezprawno ś ci dzia ł ania wystarczy ustalenie, ż e okre ś lone zachowanie koliduje z przepisami prawa. Brak cech bezprawno ś ci winien, w my ś l art. 6 K.c., wykaza ć przedsi ę biorca (Por. Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji Komentarz, pod redakcj ą prof. dr hab. Janusza Szwaji, Wydawnictwo CH BECK, Warszawa 2000, s.117 – 118). Wobec powy ż szego, aby okre ś lone zachowanie mog ł o zosta ć uznane za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów konieczne jest łą czne spe ł nienie dwóch przes ł anek: - bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy, - dzia ł anie narusza zbiorowe interesy konsumentów. 4 Zgodnie z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy Prawo energetyczne dostarczanie paliw gazowych, energii elektrycznej lub ciep ł a odbywa si ę na podstawie umowy sprzeda ż y lub umowy przesy ł owej. Umowy powinny uwzgl ę dnia ć zasady okre ś lone w ustawie i warunki ustalone w koncesjach oraz zawiera ć co najmniej: 1) umowa sprzeda ż y – postanowienia dotycz ą ce: ilo ś ci sprzeda ż y paliw gazowych, energii elektrycznej albo ciep ł a w podziale na okresy umowne, sposobu ustalania cen i warunków wprowadzania ich zmian, sposobu rozlicze ń , odpowiedzialno ś ci stron za niedotrzymanie warunków umowy, okresu jej obowi ą zywania i warunków rozwi ą zania. Przedsi ę biorstwo energetyczne mo ż e zawiera ć z odbiorc ą , któremu dostarcza paliwa gazowe, energi ę elektryczn ą lub ciep ł o na podstawie cen i stawek op ł at ustalonych w taryfie, jedn ą umow ę zawieraj ą c ą postanowienia umowy sprzeda ż y i umowy przesy ł owej. Art. 9 ustawy Prawo energetyczne zawiera delegacj ę dla ministra w ł a ś ciwego do spraw gospodarki do wydania rozporz ą dzenia, które powinno m.in. okre ś la ć podstawowe elementy umowy o przy łą czenie, umowy sprzeda ż y i umowy o ś wiadczenie us ł ug przesy ł owych. W oparciu o w/w upowa ż nienie wydane zosta ł o rozporz ą dzenie Ministra Gospodarki z dnia 11 sierpnia 2000r. w sprawie szczegó ł owych warunków przy łą czenia podmiotów do sieci ciep ł owniczych, obrotu ciep ł em, ś wiadczenia us ł ug przesy ł owych, ruchu sieciowego i eksploatacji sieci oraz standardów jako ś ciowych obs ł ugi odbiorców, które w § 12 okre ś la niezb ę dne elementy umowy sprzeda ż y ciep ł a. Zgodnie z pogl ą dami doktryny „wydaje si ę ze wszech miar celowe, aby przedsi ę biorstwa energetyczne pos ł ugiwa ł y si ę wzorcami umów, bowiem trudno sobie wyobrazi ć , aby przyk ł adowo wszelkie postanowienia ka ż dej umowy (...) by ł y indywidualnie negocjowane. Wzorzec umowy powinien zawiera ć te wszystkie elementy, o których mowa w Ustawie lub przepisach wykonawczych do Ustawy oraz innych obowi ą zuj ą cych przepisach prawa” 1 . oraz „(...) w zakresie samego tylko obrotu ciep ł em przepisy wydane na podstawie art. 9 ustawy wyró ż niaj ą przedsi ę biorstwa ciep ł ownicze, przedsi ę biorstwa wytwórcze oraz przedsi ę biorstwa obrotu ciep ł em. Przepisy te okre ś laj ą wiele nie okre ś lonych ustawowo zagadnie ń , które powinny by ć uwzgl ę dnione w umowie, w tym tak ż e szczegó ł owo prawa i obowi ą zki stron”. 2 Zgodnie z orzecznictwem antymonopolowym „(…) wszystkie prawa i obowi ą zki konsumentów powinny by ć umieszczone we wzorcu umownym. W tym kontek ś cie argument (…), ż e taryfa jest ł atwo dost ę pna, nie jest do zaakceptowania. Odbiorca w oparciu o tre ść samej umowy powinien mie ć mo ż liwo ść okre ś lenia wszystkich elementów jej tre ś ci, w tym zasad ustalania bonifikat, upustów oraz op ł at za nielegalny pobór energii. Zastosowanie we wzorcu umownym klauzul odsy ł aj ą cych ogólnie do taryfy dla ustalenia cz ęś ci praw i obowi ą zków odbiorcy jest nielegalne, a co za tym idzie nak ł ada na konsumenta obci ąż enia wi ę ksze ni ż we wzorcu prawid ł owo sformu ł owanym” (wyrok S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 24.03.2004r. o sygn. akt XVII Ama 29/03). Z powy ż szego wynika, ż e umowy zawierane przez przedsi ę biorstwa ciep ł ownicze z konsumentami powinny zawiera ć elementy okre ś lone w art. 5 ustawy Prawo energetyczne oraz w § 12 rozporz ą dzenia przy łą czeniowego. Wspomniane przepisy szczegó ł owo reguluj ą obowi ą zki dostawcy ciep ł a w stosunku do klientów korzystaj ą cych z jego us ł ug. Ponadto w/w przepisy okre ś laj ą niezb ę dne elementy umowy sprzeda ż y ciep ł a. Okre ś laj ą one obowi ą zki i prawa stron takiej umowy. Celem wprowadzenia do przedmiotowej ustawy i rozporz ą dze ń wykonawczych szczegó ł owych zapisów nak ł adaj ą cych na przedsi ę biorstwa ciep ł ownicze okre ś lone obowi ą zki by ł o zapewnienie konsumentom (odbiorcom) nale ż ytej ochrony przed silniejsz ą stron ą umowy, jak ą jest dostawca ciep ł a. Ś wiadczy o tym bezwzgl ę dnie wi ążą cy charakter tych przepisów. Analiza umów sprzeda ż y ciep ł a dla odbiorców zamawiaj ą cych 1 J. Baehr, E. Stawicki „Prawo energetyczne. Komentarz.” Fundusz Wspó ł pracy Cooperation Fund, Program SEW & Mi ę dzykomunalna Spó ł ka Akcyjna MUNICIPIUM Warszawa 1999, str. 43 2 Ibidem str. 46 5 ciep ł o w ilo ś ci poni ż ej 30 kW rozliczaj ą cych si ę miesi ę cznie na podstawie taryfy jednocz ł onowej oraz umów sprzeda ż y ciep ł a dla odbiorców zamawiaj ą cych ciep ł o w ilo ś ci poni ż ej 30 kW rozliczaj ą cych si ę rocznie na podstawie taryfy jednocz ł onowej zawieranych przez PEC z konsumentami w oparciu o stosowane wzorce umowne stanowi podstaw ę do przyj ę cia nast ę puj ą cych ustale ń (karty nr 7-12, 19-23, 24-28, 34-37). a) Zgodnie z § 12 pkt 2 lit. b rozporz ą dzenia przy łą czeniowego umowa sprzeda ż y ciep ł a powinna okre ś la ć w szczególno ś ci wielko ść zamówionej mocy cieplnej w podziale na rodzaje potrzeb oraz obliczeniowe nat ęż enie przep ł ywu no ś nika ciep ł a i tabele regulacyjne oraz szczegó ł owe warunki i terminy wprowadzania zmian ustale ń w tym zakresie. W pi ś mie z dnia 8.03.2004r. PEC stwierdzi ł o, ż e w umowie nie okre ś lono szczegó ł owych warunków i terminów wprowadzania zmian ustale ń w zakresie: wielko ś ci zamówionej mocy cieplnej, obliczeniowego nat ęż enia przep ł ywu no ś nika ciep ł a i tabel regulacyjnych poniewa ż w przypadku odbiorców zamawiaj ą cych ciep ł o w ilo ś ci poni ż ej 30 kW nie ma to znaczenia i jest w zasadzie bezprzedmiotowe. W/w odbiorca p ł aci jedynie op ł at ę za rzeczywi ś cie zu ż yte ciep ł o, okre ś lone przy u ż yciu urz ą dzenia pomiarowo – rozliczeniowego ustalon ą w taryfie dla ciep ł a i nie ponosi op ł at za moc zamówion ą . W umowach b ę d ą cych przedmiotem niniejszego post ę powania nie okre ś lono szczegó ł owych warunków i terminów wprowadzania zmian ustale ń w zakresie nat ęż enia przep ł ywu no ś nika ciep ł a, tabel regulacyjnych oraz wielko ś ci zamówionej mocy cieplnej. Zgodnie z § 40 rozporz ą dzenia taryfowego zamówiona moc cieplna jest ustalana przez odbiorc ę co najmniej na okres 12 miesi ę cy i mo ż e by ć zmieniona wy łą cznie w terminie ustalonym w umowie sprzeda ż y ciep ł a lub umowie o ś wiadczenie us ł ug przesy ł owych. Brak powy ż szych informacji powoduje, ż e po pierwsze konsumenci nie s ą ś wiadomi, ż e zmiana wielko ś ci zamówionej mocy cieplnej (a wi ę c ustalenie jej w nowej wysoko ś ci) spoczywa wy łą cznie w ich gestii. Po drugie nie wiedz ą , ż e zmiana wysoko ś ci zamówionej mocy cieplnej mo ż e nast ą pi ć wy łą cznie raz w roku i w okre ś lonych terminach. St ą d te ż , brak tych informacji mo ż e godzi ć w interesy konsumentów poniewa ż nie b ę d ą ś wiadomi w jakich terminach i na jakich zasadach b ę dzie mog ł a zosta ć zmieniona wysoko ść zamówionej mocy cieplnej do u ż ytkowanych przez nich obiektów. Ponadto nale ż y stwierdzi ć , ż e precyzyjne okre ś lenie w umowie warunków i terminów wprowadzania zmian ustale ń w zakresie nat ęż enia przep ł ywu no ś nika ciep ł a, tabel regulacyjnych oraz wielko ś ci zamówionej mocy cieplnej chroni konsumentów przed arbitralnym dokonywaniem w/w zmian przez silniejsz ą stron ę umowy jak ą jest dostawca ciep ł a. Strony zawieraj ą c umow ę uzgodni ł y w niej na jakich zasadach (warunkach) b ę dzie dostarczane ciep ł o do odbiorcy, st ą d te ż warunki i terminy wprowadzania zmian ustale ń w tym zakresie powinny zosta ć okre ś lone w umowie, tak aby przedsi ę biorstwo ciep ł ownicze nie dokonywa ł o tych zmian w sposób dowolny. Przepisy rozporz ą dzenia przy łą czeniowego wprost stanowi ą jakie elementy powinna zawiera ć umowa sprzeda ż y ciep ł a i maj ą one charakter bezwzgl ę dnie obowi ą zuj ą cy. Prawodawca przes ą dzi ł , ż e konsument pewne informacje (okre ś lone w § 12 rozporz ą dzenia przy łą czeniowego) winien otrzyma ć bezpo ś rednio w dokumencie umownym, tak aby ich poszukiwanie by ł o ograniczone do niezb ę dnego minimum. Przyj ę cie rozwi ą zania przeciwnego tj. takiego w którym wymagane w umowie informacje nie by ł yby w niej umieszczone, przekre ś li ł oby sens umieszczania w § 12 rozporz ą dzenia przy łą czeniowego obowi ą zków ci ążą cych na przedsi ę biorstwach ciep ł owniczych odno ś nie tre ś ci zawieranych umów. St ą d nale ż y przyj ąć , ż e w/w przepis § 12 rozporz ą dzenia przy łą czeniowego okre ś la minimaln ą tre ść dokumentu umownego i ogranicza mo ż liwo ść odmiennego formu ł owania umów przez przedsi ę biorstwa ciep ł ownicze. W ś wietle powy ż szych ustale ń nale ż y uzna ć za bezprawne dzia ł anie PEC, nie okre ś lenie przez tego przedsi ę biorc ę w umowach sprzeda ż y ciep ł a zawieranych z konsumentami szczegó ł owych warunków i terminów wprowadzania zmian ustale ń w zakresie nat ęż enia przep ł ywu no ś nika ciep ł a, tabel regulacyjnych oraz wielko ś ci zamówionej mocy cieplnej. 6 b) W umowach sprzeda ż y ciep ł a zawieranych z konsumentami PEC nie okre ś li ł o terminu rozpocz ę cia dostarczania ciep ł a do obiektów oraz szczegó ł owych warunków ustalania terminów rozpoczynania i przerywania dostarczania ciep ł a w celu ogrzewania i dla innych potrzeb, co stanowi naruszenie § 12 pkt 2 lit. d rozporz ą dzenia przy łą czeniowego. Zdaniem PEC § 1 ust. 5 umowy stanowi, ż e rozpoczynanie i przerywanie dostarczania ciep ł a na cele centralnego ogrzewania odbywa si ę w sezonie grzewczym na żą danie odbiorcy, zgodnie z zasadami okre ś lonymi w standardach jako ś ciowych obs ł ugi odbiorców uj ę tymi w rozporz ą dzeniu przy łą czeniowym. Zgodnie z § 2 pkt 18 tego rozporz ą dzenia sezon grzewczy zosta ł okre ś lony jako okres mi ę dzy wrze ś niem a majem roku nast ę pnego w którym warunki atmosferyczne powoduj ą konieczno ść ci ą g ł ego dostarczania ciep ł a w celu ogrzewania obiektów. Równocze ś nie zgodnie z § 27 ust. 2 pkt 3 rozporz ą dzenia rozpocz ę cie i przerwanie dostarczania ciep ł a w celu ogrzewania powinno nast ą pi ć nie pó ź niej ni ż w ci ą gu 12 godzin od z ł o ż enia wniosku przez odbiorc ę . Ponadto PEC od momentu rozpocz ę cia dostaw przez wytwórc ę ciep ł a do czasu ich zako ń czenia w trakcie sezonu grzewczego dostarcza odbiorcom ciep ł o do granicy w ł asno ś ci ustalonej w umowie sprzeda ż y ciep ł a, a odbiorca sam decyduje o terminie rozpocz ę cia pobierania, odkr ę caj ą c odpowiednie zawory w swoim budynku. § 27 ust. 2 pkt 3 rozporz ą dzenia przy łą czeniowego stanowi, ż e rozpocz ę cie i przerwanie dostarczania ciep ł a w celu ogrzewania i wentylacji powinno nast ą pi ć nie pó ź niej ni ż w ci ą gu 12 godzin od z ł o ż enia wniosku przez odbiorc ę . W umowach sprzeda ż y ciep ł a stosowanych przez PEC nie okre ś lono terminu rozpocz ę cia dostarczania ciep ł a do obiektów oraz szczegó ł owych warunków ustalania terminów rozpoczynania i przerywania dostarczania ciep ł a w celu ogrzewania i dla innych potrzeb, tylko wskazano, ż e rozpoczynanie i przerywanie dostarczania ciep ł a na cele centralnego ogrzewania odbywa si ę w sezonie grzewczym na żą danie Odbiorcy, zgodnie z zasadami okre ś lonymi w standardach jako ś ciowych obs ł ugi odbiorców, uj ę tymi w rozporz ą dzeniu sieciowym (karty nr 7 verte, 19 verte, 24 verte, 35 verte) . Jak wskazano to powy ż ej przepisy rozporz ą dzenia przy łą czeniowego wprost stanowi ą jakie elementy powinna zawiera ć umowa sprzeda ż y ciep ł a i maj ą one charakter bezwzgl ę dnie obowi ą zuj ą cy. Prawodawca przes ą dzi ł , ż e konsument pewne informacje winien otrzyma ć bezpo ś rednio w dokumencie umownym, tak aby ich poszukiwanie by ł o ograniczone do niezb ę dnego minimum. Przyj ę cie rozwi ą zania przeciwnego tj. takiego w którym wymagane w umowie informacje nie by ł yby w niej umieszczone, a w tym zakresie mo ż liwym by ł oby odes ł anie do innych aktów (np. przepisów obowi ą zuj ą cego prawa) przekre ś li ł oby sens umieszczania w § 12 rozporz ą dzenia przy łą czeniowego obowi ą zków ci ążą cych na przedsi ę biorstwach ciep ł owniczych odno ś nie tre ś ci zawieranych umów. St ą d nale ż y przyj ąć , ż e w/w przepis § 12 rozporz ą dzenia przy łą czeniowego okre ś la minimaln ą tre ść dokumentu umownego i ogranicza mo ż liwo ść odmiennego formu ł owania umów przez przedsi ę biorstwa ciep ł ownicze. Ponadto nie jest uzasadniony argument PEC zgodnie z którym dostarcza ciep ł o do granicy w ł asno ś ci ustalonej w umowie sprzeda ż y ciep ł a, a odbiorca sam decyduje o terminie rozpocz ę cia jego pobierania, odkr ę caj ą c odpowiednie zawory w swoim budynku, poniewa ż w istocie konsument zgodnie z tre ś ci ą umowy nie ma wp ł ywu na to, czy PEC b ę dzie dostarcza ł ciep ł o, czy te ż nie. Sam fakt, ż e PEC dostarcza ciep ł o odbiorcom od momentu rozpocz ę cia dostaw przez wytwórc ę ciep ł a do czasu ich zako ń czenia w trakcie sezonu grzewczego nie oznacza, ż e konsument w oparciu o tre ść umowy jest ś wiadom, i ż rozpocz ę cie i przerwanie dostarczania ciep ł a w celu ogrzewania i wentylacji powinno nast ą pi ć nie pó ź niej ni ż w ci ą gu 12 godzin od z ł o ż enia wniosku przez odbiorc ę . W zwi ą zku z powy ż szym zapis § 1 ust. 5 umów sprzeda ż y ciep ł a zawieranych przez PEC z konsumentami stanowi naruszenie prawa, poniewa ż odbiorca w chwili zawierania, jak i realizacji umowy nie jest w stanie faktycznie dowiedzie ć si ę kiedy i w jakich okoliczno ść nast ą pi rozpocz ę cie i zako ń czenie dostawy ciep ł a. W zwi ą zku z tym w wy ż ej opisanym zakresie spe ł niona zosta ł a przes ł anka bezprawno ś ci w dzia ł aniu PEC. 7 c) W w/w umowach nie okre ś lono szczegó ł owych zasad ustalenia terminów przeprowadzania prób i bada ń kontrolnych oraz konserwacji i remontów eksploatowanych przez strony urz ą dze ń i instalacji, co stanowi naruszenie § 12 pkt 5 rozporz ą dzenia przy łą czeniowego. W odpowiedzi na zarzut PEC stwierdzi ł o, ż e wzorzec umowy przewiduje, i ż odbiorca jest zobowi ą zany poinformowa ć dostawc ę o planowanych remontach swojej instalacji odbiorczej z wyprzedzeniem co najmniej 5 dniowym Ponadto jest on zobowi ą zany do umo ż liwienia dostawcy ciep ł a w ka ż dym czasie dost ę pu do pomieszczenia w ę z ł a cieplnego i instalacji znajduj ą cych si ę w obiektach i na terenie odbiorcy, w celu dokonania odczytu urz ą dze ń pomiarowych, przeprowadzania kontroli, przegl ą du, remontu i innych prac zwi ą zanych z eksploatacj ą zainstalowanych urz ą dze ń i instalacji. Natomiast szczegó ł owe obowi ą zki PEC okre ś la §27 ust. 2 pkt 4 rozporz ą dzenia przy łą czeniowego. § 12 pkt 5 rozporz ą dzenia przy łą czeniowego stanowi, ż e strony umowy sprzeda ż y ciep ł a musz ą uwzgl ę dni ć w niej „szczegó ł owe zasady ustalenia terminów”. Po pierwsze regulacje przedmiotowej kwestii musz ą by ć okre ś lone szczegó ł owo. Tym samym niewystarczaj ą cym jest wskazanie w ogólny sposób „zasad ustalania terminów”, tylko powinno to by ć uregulowane precyzyjnie. Po drugie przedmiotowy zapis nie wymaga, aby w umowie okre ś lone zosta ł y terminy przeprowadzania czynno ś ci o których mowa w w/w przepisie, tylko powinny zosta ć okre ś lone zasady na jakich terminy te b ę d ą ustalane. Po trzecie zapis powy ż szy dotyczy ustalania terminów „przeprowadzania prób i bada ń kontrolnych” oraz „konserwacji i remontów”. Zapis § 12 pkt 5 rozporz ą dzenia przy łą czeniowego stanowi gwarancj ę dla stron umowy (w tym konsumentów), ż e wszelkie terminy czynno ś ci zwi ą zanych z przeprowadzaniem prób i bada ń kontrolnych oraz konserwacji i remontów eksploatowanych przez strony urz ą dze ń i instalacji, b ę d ą ustalone przez strony umowy. Innymi s ł owy, ż adna ze stron umowy nie b ę dzie przeprowadza ł a w/w czynno ś ci, które mog ą wywo ł ywa ć jakiekolwiek skutki w zakresie prawid ł owo ś ci w dostarczaniu ciep ł a bez wiedzy drugiej strony. St ą d te ż prawodawca przewidzia ł , ż e „zasady ustalania terminów” okre ś lonych prac powinny zosta ć zawarte w umowie sprzeda ż y ciep ł a. Innymi s ł owy, w umowie powinny zosta ć okre ś lone pewne regu ł y, jak ustala ć terminy, natomiast samo ustalenie tych terminów b ę dzie nast ę powa ł o w trakcie realizacji umowy przez strony. W istocie w umowie sprzeda ż y ciep ł a PEC na ł o ż y ł na odbiorców obowi ą zek informowania dostawcy o planowanych remontach swojej instalacji odbiorczej z wyprzedzeniem co najmniej 5 dniowym oraz umo ż liwienia dostawcy ciep ł a w ka ż dym czasie dost ę pu do pomieszczenia w ę z ł a cieplnego i instalacji znajduj ą cych si ę w obiektach i na terenie odbiorcy. W umowie nie okre ś lono jednak w ż aden sposób zasad ustalenia terminów przeprowadzania prób i bada ń kontrolnych oraz konserwacji i remontów eksploatowanych przez PEC urz ą dze ń i instalacji. § 3 ust. 1 pkt 7 umowy dotyczy umo ż liwienia dostawcy dost ę pu do pomieszczenia w ę z ł a cieplnego i instalacji znajduj ą cych si ę w obiektach i na terenie odbiorcy, w celu dokonania odczytu urz ą dze ń pomiarowych, przeprowadzania kontroli, przegl ą du, remontu i innych prac zwi ą zanych z eksploatacj ą zainstalowanych urz ą dze ń i instalacji , nie odnosi si ę wi ę c do zasad ustalenia terminów przeprowadzania prób i bada ń kontrolnych. Ponadto wskazanie w §1 umowy, ż e zosta ł a ona sporz ą dzona zgodnie z ustaw ą Prawo energetyczne i rozporz ą dzeniami wykonawczymi do niej oraz w §11ust. 7 zgodnie z którym w sprawach nieuregulowanych umow ą obowi ą zuj ą postanowienia kodeksu cywilnego oraz inne przepisy szczegó ł owe nale ż y uzna ć za niewystarczaj ą ce. Jak wskazano to wcze ś niej § 12 rozporz ą dzenia przy łą czeniowego okre ś la minimaln ą tre ść dokumentu umownego i ogranicza mo ż liwo ść odmiennego formu ł owania umów przez przedsi ę biorstwa ciep ł ownicze, st ą d te ż odes ł anie konsumentów w powy ż ej opisanej kwestii (w sposób po ś redni) do obowi ą zuj ą cych przepisów prawa jest bezprawne. W zwi ą zku z tym, ż e w umowie sprzeda ż y ciep ł a nie okre ś lono szczegó ł owych zasad ustalania terminów przeprowadzania czynno ś ci okre ś lonych w § 12 pkt 5 rozporz ą dzenia przy łą czeniowego, dzia ł anie PEC nale ż y uzna ć za bezprawne. 8 d) § 12 pkt 6 rozporz ą dzenia przy łą czeniowego stanowi, ż e umowa sprzeda ż y ciep ł a powinna okre ś la ć szczegó ł owe zasady wprowadzania planów ogranicze ń oraz wstrzymania dostarczania ciep ł a. PEC przyzna ł , ż e w umowie nie okre ś lono szczegó ł owych zasad wprowadzania planów ogranicze ń w zakresie dostarczania ciep ł a, jednak ż e takie zasady zostaj ą wprowadzane i s ą cz ęś ci ą za łą cznika dotycz ą cego cennika op ł at. Zmiana tre ś ci tego za łą cznika dla pozosta ł ych odbiorców, polegaj ą ca na dodaniu planu ogranicze ń w zakresie dostawy ciep ł a nast ą pi wraz z najbli ż sz ą zmian ą taryfy ciep ł a. Zgodnie z § 26 rozporz ą dzenia przy łą czeniowego standardy jako ś ciowe obs ł ugi odbiorców obejmuj ą min. warunki sprzeda ż y ciep ł a w zakresie planowych przerw w dostarczaniu ciep ł a w okresie letnim oraz warunki wstrzymania dostarczania ciep ł a do odbiorców. § 27 ust. 2 w/w rozporz ą dzenia stanowi, ż e planowe przerwy w dostarczeniu ciep ł a w okresie letnim nie mog ą przekroczy ć 14 dni, a odbiorca musi by ć powiadomiony o terminach tych przerw z siedmiodniowym wyprzedzeniem. Z kolei § 39 ust. 1 rozporz ą dzenia taryfowego stanowi, ż e odbiorcy przys ł uguj ą bonifikaty w przypadku niedotrzymania przez przedsi ę biorstwo energetyczne warunków umów w zakresie planowanych przerw w dostarczaniu ciep ł a w okresie letnim. W ust. 2 wskazana jest wysoko ść bonifikat z tego tytu ł u. Z powy ż szego wynika, ż e PEC formu ł uj ą c wzorce umowne i zawieraj ą c na ich podstawie umowy z konsumentami nie okre ś li ł o w nich zasad wprowadzania planów ogranicze ń dostarczania ciep ł a. Mo ż e to w sposób wymierny skutkowa ć w stosunku do konsumentów, poniewa ż na podstawie umowy nie s ą oni w stanie ustali ć , kiedy, w jakich okoliczno ś ciach i terminach PEC ma prawo ograniczy ć dostaw ę ciep ł a. Powoduje to, ż e konsumenci nie maj ą c w/w informacji nie b ę d ą ś wiadomi, ż e zgodnie z przepisami rozporz ą dzenia taryfowego reguluj ą cego odpowiedzialno ść za niedotrzymanie standardów jako ś ciowych obs ł ugi odbiorców, w przypadku nie dochowania przez PEC terminów, b ę d ą mogli żą da ć stosownych bonifikat. Tym samym brak informacji w umowie ogranicza lub wr ę cz uniemo ż liwia konsumentom korzystanie z ich uprawnie ń , a tym samym mo ż e przynie ść wymierne skutki finansowe dla PEC. Prawodawca kszta ł tuj ą c tre ść przepisów rozporz ą dzenia przy łą czeniowego okre ś li ł pewne minimum, które powinna zawiera ć umowa sprzeda ż y ciep ł a, st ą d te ż dzia ł anie PEC w w/w zakresie nale ż y uzna ć za bezprawne. e) § 12 pkt 8 lit a rozporz ą dzenia przy łą czeniowego stanowi, ż e umowa sprzeda ż y ciep ł a powinna zawiera ć regulacje w zakresie odpowiedzialno ś ci stron za niedotrzymanie warunków umowy, a w szczególno ś ci za przekroczenie dopuszczalnych odchyle ń od parametrów no ś nika ciep ł a oraz dopuszczalnych przerw i ogranicze ń w dostarczaniu ciep ł a. Zdaniem PEC kwestia odpowiedzialno ś ci stron za przekroczenie odchyle ń od parametrów no ś nika ciep ł a oraz dopuszczalnych przerw i ogranicze ń w dostarczaniu ciep ł a zosta ł a uregulowana w rozporz ą dzeniu taryfowym Z powy ż szego wynika, ż e PEC nie uregulowa ł w umowie kwestii odpowiedzialno ś ci stron za niedotrzymanie jej warunków, tylko w tym zakresie zawar ł odes ł anie do przepisów rozporz ą dzenia wykonawczego do ustawy Prawo energetyczne. Takie rozwi ą zanie nale ż y uzna ć za niewystarczaj ą ce i godz ą ce w interes konsumentów. Jak wskazano to we wcze ś niejszej cz ęś ci niniejszej decyzji przepisy rozporz ą dzenia przy łą czeniowego wprost stanowi ą jakie elementy powinna zawiera ć umowa sprzeda ż y ciep ł a i przepisy te maj ą charakter bezwzgl ę dnie obowi ą zuj ą cy. Konsument w oparciu o tre ść umowy powinien mie ć mo ż liwo ść uzyskania informacji o wszystkich istotnych elementach stosunku zobowi ą zaniowego. Odsy ł anie konsumentów do obowi ą zuj ą cych przepisów rozporz ą dzenia wykonawczego w wielu wypadkach mo ż e mie ć dla nich charakter uci ąż liwy i wywo ł ywa ć negatywne skutki. W przedmiotowej sprawie brak informacji o tym jak ą konsument poniesie 9 odpowiedzialno ść za przekroczenie dopuszczalnych odchyle ń od parametrów no ś nika ciep ł a, powoduje, ż e nie wie on jakie sankcje gro żą mu na wypadek naruszenia postanowie ń umowy. Zawarcie w/w informacji w umowie w wielu wypadkach skutkuje tym, ż e konsument posiadaj ą c wiedz ę o gro żą cej mu odpowiedzialno ś ci powstrzymuje si ę od dzia ł a ń , które skutkowa ł yby niedotrzymaniem warunków umowy. Z drugiej strony, precyzyjne uregulowanie w umowie odpowiedzialno ś ci PEC za przekroczenie dopuszczalnych odchyle ń od parametrów no ś nika ciep ł a oraz dopuszczalnych przerw i ogranicze ń w dostarczaniu ciep ł a umo ż liwia konsumentom w ł a ś ciwe dochodzenie ich roszcze ń z tytu ł u naruszenia przez dostawc ę ciep ł a postanowie ń umowy. Przedmiotowe informacje umo ż liwiaj ą konsumentom w ł a ś ciwe formu ł owanie roszcze ń w stosunku do PEC. St ą d te ż stwierdzenie przez PEC, ż e w/w kwestie uregulowane s ą w rozporz ą dzeniu taryfowym stanowi naruszenie prawa, poniewa ż umowa sprzeda ż y ciep ł a wprost powinna regulowa ć odpowiedzialno ść stron za niedotrzymanie jej warunków. f) § 12 pkt 8 lit. b rozporz ą dzenia przy łą czeniowego stanowi, ż e umowa sprzeda ż y ciep ł a powinna okre ś la ć odpowiedzialno ść stron za niedotrzymanie warunków umowy, a w szczególno ś ci za niedotrzymanie standardów jako ś ciowych obs ł ugi odbiorców. PEC stwierdzi ł , ż e w § 2 ust. 1 pkt 1 umowy zobowi ą za ł si ę do utrzymania w miejscu dostarczania ciep ł a (…) ś rednio dobowej temperatury wody grzewczej i ś rednio dobowego przep ł ywu wody grzewczej wynikaj ą cego z mocy zamówionej. Ponadto zgodnie z § 7 umowy dostawca ponosi odpowiedzialno ść za zak ł ócenia pracy ź ród ł a ciep ł a, sieci cieplnej, w ę z ł ów cieplnych lub instalacji stanowi ą cych w ł asno ść dostawcy powoduj ą ce opó ź nienia, ograniczenia lub przerwy w dostarczaniu ciep ł a do odbiorcy. Ogólne kwestie dotycz ą ce bonifikat i upustów PEC okre ś li ł w § 7 umowy , natomiast zasady obliczania upustów i bonifikat oblicza si ę wed ł ug zasad okre ś lonych w rozporz ą dzeniu taryfowym. § 38 i nast. rozporz ą dzenia taryfowego reguluj ą odpowiedzialno ść przedsi ę biorstwa ciep ł owniczego za niedotrzymanie standardów jako ś ciowych obs ł ugi odbiorców. Z powy ż szego wynika, ż e PEC nie uregulowa ł w umowie kwestii odpowiedzialno ś ci stron za niedotrzymanie standardów jako ś ciowych, tylko w tym zakresie zawar ł odes ł anie do przepisów rozporz ą dzenia wykonawczego do ustawy Prawo energetyczne. Takie rozwi ą zanie nale ż y uzna ć za niewystarczaj ą ce i godz ą ce w interes konsumentów. Jak wskazano to we wcze ś niejszej cz ęś ci niniejszej decyzji przepisy rozporz ą dzenia przy łą czeniowego wprost stanowi ą jakie elementy powinna zawiera ć umowa sprzeda ż y ciep ł a i przepisy te maj ą charakter bezwzgl ę dnie obowi ą zuj ą cy. Konsument w oparciu o tre ść umowy powinien mie ć mo ż liwo ść uzyskania informacji o wszystkich istotnych elementach stosunku zobowi ą zaniowego. Odsy ł anie konsumentów do obowi ą zuj ą cych przepisów rozporz ą dzenia wykonawczego w wielu wypadkach mo ż e mie ć dla nich charakter uci ąż liwy i wywo ł ywa ć negatywne skutki. Precyzyjne uregulowanie w umowie odpowiedzialno ś ci PEC za niedotrzymanie standardów jako ś ciowych obs ł ugi odbiorców umo ż liwia konsumentom w ł a ś ciwe dochodzenie ich roszcze ń z tytu ł u naruszenia przez dostawc ę ciep ł a postanowie ń umowy. Przedmiotowe informacje umo ż liwiaj ą konsumentom w ł a ś ciwe formu ł owanie roszcze ń w stosunku do PEC. St ą d te ż stwierdzenie przez PEC, ż e w/w kwestie uregulowane s ą w rozporz ą dzeniu taryfowym stanowi naruszenie prawa, poniewa ż umowa sprzeda ż y ciep ł a wprost powinna regulowa ć odpowiedzialno ść stron za niedotrzymanie jej warunków. g) § 12 pkt 9 rozporz ą dzenia przy łą czeniowego wymaga, aby w umowie sprzeda ż y ciep ł a okre ś lone zosta ł y standardy jako ś ciowe obs ł ugi odbiorców. Zdaniem PEC standardy jako ś ciowe obs ł ugi odbiorców s ą okre ś lone w § 26-29 rozporz ą dzenia przy łą czeniowego. St ą d te ż je ż eli strony umowy nie ustali ł y standardów, wówczas obowi ą zuj ą standardy jako ś ciowe okre ś lone w rozporz ą dzeniu. 10 § 26 – 31 rozdzia ł u 6 rozporz ą dzenia przy łą czeniowego okre ś laj ą standardy jako ś ciowe obs ł ugi odbiorców. Przepisy powy ż sze w precyzyjny sposób wskazuj ą na jakich zasadach powinna nast ę powa ć dostawa ciep ł a do odbiorców oraz jakie z tego tytu ł u spoczywaj ą obowi ą zki na przedsi ę biorstwie ciep ł owniczym. W tym miejscu nale ż y odwo ł a ć si ę do ustale ń poczynionych we wcze ś niejszej cz ęś ci niniejszej decyzji i stwierdzi ć , ż e odes ł anie w umowie do przepisów wykonawczych do ustawy Prawo energetyczne w zakresie standardów jako ś ciowych obs ł ugi odbiorców jest niewystarczaj ą ce. Dokument umowny powinien zawiera ć wszystkie informacje okre ś lone w § 12 rozporz ą dzenia przy łą czeniowego i odes ł anie do obowi ą zuj ą cych przepisów prawa nale ż y uzna ć za niewystarczaj ą ce. Brak informacji w umowie o standardach jako ś ciowych obs ł ugi odbiorców godzi w interesy konsumentów, poniewa ż w oparciu o tre ść umowy nie s ą oni w stanie ustali ć , na jakich warunkach przedsi ę biorstwo ciep ł ownicze jest zobowi ą zane dostarcza ć ciep ł o do odbiorców i jakie z tego tytu ł u ci ążą na nim obowi ą zki. Tym samym, konsumenci nie wiedz ą jakie zachowania PEC zgodnie z obowi ą zuj ą c ą umow ą b ę d ą mog ł y by ć ocenione jako nie spe ł niaj ą ce obowi ą zuj ą cych standardów i tym samym w których sytuacjach konsumenci b ę d ą mogli wyst ę powa ć z roszczeniami w stosunku do dostawcy ciep ł a. W zwi ą zku z faktem, ż e przepisy rozporz ą dzenia przy łą czeniowego wprost stanowi ą jakie elementy powinna zawiera ć umowa sprzeda ż y ciep ł a, odes ł anie w umowie w przedmiotowym zakresie do przepisów rozporz ą dzenia wykonawczego stanowi naruszenie prawa. h) W umowie sprzeda ż y ciep ł a zawieranej przez PEC z konsumentami nie zawarto regulacji dotycz ą cych bonifikat, upustów i op ł at z tytu ł u niedotrzymania przez strony warunków umowy, co mo ż e stanowi ć naruszenie § 12 pkt 10 lit. c rozporz ą dzenia przy łą czeniowego. Zdaniem PEC w obowi ą zuj ą cej taryfie nie zosta ł y szczegó ł owo uregulowane warunki dotycz ą ce bonifikat, upustów i op ł at z tytu ł u niedotrzymania przez strony warunków umowy. W tej kwestii taryfa odwo ł uje si ę do szczegó ł owych postanowie ń okre ś lonych w rozporz ą dzeniu taryfowym. Przedmiotowe stanowisko PEC nale ż y uzna ć za niew ł a ś ciwe, poniewa ż jak szczegó ł owo wykazano w uzasadnieniu zawartym we wcze ś niejszej cz ęś ci niniejszej decyzji, umowa sprzeda ż y ciep ł a powinna zawiera ć wszystkie elementy okre ś lone przez rozporz ą dzenie przy łą czeniowe. Brak informacji o wysoko ś ci bonifikat, upustów i op ł at z tytu ł u niedotrzymania przez strony warunków umowy godzi w interesy konsumentów, b ę d ą cych s ł absz ą stron ą umowy. Po pierwsze w oparciu o tre ść umowy konsumenci nie posiadaj ą informacji w jakiej wysoko ś ci bonifikat, upustów i op ł at mog ą żą da ć w sytuacji, gdy przedsi ę biorstwo ciep ł ownicze nie wywi ą zuje si ę w sposób nale ż yty z realizacji postanowie ń umowy. Po drugie nie wiedz ą równie ż , jakie op ł aty b ę d ą zobowi ą zani ui ś ci ć w wypadku, gdy samemu nie przestrzegaj ą warunków umowy. Brak tych informacji mo ż e wi ę c w istotny sposób godzi ć w interesy ekonomiczne konsumentów, którzy zawarli umowy sprzeda ż y ciep ł a z PEC. W zwi ą zku z tym, ż e przepisy rozporz ą dzenia przy łą czeniowego precyzyjnie okre ś laj ą jakie elementy powinna zawiera ć umowa sprzeda ż y ciep ł a, odes ł anie w umowie w przedmiotowym zakresie do przepisów rozporz ą dzenia wykonawczego stanowi naruszenie prawa. Zawieranie przez PEC umów z konsumentami, które nie zawieraj ą wszystkich informacji, o których mowa w rozporz ą dzeniu przy łą czeniowym, jest niezgodne z nim i nale ż y uzna ć za bezprawne. Spe ł niona, wi ę c zosta ł a pierwsza przes ł anka konieczna do uznania zachowania PEC (opisanego w pkt a, b, c, d, e, f, g, h powy ż ej) za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów. Drug ą przes ł ank ą , której wykazanie jest niezb ę dne dla stwierdzenia, ż e przedsi ę biorca stosuje praktyki naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów jest ustalenie, i ż jego bezprawne dzia ł anie narusza zbiorowe interesy konsumentów. 11 Ustawa antymonopolowa reguluje zasady i tryb przeciwdzia ł ania praktykom naruszaj ą cym zbiorowe interesy konsumentów, co wynika z tre ś ci art. 1 ust. 2 tej ustawy. Zbiorowy interes konsumentów dotyczy nieokre ś lonego ogó ł u, a naruszenie tego interesu mo ż e mie ć miejsce, gdy skutkami dzia ł a ń sprzecznych z ustaw ą o ochronie konkurencji konsumentów dotkni ę ty jest szerszy kr ą g uczestników rynku, jak i wtedy, gdy dzia ł ania te wywo ł uj ą inne niekorzystne zjawiska. Ustawa antymonopolowa w odniesieniu do konsumentów chroni ich interesy jako zjawiska o charakterze instytucjonalnym, zbiorowym. Zdaniem Organu Antymonopolowego zakwestionowane w przedmiotowej decyzji dzia ł anie przedsi ę biorcy - polegaj ą ce na nie podawaniu w zawieranych umowach sprzeda ż y ciep ł a wszystkich informacji, które zgodnie z rozporz ą dzeniem przy łą czeniowym powinny zawiera ć - godzi w interes konsumentów. Niepodanie w umowie informacji o: - szczegó ł owych warunkach i terminach wprowadzania zmian ustale ń w zakresie: wielko ś ci zamówionej mocy cieplnej, obliczeniowego nat ęż enia przep ł ywu no ś nika ciep ł a i tabel regulacyjnych, - terminie rozpocz ę cia dostarczania ciep ł a do obiektów oraz szczegó ł owych warunkach ustalania terminów rozpoczynania i przerywania dostarczania ciep ł a w celu ogrzewania i dla innych potrzeb, -szczegó ł owych zasadach ustalenia terminów przeprowadzania prób i bada ń kontrolnych oraz konserwacji i remontów eksploatowanych przez strony urz ą dze ń i instalacji, - szczegó ł owych zasadach wprowadzania planów ogranicze ń w zakresie dostarczania ciep ł a, - odpowiedzialno ś ci stron za niedotrzymanie warunków umowy, - standardach jako ś ciowych obs ł ugi odbiorców, - bonifikatach, upustach i op ł atach z tytu ł u niedotrzymania przez strony warunków umowy, mo ż e doprowadzi ć do niekorzystania przez konsumentów ze swoich praw, ale równie ż do niewywi ą zywania si ę z obowi ą zków. Dodatkowo nie podanie w/w informacji mo ż e doprowadzi ć , do nieegzekwowania zachowa ń , które wymuszaj ą przepisy prawa energetycznego na profesjonali ś cie np. w zakresie odpowiedzialno ś ci za niedotrzymanie standardów jako ś ciowych. W niniejszej sprawie zosta ł naruszony interes konsumentów – zaopatrywanych w ciep ł o przez PEC, którzy zawarli umowy sprzeda ż y ciep ł a. Tak wi ę c, brak w umowach wszystkich informacji, o których mowa w rozporz ą dzeniu przy łą czeniowym, a tak ż e podanie cz ęś ci informacji w nieodpowiedni sposób narusza zbiorowy interes konsumentów i tym samym zasadne by ł o podj ę cie dzia ł a ń przewidzianych w ustawie antymonopolowej, maj ą cych na celu ochron ę konsumentów. W tym miejscu nale ż y odnie ść si ę równie ż do twierdze ń PEC, które mia ł yby uzasadnia ć nie uj ę cie w umowie sprzeda ż y ciep ł a zawieranej z konsumentami wszystkich informacji zawartych w rozporz ą dzeniu przy łą czeniowym. Konsumenci nie b ę d ą cy profesjonalistami powinni zarówno na etapie zawierania umowy, jak i jej realizacji posiada ć wszystkie informacje dotycz ą ce ich praw i obowi ą zków zwi ą zanych z t ą umow ą . Odes ł anie w sposób ogólny do przepisów obowi ą zuj ą cego prawa powoduje, ż e konsumenci zobligowani zostali w pierwszej kolejno ś ci do samodzielnego odnalezienia przepisów prawa, które reguluj ą ich wszystkie prawa i obowi ą zki jako strony umowy sprzeda ż y ciep ł a, a nast ę pnie sta ł ego monitorowania ewentualnych zmian tych przepisów. W celu ochrony odbiorcy ciep ł a, prawodawca przewidzia ł , ż e przedsi ę biorstwo ciep ł ownicze jako profesjonalista dzia ł aj ą cy na rynku sprzeda ż y ciep ł a powinno okre ś li ć w umowie wszystkie elementy istotne dla tej umowy sprzeda ż y, które zosta ł y precyzyjnie wskazane w rozporz ą dzeniu przy łą czeniowym. St ą d te ż , ze wzgl ę du na ochron ę s ł abszej strony umowy jak ą jest konsument, PEC nie mo ż e zwolni ć si ę z obowi ą zków na ł o ż onych na nie w rozporz ą dzeniu przy łą czeniowym poprzez ogólne wskazanie konsumentom, ż e prawa i obowi ą zki stron umowy zawarte s ą w przepisach ustawy Prawo energetyczne i rozporz ą dzeniach wykonawczych do niej. W przedmiotowej sprawie zaistnia ł y wi ę c łą cznie obie przes ł anki konieczne do uznania zachowania przedsi ę biorcy za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów – bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy i naruszenie zbiorowych interesów konsumentów. 12 St ą d nale ż a ł o orzec jak w punkcie I sentencji decyzji. II. Zgodnie z art. 23c ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w decyzji, Prezes Urz ę du mo ż e okre ś li ć ś rodki usuni ę cia trwaj ą cych skutków naruszenia zbiorowych interesów konsumentów. W celu zapewnienia wykonania nakazu okre ś lonego w pkt I sentencji niniejszej decyzji, ś rodki usuni ę cia trwaj ą cych skutków naruszenia zbiorowych interesów konsumentów okre ś lono, jako polegaj ą ce na: - umieszczeniu w tre ś ci nowo zawieranych, jak i dotychczas zawartych umów sprzeda ż y ciep ł a zawieranych z konsumentami, informacji, o których mowa w § 12 pkt 2 lit. b i d, pkt 5, 6, 8 lit. a i b, 9, 10 lit. c rozporz ą dzenia przy łą czeniowego. Wobec powy ż szego orzeka si ę jak w pkt II sentencji. III. Na podstawie art. 72 ustawy antymonopolowej, je ż eli post ę powanie zosta ł o wszcz ę te z urz ę du i w jego wyniku Prezes Urz ę du stwierdzi ł naruszenie przepisów ustawy, przedsi ę biorca lub zwi ą zek przedsi ę biorców, który dopu ś ci ł si ę tego naruszenia, zobowi ą zany jest ponie ść koszty post ę powania. Zgodnie z art. 75 ustawy antymonopolowej, Organ Antymonopolowy rozstrzyga o kosztach, w drodze postanowienia, które mo ż e by ć zamieszczone w decyzji ko ń cz ą cej post ę powanie. Post ę powanie przeciwko PEC w sprawie stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, zosta ł o wszcz ę te z urz ę du. Na podstawie ustale ń dokonanych w trakcie post ę powania Organ Antymonopolowy w punkcie I decyzji stwierdzi ł naruszenie przepisów ustawy antymonopolowej. Kosztami niniejszego post ę powania dla Organu Antymonopolowego, s ą wydatki w wysoko ś ci 40 PLN zwi ą zane z korespondencj ą pomi ę dzy Organem Antymonopolowym a przedsi ę biorc ą . W zwi ą zku z powy ż szym postanowiono obci ąż y ć PEC kosztami post ę powania w wysoko ś ci 40 PLN (s ł ownie z ł otych: czterdzie ś ci). St ą d orzeka si ę jak w punkcie III sentencji decyzji. Koszty niniejszego post ę powania przedsi ę biorca obowi ą zany jest wp ł aci ć na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie w NBP o/o Warszawa Nr 51101010100078782231000000. Na postanowienie o kosztach zawarte w punkcie III niniejszej decyzji, na podstawie art. 78 ust. 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 1 pkt 2 k.p.c. przys ł uguje za ż alenie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach w terminie tygodnia od dnia dor ę czenia. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach. Dyrektor Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach Alicja Kral