RKT-30/2000

1 URZĄD OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA W KATOWICACH 40-024 Katowice, ul. Powstańców 41a Tel./Fax (0-32) 256-46-96, Tel/Fax (0-32) 255-26-47, Tel. /Fax (0-32) 255-44-04 E-mail: katowice@uokik.gov.pl Katowice, dn. 25.09.2000r RKT-411/46/99/K/MK DECYZJA Nr RKT-30/2000 I . Na podstawie art. 479 29 § 2 k.p.c. po rozpatrzeniu odwołania „PREFBET” S.A. w Katowicach od decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 03.03.2000r. nr RKT-06/2000, wydanej w sprawie wszczętej z urzędu dotyczącej nałoŜenia na „PREFBET” S.A. w Katowicach kary pienięŜnej w wysokości 490 PLN (słownie czterysta dziewięćdziesiąt złotych) za niewykonanie w terminie obowiązku zgłoszenia zamiaru łączenia podmiotów gospodarczych, o którym mowa w art.11 ust.1 oraz art.11 ust.2 pkt 3 ustawa z dnia 24 lutego 1990r. o przeciwdziałaniu praktykom monopolistycznym i ochronie interesów konsumentów (Dz.U. z 1999r. Nr 52, poz. 547) polegającego na nabyciu przez „MIKAMA” S.A. w Sosnowcu akcji „PREFBET” S.A. w Katowicach w ilości powodującej przekroczenie 50% głosów na walnym zgromadzeniu akcjonariuszy. II. Na podstawie art.105 § 1 k.p.a umarza się wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie nałoŜenia na podstawie art.15a ust.1 pkt 1 ustawa z dnia 24 lutego 1990r. o przeciwdziałaniu praktykom monopolistycznym i ochronie interesów konsumentów (Dz.U. z 1999r. Nr 52, poz. 547) kary pienięŜnej na „PREFBET” S.A. w Katowicach, za niewykonanie obowiązku wynikającego z art.11 ust.1 w związku z art.11 ust.2 pkt 3 w/w ustawy, polegającego na nabyciu przez „MIKAMA” S.A. w Sosnowcu akcji „PREFBET” S.A. w Katowicach w ilości powodującej przekroczenie 50% głosów na walnym zgromadzeniu akcjonariuszy tej spółki. Uzasadnienie Delegatura Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach (zwany dalej Urzędem), w dniu 15.12.1999r. wszczęła z urzędu postępowanie 2 administracyjne w sprawie nałoŜenia kary pienięŜnej na „PREFBET” S.A. w Katowicach w sprawie nabycia przez „MIKAMA” S.A. w Sosnowcu, akcji w „PREFBET” S.A. w Katowicach dających powyŜej 50% głosów na walnym zgromadzeniu akcjonariuszy. W dniu 03.03.2000r. tutejsza Delegatura decyzją nr RKT-06/2000 nałoŜyła na „PREFBET” S.A. w Katowicach karę pienięŜną w wysokości 490zł. za niezgłoszenie w terminie powyŜej opisanego zamiaru łączenia. W terminie przewidzianym w art.10 ust.1 ustawy z dnia 24 lutego 1990r. o przeciwdziałaniu praktykom monopolistycznym i ochronie interesów konsumentów, wpłynęło do tutejszej Delegatury, odwołanie „PREFBET” S.A. w Katowicach od decyzji nr RKT-06/2000. W uzasadnieniu odwołania „PREFBET” S.A. nie zgodził się z zarzutem naruszenia terminu zgłoszenia zamiaru łączenia, tym samym kwestionując zasadność nałoŜenia kary pienięŜnej. Na uzasadnienie powyŜszego „PREFBET” S.A. wskazuje, iŜ nie zgadza się z przyjęciem jako terminu w którym powstał obowiązek zgłoszenia dla „PREFBET” S.A. w Katowicach, daty podjęcia uchwały Zarządu „MIKAMA” S.A. w Sosnowcu-nabywającego akcje, jako terminu, w którym powstał obowiązek zgłoszenia zamiaru tego łączenia i dla „PREFBET” S.A. w Katowicach. Na dowód powyŜszego „PREFBET” S.A. uzasadnia iŜ negocjacje dotyczące nabycia przez „MIKAMA” S.A. w Sosnowcu akcji „PREFBET S.A. od narodowych funduszy inwestycyjnych, toczyły się pomiędzy obiema stronami postępowania bez bezpośredniego udziału „PREFBET” S.A. Wprawdzie spółka ta wiedziała na podstawie ustnych informacji, iŜ „MIKAMA” S.A. zamierza nabyć ponad 50% akcji tej spółki, jednakŜe „PREFBET” S.A. nie znał dokładnej treści listu intencyjnego pomiędzy sprzedającym a kupującym akcje tej spółki. Dlatego teŜ w zgłoszeniu zamiaru łączenia z dnia 26 lipca 1999r. dokonał zgłoszenia zamiaru nabycia przez „MIKAMA” S.A. 60% akcji tej spółki. Na wskutek tego zgłoszenia, Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w dniu 30.08.1999r. wydał zawiadomienie o braku zastrzeŜeń co do zamiaru zamiar nabycia przez „MIKAMA” S.A. 33% akcji „PREFBET” S.A. O przyczynach takiej treści tego zawiadomienia tj. przyjęciu za udokumentowany zamiar nabycia tylko 33% akcji tej spółki „PREFBET” S.A. został poinformowany znacznie później. Dlatego teŜ jako termin powstania dla „PREFBET” S.A. obowiązku zgłoszenia zamiaru łączenia , zdaniem tej spółki moŜna przyjąć dzień zawiadomienia jej przez Urząd pismem skierowanym do „MIKAMA” S.A. o zamiarze nabycia przez tę spółkę kolejnych 27% akcji. Zdaniem odwołującego się nie moŜna przyjąć, iŜ termin ten biegnie od daty podjęcia przez Zarząd „MIKAMA” S.A. uchwały w przedmiocie zamiaru nabycia akcji „PREFBET” S.A. gdyŜ jej treść nie została podana do wiadomości „PREFBET” S.A. Ponadto „PREFBET” S.A. polemizuje z przyjęciem przez Urząd iŜ powstanie obowiązku zgłoszenia zamiaru łączenia powstaje z chwilą podjęcia odpowiednich decyzji przez upowaŜnione do tego organy poprzez podjęcie odpowiednich uchwał lub teŜ podpisanie listu intencyjnego. Zdaniem „PREFBET” S.A. jako powstanie zamiaru moŜna uznać dopiero ustalenie pewnych warunków w trakcie negocjacji, które pozwalają na stwierdzenie iŜ taki zamiar powstał. Dlatego teŜ spółka nie zgadza się z tym, iŜ podjęcie odpowiedniej uchwały lub teŜ podpisanie listu intencyjnego jest czynnością, z którą ustawa wiąŜe obowiązek o jakim mowa w art.11 ust.1 ustawy. 3 Organ antymonopolowy zwaŜył, co następuje: Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów nałoŜył decyzją z dnia 03.03.2000r. karę pienięŜną na „PRERFBET” SA za niewykonanie obowiązku zgłoszenia zamiaru łączenia. Podstawą do nałoŜenia kary pienięŜnej były dla Urzędu uregulowania zawarte w przepisach ustawy z dnia 24 lutego 1990r.o przeciwdziałaniu praktykom monopolistycznym i ochronie interesów konsumentów (Dz.U. z 1999r. Nr 52 poz.547). Urząd stanął na stanowisku iŜ zgodnie z przepisami tej ustawy, a w szczególności przepisy art.11 tej ustawy, zobowiązują podmioty gospodarcze do dokonania zgłoszenia zamiaru łączenia przedsiębiorców w terminie 14 dni od dokonania czynności, z którą ustawa wiąŜe ten obowiązek. Uregulowania takie zawiera równieŜ i ustawa antymonopolowa obowiązująca w aktualnym kształcie od dnia 02.01.1999r. PowyŜsze oznacza, Ŝe zgłoszenie zamiaru łączenia podmiotu powinno być dokonane, przed faktycznym dokonaniem danej operacji kapitałowej i tym samym urzeczywistnieniem zamiaru łączenia. Zgłoszeniu podlega kaŜdy przypadek objęcia lub nabycia udziałów (akcji), jeśli wiąŜe się to z przekroczeniem kolejnych progów ilościowych i wartościowych określonych w ustawie. Zgodnie z wydanym na podstawie art.11e w/w ustawy rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 13 lipca 1995r, w sprawie określenia szczegółowych warunków jakim powinno odpowiadać zgłoszenie zamiaru łączenia i przekształcenia podmiotów gospodarczych oraz określenia organów podmiotów zobowiązanych do dokonania tego zgłoszenia (Dz.U. z dnia 28.07.1995r. Nr 87 poz. 438), obowiązującym do dnia 28.12.1999r., a w szczególności zgodnie z § 1.1 tego rozporządzenia, obowiązek zgłoszenia zamiaru łączenia podmiotów gospodarczych spoczywał na organie zarządzającym kaŜdego z podmiotów uczestniczących w łączeniu. Czyli zarówno na organie zarządzającym podmiotu nabywającego akcje lub udziały jak i organie zarządzającym spółki, której akcje są nabywane. Artykuł 11 ust.1 wspomnianej ustawy, określa iŜ zgłoszenie zamiaru łączenia podmiotów, w przypadku spełnienia przez łączące się podmioty kryteriów ilościowych i wartościowych określonych w ustawie podlega zgłoszeniu do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie 14 dni od dokonania czynności, z którą ustawa wiąŜe ten obowiązek. Zakreślenie przez ustawodawcę terminu 14-dniowego na dokonanie łączenia zostało dokonane jak wskazano to w decyzji nr RKT-06/2000 z myślą o wynikających z tego korzyściach dla przedsiębiorców. Sztywne ograniczenie terminu zgłoszenia do 14 dni ma z jednej strony umoŜliwić Urzędowi obiektywne i szczegółowe rozpatrzenie sprawy a takŜe pozwolić w przypadku występowania ewentualnego podejrzenia o umocnienie w wyniku łączenia pozycji przedsiębiorców na rynku, do wydania warunków na jakich to łączenie moŜe nastąpić i ich zaakceptowanie lub odrzucenie przez przedsiębiorców. Określenie przez Urząd początku biegu 14-dniowego terminu następuje na podstawie przedstawionych przez uczestników łączenia informacji i dokumentów w tym w szczególności na podstawie dokumentów spółki, w których organy tej spółki wyraŜają wolę łączenia. Zgodnie z przepisami rozporządzenia wykonawczego wydanego na podstawie art.11e ustawy antymonopolowej tj. rozporządzenia z dnia 13 lipca 1995r. (Dz.U. z 1995r. nr 87 poz.438) obowiązującego z dniu powstania zamiaru, w pkt 5.4 podmioty są zobowiązane dołączyć kopie dokumentów związanych z zamierzonym łączeniem tj. np. listów intencyjnych lub uchwał władz spółki. Datę wyraŜenia w ten sposób 4 zamiaru przyjmuje się jako datę rozpoczęcia terminu-14 dniowego, określonego w art.11 ust.1 ustawy. Jak wynika z uzasadnienia decyzji z dnia 03.03.2000r. –str.6, „MIKAMA” S.A. w wyniku dokonania zamierzonego łączenia tj. nabycia kolejnych-27% akcji „PREFBET” S.A. miała przekroczyć 50% głosów na walnym zgromadzeniu akcjonariuszy tej spółki. Natomiast wartość sprzedaŜy obu spółek w roku poprzedzającym zamiar łączenia tj. w 1998r. wynosiła około 48 mln.EURO. Wobec czego zostały spełnione kryteria ilościowe i wartościowe określone w art.11 ust.2 pkt 3 ustawy antymonopolowej, dlatego w terminie wynikającym z art.11 ust.1 ustawy , organy zarządzające obu spółek powinny dokonać zgłoszenia zamiaru łączenia. Na podstawie posiadanych informacji i dokumentów, Urząd w decyzji z dnia 03.03.2000r. stanął na stanowisku iŜ zarówno „PREFBET” S.A. jak i „MIKAMA” S.A. posiadały obowiązek dokonania zgłoszenia zamiaru łączenia w terminie 14 dni od dnia 29.07.1999r. tj. od chwili podjęcia przez Zarząd „MIKAMA” S.A. uchwały nr 19.1/99, wyraŜającej zamiar nabycia kolejnych-27% akcji „PREFBET” S.A. W powyŜszej decyzji Urząd stanął na stanowisku iŜ z dniem tym dla obu spółek powstał zamiar łączenia, wobec czego w terminie-14 dniowym obie spółki powinny dokonać zgłoszenia do Urzędu, czego jednakŜe nie dokonały co wykazał Urząd (względem „PREFBET” S.A.) w decyzji nr RKT-6/2000. Z racji tego, Ŝe Urząd stwierdził naruszenie przez „PRERFBET” S.A. przepisów art.11 ustawy antymonopolowej, Urząd w dniu 03.03.2000r. decyzją nr RKT-6/2000, nałoŜył na „PREFBET” S.A. na podstawie art.15a ust.1 pkt 1 ustawy karę pienięŜną w wysokości 490zł. W wniesionym odwołaniu „PREFBET” S.A. w szczególności kwestionował ustalenie przez Urząd iŜ rozpoczęcie terminu 14-dniowego z którym wiąŜe się powstanie obowiązku zgłoszenia na dzień 29.07.1999r. tj. datę podjęcia uchwały przez „MIKAMA” S.A. Po przeanalizowaniu treści odwołania Urząd postanowił zmienić wydaną decyzję i umorzyć postępowanie względem „PREFBET” S.A. w sprawie nałoŜenia kary pienięŜnej. Urząd stanął na stanowisku iŜ w razie nabycia akcji lub udziałów w trybie art.11 ust.2 pkt 3 i 4 bieg 14-dniowego terminu zgłoszenia rozpoczyna się dla spółki, której akcje są nabywane tj .dla strony pasywnej łączenia, z dniem zawiadomienia jej o tym fakcie ze strony jednego z zainteresowanych-patrz art.187 i 352 k.h. Według powołanych wyŜej przepisów transakcje dotyczące zbycia akcji lub udziałów mają wobec spółki prawa handlowego moc prawną od momentu jej zawiadomienia- wpisania do księgi akcyjnej lub posiadacz akcji na okaziciela (St.Gronowski- „Ustawa Antymonopolowa.Komentarz”-2 wydanie, C.H.Beck 1999r.). Z treści odwołania wynika, iŜ wprawdzie „PREFBET” S.A. na podstawie przekazanych przez „MIKAMA” S.A. ustnych informacji wiedział o zamiarze nabycia przez tę spółkę 60% akcji, jednakŜe nie posiadał wiedzy o dacie podjęcia konkretnej decyzji, przez organy tej spółki, w tym i o podjęciu w dniu 29.07.1999r. wspomnianej uchwały wyraŜającej przez władze „MIKAMA” S.A. zgody na nabycie akcji „PREFBET” S.A. Ponadto jak wynika z pisma otrzymanego od PZU NFI Management Sp. z o.o. nabywający czyli MIKAMA S.A. zobowiązany był do podjęcia działań faktycznych i prawnych określonych ustawą o przeciwdziałaniu praktykom monopolistycznym celem zgłoszenia zamiaru przekroczenia 50% w kapitale akcyjnym. Z powyŜszych ustaleń wynika iŜ „PREFBET” S.A. wprawdzie posiadł informacje o zamiarze nabycia 5 przez „MIKAMA” S.A. ponad 50% akcji jednakŜe nie posiadał wiedzy na temat konkretnej daty kiedy zamiar nabycia kolejnych 27% akcji powstał, gdyŜ „MIKAMA” S.A. nie ma obowiązku informować przedsiębiorców o treści podejmowanych uchwał, a z dokumentów sprawy w Ŝaden sposób nie wynika, iŜ „Prefbet” S.A. wiedział na jakim etapie i na ile skonkretyzoweane są negocjacje prowadzone przez „MIKAMA” S.A. ze zbywającym akcje czyli NFI POROGRESS S.A. Oznacza to, Ŝe termin 14- dniowy z którym wiąŜe się powstanie obowiązku zgłoszenia zamiaru łączenia powinien być liczony od dnia zawiadomienia go przez „MIKAMA” S.A. bądź NFI PROGRESS S.A. o zamiarze sprzedaŜy akcji, co jednakŜe jak wynika z treści odwołania nie nastąpiło. Wobec czego na podstawie przekazanych informacji i dokumentów niemoŜliwe jest ustalenie dokładnej daty kiedy dla „PREFBET” S.A. rozpoczął się bieg terminu o jakim mowa w art.11 ust.1 ustawy antymonopolowej. NiemoŜliwość ustalenia dokładnej daty powstania obowiązku skutkuje tym iŜ niewykonalne jest ustalenie czy zgłoszenie „PREFBET” S.A. w Katowicach z dnia 26 listopada 1999r. , zostało dokonane z naruszeniem terminu określonego w art.11 ust.1 ustawy. Wobec czego korzystając z moŜliwości fakultatywnego nałoŜenia kary pienięŜnej na podstawie art.15a ust.1 pkt 1 ustawy antymonopolowej, Urząd postanowił w rozpatrywanej sprawie nie nakładać kary pienięŜnej i umorzyć postępowanie. Stąd orzeka się jak w sentencji. Od niniejszej decyzji słuŜy odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Antymonopolowego za pośrednictwem Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Katowicach, w terminie dwutygodniowym od dnia doręczenia decyzji. DYREKTOR DELEGATURY Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach ALICJA KRAL