RKT-28/2006

1 DELEGATURA UOKiK W KATOWICACH Katowice, dn. 23.05.2006r. RKT-61-29/06/SB DECYZJA Nr RKT-28/2006 I Stosownie do art. 28 ust. 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz.U. z 2005r. Nr 244, poz. 2080) i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 18, poz. 172 z pó ź n. zm.), po przeprowadzeniu post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, wszcz ę tego z urz ę du przeciwko „Salony Komputerowe” Sp. z o.o. z siedzib ą ul. Graniczna 29 w Katowicach - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: na podstawie art. 23c ust. 1 w zwi ą zku z art. 23a ust. 1 i 2 w/w ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów uznaje si ę za praktyki naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów , dzia ł ania „Salony Komputerowe” Sp. z o.o. polegaj ą ce na naruszeniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji poprzez: 1. prowadzenie reklamy wprowadzaj ą cej w b łą d oraz sprzecznej z dobrymi obyczajami o której mowa w art. 16 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tekst jednolity: Dz.U. z 2003r. Nr 153, poz. 1503 z zm.) poprzez rozpowszechnianie ulotek reklamowych zawieraj ą cych informacje wprowadzaj ą ce konsumentów w b łą d co do: a) przedmiotu promocji, b) elementów i akcesoriów wchodz ą cych w sk ł ad przedstawionego w ulotce reklamowanego komputera, c) parametrów technicznych reklamowanego komputera, d) ceny przedstawionego na ulotce komputera sk ł adaj ą cego si ę z jednostki centralnej, monitora, klawiatury, myszki oraz wyposa ż enia i oprogramowania, e) okresu obowi ą zywania promocji, 2. naruszenie obowi ą zku zamieszczania na rozpowszechnianych ulotkach zawieraj ą cych dane dotycz ą ce kosztu kredytu konsumenckiego rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji o rzeczywistej rocznej stopie oprocentowania, wyliczonej od ca ł kowitego kosztu kredytu, o którym mowa w art. 16 ustawy z dnia 20 lipca 2001 r. o kredycie konsumenckim ( Dz.U. Nr 100, poz. 1081 z zm.) stanowi ą cego, ż e w ofertach i reklamach dotycz ą cych kredytu konsumenckiego zawieraj ą cych jakiekolwiek dane dotycz ą ce kosztu kredytu konsumenckiego kredytodawca lub podmiot po ś rednicz ą cy w zawarciu umowy s ą obowi ą zani podawa ć rzeczywist ą roczn ą stop ę oprocentowania, wyliczon ą od ca ł kowitego kosztu kredytu , 3. prowadzenie reklamy wprowadzaj ą cej w b łą d o której mowa w art. 16 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tekst jednolity: Dz.U. z 2003r. Nr 153, poz. 1503 z zm.) o stosowaniu promocji, która faktycznie nie ma potwierdzenia w prowadzonej przez przedsi ę biorc ę dzia ł alno ś ci, przez zamieszczenie w ulotkach reklamowych zapisów, z których wynika ż e informacje zamieszczone na ulotkach nie stanowi ą oferty w 2 rozumieniu k.c. oraz ż e przedstawione na ulotkach elementy komputera oraz oprogramowania s ą tylko przyk ł adami oraz, ż e zamieszczone na ulotkach zdj ę cie komputera jest tylko jego przyk ł adem , w taki sposób, ż e s ą one bardzo s ł abo widoczne, a czasem wr ę cz nieczytelne, w wyniku czego konsumenci nie zdaj ą sobie sprawy z umieszczonych na ulotkach informacji, 4. zawieranie umów, których tre ść wprowadza konsumentów w b łą d w zakresie oznaczania cech sprzedawanych towarów co narusza art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tekst jednolity: Dz. U. 2003 r. Nr 153, poz. 1503 z zm.) oraz jest sprzeczne z art. 385 § 2 k.c., tj. wprowadzaj ą ce w b łą d oznaczenie towaru lub jego brak co do: a. przedmiotu umowy, b. nazwy oraz adresu producenta, c. ceny zakupionego towaru, d. terminu realizacji zamówienia, dostawy, e. sposobu finansowania zakupu, f. procedury odbioru otrzymanego towaru okre ś lonej w umowie w zwi ą zku z procedur ą odbioru okre ś lon ą na fakturze, która po podpisaniu stanowi w ocenie przedsi ę biorcy potwierdzenie jako ś ci odebranego towaru, 5. ograniczenie prawa do dochodzenia roszcze ń , o których mowa w art. 8 ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. o szczególnych warunkach sprzeda ż y konsumenckiej oraz o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. Nr 141, poz. 1176 z zm.) w drodze umowy zawartej przed zawiadomieniem sprzedawcy o niezgodno ś ci towaru konsumpcyjnego z umow ą , co jest bezprawne zgodnie z art. 11 tej ż e ustawy, 6. wy łą czenie odpowiedzialno ś ci sprzedawcy za sk ł adane publicznie zapewnienia, w szczególno ś ci wyra ż ane w rozpowszechnianych ulotkach reklamowych, co narusza art. 4 ust. 3 ustawy o szczególnych warunkach sprzeda ż y konsumenckiej oraz o zmianie Kodeksu cywilnego, stanowi ą cy, ż e domniemywa si ę , ż e towar konsumpcyjny jest zgodny z umow ą , (...) gdy towar odpowiada oczekiwaniom dotycz ą cym towaru tego rodzaju, opartym na sk ł adanych publicznie zapewnieniach sprzedawcy, producenta lub jego przedstawiciela; w szczególno ś ci uwzgl ę dnia si ę zapewnienia, wyra ż one w oznakowaniu towaru lub reklamie, odnosz ą ce si ę do w ł a ś ciwo ś ci towaru, w tym tak ż e terminu, w jakim towar ma je zachowa ć i nakazuje si ę zaniechanie ich stosowania. II Stosownie do art. 28 ust. 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz.U. z 2005r. Nr 244, poz. 2080) i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 18, poz. 172 z pó ź n. zm.), po przeprowadzeniu post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, wszcz ę tego z urz ę du przeciwko „Salony Komputerowe” Sp. z o.o. z siedzib ą ul. Graniczna 29 w Katowicach - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: na podstawie art. 23 d w/w ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stwierdza si ę ż e stosowana przez „Salony Komputerowe” Sp. z o.o. praktyka, polegaj ą ca na rozprowadzaniu ulotek reklamowych informuj ą cych o stosowaniu promocji cenowej towaru bez podania ceny jednostkowej ca ł ego zaprezentowanego na ulotce komputera oraz bez wskazania terminu obowi ą zywania lub daty obowi ą zywania podanej ceny, nie narusza § 7 ust. 1 rozporz ą dzenia Ministra Finansów z dnia 10 czerwca 2002 r. w sprawie szczegó ł owych zasad uwidaczniania cen towarów i us ł ug oraz sposobu oznaczania cen ą towarów przeznaczonych do sprzeda ż y (Dz.U. Nr 99, poz. 894 z zm.), stanowi ą cego, ż e je ż eli sprzedawca reklamuje towar lub us ł ug ę wraz z cen ą sprzeda ż y w czasopi ś mie, gazecie, prospekcie, katalogu, na plakacie, afiszu lub ekranie telewizyjnym, a tak ż e w handlu elektronicznym albo na specjalnie 3 zorganizowanych pokazach, prezentacjach, jak równie ż w inny sposób, powinien tak ż e uwidoczni ć cen ę jednostkow ą tego towaru lub us ł ugi oraz dat ę lub termin obowi ą zywania podanej ceny , przez co nie narusza obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji a tym samym nie narusza zbiorowych interesów konsumentów , o których mowa w art. 23a ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. III Stosownie do art. 28 ust. 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz.U. z 2005r. Nr 244, poz. 2080) i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 18, poz. 172 z pó ź n.zm.), po przeprowadzeniu post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, wszcz ę tego z urz ę du przeciwko „Salony Komputerowe” Sp. z o.o. w Katowicach - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: na podstawie art. 23c ust. 2 w/w ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów okre ś la si ę „Salonom Komputerowym” Sp. z o.o. ś rodki usuni ę cia trwaj ą cych skutków naruszenia zbiorowych interesów konsumentów w celu wykonania nakazu okre ś lonego w pkt I sentencji niniejszej decyzji, polegaj ą ce na pi ę ciokrotnym zamieszczeniu w tygodniowych odst ę pach czasu na w ł asny koszt w Gazecie Wyborczej – wydanie ogólnopolskie, o ś wiadczenia w formie og ł oszenia prasowego o wymiarach nie mniejszych ni ż 25 x 40 cm o nast ę puj ą cej tre ś ci czcionk ą nie mniejsz ą ni ż 12: „Zgodnie z nakazem Prezesa UOKiK „ Salony Komputerowe” Sp. z o.o. dzia ł aj ą ca wcze ś niej równie ż pod nazw ą „Komputery” Sp. z o.o. z siedzib ą w Katowicach, przeprasza wszystkich swoich klientów za naruszenie obowi ą zku udzielania im rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji w zwi ą zku z prowadzon ą dzia ł alno ś ci ą polegaj ą c ą na sprzeda ż y komputerów w placówkach handlowych na terenie ca ł ego kraju. Przepraszamy za prowadzenie reklamy wprowadzaj ą cej w b łą d oraz sprzecznej z dobrymi obyczajami poprzez rozpowszechnianie ulotek reklamowych zawieraj ą cych informacje wprowadzaj ą ce Was w b łą d co do: przedmiotu promocji, elementów i akcesoriów wchodz ą cych w sk ł ad przedstawionego w ulotce reklamowanego komputera, jego parametrów technicznych, ceny przedstawionego na ulotce komputera sk ł adaj ą cego si ę z jednostki centralnej, monitora, klawiatury, myszki oraz wyposa ż enia i oprogramowania, a tak ż e okresu obowi ą zywania promocji. Dodatkowo z uwagi na podanie w ulotkach reklamowych informacji dotycz ą cych kosztu kredytu, niezb ę dne jest podanie wielko ść rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania w sytuacji udzielenia kredytu, w ramach, którego jedna rata wynios ł aby warto ść okre ś lon ą na ulotce. Obowi ą zek taki wynika z art. 16 ustawy z dnia 20 lipca 2001 r. o kredycie konsumenckim (Dz.U. Nr 100, poz. 1081 z zm.) . Przepraszamy za rozpowszechnianie ulotek reklamuj ą cych stosowanie promocji, która faktycznie nie ma potwierdzenia w prowadzonej przez nas dzia ł alno ś ci, przez zamieszczenie w ulotkach reklamowych zapisów, z których wynika, ż e informacje zamieszczone na ulotkach nie stanowi ą oferty w rozumieniu k.c. oraz, ż e przedstawione na ulotkach elementy komputera oraz oprogramowania s ą tylko przyk ł adami oraz, ż e zamieszczone na ulotkach zdj ę cie komputera jest tylko jego przyk ł adem. Informacje te s ą bardzo s ł abo widoczne, a czasem wr ę cz nieczytelne, w wyniku czego nie zdawali sobie Pa ń stwo sprawy z ich umieszczenia na ulotkach. Informujemy, ż e tre ś ci zawieranych przez nas umów wprowadzaj ą Pa ń stwa w b łą d w zakresie cech sprzedawanych towarów i naruszaj ą art. 385 § 2 k.c., tj. posiadaj ą wprowadzaj ą ce w b łą d oznaczenie towaru lub jego brak co do: przedmiotu umowy, nazwy oraz adresu producenta, ceny zakupionego towaru, terminu realizacji zamówienia, dostawy, sposobu finansowania zakupu, procedury odbioru otrzymanego towaru okre ś lonej w umowie w zwi ą zku z procedur ą odbioru okre ś lon ą na fakturze, która po podpisaniu stanowi potwierdzenie jako ś ci odebranego towaru. 4 W drodze umowy zawartej przed zawiadomieniem sprzedawcy o niezgodno ś ci towaru konsumpcyjnego z umow ą ograniczamy Pa ń stwa prawa do dochodzenia roszcze ń , o których mowa w art. 8 ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. o szczególnych warunkach sprzeda ż y konsumenckiej oraz o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. Nr 141, poz. 1176 z zm.). Przepraszamy równie ż , ż e wy łą czyli ś my nasz ą odpowiedzialno ś ci za sk ł adane publicznie zapewnienia, w szczególno ś ci wyra ż ane w rozpowszechnianych ulotkach reklamowych. Praktyka ta narusza art. 4 ust. 3 ustawy o szczególnych warunkach sprzeda ż y konsumenckiej oraz o zmianie Kodeksu cywilnego, stanowi ą cy, ż e domniemywa si ę , ż e towar konsumpcyjny jest zgodny z umow ą , (...) gdy towar odpowiada oczekiwaniom dotycz ą cym towaru tego rodzaju, opartym na sk ł adanych publicznie zapewnieniach sprzedawcy, producenta lub jego przedstawiciela; w szczególno ś ci uwzgl ę dnia si ę zapewnienia, wyra ż one w oznakowaniu towaru lub reklamie, odnosz ą ce si ę do w ł a ś ciwo ś ci towaru, w tym tak ż e terminu, w jakim towar ma je zachowa ć . Powy ż ej opisane nasze dzia ł ania uznane zosta ł y za praktyki naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów przez Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w decyzji nr RKT- 28/2006 z dnia 23.05.2006r. ” Zako ń czenie publikacji ma nast ą pi ć w terminie nie przekraczaj ą cym dwóch miesi ę cy od uprawomocnienia si ę pkt IV niniejszej decyzji. IV Stosownie do art. 28 ust. 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz.U. z 2005r. Nr 244, poz. 2080) i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 18, poz. 172 z pó ź n.zm.), po przeprowadzeniu post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, wszcz ę tego z urz ę du przeciwko „Salony Komputerowe” Sp. z o.o. w Katowicach - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: na podstawie art. 100e w/w ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów maj ą c na uwadze wa ż ny interes konsumentów nadaje si ę decyzji w zakresie punktów I i III rygor natychmiastowej wykonalno ś ci. V Na podstawie art. 72 w zwi ą zku z art. 75 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz.U. z 2005r. Nr 244, poz. 2080) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 18, poz. 172 z. zm. Dz.U. z 2003r. Nr 6, poz. 68), po przeprowadzeniu wszcz ę tego z urz ę du przeciwko „Salony Komputerowe” Sp. z o.o. w Katowicach - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: postanawia si ę zobowi ą za ć „Salony Komputerowe” Sp. z o.o., do poniesienia kosztów niniejszego post ę powania w wysoko ś ci 258 z ł (s ł ownie z ł otych: dwie ś cie pi ęć dziesi ą t osiem). Uzasadnienie Z uwagi na ustalenia dokonane na podstawie tre ś ci skarg konsumentów wszcz ę te zosta ł o z urz ę du w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwanego dalej organem antymonopolowym), post ę powanie wyja ś niaj ą ce maj ą ce na celu wst ę pne ustalenie, czy nast ą pi ł o naruszenie przez „Komputery” Sp. z o.o. z siedzib ą w Katowicach (poprzednia nazwa przedsi ę biorcy) przepisów ustawy uzasadniaj ą ce wszcz ę cie post ę powania w sprawie zakazu stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów w zakresie prowadzenia reklamy wprowadzaj ą cej w b łą d oraz kontroli wzorców umownych o kredyt konsumencki pod k ą tem przestrzegania ustawy z dnia 20 lipca 2001 r. o kredycie konsumenckim – zwanej dalej ustaw ą o kredycie konsumenckim. 5 Analiza dokumentów i informacji zebranych w toku powy ż szego post ę powania wyja ś niaj ą cego, a tak ż e skarg konsumentów dotycz ą cych dzia ł alno ś ci w/w przedsi ę biorcy, da ł a podstaw ę do przyj ę cia, i ż mog ł o nast ą pi ć naruszenie przepisów ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów - zwanej dalej ustaw ą antymonopolow ą . Dlatego te ż w dniu 21.10.2005r. wszcz ę to z urz ę du post ę powanie pod zarzutem stosowania przez w/w Spó ł k ę , praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, okre ś lonych w art. 23a ust. 1 i 2 ustawy antymonopolowej (Karty nr 5, 6). W odpowiedzi na zarzuty przedstawione w postanowieniu nr 1 o wszcz ę ciu post ę powania Spó ł ka w pi ś mie z dnia 7.11.2005r. wyja ś ni ł a co nast ę puje (Karty nr 9, 10, 11). W sprawie pkt 1 i 4 postanowienia o wszcz ę ciu, poinformowano, ż e Spó ł ka nie prowadzi reklamy wprowadzaj ą cej w b łą d klientów oraz sprzecznej z dobrymi obyczajami. Rozpowszechniane ulotki reklamowe nie zawieraj ą informacji mog ą cych wprowadzi ć w b łą d konsumentów, podaj ą jedynie dane o miejscu siedziby salonu komputerowego Spó ł ki, jak równie ż rodzaju prowadzonej dzia ł alno ś ci. Ponadto na ulotce znajduj ą si ę dane okre ś laj ą ce parametry przyk ł adowego komputera, który mo ż na naby ć w siedzibie Spó ł ki. Informacje te w ż aden sposób nie wprowadzaj ą klientów w b łą d, stanowi ą c jedynie zaproszenie do odwiedzenia salonu, gdzie klienci mog ą uzyska ć szczegó ł owe wyja ś nienia na temat zaprezentowanego komputera. Podane na ulotce tre ś ci s ą wyra ź nie widoczne i zapewniaj ą swobodn ą mo ż liwo ść zapoznania si ę z nimi przez klientów. W tym zakresie ulotka reklamowa nie narusza zbiorowych interesów konsumentów, okre ś lonych w art. 23a ustawy antymonopolowej, gdy ż nie zawiera w swej tre ś ci postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o których mowa w art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego, nie narusza obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej prawdziwej i pe ł nej informacji, nie stanowi równie ż nieuczciwej lub wprowadzaj ą cej w b łą d reklamy. Nie narusza ona równie ż art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji – zwanej dalej UZNK, w zakresie reklamy. Odno ś nie pkt 2 postanowienia o wszcz ę ciu, w opinii przedsi ę biorcy, ulotka reklamowa nie narusza w swej tre ś ci przepisów rozporz ą dzenia Ministra Finansów z dnia 10 czerwca 2002r. w sprawie szczegó ł owych zasad uwidaczniania cen towarów i us ł ug oraz sposobu oznaczania cen towarów przeznaczonych do sprzeda ż y. Wbrew stanowisku zawartemu w pi ś mie organu antymonopolowego, wskazana na ulotce kwota nie stanowi ceny, lecz jedynie okre ś la wysoko ś ci minimalnej raty, zale ż nej od wybranego przez klienta komputera. Jednocze ś nie § 7 ust. 1 w/w rozporz ą dzenia nie znajduje zastosowania do sytuacji z któr ą mamy do czynienia, gdy ż nie dotyczy sposobu prowadzenia reklamy za pomoc ą ulotek reklamowych. Przepis ten zawiera enumeratywne wyliczenie sposobów prowadzenia reklamy, nie odnosz ą c si ę do rozpowszechniania ulotek reklamowych. W sprawie zarzutu postawionego w pkt 3 postanowienia o wszcz ę ciu, podkre ś lono, ż e na ulotkach brak jest informacji dotycz ą cych kredytu konsumenckiego, udzielonego przez podmioty niezale ż ne od Spó ł ki, która nie zajmuje si ę finansowaniem zakupów sprz ę tu komputerowego. W tym zakresie ulotki reklamowe nie mog ą zawiera ć tre ś ci nie dotycz ą cych dzia ł alno ś ci Spó ł ki. Ulotki te nie dotycz ą wi ę c kredytu konsumenckiego, w zwi ą zku z powy ż szym zarzut naruszenia ustawy o kredycie konsumenckim jest ca ł kowicie bezzasadny. Zgodnie z art. 10 ust. 1 UZNK: czynem nieuczciwej konkurencji jest takie oznaczenie towarów lub us ł ug albo jego brak, które mo ż e wprowadzi ć klientów w b łą d co do pochodzenia, ilo ś ci, jako ś ci, sk ł adników, sposobu wykonania, przydatno ś ci, mo ż liwo ś ci zastosowania, naprawy, konserwacji lub innych istotnych cech towarów albo us ł ug, a tak ż e zatajenie ryzyka, jakie wi ąż e si ę z korzystaniem z nich. W opinii Spó ł ki, stosowany sposób zawierania umów z konsumentami w ż adnym razie nie narusza wskazanego w pkt 5 postanowienia artyku ł u UZNK. Umowa-w sposób wyra ź ny i precyzyjny okre ś la przedmiot umowy sprzeda ż y – szczegó ł owo wskazuj ą c zamawiany sprz ę t komputerowy, jak równie ż jego cen ę . Nazwa producenta znajduje si ę za ś na towarze i klient jest z ni ą ka ż dorazowo zapoznawany. Termin realizacji dostawy, jak równie ż procedura odbioru s ą uwidaczniane przez sprzedaj ą cego na umowie sprzeda ż y. Sposób finansowania jest ustalony przez strony w 6 formie umowy kredytu konsumenckiego udzielonego przez podmiot trzeci, niezale ż ny od Spó ł ki. W sprawie zarzutu postawionego w pkt 6 postanowienia, w opinii Spó ł ki, zawierana z klientem umowa w ż aden sposób nie pozbawia go uprawnie ń okre ś lonych w art. 8 ustawy z dnia 27 lipca 2002r. o szczególnych warunkach sprzeda ż y konsumenckiej oraz o zmianie Kodeksu cywilnego, na wypadek niezgodno ś ci towaru konsumpcyjnego z umow ą . Dodatkowo klient ka ż dorazowo otrzymuje gwarancj ę jako ś ci sprzedanego komputera wystawion ą przez jego producenta. Odno ś nie zarzutu okre ś lonego w pkt 7 postanowienia, w opinii Spó ł ki, twierdzenie o rzekomym wy łą czeniu odpowiedzialno ś ci sprzedawcy za sk ł adane publicznie zapewnienia, w rozpowszechnianych ulotkach uzna ć nale ż y za bezzasadne. W trakcie post ę powania pismem z dnia 8.12.2005r. (Karta nr 94) Spó ł ka zadeklarowa ł a podj ę cie dzia ł a ń zmierzaj ą cych do zako ń czenia wszystkich istniej ą cych sporów z konsumentami. Wszystkie z ł o ż one reklamacje zostan ą ponownie rozpatrzone. Spó ł ka uwzgl ę dniaj ą c zg ł oszone reklamacje, przy zastosowaniu art. 8 ust. 4 ustawy z dnia 27 lipca 2002r. o szczególnych warunkach sprzeda ż y konsumenckiej oraz o zmianie Kodeksu cywilnego, zawrze ugody z konsumentami, na zasadzie odst ą pienia przez strony za obopóln ą zgod ą od umowy oraz wzajemnego zwrotu spe ł nionych przez strony ś wiadcze ń . Spó ł ka zaznaczy ł a, ż e nie jest stron ą zawartych przez konsumentów umów kredytowych, dlatego te ż nie ma jakichkolwiek mo ż liwo ś ci wp ł ywu na istniej ą ce w zwi ą zku z tym stosunki zobowi ą zaniowe klientów, których drug ą stron ą jest w ł a ś ciwa instytucja kredytowa. W zwi ą zku z powy ż szymi deklaracjami, organ antymonopolowy wezwa ł Spó ł k ę do opisania oraz udokumentowania przeprowadzenia dzia ł a ń polegaj ą cych na ponownym rozpatrzeniu wszystkich z ł o ż onych reklamacji w oparciu o art. 8 ust. 4 ustawy o szczególnych warunkach sprzeda ż y. Spó ł ka zosta ł a równie ż wezwana do wyja ś nienia i udokumentowania wp ł ywu zawarcia zadeklarowanych ugód z konsumentami, na realizacj ę zawartych z bankami umów kredytowych wraz z opisem zobowi ą za ń finansowych, które b ę d ą mieli konsumenci mimo zawarcia ugód (Karta nr 168). Organ antymonopolowy wezwa ł do udokumentowania wp ł ywu przeprowadzenia zadeklarowanych dzia ł a ń oraz opisania ich skutków na realizacj ę umów sprzeda ż y oraz kredytowych. W odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie pismem z dnia 23.01.2006r. (Karta nr 216, 217) Spó ł ka poinformowa ł a, ż e w dniu 8.12.2005r. Zarz ą d Spó ł ki podj ął uchwa łę w sprawie reklamacji dotycz ą cych zawartych umów sprzeda ż y z konsumentami. Na podstawie tej uchwa ł y, Spó ł ka wychodz ą c naprzeciw oczekiwaniom niektórych klientów ponownie rozpatrzy ł a zg ł oszone reklamacje dotycz ą ce podpisanych umów sprzeda ż y i dostaw ę sprz ę tu komputerowego i dla konsumentów, którzy nie odebrali sprz ę tu komputerowego wystawi ł a faktury koryguj ą ce, czym odst ą pi ł a od zawartych umów sprzeda ż y. Dla ka ż dego Klienta, który nie odebra ł zakupionego towaru Spó ł ka wystawi ł a i wys ł a ł a korekt ę faktury sprzeda ż y. Po odes ł aniu przez niego podpisanej kopii korekty faktury Spó ł ka systematycznie zwraca cen ę zakupu towaru na rachunek w ł a ś ciwego banku tytu ł em zwrotu kredytu. W ten sposób Spó ł ka zwraca ś wiadczenie otrzymane po ś rednio od klienta. Ka ż dy klient zawar ł umow ę kredytu z danym bankiem i na ustalonych w umowie kredytowej warunkach. W ł a ś ciwy bank uznaje odst ą pienie od umowy kredytu, je ż eli spe ł nione zosta ł y warunki umowy tego dotycz ą ce. Zgodnie z ustaw ą o kredycie konsumenckim, klient ma prawo odst ą pienia od umowy kredytu w ci ą gu 10 dni od daty podpisania tej umowy. Wed ł ug wiedzy Spó ł ki, cz ęść klientów odst ą pi ł a od umów kredytów skutecznie, a cz ęść klientów nie odst ą pi ł a skutecznie. Banki posiadaj ą informacje o zwrocie przez Spó ł k ę kwot kredytów i w nawi ą zaniu do tego, zgodnie z obowi ą zuj ą cym prawem, postanowieniami umów kredytowych i ze swoimi wewn ę trznymi procedurami zamykaj ą kredyty – rozwi ą zuj ą umowy, od których klienci odst ą pili w ci ą gu 10 dni od zawarcia. Klient, który nie odst ą pi ł od umowy kredytu w ustawowym terminie, w celu zamkni ę cia kredytu powinien skontaktowa ć si ę z w ł a ś ciwym bankiem (Karty nr 216, 217). Dodatkowo Spó ł ka zadeklarowa ł a, ż e nie funkcjonuj ą ju ż ż adne jej placówki handlowe (Karta nr 104). Pismem z dnia 23.01.2006r. Spó ł ka poinformowa ł a, ż e zaprzesta ł a wszelkich form reklamy oraz zaprzesta ł a dzia ł alno ś ci handlowej w zakresie 7 sprzeda ż y detalicznej na mocy uchwa ł y Zarz ą du Spó ł ki. Poci ą gn ęł o to za sob ą zawieszenie dzia ł alno ś ci w biurach lokalnych (Karta nr 216). W toku niniejszego post ę powania organ antymonopolowy ustali ł , co nast ę puje. Organ antymonopolowy ustali ł , ż e przedsi ę biorca wpisany do Krajowego Rejestru S ą dowego pod numerem 0000105937 od dnia 5.10.2005r. prowadzi dzia ł alno ść gospodarcz ą jako „Salony Komputerowe” Sp. z o.o., z siedzib ą ul. Graniczna 29 w Katowicach – zwany dalej Salonami Komputerowymi lub Spó ł k ą . Wcze ś niej przedsi ę biorca dzia ł a ł pod firm ą „KOMPUTERY” Sp. z o.o. z siedzib ą ul. Ko ś ciuszki 25 lok. 4 w Katowicach, w okresie od 24.06.2004r. do 5.10.2005r. (Karty nr 206, 207). Organ antymonopolowy ustali ł , ż e Spó ł ka prowadzi sprzeda ż komputerów pod nazw ą SuperComputer, których producentem jest „P.” S.A. w Kielcach, a do listopada 2005r. by ł „P. T.” S.A. w Katowicach (Karta nr 224). Z informacji „P.” wynika, ż e ca ł a seria produkowanych SuperComputerów posiada takie same parametry. Natomiast poszczególne partie mog ą ró ż ni ć si ę parametrami (Karta nr 151). Zgodnie z przedstawion ą specyfikacj ą SuperComputer sk ł ada si ę z g ł o ś ników, programu graficznego, HDD, instrukcji obs ł ugi, kabla, klawiatury, myszy, dwóch typów nap ę du, obudowy, oprogramowania, pami ę ci, p ł yty g ł ównej, procesora, zasilacza (Karta nr 161-verte). Dodatkowo konsument mo ż e do powy ż szego komputera dokupi ć monitor, lub inne urz ą dzenie peryferyjne zgodne z cennikiem (Karty nr 340, 362-verte). Urz ą dzenia nabywane w Salonach Komputerowych s ą zawsze finansowane kredytami udzielanymi przez (…) (Karta nr 356, 365, 446, 595). Zakupiony w ten sposób sprz ę t jest dostarczany pod wskazany adres przez firm ę kuriersk ą (…). (Karty nr 373, 458). Na podstawie skarg konsumentów ustalono proces dokonywania zakupu przez konsumentów w Salonach Komputerowych. Prowadzone przez Spó ł k ę dzia ł ania reklamowe polegaj ą na dostarczaniu ulotek do skrzynek na listy w domach konsumentów lub w blokach mieszkalnych, a tak ż e do łą czaniu ich do dzienników: „Dziennika Zachodniego” oraz „Gazety Wyborczej” (Karty nr 307, 483). Materia ł y te reklamuj ą ofert ę promocyjn ą sprzeda ż y komputera (Karty nr 644 - 658). Du ż ymi literami w sposób wyró ż niaj ą cy si ę i zwracaj ą cy uwag ę umieszczona jest informacja „KOMPUTER” lub „SUPER KOMPUTER”, a tak ż e „PROMOCJA”. Ulotki te przedstawiaj ą zdj ę cie kompletnego komputera w sk ł ad którego wchodzi: jednostka centralna, klawiatura, monitor ciek ł okrystaliczny typu LCD, oraz w zale ż no ś ci od ulotki mysz, g ł o ś niki. Spó ł ka wykorzystuje typy ulotek okre ś laj ą ce parametry jednostki centralnej w dwojaki sposób: 1. AMD ATHLON XP 3 200+, PAMI ĘĆ 512 MB, DYSK 120 GB, NAGRYWARKA DVD+/- RW, GEFORCE FX 128 MB wyj ś cie TV, POD ŁĄ CZENIE DO INTERNETU, SYSTEM OPERACYJNY, PAKIET BIUROWY „OFFICE” (Karty nr 352, 429, 430, 431, 432, 433, 434, 456, 462, 471, 472, 473, 479, 522, 575, 601, 612-verte, 626), 2. AMD ATHLON 64 4000+, PAMI ĘĆ 1024 MB, DYSK 200 GB, NAGRYWARKA DVD+/- RW, GEFORCE FX 128 MB wyj ś cie TV, POD ŁĄ CZENIE DO INTERNETU, SYSTEM OPERACYJNY, PAKIET BIUROWY „OFFICE” (Karty nr 353, 528, 535, 546, 548, 560, 589, 600, 605-verte, 608, 613, 622). Na wi ę kszo ś ci rozpowszechnianych ulotek zamieszczana jest informacja „promocja”. Ulotki zawieraj ą równie ż zdj ę cia produktów okre ś lanych jako „gratis”. Informacje o gratisach by ł y przedstawiane w nast ę puj ą cy sposób (Karty nr 434, 471, 472, 473, 479, 509, 522, 528, 535, 546, 548, 560, 589, 600, 601, 605-verte, 608, 613, 649, 656): „DVD do kina domowego, - GRATIS dla ka ż dego”, kamery cyfrowe marki S. gratis dla ka ż dego, „skuter Y. b ę dzie twój nie wymaga prawa jazdy”, „drukarka gratis”, 8 „KOMBAJN drukarka, kserokopiarka, fax i skaner w jednym gratis dla ka ż dego”, „GRATIS kamera cyfrowa dla ka ż dego”, „KOMÓRKA GRATIS NA KART Ę dla ka ż dego”, „aparat cyfrowy GRATIS DLA KA Ż DEGO”. „Pobyt na WCZASACH - gratis do ka ż dego komputera 2 tygodnie dla CA Ł EJ RODZINY”, „GRATIS DLA KA Ż DEGO zestaw do bezp ł atnych rozmów telefonicznych: s ł uchawki, mikrofon i kamera”. Ulotki okre ś laj ą równie ż okres, w którym promocja obowi ą zuje: „ostatnie 5 dni promocji”, „promocja ograniczona do wyczerpania”, „PROMOCJA tylko do ko ń ca tygodnia”, „Promocja ograniczona, Wa ż na jeszcze tylko 2 dni Spiesz si ę ż eby nie brak ł o”, „PROMOCJA OGRANICZONA do wyczerpania, spiesz si ę bo braknie!” „PROMOCJA trwa do wyczerpania zapasów - ruszaj do akcji!”, „UWAGA Promocja ograniczona wa ż na tylko do wyczerpania spiesz si ę !!!”, „MEGAOKAZJA JESZCZE TYLKO 5 DNI”, „5 dni Tylko tyle zosta ł o do ko ń ca promocji! Pospiesz si ę ! Kto pierwszy, ten lepszy! Dla wszystkich nie wystarczy!” Ulotki podaj ą równie ż informacje o kosztach zwi ą zanych z zakupem urz ą dzenia poprzez podanie warto ś ci jednej raty: „Rata za kompletny komputer to tylko 81”, „Rata za kompletny komputer: 81 z ł ”, „Rata za kompletny komputer to jedynie 85 z ł ”, „Rata za kompletny komputer 79 z ł minimalna rata!!!” „Rata za kompletny komputer: 79 z ł ”, „Rata za kompletny komputer to tyko: 79 z ł ”, „Rata to tylko 99z ł ”. Dodatkowo na ulotkach zamieszczone s ą informacje, ż e: „bez wp ł aty, bez odsetek, bez prowizji” oraz na niektórych ulotkach zamieszczone zosta ł a informacja „pierwsza rata za 3 miesi ą ce”. Komputer przedstawiony na zdj ę ciu dodatkowo okre ś lony jest przez informacje: „KOMPUTER do tego cienki i p ł aski monitor LCD” (Karty nr 509, 546), „KOMPUTER do tego p ł aski monitor” (Karta nr 522), „KOMPUTER + cienki i p ł aski monitor (panel) LCD” (Karty nr 528, 535), „teraz wszystkich sta ć na Superkomputer + monitor p ł aski” (Karta nr 575), „konfiguracja maksymalna a rata minimalna!!!” (Karta nr 589). W ulotkach okre ś lane s ą równie ż adresy salonów komputerowych, godziny ich otwarcia oraz numery autobusów, którymi mo ż na do nich dojecha ć . Ulotki nie podawa ł y nazwy Spó ł ki oraz adresu jej siedziby. Konsumenci s ą informowani, i ż „ Ż eby skorzysta ć z promocji musisz mie ć ze sob ą dokumenty: dowód osobisty, drugi dokument oraz: osoby pracuj ą ce – za ś wiadczenie o dochodach (na odwrocie); emeryci i renci ś ci – ostatni odcinek i decyzj ę ”. Ró ż nice pomi ę dzy zamieszczonymi informacjami na ulotkach by ł y tylko literalne nie wp ł ywa ł y na ich znaczenie, tj. np. „pracuj ą cy” w miejsce „osoby pracuj ą cej” Ulotki s ą równie ż opatrzone klauzulami „informacja nie stanowi oferty w my ś l k.c.”, „zdj ę cia przyk ł adowe nie dotyczy monitora, informacja nie stanowi oferty w rozumieniu k.c., maksymalna mo ż liwo ść rozbudowy”. Spó ł ka rozpowszechnia równie ż ulotki reklamowe prezentuj ą ce zdj ę cie komputera przeno ś nego (typu notebook) (Karta nr 656). Przedmiotowa ulotka okre ś la parametry jako ś ciowe: INTEL M 1500 Mhz, pami ęć 512 MB, dysk 40 GB, nagrywarka DVD+/-RW, system operacyjny + OFFICE. Ulotka reklamuje stosowane przez przedsi ę biorstwo instrumenty aktywizuj ą ce sprzeda ż jak opisane powy ż ej „PROMOCJA GRATIS DLA KA Ż DEGO zestaw do bezp ł atnych rozmów telefonicznych: s ł uchawki, mikrofon i kamera Rata to tylko 99z ł . Bez odsetek Bez prowizji Bez wp ł aty Pierwsza rata dopiero za 3-m-ce”. 9 Zawarta jest równie ż informacja o takich samych jak powy ż ej przytoczone warunkach na jakich mo ż na skorzysta ć z promocji. Dodatkowo ulotka posiada klauzul ę o tre ś ci „informacja nie stanowi oferty w rozumieniu k.c.”. Napis ten jest umieszczony w sposób identyczny jak w ulotkach ze zdj ę ciem komputera sk ł adaj ą cego si ę z jednostki centralnej, monitora oraz myszy i klawiatury. Konsumenci zainteresowani promocyjn ą ofert ą przedsi ę biorcy przedstawion ą na ulotkach, udaj ą si ę pod wskazane na nich adresy. W salonach prowadz ą cych sprzeda ż , konsumenci podpisuj ą przedstawiony im wzorzec umowy (Karty nr 418-verte, 451), który okre ś la nast ę puj ą ce dane techniczne 1. SUPERCOMPUTER – SUPERPROMOCJA! p ł yta do procesora max. AMD ATHLON XP 3200+, konfiguracji: pami ęć 512 MB; dysk minimum 120 GB; nap ę d optyczny nagrywarka DVD+/- RW; karta grafiki minimum geforce FX 5200 128MB wyj ś cie TV; d ź wi ę k 3D surround; procesor AMD 2200+; komunikacja – Internet–karta sieciowa; fdd 1,44 – tak; wentylator - tak; obudowa- tak; klawiatura – tak; mysz- tak; g ł o ś niki- tak; oprogramowanie system operacyjny + pakiet biurowy OFFICE – GRATIS 2. MONITOR: 3. PROMOCJA. Przy ka ż dej z cz ęś ci oferty okre ś lona jest ilo ść 1 lub GRATIS w stosunku do PROMOCJI. Wzorzec nie okre ś la ceny produktów. Dodatkowo konsumenci podpisuj ą umowy kredytowe, które zgodnie z tre ś ci ą umów sprzeda ż y s ą ich integralnymi cz ęś ciami. Salony Komputerowe wykorzystywa ł y dwa typy cenników: 1. „us ł uga serwisowa 99, monitor CRT / wypuk ł y 499z ł , monitor CRT / p ł aski 599 z ł , panel LCD / cienki 1099, SUPERCOMPUTER 2 899z ł .” (Karty nr 340, 455, 458), 2. „us ł uga serwisowa 99, monitor CRT 17’’/ wypuk ł y 499z ł , monitor CRT 17’’/ p ł aski 599 z ł , panel LCD 15’’/ cienki 999, panel LCD 17’’/ cienki 1399, panel LCD 19’’/ cienki 1599, SUPERCOMPUTER 2 899z ł , Drukarka HP DeskJet 3745 – 260,00z ł , Drukarka HP OfficeJet 1315- 450,00z ł .” (Karta nr 362-verte). Zgodnie z postanowieniami umowy, zamówiony sprz ę t firma kurierska dowozi pod wskazany adres (Karta nr 617-verte). Jednak pracownik firmy nie uruchamia dostarczonego sprz ę tu, dodatkowo dopiero po podpisaniu faktury konsument mo ż e przenie ść sprz ę t do domu i sprawdzi ć zawarto ść przesy ł ki (Karta nr 474). Organ antymonopolowy ustali ł sposoby oznaczania parametrów jako ś ciowych sprzedawanej jednostki centralnej w ró ż nych ź ród ł ach informacji. Zestawione zosta ł y informacje zamieszczone na ulotkach, z informacjami z zawieranych umów oraz faktycznymi parametrami dostarczonego konsumentowi komputera. informacje zamieszczone na ulotkach reklamowych informacje zamieszczone w stosowanym wzorcu umownym (Karta nr 198, 451) faktyczne parametry dostarczanej jednostki centralnej (Karty nr 302, 303) p ł yta g ł ówna GA-K8VT800 VT800 S754 – GIGA-BYTE Technology TAIWAN procesor AMD ATHLON XP 3200+ lub AMD ATHLON 64 4000+ AMD ATHLON XP 3200+ faktyczny procesor AMD 2200+ AMD ATHLON 64 4000+ (maksymalna rozbudowa) procesor minimum AMD SEMPRON 2300+ AMD SEMPRON 2500/400 S754 64BIT BOX, AMD SEMPRON 2500/800 S754 BOX – AMD International Sales & Services Ltd. Sunnyvalce CA 94088, 3453 One AMD Place, USA pami ęć 512 MB 512 MB DDRAM 512MB/ PC 400/ - VERITECH Industrial ltd. 10 NO 22, LANE 407, SEC. 2, TI DING BLVD, NEI HUI, TAIPEI 144, NO. 258 LIAN CHENG ROAD, TAIWAN; DDRAM 512MB/PC/400/ KT400-A-DATA Technology CO ltd dysk twardy 120 GB minimum 120 GB MAXTOR 6Y 120LO 120GB (7200) ATA-133 – MAXTOR CORP, 500 McCarthy Boulevard Milpitas, CA 95035 USA; SEAGATE ST3120022A 120GB 7200.7 – Seagate Technology, 920 Disc Drive, Scotts Valley, California 95066, USA nap ę d optyczny nagrywarka DVD+/-RW DVD+/-RW DVD-RW LG GSA-4165RBBU czarna OEM; DVD-RW LG4167RBBU czarna OEM – LG Electronics, LG Twin Towers 20, Yeouido-dong, Yeongdeungpo-gu, 150-721 Seoul, Korea Karta grafiki GEFORCE FX 128 MB wyj ś cie TV GEFORCE FX 5200 128 MB wyj ś cie TV GIGABYTE GF FX-5200 128 TV OEM; GF FX-5200 8X 128. DVI/TV BOX – GIGA-BYTE Technology, 5/F., NO.9, ALLEY 6, LANE 45, PAO-SHIN RD., HSIN- TIEN CITY, TAIPEI, Taiwan karta d ź wi ę kowa 3D surround zintegrowany z p ł yt ą g ł ówn ą g ł o ś niki tak ET-255 2.0 RADICAL – Shenzhen Hama Co. Ltd. Chiny obudowa tak Supercomputer 350 W PPFC – Chiny nap ę d dysku 3,5 tak FDD 3.5’’ SAMSUNG 1.44MB – Samsung Electronics USA, 105 Challanger RD. Ridgefield Park, NJ.07660, USA; FDD 3.5’’ NEC 1.44MB – NEC-Mitsubishi Electronics Display – Europe GmBH, DBO637 Munchen, Landshuter Allee 12-14 Niemcy klawiatura tak SC-K255; ET-116B czarna SPRING PS/2 – Shenzhen XBC Industrial Co, Chiny mysz tak SC-M255; ET-33 OPTO NEMO SRE/CZA PS/2 – Eastern Times Technology Chiny wentylator tak pod łą czenie do internetu internet – karta sieciowa system operacyjny oprogramow anie pakiet biurowy „OFFICE system operacyjny + pakiet biurowy „OFFICE” – GRATIS!!! wszystkie programy s ą darmowe i nie s ą produktami z grupy Windows ani firmy Microsoft Jak ustalono do łą czane do zakupionego urz ą dzenia gratisy nie odpowiadaj ą markom produktów przedstawionych na ulotkach. Dostarczona kamera by ł a marki M., natomiast na ulotce widoczna by ł a marka S. (Karty nr 525, 528). Z dokonanych ustale ń wynika, ż e Spó ł ka ju ż w lutym 2005r. prowadzi ł a tak ą sam ą kampani ę reklamow ą przy wykorzystaniu ulotek reklamowych zawieraj ą cych takie same informacje (Karta nr 456). Na podstawie informacji przekazanych przez Inspektoraty Inspekcji Handlowej w Warszawie, Poznaniu, Ł odzi, a tak ż e skargi konsumentów, stwierdzono, ż e ulotki rozpowszechniano na terenie kraju w sposób bezpo ś redni w miastach, w których zlokalizowano biura handlowe Spó ł ki, tj. Bydgoszcz, Wroc ł aw, Pozna ń , Warszawa, Katowice. Jako no ś nik rozpowszechniania przedmiotowych ulotek by ł y równie ż wykorzystywane gazety, tj. Dziennik Zachodni oraz Gazeta Wyborcza. W tym samym okresie Spó ł ka wykorzystywa ł a wzorce umowne, ró ż ni ą ce si ę jedynie adresem lokalu handlowego oraz typem p ł yty procesora mo ż liwym do rozbudowy oraz faktycznie zainstalowanym. Organ antymonopolowy zwa ż y ł , co nast ę puje. 11 Zgodnie z art. 23a ust. 1 ustawy antymonopolowej za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów uwa ż a si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł ania przedsi ę biorcy. Nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów. Ustawa antymonopolowa w art. 23 a ust. 2 stanowi, ż e za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów uwa ż a si ę w szczególno ś ci stosowanie postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o których mowa w art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego, naruszanie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, nieuczciw ą lub wprowadzaj ą c ą w b łą d reklam ę i inne czyny nieuczciwej konkurencji godz ą ce w zbiorowe interesy konsumentów. W przypadku, gdy dosz ł o do naruszenia art. 23a ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, organ antymonopolowy na mocy art. 23c ust. 1 tej ustawy uznaje okre ś lon ą praktyk ę za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i nakazuje zaniechanie jej stosowania. Jako „sprzeczne z prawem” nale ż y kwalifikowa ć zachowania sprzeczne z nakazem zawartym w ustawie, rozporz ą dzeniu wydanym na podstawie i dla wykonania ustawy, umow ą mi ę dzynarodow ą maj ą c ą bezpo ś rednie zastosowanie w stosunkach wewn ę trznych. Sprzeczne z prawem s ą czyny: zabronione i zagro ż one sankcj ą karn ą , czyny zabronione pod sankcjami dyscyplinarnymi, czyny zakazane przepisami administracyjnymi lub przepisami prawa gospodarczego publicznego, czyny zabronione przepisami o charakterze cywilnym, sprzeczne z nakazami zawartymi w prawie cywilnym lub prawie administracyjnym. Bezprawno ść jest tak ą cech ą dzia ł ania, która polega na jego sprzeczno ś ci z normami prawa lub zasadami wspó łż ycia spo ł ecznego, bez wzgl ę du na win ę , a nawet ś wiadomo ść sprawcy. Dla ustalenia bezprawno ś ci dzia ł ania wystarczy, ż e okre ś lone zachowanie koliduje z przepisami prawa. /Por. Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji Komentarz, pod redakcj ą prof. dr hab. Janusza Szwaji, Wydawnictwo CH BECK, Warszawa 2000, s.117 - 118/ Wobec powy ż szego, aby okre ś lone zachowanie mog ł o zosta ć uznane za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów konieczne jest łą czne spe ł nienie dwóch przes ł anek: - bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy, - dzia ł anie narusza zbiorowe interesy konsumentów. I. 1. W zakresie punktu I.1 sentencji decyzji oceniane praktyki Salonu Komputerowego dotycz ą stosowania reklamy wprowadzaj ą cej konsumentów w b łą d oraz sprzecznej z dobrymi obyczajami. Syntetyczne okre ś lenie reklamy zawiera dyrektywa nr 84/450/EWG, gdzie za reklam ę uwa ż a si ę ka ż d ą wypowied ź , której celem jest promocja towarów lub us ł ug. Zatem za reklam ę nale ż y uzna ć ś wiadome dzia ł anie przedsi ę biorcy zmierzaj ą ce do promowania towarów lub us ł ug przez wskazanie na ich cechy w taki sposób, aby wywo ł a ć lub wzmocni ć okre ś lone potrzeby u klientów (konsumentów). W orzecznictwie wskazano, i ż poj ę cie „reklama” oznacza wszelkie dzia ł ania przedsi ę biorcy maj ą ce kszta ł towa ć popyt poprzez poszerzanie wiedzy przysz ł ych nabywców o towarach, w celu zach ę cania ich do nabywania towarów w ł a ś nie od tego, a nie innego przedsi ę biorcy (wyrok NSA z dnia 10 listopada 1998 r., I SA Ku 1030/98, niepublikowany). 1 Jednym z instrumentów promocji s ą rozpowszechniane ulotki reklamowe zach ę caj ą ce do nabycia konkretnych przedstawianych na nich produktów, a tak ż e zach ę caj ą ce konsumentów do przyj ś cia do reklamuj ą cego si ę biura handlowego. O celu jaki maj ą spe ł nia ć ulotki reklamowe ś wiadcz ą zamieszczone na nich informacje oraz sposób ich podania, a wi ę c uwypuklenie informacji, które maj ą by ć dostrze ż one przez konsumenta w pierwszej kolejno ś ci. Ulotki reklamowe w porównaniu z innymi instrumentami reklamy, jak reklama telewizyjna, radiowa, prasowa charakteryzuj ą si ę d ł u ż szym okresem oddzia ł ywania na proces decyzyjny konsumentów. Poniewa ż mog ą one by ć przechowywane i dodatkowo kilkukrotnie 1 Komentarz Ewy Nowi ń skiej, Micha ł a du Vall do art. 16 ust. 1 UZNK Lex Polonica 12 przeczytane, konsument odbiera i przetwarza informacje zamieszczone na ulotkach nie tylko w momencie ich otrzymania, ale tak ż e pó ź niej. Otrzymanie przez konsumenta ulotki reklamowej jest bod ź cem wywo ł uj ą cym u niego u ś wiadomienie sobie ró ż nicy pomi ę dzy stanem aktualnym, a mo ż liwym do osi ą gni ę cia dzi ę ki skorzystaniu z reklamowanej oferty. Odczuwa on potrzeb ę nabycia reklamowanego towaru. Do innych bod ź ców zewn ę trznych mo ż emy zaliczy ć instrumenty promocji, którymi s ą m.in. reklama telewizyjna, radiowa, instrumenty aktywizuj ą ce sprzeda ż . Potrzeba mo ż e by ć równie ż wywo ł ana przez bod ź ce wewn ę trzne, tj. g ł ód, pragnienie. Przedsi ę biorcy tworz ą c instrumenty oddzia ł ywania na procesy decyzyjne wykorzystuj ą podatno ść konsumentów na bod ź ce, w wyniku których odbieraj ą oni informacje zamieszczone w reklamach oraz interpretuj ą je zgodnie z zamierzeniem ich autorów. W celu ochrony interesów konsumentów przed podejmowaniem pochopnych decyzji wywo ł anych wykorzystywanymi przez profesjonalistów instrumentami oddzia ł ywania na ich decyzje, zosta ł y okre ś lone prawne instrumenty, do których zalicza si ę m.in. ustaw ę o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 1 i 2 UZNK czynem nieuczciwej konkurencji w zakresie reklamy jest w szczególno ś ci reklama sprzeczna z przepisami prawa, dobrymi obyczajami lub uchybiaj ą ca godno ś ci cz ł owieka oraz reklama wprowadzaj ą ca klienta w b łą d i mog ą ca przez to wp ł yn ąć na jego decyzj ę co do nabycia towaru lub us ł ugi. Zgodnie z wyrokiem S ą du Apelacyjnego w Gda ń sku z dnia 6 listopada 1996 r. sygn. akt I ACr 839/96 „Nieuczciw ą reklam ą , a tym samym - reklam ą sprzeczn ą z dobrymi obyczajami, jest reklama, która wykorzystuj ą c usprawiedliwion ą okoliczno ś ciami ł atwowierno ść odbiorcy oraz przeci ę tn ą nieumiej ę tno ść skomplikowanego kojarzenia i wnioskowania na podstawie tekstu eksponuj ą cego tre ś ci po żą dane przez reklamuj ą cego, wywo ł uje u przeci ę tnego odbiorcy prze ś wiadczenie o istnieniu faktów, które w rzeczywisto ś ci nie maj ą miejsca i przez to wywo ł uje odczucie zawodu, zlekcewa ż enia czy wr ę cz oszukania.” Zgodnie z powy ż szym wyrokiem do metod wywo ł uj ą cych skutek uczucia zawodu, a tak ż e wykorzystanie oczywistej ł atwowierno ś ci, rozbudzanie oczekiwa ń niemo ż liwych do zrealizowania, mo ż na zaliczy ć : okre ś lon ą szat ę graficzn ą ulotek reklamowych, pos ł ugiwanie si ę nieadekwatnymi do rzeczywistej sytuacji, ale rozbudzaj ą cymi wyobra ź ni ę s ł owami, okre ś lon ą ekwilibrystyk ę s ł own ą , rozmiar i rozmieszczenie poszczególnych hase ł i czcionek drukarskich, wielokrotne eksponowanie niektórych okre ś le ń itp. Takiego, obliczonego na niedoinformowanie lub dezorientacj ę albo wr ę cz na wywo ł anie b łę dnego przekonania u klienta, stosunku przedsi ę biorcy do adresatów ulotek reklamowych nie mog ł oby w kategoriach dobrych obyczajów w stosowaniu reklamy usprawiedliwia ć nieuwa ż ne wczytanie si ę klientów w tre ść ulotek, je ś li nawet ulotki te zawiera ł y wszystkie tre ś ci, które po ich przeanalizowaniu pozwala ł y na wniosek odmienny od tego, który wydawa ł si ę nasuwa ć na pierwszy rzut oka. Reklama bowiem z istoty swej zmierzaj ą ca do zwrócenia uwagi na dzia ł alno ść firmy lub jej wyrobu mo ż e wykorzystywa ć psychologiczne zjawisko przeci ę tnej podatno ś ci cz ł owieka na sugesti ę i w tym sensie mo ż e pos ł ugiwa ć si ę np. przesadnymi ocenami, nie mo ż e jednak - zdaniem S ą du Apelacyjnego - pozbawia ć wyboru, wzgl ę dnie wymusza ć prowadz ą ce do takiego wyboru my ś lenie, kojarzenie czy wnioskowanie na poziomie przekraczaj ą cym w ł a ś ciwo ś ci przeci ę tnego odbiorcy. Wywo ł anie u konsumenta odczucia potrzeby jest pierwszym etapem procesu nabywczego. Standardowy proces decyzyjny konsumenta sk ł ada si ę z szeregu etapów, w trakcie których poszukuje i gromadzi informacje o alternatywnych mo ż liwo ś ciach zaspokojenia potrzeb, które nast ę pnie poddaje ocenie pod k ą tem mo ż liwo ś ci zaspokojenia potrzeb w sposób najefektywniejszy w swoim odczuciu przy wykorzystaniu ograniczonych ś rodków finansowych. W oparciu o dokonan ą ocen ę podejmuje decyzje nabywcze. Konsument gromadzi informacje z ró ż nych ź róde ł profesjonalnych, tj. sprzedawcy, a tak ż e nieprofesjonalnych tj. rodzina, znajomi. Jednak standardowy proces decyzyjny mo ż e ulec skróceniu w sytuacji zaistnienia dodatkowych czynników wywo ł uj ą cych u konsumenta 13 prze ś wiadczenie o wyj ą tkowej atrakcyjno ś ci i unikalno ś ci oferty. Do czynników przyspieszaj ą cych proces podj ę cia decyzji nale ż y zaliczy ć , poinformowanie konsumenta o prowadzeniu przez przedsi ę biorc ę dzia ł a ń promocyjnych tylko przez kilka ostatnich dni, a tak ż e o specjalnych warunkach finansowych oraz otrzymania gratisu przy zakupie. Bod ź ce czasu oraz korzy ś ci finansowych powoduj ą , ż e reklamowana oferta wydaje si ę bardziej atrakcyjna i mo ż e sk ł ania ć konsumenta do podj ę cia szybkiej decyzji bez jej wcze ś niejszej weryfikacji. W przedmiotowym przypadku przedsi ę biorca prowadzi dzia ł ania promocyjne mieszane, a wi ę c rozpowszechnia ulotki reklamuj ą ce konkretny produkt, przy równoczesnym reklamowaniu stosowanej promocji sprzeda ż y, tj. instrumentów aktywizuj ą cych sprzeda ż , do których zalicza si ę : do łą czanie gratisu do produktu, niepobieranie kosztów z tytu ł u udzielania kredytu, promocja cenowa. I. 1. a) Pierwsz ą z zakwestionowanych praktyk jest stosowanie reklamy wprowadzaj ą cej w b łą d co do przedmiotu promocji. Przez przedmiot promocji nale ż y rozumie ć reklamowany towar oraz zwi ą zane z zakupem dodatkowe korzy ś ci. Jak wynika z powy ż szych ustale ń rozpowszechniane ulotki reklamuj ą mo ż liwo ść nabycia w ramach promocji komputera oraz otrzymania gratisu na bardzo korzystnych warunkach kredytowych, przy czym mo ż liwo ść skorzystania z tej promocji jest ograniczona terminowo lub do wyczerpania zapasów. Na podstawie analizy informacji zamieszczonych w ulotkach, konsumenci maj ą prze ś wiadczenie, ż e udaj ą c si ę do biura handlowego przedsi ę biorcy w ramach oferty promocyjnej otrzymaj ą konkretny produkt o konkretnych parametrach. Przedmiot promocji ulotki okre ś laj ą jako Komputer, Superkomputer, a tak ż e monitor definiuj ą c go: monitor cienki, panel, panel LCD. Dane techniczne opisuj ą ce komputer ś wiadcz ą o jego wysokiej jako ś ci. Ulotki przedstawiaj ą dodatkowo zdj ę cia komputera wraz z klawiatur ą , myszk ą , monitorem oraz gratisu, który jest do łą czany do nabywanego komputera. Na podstawie tych zapewnie ń sprzedawcy kszta ł towana jest decyzja konsumenta o dokonaniu zakupu komputera obj ę tego promocj ą u konkretnego przedsi ę biorcy. Przedsi ę biorca zach ę ca równie ż do zakupu komputera w jego placówkach handlowych poprzez zamieszczenie na ulotkach zdj ę cia komputera przeno ś nego (notebook-a) (Karta nr 656). Z tre ś ci ulotki wynika, ż e w ramach oferowanej promocji konsumenci mog ą skorzysta ć z kredytu na korzystnych warunkach bez wp ł at, odsetek. Konsumenci zach ę ceni ofert ą reklamowan ą przez ulotki, podpisywali zamówienia – umowy sprzeda ż y, które dotyczy ł y mo ż liwo ś ci zakupu komputera w ramach promocji. Umowy sporz ą dzone zosta ł y w taki sposób, ż e oddzielnie zosta ł y okre ś lone dane komputera, monitora oraz gratisu. Umowa nie okre ś la precyzyjnie parametrów komputera, nazw, typów monitora, a tak ż e rodzaju, parametrów do łą czanych do zakupionych urz ą dze ń gratisów, co jest przedmiotem oceny pkt I.4.a sentencji decyzji. Wprowadzaj ą ce konsumentów w b łą d co do parametrów jako ś ciowych faktycznie sprzedawanych komputerów, jest podanie dwóch typów procesora. Jeden z nich odpowiada typowi procesora okre ś lonemu na ulotce, przy czym jest on okre ś lony jako „maksymalna rozbudowa do”, natomiast drugi z procesorów jest okre ś lony jako „procesor minimum”. Tak wi ę c ż aden z nich nie jest faktycznie sprzedawanym konsumentom procesorem (Karta nr 620). Pomimo, ż e w sprawach kamer video w umowach podawana jest nazwa „M.”, to jednak, konsumenci przychodzili do salonów sprzeda ż y pod wp ł ywem oddzia ł ywania ulotek reklamowych, które zapewnia ł y do łą czanie do nabytych w promocji urz ą dze ń , kamery marki „SONY” zdefiniowanej na ulotce. Faktycznie osoby, które spodziewa ł y si ę otrzymania kamery SONY, jednak nie otrzyma ł y jej (Karty nr 525, 528, 619, 620, 622). W sprawie monitora ulotka jednoznacznie precyzowa ł a jego rodzaj, dodatkowo na niektórych z nich widoczna by ł a jego marka. Jednak z uwagi na lakoniczno ść tre ś ci umów, a wi ę c mo ż liwo ść dokonania wyboru pomi ę dzy „PANEL CIENKI / KINESKOP P Ł ASKI”, nawet w 14 sytuacji wyboru typu monitora „PANEL CIENKI” konsument nie otrzyma ł produktu o marce okre ś lonej na ulotce (Karty nr 618 – verte, 620, 622). Równie ż koszty kredytu okazywa ł y si ę inne ni ż zapewnienia sk ł adane na ulotce. Konsumenci musieli pokry ć ró ż ne koszty w zale ż no ś ci od banku, który udziela kredytu: (…) pobiera: op ł at ę przygotowawcz ą , odsetki; L. B. S.A. pobiera op ł at ę przygotowawcz ą , op ł at ę za ochron ę z ubezpieczenia, odsetki umowne (Karty nr 176, 188). (…) pobiera prowizj ę od udzielonego kredytu (Karta nr 426). Tak ż e parametry jako ś ciowe dostarczanych komputerów nie pokrywa ł y si ę z parametrami zamieszczonymi na ulotkach w zakresie pami ę ci i procesora (Karty nr 478, 617, 618, 618-verte). Bior ą c pod uwag ę ustalenia w sprawie urz ą dze ń technicznych okre ś lonych na ulotkach oraz danych okre ś lonych w zawieranych umowach i faktycznie otrzymanych, a tak ż e warunki finansowe na jakich mia ł y by ć udzielane kredyty na zakup towarów, organ antymonopolowy uzna ł , ż e konsumenci s ą wprowadzani w b łą d co do przedmiotu promocji. Na ulotkach zamieszczany jest napis, z którego wynika, ż e reklamowana promocja nie stanowi oferty w my ś l k.c., zdj ę cie jest tylko przyk ł adem oferty. Z wyja ś nie ń przedsi ę biorcy wynika, ż e rozpowszechniane ulotki mia ł y jedynie spe ł ni ć funkcj ę zach ę cenia konsumentów do przyj ś cia do reklamuj ą cych si ę placówek handlowych Spó ł ki. Tak wi ę c, nie mia ł y by ć reklam ą produktu, czy te ż spe ł nia ć funkcji aktywizuj ą cych sprzeda ż . Pomimo tego organ antymonopolowy uzna ł , ż e przez zdefiniowanie komputera za pomoc ą zdj ę cia i podania jego parametrów wywo ł ano u konsumenta prze ś wiadczenie, ż e w ł a ś nie zaprezentowany wraz z parametrami komputer na okre ś lonych warunkach finansowych z dodatkowym gratisem jest przedmiotem promocji, a wi ę c jest do nabycia u reklamuj ą cego si ę sprzedawcy pod wskazanym adresem. Poniewa ż ż adne z zapewnie ń co do przedmiotu promocji, a wi ę c jako ś ci komputera i wi ążą cych si ę z zakupem korzy ś ci nie znalaz ł o potwierdzenia w faktycznie dostarczonym sprz ę cie, a tak ż e w warunkach realizacji umowy, organ antymonopolowy, uzna ł , ż e ulotki wprowadzi ł y konsumentów w b łą d co do przedmiotu promocji, przy dodatkowych zastrze ż eniach Spó ł ki zamieszczonych na ulotkach reklamowych w sposób niewidoczny, i ż informacje zamieszczone na ulotkach nie stanowi ą oferty w rozumieniu k.c. I. 1. b) Kolejny zarzut dotyczy rozpowszechniania ulotek reklamowych zawieraj ą cych informacje mog ą ce wprowadza ć konsumentów w b łą d co do elementów i akcesoriów wchodz ą cych w sk ł ad reklamowanego ulotk ą komputera. Ulotki jak stwierdzono powy ż ej reklamuj ą komputery, których wygl ą d i elementy s ą przedstawiane na zdj ę ciach. Sk ł adaj ą si ę one z jednostki centralnej, monitora ciek ł okrystalicznego, nazwanego w ulotkach panelem, monitorem p ł askim, panelem LCD. Niektóre z ulotek przedstawiaj ą wyposa ż enie komputera w urz ą dzenia: myszki i klawiatury bezprzewodowe, a tak ż e przedstawiaj ą do łą czone do niego g ł o ś niki. Ze wzgl ę du na dost ę pno ść ró ż norodnych rodzajów i typów urz ą dze ń zamieszczenie zdj ę cia konkretnych urz ą dze ń , jest deklaracj ą co do ich rodzajów. Zgodnie z cennikiem, Spó ł ka oferuje 3 typy monitorów: monitor CRT / wypuk ł y, monitor CRT/ p ł aski, panel LCD / cienki. Akcesoria komputerowe jak myszy, klawiatury i g ł o ś niki s ą obj ę te standardowym jego wyposa ż eniem. Z ulotek wynika, ż e myszy i klawiatury mog ą by ć typu bezprzewodowego lub przewodowego. Ze wzgl ę du na ró ż ny standard poszczególnych rodzajów tych urz ą dze ń , nie s ą one substytutami. W sytuacji podpisania umów sprzeda ż y, przedsi ę biorca niektórym konsumentom dodatkowo wr ę cza ulotk ę informacyjn ą , dotycz ą c ą jako ś ci SuperComputera (Karty nr 581- 585). Ulotka ta zawiera opis zalet SuperComputera. W ś ród zalet wymieniane s ą ergonomiczne zalety myszy i klawiatury, zapewnienie ostrego i wyra ź nego obrazu przez monitor/panel LCD. 15 Tre ś ci ulotek, a tak ż e do łą czane do dokumentów informacje, potwierdzaj ą ce deklaracje zawarte w nich powoduj ą , ż e konsumenci oczekuj ą otrzymania sprz ę tu okre ś lonego na rozpowszechnianych ulotkach reklamowych. Bior ą c pod uwag ę , ż e przeci ę tny konsument nie zna fachowych poj ęć ś wiadcz ą cych o okre ś lonych typach urz ą dze ń , jak opisano w pkt I.1.a sentencji decyzji zamieszczenie w umowie informacji, ż e nabywany monitor posiada kineskop p ł aski lub panel cienki, nie jest informacj ą wystarczaj ą c ą do podj ę cia przez niego decyzji zapewniaj ą cej otrzymanie oczekiwanego produktu. Konsument sugeruje si ę zdj ę ciem zamieszczonym na ulotce reklamowej, a nie informacj ą zamieszczon ą w umowie. Dla laika w przedmiotowym przypadku wi ążą ce jest zdj ę cie. Dodatkowo przedstawiony na ulotce monitor jest nazwany p ł askim. Ulotki jednoznacznie okre ś laj ą , ż e przedmiotem promocji jest monitor zaprezentowany na zdj ę ciu łą cznie z jednostk ą centraln ą . Konsument podejmuje decyzj ę o dokonaniu zakupu komputera okre ś lonego na ulotce przed udaniem si ę do salonu. Dlatego te ż zamieszczenie na ulotce zdj ę cia monitora typu panel LCD, bezprzewodowej klawiatury i myszy, jako standardowego wyposa ż enia komputera jest jednoznacznym potwierdzeniem, ż e w ł a ś nie takie urz ą dzenia s ą w promocyjnej ofercie Spó ł ki. Sugestywno ść reklamy powoduje, ż e dopiero po podpisaniu umów, najcz ęś ciej w domach, konsumenci stwierdzali, ż e ich tre ś ci nie gwarantuj ą im otrzymania oczekiwanych urz ą dze ń (Karty nr 495, 595-verte, 607). Pomimo zapewnie ń sk ł adanych przez sprzedawc ę otrzymane sprz ę ty nie odpowiada ł y oczekiwaniom konsumentów, tj. co do monitora, klawiatury i myszy, które mia ł y by ć bezprzewodowe (Karty nr 474, 618-verte, 619). Poniewa ż ulotka jednoznacznie definiuje wyposa ż enie stanowi ą ce promocyjn ą ofert ę , stwierdza si ę , ż e tre ś ci ulotek oraz sposób ich przedstawienia wprowadzaj ą konsumentów w b łą d co do rodzaju elementów wchodz ą cych w sk ł ad nabywanego komputera, tj. monitora, klawiatury, myszy. I. 1. c) W przedmiotowym punkcie zakwestionowano prowadzenie reklamy wprowadzaj ą cej konsumentów w b łą d co do parametrów technicznych reklamowanego komputera. W cz ęś ci ustalaj ą cej stan faktyczny stwierdzono, ż e ulotki wymieniaj ą jednoznacznie parametry komputera oferowanego w ramach promocji. Jednak z informacji przedsi ę biorcy wynika, ż e przedstawione parametry nie s ą wi ążą ce i ż e s ą to tylko najlepsze parametry oferowane w ramach prowadzonej dzia ł alno ś ci. Spó ł ka wyja ś ni ł a, ż e celem ulotek jest zaproszenie konsumentów do odwiedzenia biur handlowych. Ulotki informuj ą o rodzaju procesora, w który wyposa ż ony jest oferowany w promocji komputer. Jednak jak wynika z zawartych w ramach promocji umów, a tak ż e wyja ś nie ń Spó ł ki i producenta, co zestawiono w cz ęś ci ustalaj ą cej stan faktyczny, reklamowany w ulotkach procesor nie jest montowany do sprzedawanego komputera (Karty nr 161 – verte, 302). Konsumenci pomimo, ż e przy zakupie powo ł ywali si ę na parametry wskazane w ulotce, otrzymywali komputery wyposa ż one w zupe ł nie inne oprogramowanie oraz elementy. G ł ówne zarzuty konsumentów co do jako ś ci parametrów otrzymanych komputerów dotyczy ł y procesora. Zamontowany procesor by ł inny zarówno w stosunku do informacji zamieszczonych w ulotkach jak i okre ś lonych w zawartych umowach (Karty nr 478, 590, 604- verte, 607, 617-618). W sprawie umowy zawartej przez jednego z konsumentów ulotka reklamowa ł a komputer z zainstalowanym procesorem AMD ATHLON XP 3200+, umowa informowa ł a o procesorze AMD 2200+ oraz równocze ś nie o procesorze AMD ATHLON XP 3200+, natomiast faktycznie w komputerze zosta ł zainstalowany procesor AMD SEMPRON 2300 (Karty nr 478, 479, 482-verte). Jak stwierdzono w uzasadnieniu do pkt I.4.a sentencji decyzji, zawierane przez konsumentów umowy umo ż liwiaj ą przedsi ę biorcy dowoln ą konfiguracj ę komputera, w szczególno ś ci w zakresie parametrów procesora. Przez zamieszczenie na przedstawionym na ulotce monitorze, firmowego znaku Windows XP, konsumenci s ą informowani, ż e oferowany w promocji komputer posiada przedmiotowy program w standardzie. Poniewa ż program ten jest licencjonowany przez Microsoft w celu korzystania z niego konieczne jest jego nabycie. Jednak faktycznie 16 sprzedawany komputer nie ma zainstalowanego tego oprogramowania. Pomimo, ż e umowa informuje, ż e wszystkie zainstalowane programy s ą darmowe i nie s ą produktami z grupy Windows ani firmy Microsoft, to jednak ulotka reklamuje komputer, który jest wyposa ż ony w ł a ś nie w program Windows XP. Konsumenci otrzymuj ą komputer wyposa ż ony w darmowy system operacyjny „LINUX”, oprogramowanie – pakiet biurowy – „OPEN OFFICE” oraz zestaw sterowników (Karty nr 40, 606, 619). W przedmiotowym przypadku, konsumenci podejmuj ą c decyzje nabywcze analizuj ą gromadzone informacje dotycz ą ce parametrów jako ś ciowych komputerów przedstawionych na ulotkach, a nie faktycznie sprzedawanych. Tak wi ę c, podejmuj ą oni decyzje nabywcze dotycz ą ce innego urz ą dzenia, ni ż faktycznie jest im sprzedawane. Bior ą c pod uwag ę powy ż sz ą analiz ę , organ antymonopolowy stwierdzi ł , ż e informacje zamieszczone na ulotkach reklamowych, wprowadzaj ą konsumentów w b łą d, co do parametrów technicznych komputera, gdy ż faktycznie nabywany komputer nie posiada ich, przy czym proces decyzyjny konsumenta przebiega w oparciu o nie. I. 1. d) Kolejn ą zakwestionowan ą praktyk ą Spó ł ki jest prowadzenie reklamy wprowadzaj ą cej konsumentów w b łą d co do ceny przedstawionego na ulotce komputera. Konsumenci podejmuj ą c decyzje nabywcze oceniaj ą ró ż ne cechy i warunki transakcji, a tak ż e cechy towaru. Jednym z czynników, które ma zasadnicze znaczenie przy dokonaniu wyboru konkretnego towaru jest czynnik ceny. Konsumenci oceniaj ą korzy ś ci jakie mog ą uzyska ć za okre ś lon ą ograniczon ą kwot ę pieni ę dzy. Dodatkowo oceniaj ą czy dana transakcja jest korzystniejsza w stosunku do ofert innych przedsi ę biorców, a wi ę c, ile mog ą zaoszcz ę dzi ć nabywaj ą c okre ś lon ą rzecz od okre ś lonego przedsi ę biorcy. Z tre ś ci ulotki wynika, ż e reklamowana oferta jest dost ę pna wy łą cznie przy finansowaniu zakupu kredytem, przez co jest ona równie ż skierowana do osób, które ze wzgl ę du na wielko ść miesi ę cznych dochodów nie mog ł yby sobie pozwoli ć na jednorazow ą zap ł at ę ca ł ej ceny. S ą to konsumenci, których wysoko ść miesi ę cznych dochodów zmusza do korzystania z mo ż liwo ś ci zakupu, w ramach których cena zostaje roz ł o ż ona na raty. Osoby te oceniaj ą c mo ż liwo ść zakupu rzeczy pod k ą tem w ł asnych mo ż liwo ś ci finansowych bior ą pod uwag ę warto ść jednej miesi ę cznej raty. A wi ę c oceniaj ą c atrakcyjno ść oferty kieruj ą si ę warto ś ci ą jednej raty i traktuj ą j ą jako swego rodzaju cen ę . Równocze ś nie oceniaj ą wszystkie koszty, które wi ążą si ę z mo ż liwo ś ci ą dokonania zakupu na raty. W przypadku przedmiotowych ulotek reklamowych konsument ocenia cenow ą atrakcyjno ść oferty na podstawie wszystkich informacji na nich zamieszczonych. Sprzedawca okre ś la warto ść jednej raty, a tak ż e zapewnia, ż e z tytu ł u roz ł o ż enia zap ł aty na raty nie s ą pobierane ż adne op ł aty „bez odsetek, bez prowizji, bez wp ł aty”. Informacje te s ą zamieszczone na ulotkach bezpo ś rednio obok warto ś ci raty. Sposób przedstawienia tych informacji jednoznacznie informuje konsumentów, ż e reklamowany komputer mo ż e zosta ć nabyty na bardzo korzystnych warunkach finansowych. Jednak z dokonanych ustale ń wynika, ż e wszyscy konsumenci, którzy zawarli umowy kredytu z bankami, byli obci ąż ani kosztami zwi ą zanymi z jego udzieleniem m.in. op ł aty przygotowawczej, oprocentowania kredytu. Powodowa ł o to, ż e warto ść raty sp ł aty kredytu, by ł a wy ż sza ni ż si ę spodziewali, przez co cena nabycia produktu przy wykorzystaniu kredytu 2 , by ł a faktycznie inna ni ż wynika ł oby to z ulotki. Ró ż nica pomi ę dzy cen ą nabywanych urz ą dze ń , jak ą mogli si ę spodziewa ć na podstawie wysoko ś ci raty podanej na ulotce i deklaracji zwolnienia z dodatkowych kosztów, tym samym cen ą nabycia rzeczy, je ż eli zap ł ata nast ą pi ł aby za gotówk ę , a cen ą nabycia przy wykorzystaniu kredytu ( łą czn ą warto ś ci ą udzielonego kredytu wraz z kosztami) wynosi nawet ponad 1000 z ł . (Karty nr 552, 566, 590, 592, 602-verte, 620-verte). Sposób okre ś lenia wysoko ś ci ceny sprzeda ż y umieszczony na ocenianych ulotkach reklamowych pozwoli ł konsumentom na uznanie, ż e cena sprzeda ż y, jak ą musz ą ponie ść z 2 poj ę cie ceny nabycia produktu przy wykorzystaniu kredytu, jest wykorzystane w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o kredycie konsumenckim 17 tytu ł u dokonanego zakupu jest taka sama bez wzgl ę du na to, czy dokonuj ą zakupu przy finansowaniu go kredytem, czy te ż za gotówk ę . Przedsi ę biorca zadeklarowa ł , ż e w sytuacji zakupu na raty nie wi ąż e si ę to z konieczno ś ci ą poniesienia kosztów kredytu „bez odsetek, bez prowizji, bez wp ł aty”. Cena zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 05 lipca 2001r. o cenach (Dz.U. z 2001r, Nr 97, poz. 1050 z pó ź n. zm.) - zwanej dalej ustaw ą o cenach, jest warto ś ci ą wyra ż on ą w jednostkach pieni ęż nych, któr ą kupuj ą cy jest obowi ą zany zap ł aci ć przedsi ę biorcy za towar lub us ł ug ę ; w cenie uwzgl ę dnia si ę podatek od towarów i us ł ug oraz podatek akcyzowy, je ż eli na podstawie odr ę bnych przepisów sprzeda ż towaru (us ł ugi) podlega obci ąż eniu podatkiem od towarów i us ł ug oraz podatkiem akcyzowym. Tak wi ę c, je ż eli w ulotkach reklamuj ą cych towar, przedsi ę biorca uwidacznia informacje, na podstawie których konsument wnioskuje na temat wysoko ś ci ceny towaru, to cena sprzeda ż y powinna zosta ć okre ś lona w sposób zgodny z w/w definicj ą ceny towaru. Tak wi ę c, w przedmiotowym przypadku przedsi ę biorca podawa ł niepe ł n ą i nierzeteln ą informacj ę o cenie sprzeda ż y. Obowi ą zek podawania rzetelnych, prawdziwych i pe ł nych informacji na ulotkach reklamowych co do ceny nabywanych urz ą dze ń , dotyczy ceny je ż eli zap ł ata nast ą pi ł aby za gotówk ę , a tak ż e ceny nabycia przy wykorzystaniu kredytu. W przedmiotowym przypadku mo ż liwo ść skorzystania z promocji cenowej, przejawia si ę równie ż w mo ż liwo ś ci nabycia komputera, przy równoczesnym uzyskaniu dodatkowej korzy ś ci finansowej, któr ą jest gratis. Poniewa ż konsument ocenia wszystkie elementy łą cznie, to mo ż liwo ść otrzymania nieodp ł atnie kina domowego, kamery marki S., 2 tygodniowych wczasów dla ca ł ej rodziny lub telefonu komórkowego, to reklamowana oferta komputera jest odbierana jako korzystniejsza o zaoszcz ę dzon ą warto ść gratisu, którego nabycia nie musi on sfinansowa ć . Fakt otrzymania gratisu innej marki ni ż podana na ulotce, wywo ł uje u konsumenta niezadowolenie (Karta nr 619). Jak stwierdzono, w pkt I.1.c) sentencji decyzji sposób przedstawienia wszystkich elementów sk ł adowych komputera na ulotce, tj. ż e monitor ciek ł okrystaliczny typu LCD, oprogramowanie Windows XP s ą standardowym wyposa ż eniem komputera oferowanego w promocji, wprowadza konsumentów b łą d. Konsument ocenia warto ść raty w oparciu o łą czn ą warto ść jednostki centralnej wraz z monitorem i oprogramowaniem. Natomiast jak wykazano, konsument, który chce posiada ć monitor LCD, oraz przedmiotowe oprogramowanie musi naby ć je oddzielnie. Zgodnie z cennikiem panel LCD 17 cali kosztuje 1 099 z ł (Karta nr 189), natomiast monitor CRT kineskop/p ł aski kosztuje 599 z ł (Karta nr 193). Konsument analizuj ą c przedstawione korzy ś ci, jakie wi ążą si ę z promocyjn ą ofert ą jest wprowadzany w b łą d co do ceny, gdy ż faktycznie korzystaj ą c z promocji, cena nabycia produktu przy wykorzystaniu kredytu jest inna ni ż móg ł si ę spodziewa ć na podstawie tre ś ci ulotki reklamowej. Ostateczna cena, a tym samym warto ść nabywanego urz ą dzenia jest inna, z uwagi na konieczno ść poniesienia kosztów zwi ą zanych z udzielonym kredytem, a tak ż e konieczno ś ci ą dokupienia urz ą dze ń oraz oprogramowania, aby uzyska ć komputer o reklamowanym standardzie, oraz marki / standardu gratisu (Karta nr 474). Na podstawie powy ż szych analiz, organ antymonopolowy uzna ł , ż e przedsi ę biorca stosuje reklam ę oddzia ł uj ą c ą na decyzje nabywcze i wprowadzaj ą c ą konsumentów w b łą d co do ceny przedstawionego na ulotce komputera. I. 1. e) ulotki reklamowe zosta ł y równie ż uznane za wprowadzaj ą ce konsumentów w b łą d co do okresu obowi ą zywania promocji. Promocja z definicji trwa przez okre ś lony czas, po up ł ywie którego dokonuj ą c zakupu reklamowanego produktu, nie mo ż na osi ą gn ąć korzy ś ci oferowanych w ramach promocji. Promocje mog ą dotyczy ć ró ż nych sfer prowadzenia dzia ł alno ś ci, np. nazwy producenta, sprzedawcy lub marki konkretnego produktu, czy te ż samego produktu. W zale ż no ś ci od celu, 18 jaki ma zosta ć osi ą gni ę ty, przedsi ę biorca dobiera odpowiednie instrumenty aktywizuj ą ce sprzeda ż . Promocja sprzeda ż y okre ś lonego produktu na okre ś lonych warunkach ma za zadanie zintensyfikowa ć jego sprzeda ż w okre ś lonym czasie. Zadeklarowanie okresu jej obowi ą zywania jest gwarancj ą dla konsumenta, ż e ani wcze ś niej, a tak ż e pó ź niej oferta na takich warunkach nie by ł a i nie b ę dzie dost ę pna. Jest to dla konsumentów bodziec motywuj ą cy do podj ę cia szybkiej decyzji nabywczej. Konsument zdaje sobie spraw ę , ż e po up ł ywie okre ś lonego terminu lub po wyczerpaniu zapasów, oferta ta nie b ę dzie dost ę pna. W zwi ą zku z ulotkami reklamowymi ocenianymi w niniejszym post ę powaniu konsumenci nabywali komputery w Spó ł ce ju ż w lutym 2005r. (Karta nr 451, 451-verte). Pomimo, ż e zarówno ulotki jak i umowy zawierane z konsumentami nieznacznie ró ż ni ł y si ę w zakresie np. typu procesora, to jednak zasada ich tworzenia by ł a identyczna. Wszystkie komputery przedstawiane na ulotkach wizualnie sobie odpowiada ł y. Za po ś rednictwem ulotki reklamowej Spó ł ka gwarantuje do łą czenie do zakupu jednego komputera gatisu, tj. aparatu fotograficznego, zestawu DVD do kina domowego, wczasów dla dwóch osób lub drukarki. Poszczególne ulotki rozpowszechniane w ró ż nych okresach i na terenie ró ż nych miast oferuj ą ró ż ne warto ś ci rat, to jednak informacje te zawsze s ą one podawane w taki sposób, ż e konsumenci odbieraj ą je jako deklaracj ę ceny. Zawsze wraz z warto ś ci ą raty zamieszczane jest zapewnienie, ż e z roz ł o ż eniem ceny na raty nie wi ąż e si ę konieczno ść poniesienia ż adnych kosztów. Tre ś ci ulotek rozpowszechnianych przez przedsi ę biorc ę na przestrzeni kilku miesi ę cy sugeruj ą , ż e superpromocja b ę dzie trwa ć jeszcze tylko kilka ostatnich dni lub do wyczerpania zapasów. Tak wi ę c, w ka ż dym przypadku maj ą one wywo ł a ć u konsumentów prze ś wiadczenie o istnieniu unikalnej okazji. Jednak jak wynika z powy ż szej analizy, zarówno przedmiot promocji jak i oferta nie uleg ł y zmianie, co pozwala na stwierdzenie, ż e Spó ł ka ca ł y czas wykorzystuje instrument oddzia ł ywania na decyzje nabywcze konsumentów polegaj ą cy na wywo ł aniu u nich prze ś wiadczenia o unikalno ś ci oferty. W przedmiotowym przypadku istotne jest, ż e jak organ antymonopolowy stwierdzi ł w pkt I.1. a), b), c) i d) sentencji decyzji ulotki wprowadzaj ą konsumentów w b łą d co do faktycznego przedmiotu promocji, urz ą dze ń i parametrów sk ł adaj ą cych si ę na faktycznie sprzedawany komputer, a tak ż e co do ceny reklamowanego produktu. Konsument, u którego rozpocz ął si ę proces nabywczy zakupu komputera, otrzymuj ą c informacj ę , ż e atrakcyjna oferta b ę dzie dost ę pna tylko przez ostatnie kilka dni, lub do wyczerpania zapasów, niezw ł ocznie udaje si ę pod wskazany adres. Perspektywa utraty mo ż liwo ś ci dokonania zakupu przyspiesza i upraszcza proces nabywczy. Zamieszczenie w ulotce informacji co do okresu obowi ą zywania promocji, przez podanie ilo ś ci dni lub przez zakre ś lenie przedzia ł u czasu poprzez informacj ę sugeruj ą c ą o mo ż liwo ś ci wyczerpania zapasów powoduje, ż e konsument jest wprowadzony w b łą d co do terminu obowi ą zywania promocji. Okre ś lenie terminu, w którym oferta jest dost ę pna podnosi jej atrakcyjno ść , przez co konsument szybciej podejmuje decyzj ę . W przedmiotowym przypadku wprowadzenie w b łą d ma dwa wymiary. Pierwszym z nich jest fakt, ż e (jak wykazano wcze ś niej) deklaracje co do przedmiotów promocji oraz jej warunków, nie s ą faktycznie realizowane przez przedsi ę biorc ę , a wi ę c konsument jest wprowadzany w b łą d co do unikalnych korzy ś ci jakie mo ż e osi ą gn ąć w okre ś lonym przez ulotk ę terminie. Natomiast drugim wymiarem wprowadzenia w b łą d, jest poinformowanie konsumentów, ż e unikalna oferta przedsi ę biorcy, jest dost ę pna tylko w okre ś lonym czasie pod wskazanymi adresami. Z przedstawionych przez przedsi ę biorc ę wyja ś nie ń wynika, ż e reklama mia ł a wy łą cznie zach ę ci ć konsumentów do przyj ś cia do biur handlowych oraz zapoznania si ę z ich ofert ą , a wi ę c mia ł a reklamowa ć przedsi ę biorc ę , jako sprzedawc ę komputerów, dzia ł aj ą cego przez nieokre ś lony czas. Przy za ł o ż eniu przedstawionym przez przedsi ę biorc ę , zakre ś lenie w ulotce terminu lub okoliczno ś ci skorzystania z jego oferty, by ł o nieuczciw ą manipulacj ą decyzjami konsumentów. Przedsi ę biorca stale rozpowszechnia ł ulotki reklamuj ą ce tak ą sam ą ofert ę , przy za ł o ż eniu jej czasowej ograniczono ś ci. W przedmiotowym przypadku manipulacja 19 polega ł a na wywo ł aniu u konsumenta wra ż enia czasowej unikalno ś ci oferty, przy czym przedsi ę biorca z góry zak ł ada ł , dalsze funkcjonowanie na takich samych warunkach, innych ni ż zadeklarowane w ulotkach. Poniewa ż deklarowane korzy ś ci, które s ą zwi ą zane z ofert ą Spó ł ki nie uleg ł y zmianie przez tak d ł ugi okres czasu, nale ż y uzna ć , ż e ulotki reklamowe wprowadzaj ą konsumentów w b łą d co do okresu obowi ą zywania promocji. Powy ż ej opisane praktyki stosowane przez przedsi ę biorc ę dotycz ą stosowania przez „Salony Komputerowe” reklamy wprowadzaj ą cej konsumentów w b łą d, oraz sprzecznej z dobrymi obyczajami. Spó ł ka prowadzi kampani ę reklamow ą skierowan ą do konsumentów, maj ą c ą na celu zach ę cenie ich do skorzystania z jej oferty. Jako ofert ę przedstawia przyk ł adowy komputer, którego dane s ą sprecyzowane w taki sposób, aby konsument móg ł podj ąć decyzj ę , ż e w ł a ś nie reklamowany komputer spe ł nia jego oczekiwania i zaspokaja jego potrzeby. Konsument ocenia równie ż dodatkowe korzy ś ci wynikaj ą ce z tego zakupu, którymi s ą m.in. do łą czane gratisy. Przedsi ę biorca dostarcza równie ż konsumentowi informacje o warunkach finansowania zakupu urz ą dzenia. Polegaj ą one na roz ł o ż eniu warto ś ci ceny na raty przy czym konsument nie poniesie z tego tytu ł u ż adnych dodatkowych kosztów. Przedsi ę biorca w celu przyspieszenia podj ę cia przez konsumenta decyzji nabywczej zakre ś la krótki kilkudniowy termin lub do wyczerpania zapasów, w którym oferta jest dost ę pna. Nabywca chc ą cy skorzysta ć z wszystkich dodatkowych korzy ś ci zwi ą zanych z ofert ą udaje si ę pod wskazany w ulotce adres. Konsumenci zawieraj ą cy umowy s ą prze ś wiadczeni, ż e nabywaj ą urz ą dzenia okre ś lone na ulotkach reklamowych. Jest to potwierdzane po ś rednio przez umow ę , w której obok nazwy SuperComputer zamieszczona jest informacja SUPERPROMOCJA. Jak wykazano dostarczone komputery nie s ą faktycznie standardowo wyposa ż ane w monitor ciek ł okrystaliczny, a tak ż e nie posiadaj ą procesora okre ś lonego na ulotce oraz oprogramowania Windows XP, dodatkowo zawarcie umowy kredytu na sfinansowanie zakupu wi ąż e si ę z obowi ą zkiem poniesienia znacznych kosztów na rzecz kredytodawcy. Za po ś rednictwem rozpowszechnianych ulotek reklamowych przedsi ę biorca stale informuje konsumentów o stosowanej promocji. Ulotki pe ł ni ą funkcj ę reklamow ą produktu, przy czym faktycznie przedsi ę biorca nie realizuje ż adnych zapewnie ń z ł o ż onych za ich po ś rednictwem. Dlatego te ż organ antymonopolowy stwierdzi ł , ż e otrzymuj ą cy przedmiotowe ulotki reklamowe zostaj ą wprowadzeni w powy ż szym zakresie w b łą d, przez co zawieraj ą transakcje, których by nie zawarli, gdyby dysponowali informacjami o wszystkich faktycznych ich warunkach. Na podstawie analizy zachowa ń konsumentów po zawarciu umów ze Spó ł k ą , które mia ł y na celu odst ą pienie od umów, organ antymonopolowy stwierdzi ł , ż e konsumenci podejmowali je, gdy ż uznawali, ż e zostali wprowadzeni w b łą d. Poczucie ró ż nicy pomi ę dzy zapewnieniami sk ł adanymi publicznie za po ś rednictwem ulotek jest tak du ż e, ż e konsumenci decydowali si ę na sk ł adanie zawiadomie ń o tym do organów, których celem jest ochrona interesów konsumentów. Faktyczna oferta produktowa dotyczy urz ą dze ń o zupe ł nie innych parametrach oraz wyposa ż eniu. W sprawie faktycznej realizacji zapewnie ń przedsi ę biorcy, stwierdzono, ż e konsument nie otrzymuje gratisu zadeklarowanego na ulotce, warunki kredytowe wyra ż one w warto ś ci jednej raty s ą zupe ł nie inne ni ż okre ś lone na ulotce, równie ż czas obowi ą zywania promocji nie ma potwierdzenia w faktycznej dzia ł alno ś ci przedsi ę biorcy. Rozpowszechniane ulotki nie spe ł niaj ą równie ż funkcji reklamy nazwy sprzedawcy lub marki producenta, gdy ż nie zosta ł y one na nich zamieszczone. Jednak analizowane ulotki s ą reklam ą konkretnego prezentowanego komputera o okre ś lonych parametrach oraz stosowanych instrumentów promocji sprzeda ż y. W przedmiotowym przypadku stosowana reklama narusza dobre obyczaje, przez nierealizowanie zapewnie ń sk ł adanych publicznie, przy czym niezrealizowanie tych 20 deklaracji by ł o zamierzone przez przedsi ę biorc ę . Zgodnie z wyja ś nieniami przedsi ę biorcy przedstawionymi w ustosunkowaniu si ę do wszcz ę cia, ulotka mia ł a na celu wy łą cznie zaproszenie do odwiedzenia salonu, gdzie klienci mog ą uzyska ć szczegó ł owe informacje na temat interesuj ą cego ich komputera (Karta nr 9). Na podstawie tre ś ci skarg organ antymonopolowy stwierdzi ł , ż e ulotki sk ł aniaj ą konsumentów do przyj ś cia do salonów oraz zawarcia umów ocenianych równie ż w niniejszym post ę powaniu, których przedmiotem s ą inne produkty oraz warunki ni ż okre ś lone na sk ł adanych publicznie zapewnieniach za po ś rednictwem ulotek. Tak wi ę c ulotka zosta ł a sporz ą dzona w taki sposób, ż e konsumenci s ą prze ś wiadczeni, ż e zawieraj ą c umowy nabywaj ą produkty zdefiniowane przez ulotki oraz na warunkach w nich okre ś lonych. Na podstawie analizy skarg konsumentów oraz zgromadzonych dokumentów organ antymonopolowy uzna ł , ż e ulotka zosta ł a sporz ą dzona w taki sposób, ż e konsumenci mog ą podejmowa ć decyzje, których mogliby nie podj ąć , gdyby posiadali rzetelne, prawdziwe i pe ł ne informacje dotycz ą ce faktycznego sposobu realizacji umów zawartych pod wp ł ywem oddzia ł ywania ulotek reklamowych. Oceniane ulotki reklamowe przedsi ę biorca kieruje do nieograniczonej ilo ś ci konsumentów na terenie kraju. Spó ł ka jako no ś nik rozpowszechniania wykorzystuje dzienniki, jednak g ł ównym sposobem komunikacji z potencjalnymi konsumentami, jest dostarczanie ulotek do skrzynek na listy w domach lub blokach mieszkalnych. Oceniane ulotki Spó ł ka rozpowszechnia g ł ównie na terenie miast, w których s ą po ł o ż one jej placówki handlowe. Sposób kolportowania ulotek, a wi ę c poprzez pras ę oraz do domów i bloków, w których mieszkaj ą konsumenci, powoduje, ż e ich odbiorcami jest nieograniczona liczba potencjalnych klientów, a wi ę c naruszaj ą one zbiorowe interesy konsumentów. Bior ą c pod uwag ę zakaz prowadzenia przez przedsi ę biorc ę reklamy wprowadzaj ą cej w b łą d oraz naruszaj ą cej dobre obyczaje, nale ż a ł o uzna ć j ą za bezprawn ą , a wi ę c za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów. W zwi ą zku z powy ż szym orzeczono jak w pkt I.1 sentencji decyzji. I. 2. Kolejn ą zarzucan ą praktyk ą naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, jest rozpowszechnianie ulotek zawieraj ą cych informacje o koszcie kredytu nie podaj ą cych równocze ś nie informacji dotycz ą cej rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania. Art. 16 ustawy o kredycie konsumenckim stanowi, ż e w ofertach i reklamach dotycz ą cych kredytu konsumenckiego zawieraj ą cych jakiekolwiek dane dotycz ą ce kosztu kredytu konsumenckiego kredytodawca lub podmiot po ś rednicz ą cy w zawarciu umowy s ą obowi ą zani podawa ć rzeczywist ą roczn ą stop ę oprocentowania, wyliczon ą od ca ł kowitego kosztu kredytu. „Rzeczywista roczna stopa oprocentowania realizuje w najpe ł niejszy sposób potrzeb ę zapewnienia przejrzysto ś ci umowy o kredyt konsumencki, tak by jej warunki mog ł y sta ć si ę przedmiotem ł atwego porównania przez konsumenta i tym samym elementem rzeczywistej konkurencji. W uzasadnieniu projektu rz ą dowego ustawy o kredycie konsumenckim czytamy, ż e jednolity sposób obliczenia rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania umo ż liwia konsumentom porównanie oferowanych im na rynku kredytów. Konstrukcja rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania (art. 4 ust. 2 pkt 6 u.k.k.) zosta ł a przej ę ta z dyrektywy. W istocie to ż same poj ę cie wprowadza art. 1 ust. 2 pkt e dyrektywy, w my ś l którego „efektywna roczna stopa oprocentowania” oznacza ca ł kowity koszt kredytu konsumenckiego, wyra ż ony jako procent kwoty udzielonego kredytu przypadaj ą cy na rok, obliczony zgodnie z art. 1a. Natomiast art. 1a ust. 1 lit. a dyrektywy wskazuje, ż e: „Efektywna roczna stopa oprocentowania, która jest równowa ż na, w stosunku rocznym, obecnej warto ś ci wszystkich zobowi ą za ń (po ż yczki, sp ł aty i op ł aty), przysz ł ych b ą d ź obecnych, uzgodnionych mi ę dzy kredytodawc ą i kredytobiorc ą , jest obliczana zgodnie ze wzorem matematycznym okre ś lonym w za łą czniku II”.” 3 3 komentarz Romana Trzaskowskiego do art. 4 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim LexPolonica 21 Wymóg podawania na ulotkach reklamowych informacji o rzeczywistej rocznej stopie oprocentowania ma zagwarantowa ć konsumentowi mo ż liwo ść ocenienia faktycznego kosztu udzielonego kredytu oraz porównanie go z innymi ofertami kredytowymi. Brak tej informacji narusza interesy konsumentów, gdy ż ogranicza ich prawo do samodzielnej oceny skutków finansowych zwi ą zanych z zaci ą gni ę ciem kredytu. Na podstawie tre ś ci skarg organ antymonopolowy stwierdzi ł , ż e konsumenci podejmuj ą decyzje nabywcze na podstawie informacji o warto ś ci raty (Karty nr 510, 552, 566, 590, 602-verte, 618). Dodatkowo chc ą oni finansowa ć zakup kredytem ze wzgl ę du na dodatkowe korzy ś ci: bez wp ł at, odsetek, prowizji. Przedmiotowe informacje s ą danymi dotycz ą cymi kosztu kredytu konsumenckiego. Tak wi ę c w zwi ą zku z wymogiem na ł o ż onym na przedsi ę biorc ę reklamuj ą cego swoj ą ofert ę przez w/w ustaw ę o kredycie konsumenckim, jest on zobowi ą zany do podania wielko ś ci rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania. Ze zgromadzonych w post ę powaniu dokumentów wynika, ż e zakup mo ż e by ć finansowany z kredytów udzielanych przez 3 ró ż ne banki, oraz, ż e Spó ł ka nie jest kredytodawc ą , a jedynie po ś redniczy w zawieraniu umów kredytowych. Przepisy ustawy o kredycie konsumenckim nak ł adaj ą zarówno na kredytodawc ę jak i po ś rednika obowi ą zek umieszczenia informacji o rzeczywistej rocznej stopie oprocentowania w sytuacji zawarcia w reklamie informacji o koszcie kredytu. St ą d te ż , w sytuacji umieszczenia informacji o koszcie kredytu Spó ł ka ma obowi ą zek podania informacji o rzeczywistej rocznej stopie oprocentowania. W przedmiotowym przypadku z tytu ł u zawarcia umów kredytowych, finansuj ą cych zakup urz ą dze ń w Salonach Komputerowych, w ka ż dym przypadku konsument zostaje zobowi ą zany do poniesienia kosztów z tego tytu ł u. Koszty te dotycz ą op ł at przygotowawczych, odsetek. W ka ż dym przypadku faktycznie zawartej umowy, rzeczywista stopa oprocentowania obliczana na podstawie ca ł kowitego kosztu kredytu by ł a ró ż na od 0%, np. 12,01%, 11,17%, 23,87% (Karty nr 480, 501, 550). Nie podanie w reklamie informacji o rzeczywistej rocznej stopie oprocentowania jest bezprawne i narusza interesy konsumentów, gdy ż mog ą oni mie ć prze ś wiadczenie, ż e finansowanie dokonanego zakupu kredytem nie wi ąż e si ę z kosztami, a wi ę c, ż e promocja polega na mo ż liwo ś ci roz ł o ż enia ceny towaru na raty bez jakichkolwiek kosztów. W przedmiotowym przypadku bezprawno ść praktyki wynika wprost z naruszania obowi ą zków na ł o ż onych przez ustaw ę w zakresie zamieszczenia w reklamach informacji o rzeczywistej rocznej stopie oprocentowania. Oceniane ulotki by ł y skierowane do nieograniczonej ilo ś ci konsumentów, o których mowa w pkt I.1 sentencji decyzji, tak wi ę c przedmiotowa praktyka narusza zbiorowe interesy konsumentów. Bior ą c pod uwag ę powy ż sze przes ł anki, nale ż a ł o stwierdzi ć , ż e bezprawnym, a wi ę c naruszaj ą cym zbiorowe interesy konsumentów, by ł o nie podanie na rozprowadzanych ulotkach reklamowych rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania, kredytu wyliczonego w oparciu o ca ł kowite jego koszty. W zwi ą zku z powy ż szym za uzasadnione nale ż a ł o orzec jak w pkt I.2 sentencji decyzji. I. 3. Za naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów uznano prowadzenie reklamy wprowadzaj ą cej w b łą d o stosowaniu promocji, która faktycznie nie ma potwierdzenia w dzia ł alno ś ci przedsi ę biorcy, przez zamieszczenie w ulotkach reklamowych zapisów, z których wynika, ż e informacje zamieszczone na ulotkach nie stanowi ą oferty w rozumieniu k.c. oraz ż e przedstawione na ulotkach elementy komputera oraz oprogramowania s ą tylko przyk ł adami oraz, ż e zamieszczone na ulotkach zdj ę cie komputera jest tylko jego przyk ł adem, w taki sposób, ż e s ą one bardzo s ł abo widoczne, a czasem wr ę cz nieczytelne, w wyniku czego konsumenci nie zdaj ą sobie sprawy z umieszczonych na ulotkach informacji. 22 Zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji zakazana jest reklama wprowadzaj ą ca klienta w b łą d i mog ą ca przez to wp ł yn ąć na jego decyzj ę co do nabycia towaru lub us ł ugi. Z definicji reklamy zawartej w pkt I.1. sentencji decyzji, wynika, ż e przez reklam ę nale ż y rozumie ć wszelkie dzia ł ania przedsi ę biorcy maj ą ce kszta ł towa ć popyt poprzez poszerzanie wiedzy przysz ł ych nabywców o towarach, w celu zach ę cania ich do nabywania towarów w ł a ś nie od tego, a nie innego przedsi ę biorcy. W przedmiotowym przypadku informacje zawarte w ulotkach zach ę caj ą konsumentów do skorzystania z us ł ug reklamuj ą cego si ę przedsi ę biorcy, okre ś laj ą c konkretny produkt, korzystne warunki finansowe zakupu przy wykorzystaniu kredytu, a tak ż e dodatkow ą korzy ść , któr ą jest gratis. Ka ż da dzia ł alno ść promocyjna ma wp ł yw na podejmowane przez konsumentów decyzje. Na dzia ł alno ść promocyjn ą w badanej sprawie sk ł adaj ą si ę rozpowszechniane ulotki reklamowe, instrumenty aktywizuj ą ce sprzeda ż , a wi ę c do łą czanie do sprzedawanych towarów gratisów, preferencyjne warunki kredytowania zakupu. Rozpowszechnianie ulotek jest ś rodkiem komunikowania si ę przedsi ę biorcy z konsumentami, gdy ż informuj ą o jego ofercie. Ulotka reklamowa przekazuje z góry okre ś lone przez przedsi ę biorc ę informacje oraz zach ę ca do skorzystania z przedstawionej oferty. Cel za ł o ż ony przez przedsi ę biorc ę jest osi ą gany dzi ę ki odpowiedniemu przedstawieniu informacji, a wi ę c wyeksponowaniu jednych informacji, przy równoczesnym ukryciu innych. Taki ró ż ny sposób przedstawienia informacji zgodnie z orzeczeniem przytoczonym w pkt I.1 sentencji decyzji nale ż y uzna ć za manipulacj ę decyzjami nabywczymi konsumentów. Podj ę cie przez konsumenta za ł o ż onej przez przedsi ę biorc ę decyzji w oparciu o rozpowszechniane ulotki reklamowe jest równie ż wynikiem podkre ś lenia neutralnych informacji przez z ł o ż enie ich ze s ł owami podnosz ą cymi atrakcyjno ść produktu, tj. „SUPER”, „GRATIS”. Z przytoczonego w uzasadnieniu do pkt I.1. sentencji decyzji wyroku, wynika, ż e reklama, a w tym przypadku ulotka reklamowa musi by ć zgodna z ogólnie przyj ę tymi normami obyczajowymi i spo ł ecznymi, a tak ż e handlowymi oraz przepisami prawa, a wi ę c nie mo ż e wprowadza ć konsumentów w b łą d co do reklamowanej oferty przedsi ę biorcy. Dlatego te ż informacje na nich zamieszczone musz ą zosta ć przedstawione w sposób gwarantuj ą cy podj ę cie decyzji w wyniku, której konsument b ę dzie pewien, i ż by ł a ona s ł uszna i w ł a ś ciwa, a wi ę c ż e otrzymany towar i warunki umowy s ą zgodne z jego oczekiwaniami powsta ł ymi na podstawie przekazu ulotki. W przedmiotowym przypadku przedsi ę biorca rozpowszechniaj ą c ulotki reklamowe, informuje o swojej dzia ł alno ś ci, równocze ś nie zach ę caj ą c do przyj ś cia do biur handlowych zlokalizowanych pod okre ś lonymi adresami w okre ś lonych godzinach. Jak ustalono konsumenci otrzymuj ą informacje, ż e przedsi ę biorca sprzedaje komputery na bardzo korzystnych warunkach finansowych, w zakre ś lonym na ulotkach terminach, atrakcyjno ść oferty podnosz ą s ł owa: tj. „PROMOCJA”, „GRATIS”, „bez odsetek, bez prowizji, bez wp ł aty”. Ulotki reklamowe przedstawiaj ą zdj ę cia takiego samego typu komputerów, w sk ł ad których wchodz ą monitor ciek ł okrystaliczny, klawiatura i myszka oraz jednostka centralna z opisanym wyposa ż eniem. Sposób podania tej informacji sugeruje, ż e w ł a ś nie taki komputer jest przedmiotem promocji i stanowi dost ę pn ą ofert ę przedsi ę biorcy. Dodatkowo z tre ś ci ulotek konsumenci dowiaduj ą si ę o ró ż nych korzy ś ciach zwi ą zanych z dokonaniem zakupu komputera, jedn ą z korzy ś ci jest umieszczony na zdj ę ciu gratis. Dlatego te ż organ antymonopolowy stwierdzi ł , ż e przedsi ę biorca stosuje reklam ę , która powoduje, ż e konsumenci chc ą naby ć konkretny produkt opisany i przedstawiony w ulotce na warunkach finansowych w niej okre ś lonych. Jak ustalono w pkt I.1 sentencji decyzji, konsumenci podejmuj ą decyzje nabywcze zach ę ceni tre ś ci ą ulotek reklamowych, które jednak wprowadza ł y ich w b łą d. Prze ś wiadczenie o nabywaniu komputera w ramach promocji reklamowanej ulotkami zosta ł o potwierdzone zamieszczeniem w umowie informacji o produkcie przez nazwanie go „SUPERCOMPUTER – SUPERPROMOCJA”. W przedmiotowej sprawie przedsi ę biorca na ulotkach zamie ś ci ł zapisy, ż e umieszczone informacje nie stanowi ą oferty w my ś l k.c. Zamieszczenie zapisów, z których 23 wynika, ż e informacja zamieszczona na ulotce nie stanowi oferty w rozumieniu k.c. oraz ż e przedstawione na ulotce elementy komputera oraz oprogramowania s ą tylko przyk ł adami i zdj ę cie jest tylko przyk ł adem, jest wykorzystywane przez przedsi ę biorc ę do nieuwzgl ę dniania żą da ń konsumentów w sytuacji stwierdzenia przez nich niezgodno ś ci otrzymanego towaru z umow ą , tj. w przedmiotowym przypadku zapewnieniami zamieszczonymi w ulotkach reklamowych. Powy ż sze informacje zamieszczone s ą na kraw ę dzi ulotki, prostopadle do pozosta ł ych tre ś ci, w taki sposób, ż e w celu ich przeczytania, konieczne jest obrócenie ulotki. Ma ł a wielko ść i kolor zbli ż ony do t ł a czcionki zastosowany do tych zapisów powoduje, ż e s ą one niezauwa ż alne. Natomiast pozosta ł e zapisy s ą podane w sposób czytelny, du żą czcionk ą . Twierdzenie celowego zamieszczenia na ulotkach powy ż szych zapisów wynika z odpowiedzi przes ł anej konsumentowi, kwestionuj ą cemu parametry komputera okre ś lone w umowie. Konsument na pismo informuj ą ce Spó ł k ę , ż e parametry komputera umieszczone w umowie nie odpowiadaj ą parametrom na ulotce reklamowej, otrzyma ł wyja ś nienia, ż e ulotka nie stanowi oferty, a zgodnie z art. 71 K.c. „Og ł oszenia, reklamy, cenniki i inne informacje, skierowane do ogó ł u lub do poszczególnych osób poczytuje si ę w razie w ą tpliwo ś ci nie za ofert ę , lecz za zaproszenie do zawarcia umowy.” (Karty nr 500, 512, 603). Poprzez zamieszczenie informacji, ż e ulotka nie stanowi oferty naruszane s ą równie ż interesy konsumentów, gdy ż maj ą oni utrudnion ą mo ż liwo ść dochodzenia roszcze ń z tytu ł u nie zgodno ść towaru z zapewnieniami z ł o ż onymi za po ś rednictwem ulotki. Tre ś ci rozpowszechnianych ulotek uznano za naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów w pkt I.1. sentencji decyzji, poprzez wprowadzanie konsumentów w b łą d. Zamieszczenie w sposób nieczytelny na ulotkach klauzul, z których wynika, ż e opisany produkt oraz inne warunki nie stanowi ą oferty, a jedynie s ą przyk ł adami, organ antymonopolowy uzna ł , za wprowadzaj ą ce konsumentów w b łą d. Bior ą c pod uwag ę powy ż sz ą analiz ę organ antymonopolowy uzna ł , ocenian ą reklam ę za wprowadzaj ą c ą konsumentów w b łą d co do stosowania promocji, która faktycznie nie ma potwierdzenia w prowadzonej przez przedsi ę biorc ę dzia ł alno ś ci. Równie ż warunki finansowania zakupu kredytem nie maj ą potwierdzenia w faktycznie zawartych umowach. Przedstawione dane komputera, a tak ż e opis warunków zakupu i dodatkowych korzy ś ci, i sposób ich zaprezentowania, spowodowa ł podj ę cie decyzji nabywczej przez konsumentów. Natomiast poniewa ż faktyczna oferta przedsi ę biorcy nie pokrywa si ę z zaprezentowan ą ofert ą , nale ż y uzna ć , ż e konsumenci byli wprowadzani w b łą d o stosowaniu promocji. Dodatkowo nieczytelne podanie informacji, ż e ulotka nie stanowi oferty w my ś l k.c. wprowadzi ł o konsumentów w b łą d, przez co konsumenci mogli podejmowa ć decyzje o odwiedzeniu Salonów Komputerowych w celu nabycia reklamowanego komputera, których mogliby nie podj ąć , gdyby mieli ś wiadomo ść wszystkich informacji zamieszczonych na ulotkach oraz wynikaj ą cych z tego konsekwencji, a wi ę c ż e przedstawiony komputer oraz warunki jego zakupu nie stanowi ą oferty przedsi ę biorcy. Tym samym, poniewa ż sposób przekazania informacji wa ż nych dla konsumentów utrudnia ł , a niekiedy wr ę cz uniemo ż liwia ł konsumentom zapoznanie si ę z jej tre ś ci ą , przedsi ę biorca naruszy ł obowi ą zek udzielenia konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji dotycz ą cej stosowanej promocji, która faktycznie nie mia ł a potwierdzenia, w prowadzonej dzia ł alno ś ci co nale ż y uzna ć za bezprawne. Oceniane ulotki by ł y skierowane do nieograniczonej ilo ś ci konsumentów, o których mowa w pkt I.1 sentencji decyzji. Bior ą c pod uwag ę powy ż sze przes ł anki, organ antymonopolowy stwierdzi ł , ż e bezprawnym, a wi ę c naruszaj ą cym zbiorowe interesy konsumentów, by ł o informowanie konsumentów o stosowaniu promocji, która faktycznie nie mia ł a potwierdzenia w dzia ł alno ś ci przedsi ę biorcy. W zwi ą zku z powy ż szym za uzasadnione nale ż a ł o orzec jak w pkt I.3 sentencji decyzji. I. 4. Kolejn ą praktyk ą naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów jest zawieranie umów, 24 których tre ś ci wprowadzaj ą konsumentów w b łą d w zakresie cech sprzedawanych towarów co narusza art. 10 ust. 1 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, i jest sprzeczne z art. 385 § 2 k.c., tj. wprowadzaj ą ce w b łą d oznaczenie towaru lub jego brak co do: a. przedmiotu umów, b. nazwy oraz adresu producenta, c. cen zakupionych towarów, d. terminu realizacji zamówie ń , dostaw, e. sposobu finansowania zakupów, f. procedury odbioru otrzymanego towaru okre ś lonej w umowie w zwi ą zku z procedur ą odbioru okre ś lon ą na fakturze, która po podpisaniu stanowi w ocenie przedsi ę biorcy potwierdzenie jako ś ci odebranego towaru. „Zamówienie – umowa sprzeda ż y” zawierane s ą przez konsumentów ze Spó ł k ą „Salony Komputerowe" w lokalach przedsi ę biorcy. Poniewa ż Spó ł ka zawiera umowy z konsumentami wed ł ug wzoru, a ich warto ś ci opiewaj ą na kwoty wy ż sze ni ż 2 tysi ą ce z ł otych, ze wzgl ę du na art. 2. ust. 2 z dnia 27 lipca 2002 r. o szczególnych warunkach sprzeda ż y konsumenckiej oraz o zmianie Kodeksu cywilnego, stanowi ą cy, ż e Przy sprzeda ż y na raty, na przedp ł aty, na zamówienie, wed ł ug wzoru lub na prób ę oraz sprzeda ż y za cen ę powy ż ej dwóch tysi ę cy z ł otych sprzedawca jest obowi ą zany potwierdzi ć na pi ś mie wszystkie istotne postanowienia zawartej umowy, musz ą one przyj ąć form ę pisemn ą oraz zawiera ć wszystkie istotne postanowienia umowy. Dodatkowo zawierane przedmiotowe umowy zgodnie z art. 385 § 2 k.c. powinny by ć sformu ł owane jednoznacznie i w sposób zrozumia ł y. Postanowienia niejednoznacznie t ł umaczy si ę na korzy ść konsumenta. Jak stwierdzono, w pkt I.1. sentencji decyzji konsumenci przychodz ą do biur handlowych Spó ł ki w celu dokonania zakupu reklamowanego urz ą dzenia, z czym wi ąż e si ę podpisanie wzoru umowy – zamówienia. Z uwagi na fakt, ż e zakupiony sprz ę t jest dostarczany za po ś rednictwem firmy kurierskiej konsumentom na wskazany przez nich adres, konieczne jest okre ś lenie cech identyfikuj ą cych sprzedawane urz ą dzenia, w sposób gwarantuj ą cy otrzymanie przez konsumenta zamówionego sprz ę tu. Poniewa ż realizacja zobowi ą za ń sprzedawcy, a wi ę c wydanie zakupionych urz ą dze ń nast ą pi po up ł ywie okre ś lonego czasu, wszystkie warunki z tym zwi ą zane musz ą znale źć odzwierciedlenie w umowie. Bior ą c pod uwag ę powy ż sze okoliczno ś ci produkt musi zosta ć szczegó ł owo opisany w zawieranych z konsumentami umowach. Szczegó ł owo ść opisu informacji wynika wprost z art. 10 ust. 1 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, który stanowi, ż e czynem nieuczciwej konkurencji jest takie oznaczenie towarów albo jego brak, które mo ż e wprowadzi ć klientów w b łą d co do pochodzenia, ilo ś ci, jako ś ci, sk ł adników, sposobu wykonania, przydatno ś ci, mo ż liwo ś ci zastosowania, naprawy, konserwacji lub innych istotnych cech towarów albo us ł ug, a tak ż e zatajenie ryzyka, jakie wi ąż e si ę z korzystaniem z nich. I. 4. a. przedmiot umowy, Konsument zawieraj ą c umow ę , zamawia okre ś lony towar o oczekiwanych przez niego cechach. Poniewa ż towar nie jest samodzielnie odbierany przez konsumenta w sklepie, ale dostarczany do domu nie mo ż e on by ć sprawdzony, oceniony przy zawarciu umowy sprzeda ż y (Karty nr 458, 474). Dlatego te ż niezb ę dne jest szczegó ł owe okre ś lenie w umowie cech specyficznych, charakteryzuj ą cych zamówiony komputer. Szczegó ł owo ść okre ś lenia cech wynika z faktu z ł o ż ono ś ci nabywanego towaru, jakim jest komputer. Poj ę cie charakterystyki jako ś ciowej towaru zosta ł a zdefiniowana w ustawie z dnia 5 lipca 2001r. o cenach (Dz.U. z 2001r. Nr 97, poz. 1050 z zm.). Zgodnie z art. 10 ustawy o cenach z zastrze ż eniem przepisów szczególnych, przy uzgadnianiu ceny umownej oraz przy stosowaniu ceny urz ę dowej przedsi ę biorca ma obowi ą zek okre ś li ć , w formie pisemnej, a tak ż e, o ile to mo ż liwe, w postaci elektronicznej, w sposób dost ę pny dla kupuj ą cego, szczegó ł ow ą charakterystyk ę jako ś ciow ą towaru (us ł ugi). Wed ł ug art. 3 pkt 3 w/w ustawy o 25 cenach, przez charakterystyk ę jako ś ciow ą towaru (us ł ugi) nale ż y rozumie ć w ł a ś ciwo ś ci (cechy), sk ł ad, parametry techniczne towaru (us ł ugi) oraz jego zgodno ść z okre ś lon ą norm ą lub innym dokumentem normatywnym w rozumieniu odr ę bnych przepisów. Jak ustalono, podpisywany przez konsumentów wzorzec umowy zawiera jedynie wymienienie elementów wchodz ą cych w sk ł ad zestawu, tj. SuperKomputer, Monitor, Gratis, bez okre ś lenia ich cech jako ś ciowych. Umowy zgromadzone w post ę powaniu s ą zawierane w oparciu o wzorzec umowy, który w taki sam lakoniczny sposób wymienia parametry techniczne nabywanych urz ą dze ń . Ró ż nice pomi ę dzy zawartymi umowami dotycz ą typów procesora, który ewentualnie mo ż e by ć w przysz ł o ś ci zamontowany do przedmiotowego komputera (Karty nr 475-verte, 496, 518). Enumeratywne wyliczenie w umowie podpisanej przez konsumenta posiadanych przez komputer elementów bez okre ś lenia ich charakterystyki jako ś ciowej umo ż liwia Spó ł ce faktyczne dowolne ich okre ś lenie po jej podpisaniu. Z dostarczonych przez producenta SuperComputera oraz Spó ł k ę informacji wynika, ż e jego elementy nie s ą sta ł e, ale zmieniaj ą si ę w zale ż no ś ci od partii wyprodukowanego komputera, a wi ę c w zale ż no ś ci od posiadanych komponentów (Karta nr 151). Z przedstawionego przez Spó ł k ę zestawienia wynika, ż e ka ż dy z komponentów komputera mo ż e mie ć przynajmniej dwa ró ż ne parametry, przy czym parametry jako ś ciowe okre ś lone na umowie s ą takie same (Karty nr 302, 303). Ka ż da zawierana umowa posiada dane dwóch typów procesorów, przy czym jeden z nich jest okre ś lany jako minimalny, natomiast drugi jako maksymalny (Karta nr 198). Dodatkowo deklaracja przedsi ę biorcy, ż e szczegó ł owa specyfikacja jest do łą czana przez producenta do towaru i dostarczana z nim konsumentowi oraz, ż e Salony Komputerowe nie dysponuj ą specyfikacj ą , pozwoli ł a organowi antymonopolowemu uzna ć , ż e o ostatecznym sk ł adzie komputera decyduje producent, a nie konsument. Konsument otrzymuje do podpisu wzorzec umowy sprzeda ż y komputera, którego dane techniczne s ą okre ś lane dopiero w dokumencie do łą czanym do dostarczanego mu urz ą dzenia. St ą d te ż konsument nie ma wp ł ywu na ostateczne wyposa ż enie komputera oraz jego elementy, natomiast lakoniczno ść zdefiniowania parametrów urz ą dze ń powoduje, ż e nie posiada on pisemnego potwierdzenia parametrów, którymi mia ł y one dysponowa ć . Specyfikacja komputera okre ś lona przez producenta jest inna i bardziej szczegó ł owa od specyfikacji okre ś lonej we wzorcach umownych. Podane w niej s ą dane techniczne komputera: g ł o ś niki easytouch ET-255 RADICAL, grafika GIGABYTE FX-5200 128 MB/64/DVI, HDD MAXTOR 120GB/7200 2MB, Instrukcja obs ł ugi komputera Supercomputer, Kabel IDE ATA100, Klawiatura SUPERCOMPUTER SC-K255, Mysz SUPERCOMPUTER SC-M255, Nap ę d FDD BLACK, Nap ę d LG DVD-RW GSA-4163C BEZ ZAS., Oprogramowanie do komputera SUPERCOMPUTER, Pami ęć RAM DDR 512/400. P ł yta g ł . GIGABYTE GA0K8VT800, Procesor AMD Sempron 2500 BOX SOCK 754, Zasilacz PROCOMP 40W PPFC BOX (Karta nr 161-verte). Przedmiotem ocenianej umowy jest równie ż monitor oraz dodatkowy gratis do łą czany do zakupionego towaru. Umowa podaje tylko „monitor – kineskop p ł aski / panel cienki” (do wyboru) (Karty nr 198, 416). W przedstawionych w post ę powaniu wyja ś nieniach Spó ł ki, zosta ł a wymieniona ca ł a lista ró ż nych rodzajów, typów monitorów (Karta nr 104). Tak wi ę c faktycznie konsument mo ż e otrzyma ć jeden spo ś ród du ż ej ilo ś ci ró ż nych rodzajów monitorów, którymi dysponuje przedsi ę biorca. W przedmiotowym przypadku nie jest wystarczaj ą ce okre ś lenie, czy monitor ma p ł aski kineskop, czy te ż jest cienkim panelem, natomiast niezb ę dne jest okre ś lenie jego cech, tj. wielko ś ci, marki, typu (Karta nr 618-verte). Podanie wy łą cznie nazwy rodzajowej produktu, w efekcie uniemo ż liwia konsumentowi dochodzenia rosze ń z tytu ł u niezgodno ś ci towaru z umow ą , gdy ż ka ż dy monitor okre ś lonego typu b ę dzie zgodny z umow ą . Ulotki, o których mowa w pkt I.1. sentencji decyzji, informowa ł y konsumentów, ż e dzi ę ki skorzystaniu z reklamowanej promocji, a wi ę c dokonania zakupu przedstawionego na 26 ulotce sprz ę tu finansowanego kredytem, b ę dzie on taki jak przedstawiony w ł a ś nie na tych ulotkach. Konsumenci zg ł aszaj ą cy si ę do biur handlowych byli prze ś wiadczeni, ż e oferta promocyjna sprecyzowana zosta ł a przez ulotki (Karty nr 478, 489, 495). Konsumenci zawieraj ą cy umow ę , podejmuj ą decyzje na podstawie zdj ę cia komputera przedstawionego w przedmiotowych ulotkach, obejmuj ą cego monitor typu ciek ł okrystalicznego LCD o marce „MIRO”. Dlatego te ż konsumenci byli przekonani, ż e otrzymaj ą monitor taki jak zaprezentowano na ulotce i podpisywali umowy, bez żą dania okre ś lenia, szczegó ł owych danych monitora. Taki sam problem dotyczy okre ś lenia w umowie gratisu do łą czanego do zakupionego towaru. Podanie w umowie informacji „Drukarka gratis” (Karta nr 191) nale ż y uzna ć za niewystarczaj ą ce, gdy ż umo ż liwia dostarczenie konsumentom dowolnej drukarki. Przedsi ę biorca okre ś li ł w pi ś mie typy ró ż nych drukarek oraz gratisów do łą czanych do sprzedawanych urz ą dze ń (Karta nr 104). Zosta ł y one okre ś lone w sposób szczegó ł owy, a wi ę c tak jak identyfikuj ą je ich producenci w ofertach. Kamery cyfrowe okre ś lone s ą przez nazw ę i adres siedziby dystrybutora model: S. DCR-TRV270E, oraz cechy jako ś ciowe m.in. tj. Stabilizator obrazu, Kolorowy ekran LCD 2,5’’, Zoom optyczny 20x/zoom cyfrowy 990x, Funkcja NightShotPlus; M. DV 5200, technologia MPEG4, matryca CMOS, piksele: 3,1 mln, rozdzielczo ść optyczna 2048x1536, zoom cyfrowy 4x, kolorowy panel LCD 1,5’’, zapis video max. (Karta nr 104). Natomiast w ocenianych umowach informacje o przyznanym gratisie s ą lakoniczne lub ich brak, tj. „PROMOCJA:” „KAMERA CYFROWA M. GRATIS!”, „TELEFON KOMÓRKOWY M. GRATIS” „DRUKARKA GRATIS” (Karty nr 586, 599, 620). Towar do łą czany jako gratis do sprzedawanych towarów, podlega takim samym regulacjom prawnym. Musi on spe ł nia ć wszystkie wymagania oraz by ć pe ł nowarto ś ciowym produktem. Nieokre ś lenie szczegó ł owych cech jako ś ciowych gratisów spowodowa ł o, ż e pomimo podania w niektórych przypadkach nazwy M., to konsumenci byli przekonani, ż e otrzymaj ą kamer ę marki S. przedstawion ą na ulotce (Karty nr 618-verte, 620). Bior ą c pod uwag ę prawa konsumentów wynikaj ą ce z art. 8 ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. o szczególnych warunkach sprzeda ż y konsumenckiej w sytuacji otrzymania towaru niezgodnego z umow ą , niezb ę dne jest, aby zawiera ł a ona szczegó ł ow ą charakterystyk ę jako ś ciow ą towaru umo ż liwiaj ą c ą dochodzenie roszcze ń konsumenta w sytuacji otrzymania towarów niezgodnych z umow ą . Wprowadzaj ą ce konsumentów w b łą d mo ż e by ć przekazanie informacji nieprawdziwych, niepe ł nych oraz nierzetelnych, a tak ż e ich brak. W przedmiotowym przypadku Spó ł ka naruszy ł a obowi ą zek opisania jako ś ciowych cech produktów w sposób okre ś lony w ustawie o cenach, tj. w pe ł ny, precyzyjny. Precyzyjno ść danych jako ś ciowych umo ż liwia stwierdzenie przy zawarciu umowy, czy zamówiony produkt b ę dzie spe ł nia ł wszystkie oczekiwania konsumentów. Umo ż liwia to w sytuacji otrzymania urz ą dzenia niezgodnego z zamówieniem dochodzenia roszcze ń z tytu ł u niezgodno ś ci towaru z umow ą na podstawie ustawy o szczególnych warunkach sprzeda ż y. Bior ą c pod uwag ę powy ż sze uzasadnienie, organ antymonopolowy uzna ł stosowanie opisanej praktyki za bezprawne. I. 4. b. nazwy oraz adresu producenta, Kolejnym obowi ą zkiem sprzedawcy jest udzielenie informacji o producencie sprzedawanego towaru. Bior ą c pod uwag ę specyfik ę typu przedmiotowej umowy, a wi ę c dostarczanie zamówionych urz ą dze ń pod wskazany adres, umowa musi zawiera ć informacje o nazwach i adresach producentów wszystkich zakupionych produktów, w celu dowodowym uznania przy dostawie, ż e s ą one zgodne z zamówieniem. Sprecyzowanie tych informacji chroni zarówno interesy sprzedawcy, jak i konsumentów. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o szczególnych warunkach sprzeda ż y, sprzedawca dokonuj ą c sprzeda ż y w Rzeczpospolitej Polskiej jest obowi ą zany udzieli ć kupuj ą cemu jasnych, zrozumia ł ych i niewprowadzaj ą cych w b łą d informacji w szczególno ś ci poda ć : okre ś lenie producenta lub importera. Z przedstawionych przez przedsi ę biorc ę wyja ś nie ń oraz zgromadzonych w post ę powaniu dokumentów wynika, ż e producent jest okre ś lony na dostarczonym do domu 27 konsumentowi towarze. Producentami SuperComputera, który jest przedmiotem umowy jest firma „P.” S.A. z siedzib ą w Kielcach, a do listopada 2005r. równie ż „P. T.” S.A. w Katowicach, (Karta nr 224). „P. T.” S.A. w Katowicach, posiada 49% udzia ł ów w „Salonach Komputerowych” Sp. z o.o. (Karty nr 209). Spó ł ka sprzedaje równie ż monitory produkowane przez Benq Austria GmbH, AOC International GmbH, miro Displays GmbH, natomiast oferowane drukarki s ą produkowane przez (…) (Karty nr 103, 104). Dodatkowo przedmiotem umowy s ą inne urz ą dzenia okre ś lane jako gratis, produkowane przez innych producentów. Tak wi ę c przedmiotem ocenianej umowy nie jest produkt jednego przedsi ę biorcy, ale kilka urz ą dze ń ró ż nych producentów. Bior ą c pod uwag ę powy ż sze, za konieczne nale ż y przyj ąć okre ś lenie w zawieranych umowach nazw i adresów producentów lub importerów wszystkich sprzedawanych produktów w ramach danej umowy. Podanie szczegó ł owych informacji dotycz ą cych producentów w przedmiotowym przypadku jest niezb ę dne dodatkowo bior ą c pod uwag ę uznanie w pkt I.1a sentencji decyzji za wprowadzaj ą c ą w b łą d prowadzon ą kampani ę reklamow ą zach ę caj ą c ą do nabycia produktów przez zapewnienie do łą czenie do zakupionego komputera gratisów o konkretnej marce. Okre ś lenie w umowie informacji o gratisach: kamerze przez nazw ę „M.” oraz drukarce przez nazw ę „L.”, czy telefonie komórkowym „M.” nie jest wystarczaj ą ce. Zgodnie z ustaw ą o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji brak okre ś lenia cech towarów w tym nazw producentów, jest uznawane za wprowadzaj ą ce w b łą d, co do ich ź ród ł a pochodzenia, a wi ę c, co do faktycznych ich producentów. Dlatego te ż w przedmiotowym przypadku nie okre ś lenie w umowie danych producentów zakupionych urz ą dze ń narusza interesy konsumentów i powoduje, ż e faktycznie mo ż e otrzyma ć urz ą dzenia dowolnych producentów. I. 4. c. ceny zakupionego towaru, Cena nabywanego towaru jest jedn ą z podstawowych jego cech. Poniewa ż towar wystawiony do sprzeda ż y zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy o cenach, musi by ć oznaczony cen ą , odnosz ą c to do typu zawieranej przez konsumenta analizowanej umowy musi ona znale źć swoje odzwierciedlenie w umowie opisuj ą cej cechy jako ś ciowe towaru. W przedmiotowym przypadku zawierane umowy odwo ł uj ą si ę do informacji umieszczonych w umowach kredytowych zawartych z bankami. „Zosta ł em poinformowany o cenie zakupionego towaru oraz warunkach finansowych sprzeda ż y, które znajduj ą si ę w umowie kredytowej stanowi ą cej za łą cznik do umowy sprzeda ż y.” Z analizy powy ż ej przytoczonego postanowienia umowy, wynika, ż e integraln ą jej cz ęś ci ą jest inna umowa, której realizacja jest niezale ż na od sprzedawcy towaru. Konsument zawieraj ą c umow ę kredytow ą staje si ę d ł u ż nikiem banku, który okre ś la sposób wykonywania zobowi ą za ń z niej wynikaj ą cych. Zobowi ą zania wynikaj ą ce z umowy kredytowej s ą niezale ż ne od realizacji praw i obowi ą zków wynikaj ą cych z umowy sprzeda ż y. Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim konsument, z zastrze ż eniem ust. 6 i art. 12 ust. 1, mo ż e, bez podania przyczyny, odst ą pi ć od umowy o kredyt konsumencki w terminie 10 dni od dnia jej zawarcia. Dlatego te ż , w przedmiotowym przypadku w sytuacji odst ą pienia przez konsumenta od umowy kredytowej, przestaje funkcjonowa ć za łą cznik do umowy sprzeda ż y b ę d ą cy jej integraln ą cz ęś ci ą , który zawiera okre ś lenie ceny. W sytuacji zaistnienia takich okoliczno ś ci konsument nie posiada pisemnego potwierdzenia warto ś ci dokonanej transakcji. Zgodnie z przedstawionym cennikiem SuperComputer jest okre ś lony jako jedno urz ą dzenie o okre ś lonej cenie. Natomiast drukarki oraz monitory, us ł ugi serwisowe wraz z ich cenami zosta ł y wymienione oddzielnie (Karty nr 105, 408, 458, 455). Podanie w umowie sprzeda ż y cen urz ą dze ń jest niezb ę dne bior ą c pod uwag ę przys ł uguj ą ce prawo konsumenta do żą dania na podstawie ustawy o szczególnych warunkach sprzeda ż y, roszcze ń wzgl ę dem sprzedawcy, o których mowa w art. 8 ust. 4 ustawy o szczególnych warunkach sprzeda ż y, m.in. obni ż enia ceny, odst ą pienia od umowy z tytu ł u niezgodno ś ci towaru z umow ą . Dlatego te ż brak okre ś lenia ceny towaru mo ż e utrudnia ć 28 konsumentowi dochodzenie w/w roszcze ń . Pomimo okre ś lenia ceny urz ą dze ń na fakturze podpisywanej przez konsumenta przy odbiorze urz ą dze ń , organ antymonopolowy uzna ł to za niewystarczaj ą ce. Brak w umowie ceny sprzedawanych towarów jest sprzeczne z w/w ustaw ą o cenach, a tak ż e narusza interesy konsumentów, poprzez niewywi ą zanie si ę przez sprzedawc ę z obowi ą zku zapewnienia dostarczenia wszystkich niezb ę dnych informacji o warunkach umowy. W zwi ą zku z powy ż szym za wprowadzaj ą ce w b łą d oraz bezprawne zosta ł o uznane nie podanie w umowie cen detalicznych nabywanych urz ą dze ń . I. 4. d. terminu realizacji zamówienia, dostawy, Zadeklarowanie przez sprzedawc ę dostarczenia zakupionych produktów pod wskazany adres bez dodatkowych op ł at, jest bardzo cz ę sto postrzegane przez konsumentów jako dodatkowa korzy ść z tytu ł u zawarcia umowy. Dzi ę ki wykonaniu takiej us ł ugi konsument nie musi sam organizowa ć transportu. Jednak z udogodnieniem tym, wi ąż e si ę niepewno ść terminu dostawy. Ryzyko, jakie z tego tytu ł u ponosi konsument, jest ograniczane przez precyzyjne okre ś lenie terminu dostawy oraz ewentualnie tryb jego zmiany, przy zastrze ż eniu jego akceptacji przez strony umowy. Przedsi ę biorca zawieraj ą c umow ę sprzeda ż y z konsumentem zobowi ą zuje si ę dostarczy ć zamówiony towar pod wskazany adres w okre ś lonym terminie. Poniewa ż umowa sprzeda ż y jest umow ą wzajemn ą , konsument jest tym samym zobowi ą zany do odebrania towaru. St ą d te ż umowa musi zawiera ć precyzyjnie okre ś lony terminu spe ł nienia obowi ą zku przez sprzedawc ę , tj. wydania rzeczy. Oceniana tre ść umowy zawiera zapis „Przewidywany termin dostawy do Klienta: .... godzina dostawy: ..... maksymalny termin realizacji zamówienia wynosi 30 dni od daty jego z ł o ż enia (zawarcia umowy sprzeda ż y)”. Zapis ten jest niejasny i uprawnia przedsi ę biorc ę do samodzielnego decydowania o terminie realizacji umowy przez prawo do wyd ł u ż enia terminu realizacji zobowi ą zania do 30 dni. Z dokumentów wynika, ż e termin faktycznej dostawy nie zawsze pokrywa si ę z terminem okre ś lonym w umowie (Karty nr 191, 194). Przedsi ę biorca wyja ś ni ł , ż e inny termin dostawy ni ż podany na umowie uzgadniany jest telefonicznie bezpo ś rednio pomi ę dzy klientem, a firm ą kuriersk ą (Karta nr 103). Jednak w tre ś ci umowy przedmiotowe zapewnienie nie znajduje odzwierciedlenia. Tak wi ę c brak jest w umowie okre ś lenia faktycznego terminu dostawy oraz ewentualnej procedury jego zmiany przez Spó ł k ę lub konsumenta. W przedmiotowym przypadku okre ś lenie terminu dostawy w taki sposób, aby konsument móg ł wype ł ni ć swoje zobowi ą zania, a wi ę c odebra ć zamówiony towar, jest istotne ze wzgl ę du na konsekwencje finansowe powstaj ą ce w takiej sytuacji. Ze zgromadzonych dokumentów wynika, ż e w sytuacji nieodebrania sprz ę tu, konsument jest obci ąż any op ł at ą w wysoko ś ci 18 z ł za dob ę magazynowania sprz ę tu (Karty nr 513, 616). Informacja o tym obci ąż eniu nie jest zamieszczana w umowie. Konsumenci dowiaduj ą si ę o tym koszcie z pism kierowanych przez Spó ł k ę , wzywaj ą cych ich do odebrania zamówionego sprz ę tu. Na podstawie podpisanej umowy konsument upowa ż nia ka ż d ą osob ę przebywaj ą c ą w domu do odebrania zamówionego sprz ę tu. Tym samym nawet w sytuacji zmiany terminu dostawy, nieobecno ść zamawiaj ą cego w domu nie zwalnia innych osób od odebrania urz ą dzenia. Gdyby osoba przebywaj ą ca w domu odmówi ł a odebrania przesy ł ki, Spó ł ka w ka ż dym przypadku ma prawo do żą dania pokrycia kosztów kolejnej dostawy. „UWAGA: Pierwsza dostawa jest bezp ł atna, jednak w przypadku nieodebrania towaru nieuszkodzonego mechanicznie, klient zobowi ą zany zap ł aci ć za ponown ą dostaw ę kwot ę 99z ł .” (Karta nr 613- verte). Tak wi ę c naruszenie interesów konsumentów upatruje si ę w nieekwiwalentnym okre ś leniu praw i obowi ą zków stron umowy, w zakresie obowi ą zku odebrania przesy ł ki, pod rygorem zap ł aty kosztów kolejnej przesy ł ki i magazynowania przy równoczesnym niezagwarantowaniu terminu dostawy i uprawnienie Spó ł ki do dowolnej zmiany terminu dostawy przy równoczesnym braku trybu jego negocjacji i akceptacji. W celu wykonania zobowi ą za ń okre ś lonych w umowie sprzeda ż y, konsument musi zap ł aci ć za zakupiony towar, a sprzedawca go wyda ć . W przedmiotowym przypadku musi go 29 dostarczy ć w okre ś lony umow ą sposób i w okre ś lonym terminie. Okre ś lenie konkretnego terminu dostawy zapewnia konsumentowi mo ż liwo ść przygotowania warunków sprawdzenia dostarczonego sprz ę tu. Natomiast prawo do zmiany terminu dostawy narusza interesy konsumentów, gdy ż na jego podstawie przedsi ę biorca samodzielnie mo ż e podj ąć decyzj ę o terminie wykonania w ł asnego zobowi ą zania, a wi ę c o zmianie postanowie ń umowy bez konsultacji z konsumentem. Powy ż szy zapis dotycz ą cy prawa zmiany terminu dostawy powoduje, ż e wzorzec umowny mo ż e zosta ć uznany za niejednoznaczny, co zgodnie z art. 385§ 2 k.c. jest zakazane. Konsument ma prawo do otrzymania pe ł nej, rzetelnej informacji o sposobie realizacji umowy, a wi ę c w przedmiotowym przypadku do otrzymania zakupionego towaru w okre ś lonym w umowie dniu. Termin dostawy zakupionego towaru jest jednym z g ł ównych cech realizacji warunków ś wiadczenia, a tym samym produktu, st ą d te ż musi on by ć ś ci ś le okre ś lony przez umow ę . Dlatego te ż organ antymonopolowy uzna ł , ż e sposób okre ś lenia terminu realizacji zamówienia, dostawy wprowadza konsumentów w b łą d. Wprowadzenie w b łą d polega na zasugerowaniu konsumentowi daty dostawy, przy czym faktycznie przedsi ę biorca nie jest tym terminem zwi ą zany. Umowa zezwala mu na dowolne przesuni ę cie terminu dostawy przy równoczesnym braku konieczno ś ci akceptacji takiej zmiany ze strony konsumenta. W opinii organu antymonopolowego zosta ł o naruszone podstawowe prawo konsumentów do uzyskania pe ł nej, rzetelnej i prawdziwej informacji o warunkach realizacji zobowi ą zania oraz prawo do sta ł o ś ci warunków realizacji umowy. I. 4. e. sposobu finansowania zakupu W przedmiotowym przypadku zakupy dokonywane przez konsumentów s ą finansowane kredytem. W celu otrzymania kredytu podpisuj ą oni umowy z bankami, dlatego te ż , powstaj ą dwa niezale ż ne zobowi ą zania wzgl ę dem bankowi oraz sprzedawcy. Prawa i obowi ą zki wynikaj ą ce z umowy sprzeda ż y okre ś la ustawa o szczególnych warunkach sprzeda ż y, natomiast w sprawie umowy kredytowej dodatkowo ma zastosowanie ustawa o kredycie konsumenckim. Warunki na jakich konsument spe ł nia swój obowi ą zek zap ł aty z tytu ł u zrealizowanego przez przedsi ę biorc ę ś wiadczenia, jest jednym z czynników ś wiadcz ą cych o atrakcyjno ś ci produktu. Mo ż liwo ść roz ł o ż enia zap ł aty na raty mo ż e by ć przez konsumentów uznana za korzystn ą , a wi ę c podnosz ą c ą atrakcyjno ść produktu. Jak stwierdzono w pkt I.1.d sentencji decyzji konsumenci nabywaj ą cy oferowane urz ą dzenia w Salonach Komputerowych podejmuj ą decyzje pod wp ł ywem wprowadzaj ą cej ich w b łą d reklamy, co do ceny oferowanych urz ą dze ń . Ulotki podaj ą warto ś ci jednej raty oraz warunki finansowe udzielanych kredytów, z których wynika, ż e z zaci ą gni ę tym kredytem nie wi ąż e si ę konieczno ść poniesienia kosztów wp ł at, odsetek, prowizji. Bior ą c pod uwag ę wywo ł ane ulotk ą reklamow ą prze ś wiadczenie, za po ś rednictwem postanowie ń umowy, konsument w momencie jej zawierania, musi otrzyma ć pe ł n ą , rzeteln ą informacj ę o faktycznych warunkach i sposobie finansowania zakupu. W zawieranych umowach sprzeda ż y w oparciu o wzorzec umowy znajduje si ę odes ł anie do umów kredytowych (wniosków kredytowych), które zgodnie z umow ą sprzeda ż y stanowi ą integraln ą ich cz ęść i s ą ich za łą cznikami. W umowie sprzeda ż y zosta ł y dodatkowo okre ś lone warunki odst ą pienia od umowy kredytowej w terminie 10 dni, a tak ż e informacja, ż e nieodebranie towaru nie zwalnia konsumenta z obowi ą zku terminowego regulowania nale ż no ś ci wynikaj ą cych z umowy kredytowej. Tak wi ę c w umowie sprzeda ż y zawarte zosta ł y informacje dotycz ą ce warunków realizacji umowy kredytu. Zamieszczenie powy ż szych informacji w umowie sprzeda ż y wywo ł uje u konsumentów b łę dne prze ś wiadczenie o zale ż no ś ciach zachodz ą cych pomi ę dzy umow ą sprzeda ż y i umow ą kredytu w zakresie sposobu finansowania zakupu. Powy ż szy sposób opisania zobowi ą za ń konsumenta wynikaj ą cych z umowy kredytowej wywo ł uje prze ś wiadczenie, ż e w sytuacji, gdy konsument uznaje, ż e podpisana przez niego umowa jest dla niego niekorzystna i niegwarantuje mu otrzymania urz ą dze ń okre ś lonych w ulotce, lub je ż eli dostarczony towar nie jest zgodny z umow ą wystarczaj ą ce jest skontaktowanie si ę w 30 terminie 10 dni ze sprzedawc ą . Konsumenci s ą przekonani, ż e sprzedawca, który jako sk ł adaj ą cy o ś wiadczenia w imieniu kredytodawcy b ę dzie móg ł wstrzyma ć przelanie warto ś ci kredytu. Powoduje to u konsumenta prze ś wiadczenie, ż e w terminie 10 dni od zawarcia umów ma prawo odst ą pi ć od umowy kredytowej, w wyniku czego ś rodki pieni ęż ne nie zostan ą przelane na konto sprzedawcy, i tym samym zobowi ą zania wynikaj ą ce z umowy sprzeda ż y nie obowi ą zuj ą go (Karty nr 510, 602-verte, 612). Umowa sprzeda ż y faktycznie zawiera informacje, na podstawie, których konsument powinien mie ć ś wiadomo ść , ż e odst ą pienie od umowy kredytu nie wp ł ywa na rozwi ą zanie umowy ze sprzedawc ą , a wi ę c nie anuluje tych zobowi ą za ń , a tak ż e, ż e nieodebranie urz ą dze ń nie ma wp ł ywu na zobowi ą zania wynikaj ą ce z umowy kredytu. Pomimo tych informacji organ antymonopolowy stwierdzi ł , ż e sposób ich podania, a w szczególno ś ci okre ś lenie umowy kredytowej jako za łą cznika do umowy sprzeda ż y, mo ż e wywo ł ywa ć b łę dn ą ich interpretacj ę o skutkach finansowych wynikaj ą cych z podpisanych zobowi ą za ń . O faktycznym przenikaniu si ę przedmiotowych umów ś wiadczy „ostateczne przed windykacyjne wezwanie do odbioru towaru” skierowane przez Spó ł k ę do konsumenta, który nie odebra ł sprz ę tu (Karty nr 513, 616). Konsument 2 pismami poinformowa ł Spó ł k ę o odst ą pieniu od umowy sprzeda ż y, jednak odst ą pienie to nie zosta ł o uwzgl ę dnione. Konsument zwróci ł si ę równie ż do banku o wstrzymanie przelewu, jednak nie by ł o to ju ż mo ż liwe, gdy ż ś rodki finansowe zosta ł y przelane na drugi dzie ń po zawarciu umowy kredytowej. W/w wezwanie informowa ł o, ż e zgodnie z umow ą kupna – sprzeda ż y konsument jest zobowi ą zany odebra ć zakupiony sprz ę t, gdy ż nieodebranie go nie zwalnia z obowi ą zku terminowego regulowania nale ż no ś ci wynikaj ą cych z umowy kredytowej. W przypadku braku reakcji ze strony konsumenta do 7 dni od daty otrzymania pisma, Spó ł ka zawiadamia ł a, ż e b ę dzie zmuszona wys ł a ć stosowny dokument do Dzia ł u Windykacji banku, który kredytuje zakup. Po tym terminie zostanie tak ż e rozpocz ę te naliczanie op ł at za magazynowanie sprz ę tu w wysoko ś ci 18 z ł za dzie ń , który w ś wietle prawa jest w ł asno ś ci ą konsumenta (Karta nr 513, 612). Informacje zawarte w przedmiotowych pismach dodatkowo nie s ą zgodne z warunkami umów kredytowych w zakresie w ł asno ś ci kredytowanych urz ą dze ń . Z ich tre ś ci wynika, ż e do czasu sp ł aty zobowi ą za ń wzgl ę dem banku, jest on w ł a ś cicielem zakupionych urz ą dze ń , a nie konsument. Dlatego te ż zarówno przez informacje zamieszczone w umowach, jak i w dalszej korespondencji, konsument nie mo ż e jednoznacznie okre ś li ć jaki podmiot finansuje dokonany przez niego zakup, a tak ż e czyj ą on jest w ł asno ś ci ą , co w konsekwencji przek ł ada si ę na odpowiedzialno ść ponoszenia z tego tytu ł u kosztów magazynowania nieodebranej przez konsumenta przesy ł ki (Karty nr 621 (§ 5 OWU), 564 (pkt 11 umowy kredytu), 427 (par 7 pkt 1 umowy kredytu). Na podstawie analizy skarg konsumenckich organ antymonopolowy zwa ż y ł , ż e sposób przedstawienia praw konsumentów wynikaj ą cych z umowy sprzeda ż y oraz umowy kredytu, wywo ł uje u nich prze ś wiadczenie, ż e w terminie 10 dni od zawarcia umowy kredytowej, przys ł uguje im prawo do odst ą pienia od niej, bez konsekwencji finansowych dzi ę ki czemu do tego terminu mog ą przemy ś le ć swoj ą decyzj ę zakupu. Dodatkowo umowy nie odnosz ą si ę do sytuacji, które maj ą miejsce w przedmiotowym przypadku, a wi ę c sposobu rozliczenia umów, gdy konsument odst ę puje od umowy kredytu i równocze ś nie nie odbiera zamówionego towaru z uwagi na podejrzenie, ż e nie spe ł nia on jego oczekiwa ń oraz, gdy konsument odbiera zamówione urz ą dzenia, lecz stwierdza, ż e nie s ą one zgodne z jego zamówieniem i odst ę puje od umowy sprzeda ż y. Konsument nie jest informowany, w jaki sposób zostan ą rozliczone zobowi ą zania konsumenta na rzecz banku oraz sprzedawcy w takich okoliczno ś ciach. Tak wi ę c sposób przedstawienia informacji o zale ż no ś ciach pomi ę dzy umowami sprzeda ż y i kredytu, sugeruje mo ż liwo ść odst ą pienia od obu umów łą cznie bez konsekwencji w terminie 10 dni, gdy faktycznie umowa nie reguluje okoliczno ś ci odst ą pienia od obu umów, a jedynie mówi o konsekwencjach finansowych w sytuacji odst ą pienia tylko od jednej z umów (Karty nr 510, 567). 31 Na podstawie analizy zgromadzonych informacji i dokumentów organ antymonopolowy uzna ł , ż e Spó ł ka wprowadza konsumentów w b łą d co do sposobu finansowania dokonanego zakupu, przez co maj ą oni b łę dne prze ś wiadczenie o prawach i obowi ą zkach im przys ł uguj ą cych, a tak ż e o stronach poszczególnych umów. I. 4. f. Konsumenci zawieraj ą umowy, których tre ś ci mog ą wprowadza ć ich w b łą d w zakresie oznaczania cech sprzedawanych towarów co do procedury odbioru otrzymanego towaru okre ś lonej w umowie w zwi ą zku z procedur ą odbioru okre ś lon ą na fakturze, która po podpisaniu stanowi w ocenie przedsi ę biorcy potwierdzenie jako ś ci odebranego towaru, Jedn ą z cech sprzedawanych produktów wp ł ywaj ą cych na decyzje konsumentów s ą ś wiadczenia zwi ą zane z dostaw ą produktu wprost pod wskazany przez nabywc ę adres. Zobowi ą zanie si ę sprzedawcy, ż e samodzielnie zorganizuje dostaw ę , jest bardzo cz ę sto postrzegane przez konsumentów jako dodatkowa korzy ść , gdy ż nie obci ąż a ich organizacj ą transportu. Jednak z przej ę ciem przez sprzedawc ę obowi ą zku dostawy wi ąż e si ę ryzyko dla konsumenta, polegaj ą ce na otrzymaniu produktu maj ą cego mechaniczne uszkodzenia spowodowane transportem, albo nie odpowiadaj ą cego zamówionemu produktowi. W celu zminimalizowania przedmiotowego zagro ż enia interesów konsumentów, konieczne jest ustalenie jasnych procedur odbioru dostarczonego produktu. Procedury powinny opisywa ć dzia ł ania, które nale ż y podj ąć , w sytuacji, gdyby dostarczony produkt nie odpowiada ł ich oczekiwaniom, lub posiada ł uszkodzenia mechaniczne. Poniewa ż warunki, na jakich zabezpieczone s ą interesy konsumentów z tytu ł u dostarczenia przez przedsi ę biorc ę zamówionego towaru oceniane s ą w momencie podpisania umowy, powinny one zosta ć okre ś lone w umowie. Jakiekolwiek pó ź niej wprowadzone regulacje zmieniaj ą ce sposób oceny dostarczonych urz ą dze ń powoduj ą , ż e faktycznie prawa i obowi ą zki stron umowy ulegaj ą zmianie, a tym samym korzy ś ci i zagro ż enia jakie wi ążą si ę z dostarczeniem zamówionego produktu do domu. W przedmiotowym przypadku konsument zawieraj ą c umow ę sprzeda ż y zamawia produkt, który jest mu dostarczany pod wskazany adres. Z tre ś ci zawieranych przez konsumentów umów wynika, ż e w momencie dostawy towarów pod wskazany adres, maj ą one zosta ć sprawdzone pod k ą tem ewentualnych uszkodze ń mechanicznych. „Przy odbiorze zobowi ą zuj ę si ę sprawdzi ć w obecno ś ci kuriera, czy sprz ę t nie zosta ł uszkodzony mechanicznie w trakcie transportu. W przypadku stwierdzenia uszkodzenia mechanicznego sprz ę tu, zobowi ą zuj ę si ę nie odbiera ć uszkodzonego sprz ę tu.” Podpisuj ą c umow ę konsument równocze ś nie upowa ż nia do odebrania zamówionego towaru wszystkie osoby przebywaj ą ce pod adresem dostawy i zobowi ą zuje si ę do poinformowania ich o procedurze odbioru. Dlatego te ż zarówno konsument jak i inne upowa ż nione osoby, na podstawie umowy posiadaj ą wiedz ę wy łą cznie o konieczno ś ci sprawdzenia odebranego towaru pod k ą tem ewentualnych uszkodze ń mechanicznych. Konsument analizuj ą c przedmiotowe zapisy, ocenia zagro ż enia jakie z nich p ł yn ą i podejmuje decyzj ę nabywcz ą lub te ż rezygnuje z zakupu w sytuacji, gdy ze wzgl ę du na brak mo ż liwo ś ci samodzielnego odbioru sprz ę tu od sprzedawcy umowa wydaje mu si ę niekorzystna. Faktycznie w przedmiotowym przypadku, konsument w momencie odbioru zakupionego towaru, podpisuje faktur ę , która zawiera deklaracje co do jako ś ci sprz ę tu, o których nie wiedzia ł zawieraj ą c umow ę . Poprzez podpisanie faktury Vat konsument stwierdza „Towar sprawdzi ł em i odebra ł em zgodny z zamówieniem pod wzgl ę dem ilo ś ciowym, jako ś ciowym oraz zosta ł em poinformowany o braku mo ż liwo ś ci zwrotu zakupionego towaru. Sprawdzi ł em towar pod wzgl ę dem uszkodze ń mechanicznych i kwituj ę odbiór sprawdzonego sprz ę tu.” Obowi ą zki oceny otrzymanego towaru w momencie odbioru okre ś lone przez faktur ę s ą inne ni ż w umowie. W przypadku umowy sprzeda ż y, konsument ma obowi ą zek sprawdzenia otrzymanego towaru pod k ą tem uszkodze ń mechanicznych. W przypadku stwierdzenia takich nieprawid ł owo ś ci konsument powinien nieodbiera ć urz ą dzenia. Jednak 32 umowa sprzeda ż y nie zobowi ą zuje konsumenta do sprawdzenia towaru pod k ą tem jako ś ciowym. Natomiast w momencie podpisania faktury konsument potwierdza, ż e dokona ł kontroli jako ś ciowej. Dodatkowo faktura informuje, o bezwarunkowym braku mo ż liwo ś ci zwrotu towaru. Zgodnie z umow ą przez 3 godziny po dostawie komputer nie mo ż e by ć w łą czany, konsument nie mo ż e sprawdzi ć otrzymanego urz ą dzenia przy dostawie pod k ą tem jego sprawno ś ci. Dlatego te ż przy niepewno ś ci terminu dostawy ze wzgl ę du na mo ż liwo ść dowolnej jego zmiany co zosta ł o ocenione w pkt I.4 d) sentencji decyzji, odbieraj ą c zamówiony sprz ę t osoba tego dokonuj ą ca zrobi to zgodnie ze wskazówkami zawartymi w umowie, a nie na fakturze. Jak wynika ze skarg, konsumenci dodatkowo nie mieli mo ż liwo ś ci sprawdzenia otrzymanego towaru przed odebraniem przesy ł ki. Dostawca od podpisania faktury uzale ż ni ł wydanie towaru (Karta nr 474). Przedmiotowa praktyka przedsi ę biorcy uniemo ż liwia dokonanie oceny uszkodze ń mechanicznych widocznych przy przeprowadzaniu zewn ę trznej i ogólnej kontroli, a tak ż e uszkodze ń , które mog ą zosta ć wykryte dopiero po uruchomieniu komputera. Natomiast faktycznie konsumenci dokonuj ą c oceny otrzymanego towaru stwierdzali jego niezgodno ść z umow ą , np. klawiatura i mysz mia ł y by ć bezprzewodowe, gdy faktycznie otrzymali urz ą dzenia pod łą czane do sprz ę tu przewodem (Karty nr 618 - 619). Po uruchomieniu komputera konsumenci mieli zastrze ż enia co do jego jako ś ci, gdy ż procesor przegrzewa si ę , po pod łą czeniu s ł uchawek do monitora gra tylko g ł o ś nik z prawej strony, z ł a jako ść d ź wi ę ku (Karty nr 618-verte, 619). Tak wi ę c konsument w momencie zawierania umów nie otrzymuje pe ł nych, rzetelnych informacji co do obowi ą zków, jakie na nim spoczywaj ą przy odbiorze zamówionego sprz ę tu oraz deklaracji, które b ę dzie podpisywa ł , a tym samym zagro ż e ń powsta ł ych z tego tytu ł u. Przedmiotowy brak pe ł nej informacji w zawieranych przez konsumentów umowach sprzeda ż y o procedurze odbioru zamówionych urz ą dze ń , narusza interesy konsumentów. Naruszane jest podstawowe prawo konsumentów do otrzymania pe ł nej informacji o warunkach transakcji i konsekwencjach z niej wynikaj ą cych, a tak ż e o obowi ą zkach, jakie na nim spoczywaj ą , a tak ż e zasada sta ł o ś ci warunków umowy, przez kszta ł towanie praw i obowi ą zków konsumentów w trakcie realizacji umowy. Salony Komputerowe sprzedaj ą konsumentom SuperComputer wraz z urz ą dzeniami w oparciu o podpisywany przez nich wzorzec umowy pe ł ni ą cy funkcj ę zamówienia. Konsument poprzez podpisanie dokumentu, akceptuje zawarte w nim warunki oraz okre ś lenie parametrów jako ś ciowych zamówionych urz ą dze ń . Podpisany przez niego dokument jest jedynym definiuj ą cym zakupiony sprz ę t, a wi ę c jest umow ą , w oparciu o któr ą konsument mo ż e żą da ć produktu w niej okre ś lonego oraz wykonania przez sprzedawc ę zobowi ą za ń . Bior ą c pod uwag ę powy ż sze okoliczno ś ci niezb ę dne jest, aby okre ś la ł a ona precyzyjnie wszystkie dane parametrów jako ś ciowych zamówionych urz ą dze ń w tym gratisów, a tak ż e jednoznacznie okre ś la ł a obowi ą zki sprzedawcy, a tak ż e czynno ś ci zwi ą zane z wydaniem i odbiorem zamówionych urz ą dze ń . Oceniana praktyka polega na skonstruowaniu umowy w taki sposób, ż e konsument przez brak pe ł nej, rzetelnej i prawdziwej informacji jest wprowadzany w b łą d w zakresie cech sprzedawanych produktów co do: przedmiotu umowy, nazw oraz adresów producentów, ceny zakupionego towaru, terminu realizacji zamówienia, dostawy, sposobu finansowania zakupu, procedury odbioru otrzymanego towaru okre ś lonej w umowie w zwi ą zku z procedur ą odbioru okre ś lon ą na fakturze, która po podpisaniu stanowi w ocenie przedsi ę biorcy potwierdzenie jako ś ci odebranego towaru. Umowa zawiera lakoniczne informacje, umo ż liwiaj ą ce dostarczenie konsumentowi komputera wraz z wszystkimi jego elementami oraz gratisu o dowolnych parametrach i dowolnych markach. Konsument przychodz ą cy do biura handlowego jest przekonany, ż e nabywa towar w ramach reklamowanej promocji sprzeda ż y o czym mowa w pkt I.1. sentencji decyzji, jednak cechy te nie s ą odzwierciedlone w umowach. Dodatkowo produkt w sposób niewystarczaj ą cy okre ś lono w umowie, tak aby konsument otrzymuj ą c inny produkt ni ż oczekiwa ł , mia ł podstawy do powo ł ywania si ę na niezgodno ść towaru z umow ą . Odes ł anie konsumentów do tre ś ci umowy kredytowej w zakresie ceny 33 sprzedawanego towaru w sytuacji, gdy umowa sprzeda ż y nie zawiera cen nabywanych urz ą dze ń powoduje, ż e konsument ma utrudnion ą mo ż liwo ść oceny warunków finansowych. Traktowanie umowy kredytowej, jako integralnej cz ęś ci umowy sprzeda ż y oraz jako za łą cznik do niej, a tak ż e wybiórcze zamieszczenie w niej praw i obowi ą zków wynikaj ą cych z umowy kredytowej i sprzeda ż y, powoduje, ż e konsument jest wprowadzany w b łą d co do sposobu finansowania zakupu, a tym samym co do praw i obowi ą zków z nich wynikaj ą cych oraz co do przedsi ę biorców, którzy s ą wierzycielami w zakresie zawartych umów kredytowych oraz stron umów sprzeda ż y. Dodatkowo konsument podejmuje decyzj ę nabywcz ą w oparciu o niepe ł ne informacje, gdy ż w momencie zawarcia umowy sprzeda ż y otrzymuje informacje o procedurze odbioru dostarczonego sprz ę tu do domu konsumenta, które s ą uzupe ł niane o nowe warunki i deklaracje konsumenta w podpisywanej w momencie dostawy fakturze. Bior ą c pod uwag ę powy ż sze, organ antymonopolowy uzna ł , ż e konsument podpisuj ą c umow ę otrzymywa ł wprowadzaj ą ce w b łą d niepe ł ne i niejasne informacje o poszczególnych elementach urz ą dze ń i warunkach transakcji. Na podstawie tre ś ci skarg konsumentów stwierdzono, ż e po analizie informacji zawartych w podpisanych umowach, odczuwaj ą oni niezadowolenie z podj ę tych decyzji. Jak uznano w pkt I.1. sentencji decyzji, konsumenci byli wprowadzani w b łą d co do przedmiotu promocji, oraz parametrów faktycznie nabywanego sprz ę tu, warunków finansowych, brak zamieszczenia rzetelnych, pe ł nych powy ż ej opisanych informacji w umowie pog łę bia ró ż nic ę si ł y stron kontraktu. Faktycznie konsument do momentu otrzymania urz ą dze ń nie mo ż e by ć pewien ich jako ś ciowych cech, warunków realizacji umów sprzeda ż y i kredytu, a tak ż e praw mu przys ł uguj ą cych z tytu ł u jako ś ci produktu. Odczucia konsumentów po dokonaniu zakupu, a wi ę c zadowolenie lub rozczarowanie, ś wiadcz ą o zakupionym produkcie. Na te odczucia sk ł ada si ę ocena wszystkich elementów, które sk ł oni ł y konsumentów do zakupu produktu. W przedmiotowym przypadku konsumenci odczuwaj ą niezadowolenie z warunków podpisanych przez nich umów, gdy ż nie gwarantuj ą im otrzymania produktu, który spodziewali si ę dosta ć . Konsumenci po analizie wszystkich informacji, wyci ą gaj ą wniosek, ż e podpisana przez nich umowa umo ż liwi przedsi ę biorcy dostarczenie towaru nie odpowiadaj ą cego towarowi okre ś lonemu na ulotkach, oraz na warunkach innych ni ż w nich deklarowanych. Jak wykazano powy ż ej, wnioski dotycz ą ce wprowadzenia ich w b łą d, nasun ęł y si ę konsumentom dopiero po analizie tre ś ci zawartych umów, a nie w trakcie wizyty w biurze handlowym, gdy ż umowy by ł y pocz ą tkowo odebrane jako jasne, wyczerpuj ą ce, gdy ż konsumenci w momencie podpisania umów, jako ich dope ł nienie traktowali tre ś ci deklaracji zawartych w ulotkach. Opisana praktyka jest bezprawna i w konsekwencji narusza interesy konsumentów, gdy ż poprzez brak pe ł nej, jasnej i rzetelnej informacji, a tak ż e sporz ą dzenie umowy w sposób niejasny, naruszaj ą cy przepisy prawne, konsument ma utrudnion ą mo ż liwo ść otrzymania produktów zgodnych z oczekiwaniami. Dodatkowo utrudnione jest dochodzenie roszcze ń z tytu ł u niezgodno ść otrzymanych urz ą dze ń z umow ą , gdy ż umowa dopuszcza mo ż liwo ść samodzielnego decydowania przez przedsi ę biorc ę o przedmiocie umowy oraz warunkach jej realizowania. Zarówno przedmiot umowy, jak i jej warunki mog ą ulega ć zmianie w trakcie realizacji umowy. Z uwagi na fakt, ż e przedmiotowe umowy naruszaj ą interesy wszystkich konsumentów, którzy zawarli umowy w ich oparciu, a tak ż e nieograniczonej liczby potencjalnych klientów, nale ż a ł o stwierdzi ć , ż e opisana praktyka narusza zbiorowe interesy konsumentów. W zwi ą zku z powy ż szym za uzasadnione nale ż a ł o uzna ć jak w pkt I.4 sentencji decyzji. 34 I. 5. Kolejn ą praktyk ą jest ograniczenie prawa do dochodzenia roszcze ń , o których mowa w art. 8 ustawy o szczególnych warunkach sprzeda ż y konsumenckiej oraz o zmianie Kodeksu cywilnego w drodze umowy zawartej przed zawiadomieniem sprzedawcy o niezgodno ś ci towaru konsumpcyjnego z umow ą , co jest bezprawne zgodnie z art. 11 tej ż e ustawy. Art. 11 ustawy o szczególnych warunkach sprzeda ż y stanowi, ż e Uprawnie ń unormowanych w niniejszej ustawie nie mo ż na wy łą czy ć ani ograniczy ć w drodze umowy zawartej przed zawiadomieniem sprzedawcy o niezgodno ś ci towaru konsumpcyjnego z umow ą . W szczególno ś ci nie mo ż na tego dokona ć przez o ś wiadczenie kupuj ą cego, ż e wie o wszelkich niezgodno ś ciach towaru z umow ą , lub przez wybór prawa obcego. Umowa (Karta nr 191) zawierana z konsumentami posiada postanowienia o tre ś ci: „Przy odbiorze prosz ę sprawdzi ć w obecno ś ci kuriera czy sprz ę t nie zosta ł uszkodzony mechanicznie w trakcie transportu. W przypadku stwierdzenia uszkodzenia, nale ż y nie odbiera ć uszkodzonego sprz ę tu. Sprz ę t nale ż y zwróci ć do magazynu nadawcy. Po otrzymaniu zwróconego sprz ę tu, dzia ł magazynu wy ś le pa ń stwu nowy sprz ę t. Kurierzy nie pod łą czaj ą sprz ę tu. Sprz ę t po dostawie nale ż y wyj ąć z kartonu lecz mo ż na pod łą czy ć go dopiero po 3 godzinach od momentu wyj ę cia z kartonu, po osi ą gni ę ciu przez ca ł o ść sprz ę tu temperatury pokojowej”. „Zobowi ą zuj ę si ę odebra ć zakupiony sprz ę t. Zosta ł em poinformowany o braku mo ż liwo ś ci zwrotu zakupionego towaru.” (...) „Przy odbiorze zobowi ą zuj ę si ę sprawdzi ć w obecno ś ci kuriera, czy sprz ę t nie zosta ł uszkodzony mechanicznie w trakcie transportu. W przypadku stwierdzenia uszkodzenia mechanicznego sprz ę tu, zobowi ą zuj ę si ę nie odbiera ć uszkodzonego sprz ę tu.” „W przypadku odebrania sprz ę tu uszkodzonego mechanicznie zobowi ą zuj ę si ę do zap ł aty kwoty potrzebnej na jego napraw ę w serwisie.” Jak uznano w pkt I.4.f sentencji decyzji, konsument przy zawarciu umowy sprzeda ż y jest wprowadzany w b łą d co do czynno ś ci jakie powinien podj ąć w celu sprawdzenia dostarczonego towaru. Zapisy umowy okre ś laj ą mniejszy zakres kontroli przy odbiorze jako ś ci dostarczonego produktu ni ż faktura. W sytuacji przyj ę cia towaru z wadami mechanicznymi zgodnie z powy ż szymi zapisami, umowa zobowi ą zuje konsumenta do pokrycia kosztów serwisu, pomimo, ż e zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o szczególnych warunkach sprzeda ż y, sprzedawca odpowiada wobec kupuj ą cego, je ż eli towar konsumpcyjny w chwili jego wydania jest niezgodny z umow ą ; w przypadku stwierdzenia niezgodno ś ci przed up ł ywem sze ś ciu miesi ę cy od wydania towaru domniemywa si ę , ż e istnia ł a ona w chwili wydania. Umowa nak ł ada na konsumenta obowi ą zek dokonania oceny otrzymanego towaru pod k ą tem uszkodze ń mechanicznych. Jednak poniewa ż umowa zastrzega, ż e sprz ę t mo ż e zosta ć uruchomiony dopiero po 3 godzinach od dostawy, konsument mo ż e, nie mie ć mo ż liwo ś ci sprawdzenia dzia ł ania komputera. Mo ż e on jedynie ogólnie sprawdzi ć stan dostarczonych urz ą dze ń . Dlatego te ż na ł o ż enie na konsumenta obowi ą zku poniesienia kosztów naprawy usterek mechanicznych w sytuacji, odebrania sprz ę tu z takimi usterkami, narusza jego interesy oraz jest bezprawne. Z przedmiotowego powo ł anego postanowienia umowy, wynika, ż e w sytuacji, gdy uszkodzenia mechaniczne ujawni ą si ę po odebraniu sprz ę tu to konsument jest zobowi ą zany do pokrycia kosztów doprowadzenia sprz ę tu do stanu zgodnego z umow ą oraz z jego oczekiwaniami, bez wzgl ę du na to, kto ponosi za to win ę . Tak wi ę c, poprzez zapisy zamieszczone w warunkach umowy, ograniczone zosta ł o prawo konsumenta do żą dania doprowadzenia zakupionego towaru do stanu zgodnego z umow ą , obni ż enia ceny lub odst ą pienia od umowy, o czym mowa w art. 8 ustawy o szczególnych warunkach sprzeda ż y. Natomiast faktura (Karta nr 193), któr ą przy odbiorze towaru podpisuje konsument zawiera postanowienie o tre ś ci: „Towar sprawdzi ł em i odebra ł em zgodny z zamówieniem pod wzgl ę dem ilo ś ciowym i jako ś ciowym oraz zosta ł em poinformowany o braku mo ż liwo ś ci zwrotu zakupionego towaru. Sprawdzi ł em towar pod wzgl ę dem uszkodze ń mechanicznych i kwituj ę odbiór sprawnego sprz ę tu.” 35 Podpisanie takiej deklaracji równie ż ogranicza prawa konsumentów do dochodzenia roszcze ń , gdy ż konsument deklaruje, ż e w momencie otrzymania towaru, spe ł nia ł on jego oczekiwania. Z tre ś ci skargi (Karta nr 474) wynika, ż e dostawca pozwoli ł zabra ć dostarczony sprz ę t dopiero po podpisaniu faktury, a wi ę c konsument nie mia ł mo ż liwo ś ci sprawdzenia nawet w sposób ogólny, czy zosta ł on uszkodzony, czy te ż pod wzgl ę dem ilo ś ciowym. Tak wi ę c ograniczone zosta ł y prawa konsumentów do ochrony ich interesów ekonomicznych polegaj ą cych na mo ż liwo ś ci dochodzenia roszcze ń z tytu ł u niezgodno ś ci towaru z umow ą , które ujawni ą si ę w momencie uruchomienia urz ą dzenia, a tak ż e w okresie, o którym mowa w ustawie przy zastrze ż eniu, ż e w terminie 2 miesi ę cy od stwierdzenia nieprawid ł owo ś ci, konsument ma prawo zg ł osi ć niezgodno ść towaru z umow ą , a nie tylko w momencie odbioru. Opisane powy ż ej praktyki, przedsi ę biorcy uniemo ż liwiaj ą dokonanie oceny uszkodze ń mechanicznych widocznych przy przeprowadzaniu ogólnej kontroli, a tak ż e uszkodze ń , które mog ą zosta ć wykryte dopiero po uruchomieniu komputera. Praktyki te ograniczaj ą równie ż mo ż liwo ść dokonania oceny sprz ę tu pod k ą tem sprawno ś ci wszystkich ich elementów tj. jako ść d ź wi ę ku, obrazu. W celu oceny przedmiotowych cech konieczne jest uruchomienie sprz ę tu. Faktycznie konsumenci dokonuj ą c oceny otrzymanego towaru stwierdzali jego niezgodno ść z umow ą , np. klawiatura i mysz mia ł y by ć bezprzewodowe, gdy faktycznie otrzymali urz ą dzenia pod łą czane do sprz ę tu przewodem (Karty nr 618 - 619). Po uruchomieniu komputera konsumenci mieli zastrze ż enia co do jego jako ś ci, gdy ż procesor przegrzewa si ę , po pod łą czeniu s ł uchawek do monitora gra tylko prawa strona, z ł a jako ść d ź wi ę ku (Karty nr 618-verte, 619). Zgodnie z art. 74 ust. 3 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. Prawo przewozowe (tekst jedn. Dz.U. z 2000r. Nr 50, poz. 601 z zm.) je ż eli po wydaniu przesy ł ki ujawniono ubytek lub uszkodzenie nie daj ą ce si ę z zewn ą trz zauwa ż y ć przy odbiorze, przewo ź nik ustala stan przesy ł ki na żą danie uprawnionego zg ł oszone niezw ł ocznie po ujawnieniu szkody, nie pó ź niej jednak ni ż w ci ą gu 7 dni od dnia odbioru przesy ł ki. Z uwagi na fakt, ż e dostawa towaru nast ę puje za po ś rednictwem innego przedsi ę biorcy przy pomocy, którego Spó ł ka realizuje umow ę , w zakresie warunków dostawy posi ł kowo mo ż na skorzysta ć z przepisów prawa przewozowego, z których jednoznacznie wynika, ż e odbiorca przesy ł ki mo ż e zg ł osi ć ubytki lub uszkodzenia w dostarczonym towarze niezw ł ocznie po ujawnieniu szkody, ale nie musi tego dokona ć w momencie odbioru towaru, jak stanowi umowa. Z tre ś ci skarg konsumenckich wynika, ż e przedsi ę biorca faktycznie nie wykonywa ł swoich obowi ą zków wynikaj ą cych z ustawy o szczególnych warunkach sprzeda ż y w zakresie przyjmowania pism konsumentów dotycz ą cych niezgodno ś ci otrzymanych towarów z umow ą . Konsumenci poinformowali, ż e w biurze handlowym odmówiono, im przyj ę cia pisemnej informacji zg ł aszaj ą cej niezgodno ść towaru z umowy. Przedsi ę biorca zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy o szczególnych warunkach sprzeda ż y ma obowi ą zek ustosunkowa ć si ę do z ł o ż onego przez konsumenta żą dania w terminie 14 dni, tak wi ę c bezprawna jest odmowa przyj ę cia żą dania (Karta nr 539). Przywo ł ane powy ż ej tre ś ci umów i deklaracji ograniczaj ą mo ż liwo ść dochodzenia rosze ń w drodze umowy, gdy ż konsument podpisuj ą c je, stwierdza, ż e urz ą dzenia sprawdzi ł i s ą one zgodne z jego zamówieniem, a wi ę c zgodne z oczekiwaniami, tym samym, nawet, gdyby urz ą dzenie nie by ł o zgodne z umow ą , to w pe ł ni satysfakcjonuje go. Podpisanie przedmiotowych deklaracji powoduje, ż e stwierdza swoj ą wiedz ę o wszystkich nieprawid ł owo ś ciach, ró ż nicach z umow ą , jednak nie kwestionuje jako ś ci otrzymanego produktu. W efekcie w sytuacji gdyby w trakcie u ż ytkowania urz ą dzenia konsument stwierdzi ł niezgodno ś ci z umow ą lub uszkodzenia mechaniczne, móg ł by nie skorzysta ć z przys ł uguj ą cych mu praw wynikaj ą cych z przepisów, gdy ż zapisy podpisanych przez niego dokumentów wprowadzaj ą go w b łą d co do jego praw. Tym samym zapisy zamieszczone w umowie oraz fakturze Vat ograniczaj ą prawa konsumentów do dochodzenia ich roszcze ń z tytu ł u niezgodno ś ci towaru z umow ą oraz uszkodze ń mechanicznych, które nast ą pi ł y w trakcie transportu, a wi ę c naruszaj ą art. 11 36 ustawy o szczególnych warunkach sprzeda ż y. Dlatego te ż organ antymonopolowy uzna ł przedmiotow ą praktyk ę za bezprawn ą i za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów. Poniewa ż tre ś ci postanowie ń umownych ogranicza ł y prawa do dochodzenia rosze ń nieograniczonej grupy klientów faktycznych i potencjalnych, nale ż a ł o uzna ć ż e umowa narusza zbiorowe interesy konsumentów. W zwi ą zku z powy ż szym za uzasadnione nale ż a ł o uzna ć jak w pkt I.5 sentencji decyzji. I. 6. Praktyka polegaj ą ca na wy łą czeniu odpowiedzialno ś ci sprzedawcy za sk ł adane publicznie zapewnienia, w szczególno ś ci wyra ż ane w rozpowszechnianych ulotkach reklamowych, narusza art. 4 ust. 3 ustawy o szczególnych warunkach sprzeda ż y konsumenckiej oraz o zmianie Kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 4 ust. 3 ustawy o szczególnych warunkach sprzeda ż y, domniemywa si ę , ż e towar konsumpcyjny jest zgodny z umow ą , gdy odpowiada oczekiwaniom dotycz ą cym towaru tego rodzaju, opartym na sk ł adanych publicznie zapewnieniach sprzedawcy, producenta lub jego przedstawiciela; w szczególno ś ci uwzgl ę dnia si ę zapewnienia, wyra ż one w oznakowaniu towaru lub reklamie, odnosz ą ce si ę do w ł a ś ciwo ś ci towaru, w tym tak ż e terminu, w jakim towar ma je zachowa ć . Prowadzona przez Spó ł k ę kampania reklamowa polegaj ą ca na rozpowszechnianiu ulotek reklamowych przedstawiaj ą cych zdj ę cia urz ą dzenia łą cznie z opisem jego cech, a tak ż e zawieraj ą cych opisy korzy ś ci jakie mog ą zosta ć osi ą gni ę te z tytu ł u dokonania jego zakupu, jest zapewnieniem z ł o ż onym publicznie. Przedsi ę biorca rozpowszechniaj ą c informacje o oferowanym produkcie, warunkach zakupu, a tak ż e o terminie, w którym mo ż na skorzysta ć z oferty, zapewnia, ż e dysponuje przedstawionym produktem, który jest w sprzeda ż y na okre ś lonych warunkach. W badanym przypadku przedsi ę biorca rozpowszechnia informacje o ofercie promocyjnej. Informuje, ż e pod wskazanymi adresami biur handlowych konsument mo ż e skorzysta ć z promocji przy czym jedynym warunkiem jest posiadanie okre ś lonych w ulotce dokumentów. Oprócz informacji o prowadzeniu dzia ł a ń promocyjnych, przedsi ę biorca przedstawia zdj ę cie komputera, podaje jego dane techniczne, informuje o mo ż liwo ś ci otrzymania gratisu, a tak ż e podaje warto ść raty oraz informacje o braku kosztów kredytu. Tak wi ę c rozpowszechniane ulotki nie informuj ą wy łą cznie, ż e pod okre ś lonym adresem mo ż na skorzysta ć z bli ż ej nieokre ś lonej promocji oraz naby ć bli ż ej nieokre ś lony komputer, ale konkretyzuj ą przedmiot promocji tj. urz ą dzenie o konkretnych cechach jako ś ciowych, z konkretnym wyposa ż eniem, z do łą czonym gratisem, na okre ś lonych warunkach finansowych. Przedsi ę biorca sk ł ada deklaracj ę na podstawie, której kszta ł towane s ą oczekiwania dotycz ą ce transakcji. Natomiast umowa posiada zapisy odnosz ą ce si ę do przedmiotowych zapewnie ń . Konsument podpisuj ą c umow ę zwalnia przedsi ę biorc ę ze sk ł adanych publicznie zapewnie ń (Karta nr 191). „O ś wiadczam, ż e dokonuj ą c zakupu w/w towarów, nie kieruj ę si ę ż adn ą reklam ą a jedynie powy ż sz ą pisemn ą ofert ą sprzeda ż y przedstawion ą mi przez handlowca po z ł o ż eniu przeze mnie zapytania ofertowego.” Jak ustalono w pkt I.1 sentencji decyzji, konsumenci udaj ą si ę do salonów przedsi ę biorcy w celu dokonania zakupu komputera pod wp ł ywem oddzia ł ywania rozpowszechnianych ulotek reklamowych. Z tre ś ci skarg wynika, ż e w sytuacji, gdy w salonach sk ł adali oni zapytania dotycz ą ce jako ś ci i parametrów oferowanego komputera, to dotyczy ł y one w ł a ś nie mo ż liwo ś ci skorzystania z oferty okre ś lonej w ulotkach reklamowych (Karty nr 478, 483). Organ antymonopolowy dokona ł oceny tre ś ci ulotki pod k ą tem jej funkcji, oraz wywo ł ywanym oczekiwaniom. produkt – przedstawiono zdj ę cie produktu, podano parametry techniczne urz ą dzenia, 37 cena - podano warto ść raty i zadeklarowano zwolnienie z kosztów zwi ą zanych z roz ł o ż eniem sp ł aty na raty, warunki skorzystania z promocji – posiadanie przy sobie odpowiednich dokumentów, gratisy dla ka ż dego – okre ś lono konkretny gratis i przedstawiono jego zdj ę cie, okres obowi ą zywania – okre ś lono okres ostatnie 5 dni lub 2 dni, do wyczerpania zapasów, lokalizacja promocji – wymieniono ś rodki transportu, godziny otwarcia biur handlowych. Wszystkie powy ż sze informacje s ą zwi ą zane z zakupem okre ś lonego towaru. Za po ś rednictwem reklamy konsument otrzymuje informacj ę , o produkcie, miesi ę cznej racie sp ł aty kredytu bez dodatkowych kosztów, o otrzymaniu dodatkowych korzy ś ci w postaci gratisu, a tak ż e okresu w którym mo ż e z tego skorzysta ć . Bior ą c pod uwag ę powy ż sze, konsument ma prawo oczekiwa ć otrzymania oferowanego produktu na okre ś lonych w ulotce warunkach. Ze wzgl ę du na podpisanie przez konsumenta wzorca umownego, który zawiera powy ż ej przytoczone postanowienia, a tak ż e zapisy, które umieszczono na ulotkach reklamowych, i ż „informacja nie stanowi oferty w rozumieniu k.c.”, „zdj ę cie przyk ł adowe, nie dotyczy monitora, informacja nie stanowi oferty w rozumieniu k.c., maksymalna mo ż liwo ść rozbudowy” faktycznie konsumentom utrudnione zosta ł o powo ł ywanie si ę na prawo wynikaj ą ce z art. 4 ust. 3 ustawy o szczególnych warunkach sprzeda ż y, stanowi ą ce, ż e domniemywa si ę , ż e towar konsumpcyjny jest zgodny z umow ą , gdy odpowiada oczekiwaniom dotycz ą cym towaru tego rodzaju, opartym na sk ł adanych publicznie zapewnieniach sprzedawcy, w szczególno ś ci uwzgl ę dnia si ę zapewnienia wyra ż one w oznakowaniu towaru lub reklamie. W przedmiotowym przypadku zapewnienia przedsi ę biorcy by ł y sk ł adane za po ś rednictwem ulotek reklamowych rozpowszechnianych w ś ród nieograniczonej ilo ś ci konsumentów, a wi ę c by ł y one wyra ż one publicznie w reklamie. Powy ż sze zapisy umowy i ulotki s ą wykorzystywane do nieuwzgl ę dniania żą da ń konsumentów z tytu ł u otrzymania towaru niezgodnego z umow ą (Karty nr 512, 603). Bior ą c pod uwag ę powy ż szy zapis oraz art. 11 ustawy o szczególnych warunkach sprzeda ż y bezprawne jest ograniczanie odpowiedzialno ś ci sprzedawcy za o ś wiadczenia i zapewnienia sk ł adane publicznie, w szczególno ś ci zapewnienia wyra ż one w reklamie, a tak ż e ich wp ł yw na decyzje nabywcze konsumentów. W przedmiotowym przypadku wi ę kszo ść konsumentów deklarowa ł a, ż e podj ę li decyzje pod wp ł ywem zapewnie ń przedsi ę biorcy zamieszczonych na ulotkach. Dlatego te ż klauzula wzorca umownego ogranicza w drodze umowy prawa konsumentów do dochodzenia roszcze ń z tytu ł u niezgodno ś ci towaru z umow ą , gdy nie odpowiada on oczekiwaniom powsta ł ym pod wp ł ywem zapewnie ń sprzedawcy sk ł adanych publicznie. Poniewa ż tre ś ci postanowie ń umownych wy łą cza ł y odpowiedzialno ść sprzedawcy za sk ł adane o ś wiadczenia wzgl ę dem nieograniczonej grupy klientów faktycznych i potencjalnych, nale ż a ł o uzna ć przedmiotow ą praktyk ę za bezprawn ą , oraz ż e umowa narusza ł a interesy wszystkich faktycznych i potencjalnych klientów spó ł ki, a wiec narusza zbiorowe interesy konsumentów. W zwi ą zku z powy ż szym za uzasadnione nale ż a ł o orzec jak w pkt I.6 sentencji decyzji. Jak wykazano w przedmiotowym post ę powaniu, dzia ł alno ść „Salonów Komputerowych” Sp. z o.o. polega na sprzeda ż y komputerów. Poniewa ż ich szczegó ł owe parametry jako ś ciowe s ą okre ś lane przez producenta w momencie przygotowywania partii, konsument dowiaduje si ę o nich przy odbiorze zakupionych urz ą dze ń . Organ antymonopolowy stwierdzi ł , ż e w ramach powy ż szej dzia ł alno ś ci, przedsi ę biorca narusza zbiorowe interesy konsumentów przez naruszenie obowi ą zku udzielania rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji w ramach prowadzonej kampanii reklamowej i zawieranych umów oraz ograniczaj ą c prawa konsumentów do dochodzenia roszcze ń . Konsumenci zach ę ceni 38 promocyjn ą ofert ą przedstawion ą w ulotkach reklamowych udaj ą si ę do biur handlowych przedsi ę biorcy. Tam zawieraj ą umowy sprzeda ż y oraz umowy kredytu. Na podstawie tych umów nabywaj ą komputer w ramach PROMOCJI. Konsumenci zawieraj ą c umowy s ą przekonani, ż e jej przedmiotem s ą urz ą dzenia przedstawione na otrzymanych ulotkach reklamowych. Jednak jak przekonali si ę konsumenci, którzy odebrali urz ą dzenia, otrzymany sprz ę t nie odpowiada ł zapewnieniom zamieszczonym na ulotkach. Dodatkowo faktycznie stosowane warunki sprzeda ż y, tj. warunki finansowe, do łą czany gratis nie odpowiada ł y deklaracjom. Pomimo, ż e zapewnienia zamieszczone na ulotkach nie znajdowa ł y potwierdzenia w faktycznych warunkach zawieranych umów, w opinii konsumentów podj ę li oni decyzje w wyniku oddzia ł ywania ulotek reklamowych i na podstawie zawartych w nich informacji. W momencie zawierania umów naruszone zosta ł o podstawowe prawo konsumentów do otrzymania kompletnej informacji o przedmiocie i warunkach zawieranych umów, gdy ż przekazywane by ł y tylko cz ęś ciowe, wybiórcze informacje, które w trakcie realizacji umów dodatkowo ulega ł y zmianom. Parametry jako ś ciowe komputerów faktycznie otrzymanych przez konsumentów nie odpowiada ł y zapewnieniom sk ł adanym w ulotkach reklamowych i nie mia ł y odzwierciedlenia w zawieranych umowach. Zgodnie z art. 4 ust. 3 ustawy o szczególnych warunkach sprzeda ż y konsumenckiej, domniemywa si ę , ż e towar konsumpcyjny jest zgodny z umow ą , (...) gdy towar odpowiada oczekiwaniom dotycz ą cym towaru tego rodzaju, opartym na sk ł adanych publicznie zapewnieniach sprzedawcy, producenta lub jego przedstawiciela; w szczególno ś ci uwzgl ę dnia si ę zapewnienia, wyra ż one w oznakowaniu towaru lub reklamie, odnosz ą ce si ę do w ł a ś ciwo ś ci towaru, w tym tak ż e terminu, w jakim towar ma je zachowa ć . Jak stwierdzono w niniejszej decyzji, przedsi ę biorca dostarcza ł konsumentom towary o cechach jako ś ciowych niezgodnych z zapewnieniami sk ł adanymi w reklamie, dlatego te ż zgodnie z ustaw ą konsumenci mog ą w oparciu o powy ż sz ą podstaw ę prawn ą sk ł ada ć swoje roszczenia do sprzedawcy z tytu ł u niezgodno ś ci towaru z zapewnieniami. Jednak przedsi ę biorca wy łą czy ł swoj ą odpowiedzialno ść z tytu ł u sk ł adanych publicznie zapewnie ń . Tak wi ę c skutki stosowanych praktyk dotycz ą zarówno osób, które odebra ł y sprz ę t i stwierdzi ł y jego niezgodno ść z reklam ą oraz umow ą , a tak ż e tych, którzy po analizie tre ś ci umowy stwierdzili, ż e nie gwarantuje ona otrzymania towaru zgodnego z zapewnieniami i nieodebrali sprz ę tu. Zgodnie z art. 23e ust. 1, 2 i 3 ustawy antymonopolowej nie wydaje si ę decyzji o uznaniu praktyki za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i nakazuj ą cej zaniechanie jej stosowania, je ż eli przedsi ę biorca zaprzesta ł stosowania praktyki, o której mowa w art. 23a, w takim przypadku, Prezes Urz ę du wydaje decyzje o uznaniu praktyki za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzaj ą c ą zaniechanie jej stosowania, natomiast ci ęż ar udowodnienia okoliczno ś ci, o których mowa w ust. 1, spoczywa na przedsi ę biorcy. Spó ł ka w post ę powaniu z ł o ż y ł a wyja ś nienia dotycz ą ce zaprzestania wszelkich form reklamy oraz zawieszenia dzia ł alno ś ci handlowej (Karty nr 216, 220). Zadeklarowa ł a równie ż podj ę cie dzia ł a ń zwrotu ceny detalicznej zakupionego sprz ę tu na rachunki banków w sytuacji, gdy konsumenci nie odebrali tego sprz ę tu. Z wyja ś nie ń wynika, ż e w sprawie konsumentów, którzy nie odst ą pili od umów kredytu w ustawowym terminie i nie odebrali sprz ę tu, Spó ł ka zwróci bankowi kwot ę udzielonego kredytu, jednak powinni si ę oni skontaktowa ć z bankami w celu zamkni ę cia kredytów (Karty nr 216, 221). Przedsi ę biorca z ł o ż y ł deklaracje dzia ł a ń , udokumentowane przez uchwa łę zarz ą du z dnia 8.12.2005r. (Karta nr 221). Stanowi ona, ż e w zwi ą zku z tocz ą cym si ę post ę powaniem w sprawie podejrzenia stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów przez Spó ł k ę oraz w zwi ą zku z naciskami spo ł ecznymi i medialnymi Zarz ą d postanowi ł ponownie rozpatrzy ć zg ł oszone reklamacje dotycz ą ce podpisanych umów o sprzeda ż i dostaw ę sprz ę tu komputerowego oraz przy zastosowaniu art. 8 ust. 4 ustawy o szczególnych warunkach sprzeda ż y zawrze ć ugody z konsumentami, którzy nie odebrali zamówionego towaru, na zasadzie odst ą pienia przez strony za obopóln ą zgod ą od umowy oraz wzajemnego zwrotu spe ł nionych przez strony ś wiadcze ń (Karta nr 221). 39 Analizuj ą c wyja ś nienia przedsi ę biorcy w kontek ś cie powy ż szego zapisu ustawy, organ antymonopolowy stwierdzi ł , ż e nie mo ż na uzna ć , i ż stosowanie zakwestionowanych praktyk zosta ł o zaprzestane. Organ antymonopolowy oprócz zakwestionowania tre ś ci rozpowszechnianych ulotek reklamowych oraz zawieranych umów, zakwestionowa ł praktyki, które wy łą czaj ą odpowiedzialno ść sprzedawcy z tytu ł u niezgodno ś ci zakupionego towaru z zapewnieniami sk ł adanymi publicznie za po ś rednictwem tych zakwestionowanych ulotek, a tak ż e ograniczenie prawa do dochodzenia roszcze ń w drodze umowy zawartej przed zawiadomieniem sprzedawcy o niezgodno ś ci towaru konsumpcyjnego z umow ą , bez wzgl ę du na fakt, czy konsumenci odebrali sprz ę t, czy te ż nie. Przedsi ę biorca w niniejszym post ę powaniu przedstawi ł jedynie deklaracje podj ę tych dzia ł a ń , potwierdzone przez odpowiednie opisy oraz uchwa ł y zarz ą du. Dzia ł ania, które zadeklarowa ł a Spó ł ka dotycz ą wy łą cznie konsumentów, którzy nieodebrali towarów. Tak wi ę c maj ą one dotyczy ć tylko cz ęś ci klientów dotkni ę tych zakwestionowanymi niniejsz ą decyzj ą praktykami. Przedsi ę biorca nie wykaza ł ch ę ci podj ę cia dzia ł a ń w stosunku do osób, które odebra ł y sprz ę t, jednak stwierdzi ł y, ż e nie jest on zgodny z zapewnieniami sk ł adanymi publicznie, a tak ż e z umow ą . Fakt odebrania sprz ę tu przez konsumentów nie zmienia statusu konsumentów przy podj ę ciu decyzji, czy ich zarzuty dotycz ą ce wprowadzenia w b łą d przez przedsi ę biorc ę przy wykorzystaniu tre ś ci ulotek oraz umów co do faktycznych urz ą dze ń , które zostan ą lub zosta ł y dor ę czone, s ą uzasadnione. Dlatego te ż zadeklarowanie uznania przez Spó ł k ę odst ą pie ń od umów tylko konsumentów, którzy nie odebrali zamówionych sprz ę tów, nie mo ż e zosta ć uznane za zaniechanie stosowania wszystkich zakwestionowanych praktyk. Ze wzgl ę du na powy ż sz ą ocen ę , organ antymonopolowy stwierdza, ż e nawet w sytuacji dostarczenia dowodów potwierdzaj ą cych wykonania powy ż szej deklaracji, w wyniku, czego zarówno umowy sprzeda ż y, jak i bankowe zostan ą uznane za rozliczone, jest niewystarczaj ą ce, gdy ż dotyczy ona tylko cz ęś ci konsumentów dotkni ę tych praktykami naruszaj ą cymi zbiorowe interesy konsumentów. W dostarczonej uchwale z dnia 19.12.2005r. Zarz ą d Spó ł ki, stwierdzi ł , ż e w zwi ą zku z gwa ł townym za ł amaniem si ę sprzeda ż y, w celu minimalizacji kosztów dzia ł alno ś ci postanowi ł wstrzyma ć dzia ł alno ść handlow ą w zakresie sprzeda ż y detalicznej oraz dzia ł alno ść we wszystkich placówkach handlowych z dniem 19.12.2005r. oraz postanowi ł zaprzesta ć wszelkich form reklamy zewn ę trznej i akcji promocyjnych (Karta nr 220). Na podstawie podj ę tych w/w uchwa ł , organ antymonopolowy stwierdzi ł , ż e przedsi ę biorca poinformowa ł jedynie o zawieszeniu dzia ł alno ś ci w zakresie sprzeda ż y detalicznej, w celu zminimalizowania kosztów oraz prowadzi nadal dzia ł alno ść polegaj ą c ą na realizacji zobowi ą za ń wynikaj ą cych z wcze ś niej zawartych umów z konsumentami. Tak wi ę c, zadeklarowane zawieszenie dzia ł alno ś ci nie jest równoznaczne z zaprzestaniem dzia ł alno ś ci Spó ł ki. Bior ą c pod uwag ę fakt zawieszenia prowadzenia ocenianej dzia ł alno ś ci Spó ł ki, a tak ż e powy ż ej opisane dzia ł ania dotycz ą ce realizacji obowi ą zków wynikaj ą cych z wcze ś niej zawartych umów, organ antymonopolowy uzna ł , ż e brak jest podstaw do uznania zaniechania stosowanych praktyk, gdy ż ich skutki nadal s ą widoczne na rynku, a tak ż e gdy ż mog ą one by ć podj ę te w ka ż dej chwili. W zwi ą zku z powy ż szym niezb ę dne jest nakazanie Spó ł ce zaniechania tych praktyk w przysz ł o ś ci. II. Organ antymonopolowy powzi ął podejrzenie, ż e Spó ł ka mog ł a stosowa ć praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 23a ust. 1 i 2, tj. naruszenia obowi ą zku udzielaniu konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji poprzez rozprowadzanie ulotek reklamowych informuj ą cych o stosowaniu promocji cenowej towaru bez podania ceny jednostkowej ca ł ego zaprezentowanego na ulotce komputera oraz bez wskazania terminu obowi ą zywania promocji, co mo ż e narusza ć § 7 ust. 1 rozporz ą dzenia Ministra Finansów z dnia 10 czerwca 2002 r. w sprawie szczegó ł owych zasad uwidaczniania cen towarów i us ł ug oraz sposobu oznaczania cen ą towarów przeznaczonych do sprzeda ż y (Dz.U. Nr 99, poz. 894 z zm.) – dalej zwanego rozporz ą dzeniem w sprawie szczegó ł owych 40 zasad uwidaczniania cen towarów i us ł ug, stanowi ą cego, ż e je ż eli sprzedawca reklamuje towar lub us ł ug ę wraz z cen ą sprzeda ż y w czasopi ś mie, gazecie, prospekcie, katalogu, na plakacie, afiszu lub ekranie telewizyjnym, a tak ż e w handlu elektronicznym albo na specjalnie zorganizowanych pokazach, prezentacjach, jak równie ż w inny sposób, powinien tak ż e uwidoczni ć cen ę jednostkow ą tego towaru lub us ł ugi oraz dat ę lub termin obowi ą zywania podanej ceny, Jednak zgodnie z art. 23d ustawy antymonopolowej, je ż eli nie zachodz ą okoliczno ś ci okre ś lone w art. 23a, Prezes Urz ę du wydaje decyzj ę , w której stwierdza, ż e dana praktyka nie narusza zbiorowych interesów konsumentów. W celu uznania, ż e okre ś lone zachowanie jest praktyk ą naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów konieczne jest łą czne spe ł nienie dwóch przes ł anek: - bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy, - dzia ł anie narusza zbiorowe interesy konsumentów. W przedmiotowym przypadku ulotki reklamowe definiuj ą konkretny towar, którym jest jednostka centralna o okre ś lonych parametrach wraz z przedstawionymi na zdj ę ciu elementami. Za po ś rednictwem informacji zamieszczonych na ocenianych ulotkach konsument otrzymuje nierzetelne, nieprawdziwe i niepe ł ne informacje co do ceny sprzedawanego komputera, a tak ż e okresu obowi ą zywania promocji. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o cenach, cena jest warto ś ci ą wyra ż on ą w jednostkach pieni ęż nych, któr ą kupuj ą cy jest obowi ą zany zap ł aci ć przedsi ę biorcy za towar lub us ł ug ę ; w cenie uwzgl ę dnia si ę podatek od towarów i us ł ug oraz podatek akcyzowy, je ż eli na podstawie odr ę bnych przepisów sprzeda ż towaru (us ł ugi) podlega obci ąż eniu podatkiem od towarów i us ł ug oraz podatkiem akcyzowym. Je ż eli w ulotkach reklamowych przedsi ę biorca uwidacznia informacje, umo ż liwiaj ą ce konsumentom wnioskowanie na temat ceny towaru, to informacje te powinny zosta ć uwidocznione w sposób zgodny z w/w definicj ą ceny towaru. Za naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów w pkt I. d) i e) sentencji decyzji, uznano stosowanie praktyki polegaj ą cej na naruszeniu obowi ą zku udzielania rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji oraz prowadzenie reklamy wprowadzaj ą cej w b łą d oraz sprzecznej z dobrymi obyczajami co do ceny przedstawionego na ulotce komputera sk ł adaj ą cego si ę z jednostki centralnej, monitora, klawiatury, myszki oraz wyposa ż enia i oprogramowania oraz okresu obowi ą zywania promocji, m.in. gdy ż na podstawie informacji otrzymanych za po ś rednictwem ulotki reklamowej konsument jest wprowadzany w b łą d co do ceny sprzeda ż y produktu o której mowa w art. 3 ust.1 pkt 1 ustawy o cenach. Z tre ś ci § 7 ust. 1 w/w rozporz ą dzenia w sprawie szczegó ł owych zasad uwidaczniania cen towarów i us ł ug wynika obowi ą zek podawania ceny jednostkowej oferowanego reklamowanego produktu wraz z terminem obowi ą zywania ceny, je ż eli podana jest cena sprzeda ż y. Art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o cenach definiuje, i ż cena jednostkowa towaru (us ł ugi) to cena ustalona za jednostk ę okre ś lonego towaru (us ł ugi), którego ilo ść lub liczba jest wyra ż ona w jednostkach miar, w rozumieniu przepisów o miarach, czyli zgodnie z ustaw ą z dnia 11 maja 2001r. Prawo o miarach (tekst jednolity: Dz .U. 2004r. Nr 243, poz. 2441 z pó ź n. zm.), a rozporz ą dzenie w sprawie szczegó ł owych zasad uwidaczniania cen towarów i us ł ug w § 8. pkt 1 stanowi, i ż cena jednostkowa uwidoczniona przy towarze na wywieszce lub w inne formie dost ę pnej dla kupuj ą cego powinna dotyczy ć ceny za: 1) 1 litr lub 1 metr sze ś cienny - dla towarów przeznaczonych do sprzeda ż y wed ł ug obj ę to ś ci, 2) 1 kilogram lub 1 ton ę - dla towarów przeznaczonych do sprzeda ż y wed ł ug masy, 3) 1 metr lub 1 metr kwadratowy - dla towarów sprzedawanych wed ł ug d ł ugo ś ci lub powierzchni, 4) 1 sztuk ę - dla towarów sprzedawanych na sztuki, 41 Z tym, ż e nie wymaga uwidocznienia cena jednostkowa okre ś lonego towaru, je ż eli jest identyczna z cen ą sprzeda ż y tego towaru (pkt 3). W zwi ą zku z w/w przepisami stwierdzi ć nale ż y, ż e obowi ą zek oznaczania towaru cen ą jednostkow ą odnosi si ę wy łą cznie do produktów / us ł ug, których ilo ść lub liczba mo ż e by ć wyra ż ona w jednostkach miar w rozumieniu w/w ustawy o miarach. Zwa ż y ć nale ż y, ż e przedstawiony na ulotce komputer sk ł adaj ą cy si ę z jednostki centralnej, monitora, klawiatury, myszki oraz wyposa ż enia i oprogramowania, nie jest produktem, do którego zastosowanie maj ą przepisy o miarach. W zwi ą zku z powy ż szym stwierdzi ć nale ż y, ż e w przedmiotowej sprawie nie znajdzie zastosowania w/w § 7 rozporz ą dzenia, a w konsekwencji nie mo ż na uzna ć za bezprawne niepodawanie ceny jednostkowej ca ł ego zaprezentowanego na ulotce komputera oraz niewskazania terminu obowi ą zywania ceny na podstawie tego ż § 7 ust. 1 rozporz ą dzenia. Dlatego te ż oceniana praktyka nie ma charakteru bezprawnego. W ś wietle powy ż szych ustale ń oraz zgromadzonego materia ł u w opinii Prezesa Urz ę du, opisane dzia ł ania Spó ł ki nie nosz ą znamion bezprawno ś ci, w podanym powy ż ej zakresie i w tym przedmiocie nie posiadaj ą cech praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów z art. 23a ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, polegaj ą cej na naruszeniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji. Wobec powy ż szego orzeka si ę jak w pkt II sentencji decyzji. Zgodnie z art. 23c ust. 2 ustawy antymonopolowej, Prezes Urz ę du w decyzji mo ż e okre ś li ć ś rodki usuni ę cia trwaj ą cych skutków naruszenia zbiorowych interesów konsumentów w celu zapewnienia wykonania nakazu ich stosowania. W niniejszej decyzji stwierdzono, ż e praktyki opisane w pkt I sentencji decyzji stosowane przez przedsi ę biorc ę naruszaj ą zbiorowe interesy konsumentów. Przedsi ę biorca niewykonuje informacyjnych obowi ą zków na ł o ż onych na niego przez ustawy, dlatego te ż za uzasadnione uznano zobowi ą zanie przedsi ę biorcy do poinformowania wszystkich swoich by ł ych, obecnych i przysz ł ych kontrahentów o nieuczciwych praktykach stosowanych wzgl ę dem nich poprzez odpowiednie og ł oszenia prasowe. St ą d nale ż a ł o orzec jak w punkcie III sentencji decyzji. Art. 100e) ustawy antymonopolowej, umo ż liwia Prezesowi Urz ę du nadanie decyzji w ca ł o ś ci lub w cz ęś ci rygoru natychmiastowej wykonalno ś ci, je ż eli wymaga tego wa ż ny interes konsumentów. W przedmiotowym przypadku wa ż ny interes konsumentów upatruje si ę w interesie ekonomicznym konsumenta. Przepisy prawa ze swego za ł o ż enia maj ą za zadanie regulowa ć stosunki uczestników obrotu handlowego, ale równie ż maj ą zabezpiecza ć interesy s ł abszych jego uczestników przed bezprawnymi, nieuczciwymi praktykami. W przedmiotowym przypadku mamy do czynienia z relacj ą profesjonalisty – przedsi ę biorcy z konsumentem. Zgodnie z za ł o ż eniami ustawy antymonopolowej, przedsi ę biorca ma zapewni ć konsumentom rzeteln ą , prawdziw ą i pe ł n ą informacj ę o warunkach umowy oraz produkcie, a tak ż e zapewni ć pewno ść warunków realizacji umowy zgodnych z przepisami prawa. Natomiast w przedmiotowym przypadku, dosz ł o do pog łę bienia ró ż nicy si ł y stron kontraktu, przez stosowanie reklamy wprowadzaj ą cej w b łą d, rzeczywistej stopie oprocentowania, o stosowaniu promocji cenowej, zawieraniu umów, których tre ś ci wprowadza ł y w b łą d co do cech sprzedawanego towaru, ograniczanie praw konsumentów do dochodzenia roszcze ń , wy łą czania odpowiedzialno ś ci za sk ł adane publicznie zapewnienia. Dlatego te ż , poniewa ż brak wiedzy o powy ż ej opisanych prawach mo ż e nara ż a ć konsumenta na koszty, konieczne jest nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalno ś ci w punktach I i III decyzji. St ą d nale ż a ł o orzec jak w punkcie IV sentencji decyzji. 42 Na podstawie art. 72 ustawy antymonopolowej, je ż eli post ę powanie zosta ł o wszcz ę te z urz ę du i w jego wyniku Prezes Urz ę du stwierdzi ł naruszenie przepisów ustawy, przedsi ę biorca lub zwi ą zek przedsi ę biorców, który dopu ś ci ł si ę tego naruszenia, zobowi ą zany jest ponie ść koszty post ę powania. Zgodnie z art. 75 ustawy antymonopolowej, organ antymonopolowy rozstrzyga o kosztach, w drodze postanowienia, które mo ż e by ć zamieszczone w decyzji ko ń cz ą cej post ę powanie. Post ę powanie przeciwko Salonom Komputerowym w sprawie stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, zosta ł o wszcz ę te z urz ę du. Na podstawie ustale ń dokonanych w trakcie post ę powania organ antymonopolowy w punkcie I decyzji stwierdzi ł naruszenie przepisów ustawy antymonopolowej. Kosztami niniejszego post ę powania dla organu antymonopolowego, s ą wydatki w wysoko ś ci 258 z ł zwi ą zane z korespondencj ą pomi ę dzy organem antymonopolowym a przedsi ę biorc ą . W zwi ą zku z powy ż szym organ antymonopolowy postanowi ł obci ąż y ć „Salony Komputerowe” kosztami post ę powania w wysoko ś ci 258 z ł (s ł ownie z ł otych: dwie ś cie pi ęć dziesi ą t osiem). Wobec powy ż szego orzeka si ę jak w punkcie V sentencji decyzji. Koszty niniejszego post ę powania przedsi ę biorca obowi ą zany jest wp ł aci ć na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie w NBP o/o Warszawa Nr 51 10101010 00 7878 22 31 000000 w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji. Na postanowienie zawarte w punkcie V niniejszej decyzji, na podstawie art. 78 ust. 6 ustawy antymonopolowej w zwi ą zku z art. 479 28 § 1 pkt 2 k.p.c. przys ł uguje za ż alenie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach w terminie tygodnia od dnia dor ę czenia. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy antymonopolowej w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach. Dyrektor Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach Alicja Kral