RKT-21/2009

1 DELEGATURA UOKiK W KATOWICACH Katowice, dnia 27. 07. 2009r. RKT – 61 – 66/08/AD DECYZJA Nr RKT - 21/2009 Stosownie do art. 33 ust. 6 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 z późn. zm.) i § 7 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 134, poz. 939), - działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po przeprowadzeniu wszczętego z urzędu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów przeciwko Annie S. M., prowadzącej działalność gospodarczą jako „Inter-PC”, ul. (...) B., I. Na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów uznaje się za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów praktykę stosowaną przez Annę S. M., prowadzącą działalność gospodarczą jako „Inter-PC”, polegającą na stosowaniu postanowień wzorca umowy, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 z późn. zm.), których treść jest następująca: 1. „ (...) Wszelkie spory wynikające z umowy będą rozstrzygane przez sąd właściwy dla siedziby Operatora ” oraz „ Wszelkie spory wynikłe z niniejszego regulaminu będą rozstrzygane przez sąd właściwy dla siedziby Operatora ” , 2. „ Za każdy dzień braku świadczenia usług zgodnie z zasadami określonymi w punkcie 8 niniejszego paragrafu Abonentowi przysługuje zniżka opłaty abonamentowej w wysokości 1/30 dla posiadaczy książeczek abonamentowej i 1/90 dla pozostałych Abonentów; zgodnie z punktem 8 odliczenie to będzie przysługiwało po 3 dniach roboczych od momentu zgłoszenia i nie usunięcia usterki, ale za cały okres braku dostępu do internetu ” , 3. „ W razie niespełnienia warunku określonego w § 8 pkt 1 obowiązuje zasada, że korespondencja Operatora została doręczona prawidłowo i wywołuje skutki prawne ”, 4. „ Operator ma prawo raz w roku zmienić wysokość opłaty abonamentowej o kwotę stanowiącą iloczyn dotychczasowej opłaty abonamentowej pomnożony przez wskaźnik inflacji ogłoszony przez GUS za rok ubiegły. Taka zmiana ceny nie stanowi zmiany dotychczasowej umowy lub cennika, nie wymaga formy pisemnej, musi być jednak ogłoszona na miesiąc przed zmianą ceny. Takie ogłoszenie zmiany ceny na stronie firmowej www.interpc.pl wyczerpuje obowiązki Operatora w powyższym zakresie. (...) ” , 5. „ Operator odpowiada za przerwy w świadczeniu usług o ile łącznie spełnione są następujące warunki: (...) trwały nie krócej niż 3 dni robocze ” , 2 6. „ Za początek przerwy przyjmuje się moment zgłoszenia Administratorowi przerwy w świadczeniu usług przy czym nie prędzej niż w momencie udostępnienia przyłącza Administratorowi. (...) ” , co jest niezgodne z art. 24 ust. 1 i 2 pkt. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i stwierdza się zaniechanie jej stosowania z dniem 01. 10. 2008r. II. Na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów uznaje się za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów praktykę stosowaną przez Annę S. M., prowadzącą działalność gospodarczą jako „Inter-PC”, polegającą na naruszaniu obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji, do czego doszło w wyniku niezawierania w umowach z konsumentami o świadczenie usług z zakresu dostępu do internetu, informacji na temat możliwości rozwiązania ewentualnego sporu powstałego na tle umowy w drodze mediacji lub poddania go pod rozstrzygnięcie sądu polubownego, wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 56 ust. 3 pkt. 8 ustawy z dnia 16 lipca 2004r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 z późn. zm.), co jest niezgodne z art. 24 ust. 1 i 2 pkt. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i stwierdza się zaniechanie jej stosowania z dniem 01. 10. 2008r. III. Na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) w związku z art. 83 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów umarza się wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, w związku z podejrzeniem podejmowania przez Annę S. M., prowadzącą działalność gospodarczą jako „Inter-PC”, ul. (...) B., bezprawnych działań noszących znamiona praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, polegających na: 1. naruszaniu obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji, do czego mogło dojść w wyniku niezawierania w umowach z konsumentami o świadczenie usług z zakresu dostępu do internetu informacji na temat wysokości kar umownych należnych konsumentom w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania usługi telekomunikacyjnej, wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 56 ust. 3 pkt. 6 ustawy z dnia 16 lipca 2004r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 z późn. zm.), co może być niezgodne z art. 24 ust. 1 i 2 pkt. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, jako bezprzedmiotowe , 2. naruszaniu obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji, do czego mogło dojść w wyniku niezawierania w umowach z konsumentami o świadczenie usług z zakresu dostępu do internetu informacji na temat trybu postępowania reklamacyjnego, wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 56 ust. 3 pkt. 7 ustawy z dnia 16 lipca 2004r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 z późn. zm.), co może być niezgodne z art. 24 ust. 1 i 2 pkt. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, jako bezprzedmiotowe . 3. stosowaniu postanowienia wzorca umowy, które zostało wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 z późn. zm.), którego treść jest następująca: „ Podane w punkcie 9 obniżenie opłaty abonamentowej wyczerpuje odpowiedzialność Operatora za ewentualne szkody spowodowane brakiem świadczenia usług ” , co może być niezgodne z art. 24 ust. 1 i 2 pkt. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, jako bezprzedmiotowe , 3 4. stosowaniu następującego postanowienia: „ O wszelkich zmianach Regulaminu i Cennika Operator obowiązany jest powiadomić Abonentów w terminie nie krótszym niż 30 dni przed wejściem w życie przez udostępnienie nowego Regulaminu lub Cennika w siedzibie firmy oraz przez ogłoszenie treści nowego Regulaminu lub Cennika na stronie: www.interpc.pl ” , która może być niezgodna z art. 59 ust. 2 i z art. 61 ust. 5 pkt. 1 ustawy z dnia 16 może być niezgodne z art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, jako bezprzedmiotowe , 5. stosowaniu następujących postanowień: - „ Za prace związane z podłączeniem Abonent uiści jednorazową opłatę zgodnie z cennikiem dostępnym na firmowej stronie Operatora www.interpc.pl i wynoszącą ..... zł ”, - „ Abonent zobowiązuje się do terminowego uiszczania opłaty abonamentowej za świadczone usługi w wysokości ..... zł słownie: ....... 00/100 i podanej w cenniku dostępnym na firmowej stronie Operatora www.interpc.pl ”, - „ Wysokość opłat za powyższe usługi określa cennik dostępny na firmowej stronie Operatora www.interpc.pl ”, - „Zakres wykonywanych przez Operatora usług, wysokość opłat za powyższe usługi oraz zasady ich naliczania określa Cennik, dostępny na firmowej stronie Operatora www.interpc.pl ”, - „ Aktualny cennik i regulamin dostępne są w Biurze Operatora oraz na firmowej stronie Operatora www.interpc.pl ” , oraz we wzoru „ Umowy o świadczenie usług internetowych przez firmę Inter-PC ” i w umowach o świadczenie usług z zakresu dostępu do internetu zawieranych z konsumentami następującym postanowieniem: „Aktualny cennik i regulamin dostępne są w Biurze Operatora oraz na firmowej stronie Operatora www.interpc.pl ” , które mogą być niezgodne z art. 61 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 16 lipca 2004r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 z późn. zm.), co może być niezgodne z art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, jako bezprzedmiotowe . IV. Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nakłada się na Annę S. M., prowadzącą działalność gospodarczą jako „Inter-PC”, ul. (...) B., karę pieniężną w wysokości: 1. 2 563 zł (słownie: dwóch tysięcy pięciuset sześćdziesięciu trzech złotych), płatną do budżetu państwa, z tytułu naruszenia zakazu, o jakim mowa w art. 24 ust. 1 i 2 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w zakresie opisanym w punkcie I 1-6 sentencji niniejszej decyzji, 2. 291 zł (słownie: dwustu dziewięćdziesięciu jeden złotych), płatną do budżetu państwa, z tytułu naruszenia zakazu, o jakim mowa w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w zakresie opisanym w punkcie II sentencji niniejszej decyzji. V. Na podstawie art. 77 ust. 1 w związku z art. 80 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów obciąża się Annę S. M., prowadzącą działalność gospodarczą jako „Inter- PC”, ul. (...) B., kosztami opisanego na wstępie postępowania w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów oraz zobowiązuje się tego przedsiębiorcę do zwrotu Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów kosztów postępowania w kwocie 64 zł (słownie: sześćdziesięciu czterech złotych). Uzasadnienie 4 W imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwanego dalej także Prezesem Urzędu) przeprowadzono postępowanie wyjaśniające (sygn. akt RKT-402- 26/07/AD) w sprawie działalności Anny S. M. (zwanej dalej przedsiębiorcą), w toku którego powzięto podejrzenie naruszenia przez nią ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów wskutek stosowania praktyk wymienionych w sentencji tej decyzji. Powyższe dało asumpt do wszczęcia niniejszego postępowania, co uczyniono Postanowieniem nr 1 z dnia 02. 05. 2008r. (dowód: karty nr 1 – 2). W toku postępowania przedsiębiorca ustosunkował się do postawionych mu zarzutów, poinformował o podjętych działaniach mających na celu zaniechanie zarzuconych mu praktyk, a w wyznaczonym po zakończeniu zbierania materiału dowodowego terminie nie skorzystał z prawa do zapoznania się z nim. Prezes Urzędu ustalił następujący stan faktyczny: Anna S. M. prowadzi działalność gospodarczą na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej Prezydenta Miasta B. pod numerem (...) (dowód: karta nr 56). W ramach przedmiotowej działalności świadczy ona na rzecz konsumentów usługi telekomunikacyjne z zakresu dostępu do internetu, co następuje w oparciu o umowy zawierane z konsumentami z wykorzystaniem wzorców umów. W ramach niniejszej działalności przedsiębiorca posługuje się wzorem „ Umowy o świadczenie usług internetowych przez firmę Inter-PC ” (dowód: karta nr 62, zwanym dalej także wzorem umowy), „ Regulaminem świadczenia usług internetowych przez firmę Inter-PC ” (dowód: karty nr 63 - 75, zwanym dalej także regulaminem) oraz cennikiem (dowód: karty nr 62 – 63). Okoliczność stosowania przedmiotowych wzorców w obrocie konsumenckim przedsiębiorca udokumentował przedstawiając umowy faktycznie zawarte, które w swej formie i treści były tożsame z przedłożonymi wzorcami (dowód: karty nr 76 - 89). Zważyć też trzeba, że regulamin, jak i cennik stanowią integralną część poszczególnych umów z konsumentami. Analiza badanych wzorców i umów telekomunikacyjnych wykazała, że zawierały one następujące regulacje: 1. „Za każdy dzień braku świadczenia usług zgodnie z zasadami określonymi w punkcie 8 niniejszego paragrafu Abonentowi przysługuje zniżka opłaty abonamentowej w wysokości 1/30 dla posiadaczy książeczek abonamentowej i 1/90 dla pozostałych Abonentów; zgodnie z punktem 8 odliczenie to będzie przysługiwało po 3 dniach roboczych od momentu zgłoszenia i nie usunięcia usterki, ale za cały okres braku dostępu do internetu”, 2. „(...) Wszelkie spory wynikające z umowy będą rozstrzygane przez sąd właściwy dla siedziby Operatora”, 3. „Wszelkie spory wynikłe z niniejszego regulaminu będą rozstrzygane przez sąd właściwy dla siedziby Operatora”, 4. „W razie niespełnienia warunku określonego w § 8 pkt 1 obowiązuje zasada, że korespondencja Operatora została doręczona prawidłowo i wywołuje skutki prawne”, 5. „Operator ma prawo raz w roku zmienić wysokość opłaty abonamentowej o kwotę stanowiącą iloczyn dotychczasowej opłaty abonamentowej pomnożony przez wskaźnik inflacji ogłoszony przez GUS za rok ubiegły. Taka zmiana ceny nie stanowi zmiany dotychczasowej umowy lub cennika, nie wymaga formy pisemnej, musi być jednak ogłoszona na miesiąc przed zmianą ceny. Takie ogłoszenie zmiany ceny na stronie firmowej www.interpc.pl wyczerpuje obowiązki Operatora w powyższym zakresie. (...)”, 6. „Operator odpowiada za przerwy w świadczeniu usług o ile łącznie spełnione są następujące warunki: (...) trwały nie krócej niż 3 dni robocze”, 5 7. „Za początek przerwy przyjmuje się moment zgłoszenia Administratorowi przerwy w świadczeniu usług przy czym nie prędzej niż w momencie udostępnienia przyłącza Administratorowi. Za koniec przerwy przyjmuje się przywrócenie świadczenia usług”, 8. „Podane w punkcie 9 obniżenie opłaty abonamentowej wyczerpuje odpowiedzialność Operatora za ewentualne szkody spowodowane brakiem świadczenia usług”, 9. „ O wszelkich zmianach Regulaminu i Cennika Operator obowiązany jest powiadomić Abonentów w terminie nie krótszym niż 30 dni przed wejściem w życie przez udostępnienie nowego Regulaminu lub Cennika w siedzibie firmy oraz przez ogłoszenie treści nowego Regulaminu lub Cennika na stronie: www.interpc.pl ”, 10. - „Za prace związane z podłączeniem Abonent uiści jednorazową opłatę zgodnie z cennikiem dostępnym na firmowej stronie Operatora www.interpc.pl i wynoszącą ..... zł”, - „Abonent zobowiązuje się do terminowego uiszczania opłaty abonamentowej za świadczone usługi w wysokości ..... zł słownie: ....... 00/100 i podanej w cenniku dostępnym na firmowej stronie Operatora www.interpc.pl ”, - „Wysokość opłat za powyższe usługi określa cennik dostępny na firmowej stronie Operatora www.interpc.pl ”, - „Aktualny cennik i regulamin dostępne są w Biurze Operatora oraz na firmowej stronie Operatora www.interpc.pl ”, - „Zakres wykonywanych przez Operatora usług, wysokość opłat za powyższe usługi oraz zasady ich naliczania określa Cennik, dostępny na firmowej stronie Operatora www.interpc.pl ”, - „Zmiana Regulaminu oraz Umowy wymaga formy pisemnej”, - „Aktualny cennik i regulamin dostępne są w Biurze Operatora oraz na firmowej stronie Operatora www.interpc.pl ”. Analiza zgromadzonych dokumentów wykazała również, że nie obejmowały one regulacji na temat możliwości rozwiązania ewentualnego sporu powstałego na tle umowy w drodze mediacji lub poddania go pod rozstrzygnięcie sądu polubownego. Regulamin w § 14 zawiera unormowanie, na mocy którego w przypadku braku świadczenia usług zgodnie z zasadami określonymi w umowie, konsumentowi należy się proporcjonalna obniżka abonamentu za czas nienależytego wykonywania usług. Regulamin ten w § 19 zawiera też zapisy dotyczące trybu reklamacyjnego, wskazanie terminu do wnoszenia reklamacji, sposobów, w jakich może to nastąpić oraz wiążących się z tym obowiązków przedsiębiorcy. W piśmie z dnia 15. 05. 2008r. (dowód: karty nr 6 - 19), w którym przedsiębiorca ustosunkował się do postawionych mu zarzutów, argumentował on, że podejmowane przez niego działania nie mogą być uznane za bezprawne. Podnosił on, że w przypadku stosowania postanowień wzorców umów uznanych za niedozwolone bezprawność można stwierdzić jedynie w przypadku stosowania takich postanowień przez przedsiębiorcę, w sprawie którego wydano wyrok o uznaniu danej klauzuli za niedozwoloną. Dodał on, że stwierdzenie abuzywności następuje w kontekście całego wzorca i w odniesieniu do stosunków prawnych, które ten reguluje. Odnosząc się do postawionych mu zarzutów, przedsiębiorca zastrzegł, że nie jest istotne, czy stosowane przez niego klauzule mogą kształtować sytuację konsumentów w sposób niezgodny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając ich interesy, gdyż żadne z postanowień figurujących w rejestrze nie dotyczy go. Przy założeniu, że postanowienia, którymi przedsiębiorca posługuje się, mogłyby zostać uznane za niedozwolone, nie można na tym etapie stwierdzić bezprawności wynikającej z posługiwania się nimi w rozumieniu art. 24 ust. 2 pkt. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. 6 W zakresie zarzutu wskazanego w pkt. I 2 decyzji przedsiębiorca oświadczył, że w rejestrze nie znajduje klauzul tożsamych z kwestionowaną, z którymi nawet gdyby oceniana regulacja była identyczna, posługiwanie się nią nie mogłoby zostać uznane za bezprawne. Przedsiębiorca wyjaśnił, że klauzule abuzywne nie mogą zostać uznane za tożsame z regulacją stosowaną przez niego, gdyż w tych pochodzących z rejestru zastrzeżono bonifikatę za niepełny okres nieprawidłowości. Odnosząc się do klauzul, na mocy których sądem właściwym do rozpatrzenia ewentualnych sporów powstałych na tle umowy przedsiębiorca przyznał, że faktycznie zbieżne klauzule figurują w rejestrze, lecz z wyżej wymienionych powodów w niniejszym przypadku nie można stwierdzić stosowania przez niego niedozwolonej praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów. Ponadto przedsiębiorca zauważył, że kwestionowana przez Prezesa Urzędu regulacja wskazana w pkt. I 1 decyzji nie reguluje praw i obowiązków konsumentów w sposób sprzeczny z art. 385 1 § 1 oraz art. 385 3 pkt. 23 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm., zwanej dalej także Kc), gdyż nie narzuca rozpoznania sprawy przez sąd, który nie jest rzeczowo lub miejscowo niewłaściwy, a dodatkowo konsument jest każdorazowo informowany o prawie dochodzenia roszczeń w postępowaniu mediacyjnym lub przed sądem polubownych działającym przy Prezesie Urzędu Komunikacji Elektronicznej. Właściwość sądu wyznaczona wedle miejsca siedziby operatora nie stanowi o pokrzywdzeniu konsumenta, gdyż operator działa na niewielkim obszarze, z czym wiąże się to, że zarówno jego siedziba, jak i miejsce zamieszkania konsumenta wskazują na właściwość tego samego sądu. Kwestionując zasadność stawianych przedsiębiorcy zarzutów wyraził on gotowość dokonania zmian, tak by wyeliminować jakiekolwiek wątpliwości. Odnosząc się do zarzutu rozważanego w pkt. I 3 niniejszej decyzji przedsiębiorca stwierdził, że cytowanej klauzuli w ogóle w umowach nie stosuje, gdyż w stosowanym wzorcu w ogóle nie ma takiego zapisu. Regulacja taka faktycznie występuje natomiast w regulaminie, przy czym jak wskazano powyżej, ten stanowi integralną część umów. Przedsiębiorca przyznał, że analogiczne regulacje rzeczywiście figurują w rejestrze, jednakże w stosowaniu tego postanowienia nie dopatruje się on żadnego naruszenia interesów konsumentów. Fikcja doręczenia jest oparta na analogicznych zasadach przewidzianych w zapisach ustaw dotyczących chociażby doręczania pism procesowych i jest stosowana w obrocie w sposób powszechny. Przedsiębiorca zauważył też, że w sytuacji, gdyby konsument uchylał się do współpracy z nim, mogłoby to doprowadzić do utrudnienia, a nawet uniemożliwienia operatorowi składania konsumentowi przez przedsiębiorcę jakichkolwiek oświadczeń woli. W zakresie dotyczącym zarzutu rozważanego w pkt. I 4 przedmiotowej decyzji przedsiębiorca podniósł, że Prezes Urzędu błędnie wskazał, że klauzula taka figuruje w umowie, podczas gdy faktycznie jest ona zawarta w regulaminie. Następnie przedsiębiorca zakwestionował możliwość postawienia mu zarzutu podejmowania praktyki, która jest bezprawna, z powodu stosowania klauzuli wpisanej do rejestru w związku z wyrokami wydanymi w sprawach innych przedsiębiorców. Przyznał on jednak, że zastosowanie rozważanej regulacji było konsekwencją nienależytej interpretacji przez niego przepisów Prawa telekomunikacyjnego dotyczących zmiany cen. Wobec zwrócenia mu na niniejsze uchybienie uwagi, operator wskazał, że wykreśli zakwestionowaną regulację. W odniesieniu do zarzutu rozważanego w pkt. I 5 niniejszej decyzji przedsiębiorca zauważył, że nie został poinformowany o tym, w jaki sposób niniejsza klauzula może naruszać interesy 7 konsumentów. W rejestrze są bowiem jedynie klauzule podobne do powyższej, a nie identyczne. Z powodów wskazywanych powyżej przedsiębiorca zastrzegł, że posługiwanie się przez niego tą regulacją nie może jednak zostać uznane za bezprawne. Ustosunkowując się do zarzutu rozważanego w pkt. I 6 tej decyzji stwierdził on, że nie znajduje w rejestrze klauzuli, która mogłaby zostać uznana za podobną, do tej, którą on stosuje. Przedsiębiorca wyjaśnił, że rozważana regulacja została skonstruowana w ten sposób, że za początek przerwy w świadczeniu usług uznaje się chwilę zgłoszenia nieprawidłowości operatorowi, z uwagi na trudności dowodowe, które mogą wiązać się z określeniem faktycznego (rzeczywistego) momentu zaistnienia przerwy. Zapis ten nie wyłącza zdaniem przedsiębiorcy przeciwdowodu na okoliczność, że przerwa rozpoczęła się wcześniej. W związku z zarzutem określonym w pkt. II tej decyzji przedsiębiorca przyznał, że uchybił obowiązkowi udzielania w umowach pełnej, prawdziwej i rzetelnej informacji na temat możliwości rozwiązania ewentualnych sporów w drodze mediacji lub przed sądem polubownym, wobec czego zobowiązał się do usunięcia niniejszego uchybienia. Odnośnie zarzutu rozważanego w pkt. III 1 niniejszej decyzji przedsiębiorca wyjaśnił, że w jego opinii spełnił ciążący na nim obowiązek informacyjny w zakresie podawania w umowach z konsumentami wysokości należnych im kar umownych. Do realizacji tego obowiązku miało dojść w ten sposób, że w regulaminie, stanowiącym integralną część umowy, zamieścił stosowne regulacje mówiące o wysokości należnych konsumentom upustów, które są karami umownymi, o jakich mowa w art. 56 ust. 3 pkt. 6 Prawa telekomunikacyjnego. Odnosząc się do zarzutu niedopełniania obowiązku informacyjnego sformułowanego w pkt. III 2 przedmiotowej decyzji przedsiębiorca podniósł, że kwestie zasad składania reklamacji zostały przez niego opisane w regulaminie stanowiącym integralną część umowy. W związku z zarzutem rozważanym w pkt. III 3 przedsiębiorca wskazał, że w jego opinii żadna z klauzul abuzywnych nie jest tożsama ze stosowaną przez niego regulacją oraz w ogóle zakwestionował możliwość postawienia mu zarzutu stosowania klauzuli wpisanej do rejestru. Niezależnie od powyższego przedsiębiorca wyjaśnił, że zapis ten jest zgodny z art. 484 § 1 pkt. 2 Kc, na mocy którego żądanie odszkodowania przenoszącego wysokość zastrzeżonej kary nie jest dopuszczalne, chyba że strony postanowiły inaczej. Bonifikata, o której mowa w umowie jest karą umowną za nienależyte wykonanie umowy przez operatora, który ułatwia w ten sposób dochodzenie konsumentom roszczeń. Przedsiębiorca zwrócił uwagę, że wprowadzenie kar umownych jest sankcjonowane przepisami Prawa telekomunikacyjnego i na tej podstawie jest on uprawniony do ograniczania swej odpowiedzialności. Przedsiębiorca dodał też, że żaden przepis nie nakłada na niego obowiązku wprowadzenia do umowy regulacji wyjątkowej, na mocy której dopuszczałoby się dochodzenie przez konsumenta roszczeń przewyższających swą wysokością wysokość kar umownych. Nawiązując do zarzutu określonego w pkt. III 5 decyzji przedsiębiorca zastrzegł, że rozważane regulacje wprawdzie nie są identyczne z brzmieniem art. 61 ust. 4 i 5 Prawa telekomunikacyjnego, to nie stoją one w sprzeczności z powyższymi przepisami. Dodał on także, że cennik jest podawany do publicznej wiadomości, gdyż jest udostępniany w witrynie internetowej oraz w biurze operatora. Rozważane regulacje nie stoją też w opinii przedsiębiorcy w sprzeczności z obowiązkiem dostarczania cennika konsumentom. 8 Pomimo początkowego kwestionowania zasadności większości postawionych przedsiębiorcy zarzutów, wyraził on wolę dokonania zmian mających na celu wyeliminowanie wszelkich ewentualnych nieprawidłowości. Przedsiębiorca, choć na wstępie wyraził on wątpliwość w kwestii zrozumienia stawianych mu zarzutów, szczegółowo i wyczerpująco odniósł się do nich, poruszając przy tym wszystkie niezbędne kwestie, co zostało uwzględnione przy ocenie każdej z praktyk opisanych w tej decyzji. Podsumowując przedsiębiorca zaznaczył, że planowane przez niego zmiany, dotyczące wszystkich rozważanych kwestii, zostaną wprowadzone w jednym czasie. Nowe wzorce, jakich opracowanie zaplanował, zostaną wprowadzone w ramach jednej procedury wymiany wzorców i umów już obowiązujących. Pismem z dnia 20. 08. 2008r. (dowód: karty nr 90 - 93) przedsiębiorca poinformował o wprowadzonych w stosowanych przez niego wzorcach zmianach, co udokumentował przedstawiając zmodyfikowany wzór umowy, jak i regulamin (dowód: karty nr 95 – 97, 99 - 103), umowy faktycznie zawarte z konsumentami z wykorzystaniem wzorców w nowym brzmieniu (dowód: karty nr 104 - 133). Przedsiębiorca przedstawił również tryb zmiany umów, którymi był związany już przed wprowadzeniem w życie zmodyfikowanych wzorców. Przesłał on Prezesowi Urzędu wzór pisma, jakie zostało przesłane do wszystkich dotychczasowych abonentów, w którym informował o planowanej zmianie obowiązujących umów, co nastąpiło z dniem 01. 10. 2008r. (dowód: karta nr 94). Postanowienie, którego ocenę przeprowadzono w pkt. I 2 zmieniono w ten sposób, że nadano mu treść, zgodnie z którą za każdy dzień przerwy w świadczeniu usług wynikającą z okoliczności, za które operator ponosi odpowiedzialność, abonentowi przysługuje kara umowna w wysokości 1/30 opłaty miesięcznej oraz zniesiono zastrzeżenie, że wskazane w umowie kwoty wyczerpują całość roszczeń, czego dotyczyła klauzula opisana w pkt. III 3 (dowód: karta nr 96). Analiza przedłożonych dokumentów wykazała, że wyeliminowano kwestionowaną klauzulę prorogacyjną i zastąpiono ją postanowieniem, na mocy którego ewentualne spory mają być rozstrzygane przez sąd, którego właściwość będzie ustalona na mocy przepisów Kodeksu postępowania cywilnego (zwanego dalej także Kpc). Regulacja z pkt. III 4 została zastąpiona unormowaniem, na mocy którego konsumenci muszą być informowani o planowanych zmianach cennika oraz regulaminu z wyprzedzeniem co najmniej jednego okresu rozliczeniowego, w odpowiednim trybie, tj. z zachowaniem formy pisemnej i obowiązku dostarczenia zmienianych dokumentów, co spowodowało zmianę również postanowienia rozważanego w pkt. I 4. W związku z zarzutem z pkt. I 3, zakwestionowaną w nim regulację w całości wyeliminowano. Z postanowienia rozważanego w pkt. I 5 wyeliminowano pierwotnie występujący w nim warunek usuwając tym samym wyłączenie odpowiedzialności, gdy nieprawidłowości trwały krócej niż 3 dni. W związku ze wprowadzeniem nowych unormowań dotyczących kwestii odpowiedzialności przedsiębiorca wskazał, że wprowadził do regulaminu zapis określający obowiązek współdziałania przez konsumenta w ramach usuwania awarii w zakresie udostępnienia miejsca, w którym ma być prowadzona naprawa. Regulacja rozważana w pkt. I 6 została zmieniona w ten sposób, że zastrzeżono w niej, iż przedsiębiorca odpowiada za cały czas trwania awarii, a chwilę zgłoszenia awarii przyjmuje się za moment początkowy jedynie w przypadku, gdy nie da się go ustalić w inny sposób. Do regulaminu oraz umów wprowadzono szerszą regulację dotyczącą zasad zgłaszania reklamacji, którą oparto na przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 1 9 października 2004r. w sprawie trybu postępowania reklamacyjnego oraz warunków, jakim powinna odpowiadać reklamacja usługi telekomunikacyjnej (Dz. U. Nr 226, poz. 2291). Badany regulamin i umowy uzupełniono o informację na temat możliwości rozwiązania sporu w drodze mediacji lub przed sądem polubownym. Regulacja analizowana w pkt. III 4 została zmodyfikowana w ten sposób, że przedsiębiorca uzupełnił ją o unormowanie, z którego wynika obowiązek doręczenia konsumentowi cennika i regulaminu przy zawarciu umowy, a także w wyszczególnionych przypadkach po jej zawarciu. Przedsiębiorca wniósł, na wypadek uznania, że stosowane przez niego działania nosiły znamiona praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, o wydanie decyzji na podstawie art. 27 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz o nienakładanie na niego kary pieniężnej. W 2008r. przedsiębiorca osiągnął przychód w wysokości [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt I 1. Załącznika Nr 1). Prezes Urzędu zważył, co następuje: Na mocy art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Zgodnie z art. 24 ust. 2 tej ustawy za praktyki tego rodzaju uznaje się podejmowanie działań, które są bezprawne, a więc sprzeczne ze szczególnymi regulacjami prawnymi oraz działań polegających na stosowaniu w obrocie konsumenckim postanowień wzorców umowy, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, jak i na niedopełnianiu obowiązków informacyjnych. Aby można było stwierdzić naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów muszą kumulatywnie zostać spełnione następujące przesłanki: - oceniane zachowanie musi być podejmowane przez podmiot będący przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, - rozważana praktyka musi być bezprawna, - praktyka taka musi godzić w zbiorowe interesy konsumentów, w związku z czym dochodzi do naruszenia interesu publicznego. Przesłanką wstępną, która musi zostać w każdym przypadku rozważona, jest też okoliczność naruszenia przez przedsiębiorcę interesu publicznego, gdyż stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urzędu podejmuje działania w celu ochrony przedsiębiorców i konsumentów podejmowanej w interesie publicznym. Naruszenie interesu publicznego i zbiorowych interesów konsumentów Stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów ochrona interesów przedsiębiorców i konsumentów podejmowana w ramach działań Prezesa Urzędu jest prowadzona w interesie publicznym. Działania oparte na przepisach niniejszej ustawy są zatem podejmowane w interesie publicznym, w celu ochrony interesów zbiorowości, a nie wprost poszczególnych, indywidualnych uczestników rynku. Naruszenie interesu publicznego stanowi bezwzględny warunek do uznania kompetencji Prezesa Urzędu do rozstrzygnięcia określonej sprawy. Interes publiczny zostaje naruszony wówczas, gdy oceniane działania godzą w interesy ogólnospołeczne i dotykają szerokiego kręgu uczestników rynku i poprzez to powodują zaburzenia w jego prawidłowym funkcjonowaniu. Do naruszenia interesu 10 publicznego dochodzi, gdy skutki określonych działań mają charakter powszechny, dotykają wszystkich potencjalnych podmiotów na danym rynku 1 . Pojęcie zbiorowych interesów konsumentów zostało szeroko omówione przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 10. 04. 2008r. (sygn. akt III SK 27/07). W uzasadnieniu Sąd Najwyższy podał, iż gramatyczna wykładnia tego pojęcia prowadzi do wniosku, że chodzi o zachowanie przedsiębiorcy, które godzi w interesy grupy osób stanowiących określony zbiór. Rezultaty tej wykładni modyfikuje zastrzeżenie, że nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma interesów indywidualnych. Sąd Najwyższy stanął na stanowisku, że przy konstruowaniu pojęcia „ zbiorowego interesu konsumentów ” nie można opierać się tylko i wyłącznie na tym, czy oceniana praktyka przedsiębiorcy skierowana jest do „ nieoznaczonego z góry kręgu podmiotów ”. Wystarczające powinno być w jego ocenie ustalenie, że zachowanie przedsiębiorcy nie jest podejmowane w stosunku do zindywidualizowanych konsumentów, lecz względem członków danej grupy (określonego kręgu podmiotów), wyodrębnionych spośród ogółu konsumentów, za pomocą wspólnego dla nich kryterium. Sąd Najwyższy orzekł też, że „ praktyką naruszającą zbiorowe interesy konsumentów jest (...) takie zachowanie przedsiębiorcy, które podejmowane jest w warunkach wskazujących na powtarzalność zachowania w stosunku do indywidualnych konsumentów wchodzących w skład grupy, do której adresowane są zachowania przedsiębiorcy, w taki sposób, że potencjalnie ofiarą takiego zachowania może być każdy konsument będący klientem lub potencjalnym klientem przedsiębiorcy ”. W rozważanym przypadku doszło do naruszenia interesu publicznego. Oceniane zachowania przedsiębiorcy dotyczą szerokiego kręgu najsłabszych uczestników rynku, jakimi są konsumenci. Dotyczą one wszystkich tych osób, które zawarły z nim umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych oraz wszystkich jego potencjalnych klientów. Rozważane działania godzą więc w zbiorowe interesy konsumentów. Stanowią one też zakazane prawem praktyki, gdyż są podejmowane w sposób powtarzalny. Już z samej istoty wzorców umów wynika to, że działania przedsiębiorcy wykorzystującego je jest ustalone, jednakowe, powtarzalne we wszystkich przypadkach. Dodać należy, że zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów ustawa ta reguluje zasady i tryb przeciwdziałania praktykom naruszającym zbiorowe interesy konsumentów, jeżeli praktyki te wywołują lub mogą wywoływać skutki na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. Dla stwierdzenia, że dana praktyka jest niezgodna z art. 24 ww. ustawy wystarczające jest więc wykazanie, że potencjalnie istniało zagrożenie naruszenia interesów konsumentów wskutek zastosowania badanego postanowienia w umowach z konsumentami w przypadku zaistnienia określonych okoliczności. W niniejszym przypadku przedsiębiorca zawarł kwestionowane postanowienia we wzorcach umowy, które znalazły zastosowanie przy zawieraniu z konsumentami umów o świadczenie usług telekomunikacyjnych, a w konsekwencji tego rozważane regulacje zostały wprowadzone do umów faktycznie zawartych z konsumentami. Status przedsiębiorcy Zgodnie z art. 4 pkt. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przez przedsiębiorcę rozumie się przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Z art. 4 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej wynika, że przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, która we własnym imieniu wykonuje działalność gospodarczą. W rozważanym przypadku podmiot będący stroną postępowania bez wątpienia posiada status przedsiębiorcy, gdyż jest to osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą na podstawie 1 Konrad Kohutek w: „Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz”, Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o., Warszawa 2008r., strona 47 11 wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Zachowania niniejszego podmiotu podlegają zatem kontroli dokonywanej na gruncie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Bezprawność działań Kolejną przesłanką, jaka musi zostać spełniona, aby było możliwe stwierdzenie naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, jest bezprawność rozważanego zachowania, co zostanie oddzielnie rozważone w odniesieniu do każdej z praktyk. I 1. Pierwszy z zarzutów dotyczy stosowania postanowienia wzorca umowy, które zostało wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kpc, którego treść jest następująca :„ (...) Wszelkie spory wynikające z umowy będą rozstrzygane przez sąd właściwy dla siedziby Operatora ” oraz „ Wszelkie spory wynikłe z niniejszego regulaminu będą rozstrzygane przez sąd właściwy dla siedziby Operatora ”, co jest niezgodne z art. 24 ust. 1 i 2 pkt. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Pierwsza z regulacji została przez przedsiębiorcę zawarta we wzorze „ Umowy o świadczenie usług internetowych przez firmę Inter-PC ”, natomiast druga z nich w „ Regulaminie świadczenia usług internetowych przez firmę Inter-PC ”, konsekwencją czego było stosowanie powyższego unormowania w umowach telekomunikacyjnych faktycznie zawieranych z konsumentami. Oba postanowienia nieznacznie różnią się pomiędzy sobą jedynie w warstwie językowej, jednakże zakres ich regulacji i skutek ich wprowadzenia jest tożsamy, co przy uwzględnieniu faktu, że normują one treść tych samych stosunków prawnych powoduje, że należy je traktować jako jedną regulację. Zakwestionowane przez Prezesa Urzędu klauzule są podobne do postanowień uznanych przez Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwany dlaej także SOKiK) za niedozwolone, w których za właściwy uznano sąd w konkretnym mieście wybranym wedle miejsca siedziby przedsiębiorcy. Postanowienia tej treści wpisano do rejestru odpowiednio pod numerami 604, 637, 1033, 1034, 1184, a ich treść jest następująca: - „ Spory wynikłe w trakcie obowiązywania niniejszej umowy podlegają orzecznictwu Sądów Gospodarczych w Krakowie ”, które zostało uznane na mocy wyroku SOKiK z dnia 17 października 2005r. (sygn. akt XVII AmC 75/04), - „ W razie wyniknięcia sporu na tle wykonania niniejszej umowy sądem właściwym rzeczowo będzie Sąd Rejonowy w Gorlicach ”, które zostało uznane na mocy wyroku SOKiK z dnia 19 kwietnia 2005r. (sygn. akt XVII AmC 23/05), - „ Właściwym do rozstrzygania sporów wynikających z niniejszego Regulaminu jest Sąd Powszechny właściwy dla siedziby operatora ”, które zostało uznane na mocy wyroku SOKiK z dnia 21 listopada 2006r. (sygn. akt XVII AmC 138/05), - „ W przypadkach spornych z tytułu niniejszej umowy, rozstrzygać będą Sądy właściwe dla siedziby Operatora ”, które zostało uznane na mocy wyroku SOKiK z dnia 21 listopada 2006r. (sygn. akt XVII Amc 138/05), - „ Wszelkie spory mogące wyniknąć z umowy pomiędzy klientem a NetArt, którym nie uda się zapobiec w drodze postępowania reklamacyjnego, rozstrzygane będą przez sąd powszechny, właściwy dla siedziby NetArt ", które zostało uznane na mocy wyroku SOKiK z dnia 23 października 2006r. (sygn. akt XVII AmC 141/05). We wszystkich przywołanych przypadkach przewidziano, że sądem właściwym do rozstrzygania ewentualnych sporów powstałych na tle umów o świadczenie usług telekomunikacyjnych będzie sąd wyznaczony według tylko jednego z kryteriów określonych 12 w Kodeksie postępowania cywilnego. Wobec tego wskazane klauzule można było uznać za tożsame. Niniejsze postanowienia został uznane przez SOKiK za niezgodne z art. 385 1 § 1 Kc, który stanowi, że postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Powyższe zastrzeżenie nie dotyczy postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. SOKiK orzekł także, że ww. postanowienia naruszają art. 385 3 pkt 23 Kc, wedle którego za niedozwolone uważa się postanowienia, które wyłączają jurysdykcję sądów polskich lub poddają sprawę pod rozstrzygnięcie sądu polubownego polskiego lub zagranicznego albo innego organu, a także narzucają rozpoznanie sprawy przez sąd, który wedle ustawy nie jest miejscowo właściwy. Właściwość miejscowa sądu, który jest kompetentny do rozstrzygania sporów cywilnych, została określona w przepisach ustawy Kodeksu postępowania cywilnego. Zasadniczo, zgodnie z art. 27 ust. 1 Kpc, powództwo wytacza się przed sądem właściwym ze względu na miejsce zamieszkania lub siedziby pozwanego. W rozważanej sprawie, stosownie do tego przepisu, gdyby z powództwem występował przeciwko konsumentowi przedsiębiorca, musiałby to zrobić przed sądem oznaczonym wedle miejsca zamieszkania konsumenta. Gdyby do sądu wystąpił konsument, musiałby uczynić to przed sądem wyznaczonym według siedziby przedsiębiorcy. Stosownie do art. 34 Kpc w sprawach o ustalenie istnienia umowy, jej wykonanie, rozwiązanie lub unieważnienie, jak też o odszkodowanie z powodu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy można wytoczyć także przed sądem wyznaczonym według miejsca wykonania umowy. Kwestionowane zapisy umowne są tożsame z przytoczonymi klauzulami abuzywnymi za względu na to, że ograniczają możliwość wyboru sądu, który zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego należało uznać za właściwy do rozstrzygnięcia sporu powstałego na tle umowy. Dodatkowo podkreślić trzeba, że za niezgodne z art. 385 3 pkt 23 Kc uznaje się postanowienia, które nie tylko wyłączają właściwość sądu wyznaczonego według przepisów Kodeksu postępowania cywilnego w ogóle, ale też te, które ograniczają zakres możliwości przewidzianych w tej ustawie, w wyniku czego sytuacja konsumentów ulega pogorszeniu. W rozważanej sprawie klauzule stosowane przez przedsiębiorcę godzą w interesy konsumentów w ten sposób, że każdorazowo narzuca się konieczność wytoczenia powództwa przed sądem wyznaczonym według siedziby przedsiębiorcy. W związku z tym zostaje wyłączona możliwość wytoczenia powództwa przed sądem właściwym ze względu na miejsce zamieszkania konsumenta. W toku postępowania przedsiębiorca podał, że nie narzuca rozpoznania sprawy przez sąd, który nie jest rzeczowo lub miejscowo niewłaściwy, a jednocześnie wyznaczenie jako właściwego sądu oznaczonego wedle miejsca siedziby operatora nie stanowi o pokrzywdzeniu konsumenta, gdyż operator działa na niewielkim obszarze, z czym wiąże się to, że zarówno jego siedziba, jak i miejsce zamieszkania konsumenta wskazują na właściwość tego samego sądu. Zważyć jednak trzeba, że może zajść sytuacja, w której konsument ma inne miejsce zamieszkania, niż to, którego dotyczy umowa. W takim przypadku sądem wyznaczonym wedle właściwości głównej w przypadku wystąpienia przedsiębiorcy przeciwko jego kontrahentowi, byłby sąd miejsca zamieszkania konsumenta, który byłby inny, niż sąd właściwy dla przedsiębiorcy, jak i według miejsca wykonania umowy. W rozważanym przypadku jednoznacznie wskazano, że sądem właściwym jest sąd miejsca siedziby przedsiębiorcy, choć zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego siedziba nie jest kategorią odnoszącą się do osób fizycznych. W rejestrze postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone figuruje wiele klauzul, na mocy których uznano za właściwy sąd w konkretnym mieście albo wyznaczony według jednego kryterium, w sposób węższy, niż uczyniono to w 13 Kodeksie postępowania cywilnego. Zgodnie z bogatym orzecznictwem SOKiK postanowienia, na mocy których dochodzi do ograniczenia możliwość wyboru sądu innego niż wymieniony w umowie, są uznawane za niezgodne z art. 385 1 § 1 Kc i z art. 385 3 pkt. 23 Kc, a z uwagi na tożsamość rozważanych klauzul z przywołanymi postanowieniami wpisanymi do rejestru należało stwierdzić, że doszło do naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 pkt. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W toku niniejszego postępowania przedsiębiorca podnosił również argument, zgodnie z którym nie można w odniesieniu do niego orzekać o stosowaniu praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów polegających na posługiwaniu się klauzulami abuzywnymi wpisanymi do rejestru, gdyż w odniesieniu do niego nigdy nie zapadł wyrok o uznaniu określonych postanowień wzorców umowy za niedozwolone. W związku z tym należy wskazać, że Prezes Urzędu może stwierdzić stosowanie przez przedsiębiorcę praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów polegającej na posługiwaniu się postanowieniem wzorca umownego, które zostało wpisane do rejestru, bez względu na to, czy wpis dotyczy tego przedsiębiorcy, przeciwko któremu jest prowadzone postępowanie, czy też nie. Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 02. 12. 2005r. (sygn. akt VI ACa 760/05) wskazał, że zgodnie z art. 23 a ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (t. j. Dz. U. z 2005r. Nr 244, poz. 2080 z późn. zm.) praktyką naruszającą zbiorowe interesy konsumentów jest posługiwanie się postanowieniem wpisanym do rejestru w oderwaniu od zagadnienia, czy wpis do rejestru powstał w związku ze stosowaniem wzorca umowy przez ten podmiot, co do którego bada się stosowanie praktyki. Sąd Apelacyjny w Warszawie wskazał też, że naruszenie interesów konsumentów może nastąpić w wyniku działań podmiotów, które stosują klauzule abuzywne wpisane do rejestru, przy czym wpis do rejestru związany jest z działaniami innych kontrahentów konsumentów. Podobne twierdzenie Sąd Apelacyjny zawarł we wcześniejszym wyroku, tj. w orzeczeniu z dnia 29. 09. 2005r. (sygn. akt VI ACa 381/05), gdzie przywołując stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w uchwale z dnia 19. 12. 2003r. III CZP 95/03 (OSNC 2005/2/25), wskazał, że wyrok uwzględniający powództwo przez uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone i zakazanie ich stosowania ma, zgodnie z art. 479 43 Kpc, od chwili wpisania do odpowiedniego rejestru, skutek także wobec osób trzecich. Zgodnie ze stanowiskiem SOKiK wyrażonym w wyroku z dnia 25. 05. 2005r. (sygn. akt XVII Ama 46/04), dla uznania, iż określona klauzula jest niedozwolonym postanowieniem umownym wpisanym do rejestru klauzul niedozwolonych wystarczy stwierdzenie, że mieści się ona w hipotezie klauzuli wpisanej do rejestru i nie jest konieczna literalna zgodność porównywanych klauzul. Czynnikiem przesądzającym o podobieństwie dwóch klauzul powinien być zatem zamiar, cel, jakiemu ma służyć kwestionowane postanowienie. Jeśli cel utworzenia spornej klauzuli odpowiada celowi sformułowania klauzuli uznanej za niedozwoloną, oba zapisy można uznać za tożsame. Trafność wyżej opisanego stanowiska potwierdził również Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 13. 07. 2006r. (sygn. akt III SZP 3/06). Pomimo, iż powyżej przywołane wyroki zapadły pod rządami ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów z 2000r., to orzecznictwo to należy uznać za aktualne także w bieżącym stanie prawnym. Na gruncie obecnie obowiązującej ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów z 2007r. rozważna kwestia została uregulowania w analogiczny sposób, a zatem nie występują różnice, które nakazywałyby odejście od ustalonej linii orzecznictwa i w konsekwencji tego odmienną ocenę prawną badanego zagadnienia. Przyjęcie zasady formalnej jawności niniejszego rejestru oznacza, że od chwili wpisania do niego określonego postanowienia zakazane jest stosowanie tożsamych postanowień w obrocie konsumenckim i nikt nie może zasłaniać się nieznajomością dokonanych wpisów. Rejestr postanowień wzorców umów uznanych za niedozwolone jest prowadzony przez Prezesa 14 Urzędu. Rejestr ten jest dostępny w wersji elektronicznej na stronie internetowej Urzędu. Na tej podstawie możliwe było przeprowadzenie porównania klauzul kwestionowanych w toku niniejszego postępowania oraz klauzul już wpisanych do rejestru. Rozważania te odnoszą się także do wszystkich poniżej rozważanych praktyk polegających na stosowaniu klauzul wpisanych do rejestru. W toku postępowania przedsiębiorca udokumentował okoliczność zastąpienia kwestionowanych klauzul prorogacyjnych postanowieniami, na mocy których ewentualne spory mają być rozstrzygane przez sąd, którego właściwość będzie ustalona na mocy przepisów Kodeksu postępowania cywilnego. 2. W toku niniejszego postępowania postawiono przedsiębiorcy zarzut naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 pkt. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku ze stosowaniem postanowienia wzorca umowy, które zostało wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kpc o treści: „ Za każdy dzień braku świadczenia usług zgodnie z zasadami określonymi w punkcie 8 niniejszego paragrafu Abonentowi przysługuje zniżka opłaty abonamentowej w wysokości 1/30 dla posiadaczy książeczek abonamentowej i 1/90 dla pozostałych Abonentów; zgodnie z punktem 8 odliczenie to będzie przysługiwało po 3 dniach roboczych od momentu zgłoszenia i nie usunięcia usterki, ale za cały okres braku dostępu do internetu ”. Postanowienie to przedsiębiorca zamieścił w „ Regulaminie świadczenia usług internetowych przez firmę Inter-PC ”, skutkiem czego było jego stosowanie w umowach zawieranych z konsumentami. Odpowiedzialność przedsiębiorcy ograniczono w rozważanej sprawie analogicznie do tego, jak uczyniono to w klauzuli wpisanej do rejestru na mocy wyroku SOKiK z dnia 24. 01. 2006r. (sygn. akt XVII Amc 16/05) pod numerem 648 o treści: „ W przypadku wystąpienia przerw lub zakłóceń w jakości świadczonej usługi, powstałych z winy Cosmosnet i trwających przez okres dłuższy jednorazowo niż 3 dni robocze Abonentowi przysługuje obniżenie opłaty abonamentowej o kwotę równą 1/30 wysokości opłaty abonamentowej za każdy dzień wystąpienia ww. przerw lub zakłóceń ”, którą SOKiK uznał za niezgodną z art. 385 1 § 1 Kc, który stanowi, że postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne) oraz z art. 385 3 pkt. 2 Kc, wedle którego za niedozwolone uznaje się postanowienia wyłączające lub istotnie ograniczające odpowiedzialność względem konsumenta za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania. Rozważane postanowienie jest także tożsame z postanowieniami wpisanymi do rejestru pod numerami 1210 i 1335: - „ Jeżeli przerwy w świadczeniu Usługi Radia i Telewizji Kablowej wystąpiły z ważnych przyczyn, a ich łączny czas w Okresie Rozliczeniowym był krótszy od 48 godzin, rekompensata Abonentowi nie przysługuje ”, które zostało uznane za niedozwolone na mocy wyroku SOKiK z dnia 09. 11. 2005r. (sygn. akt XVII AmC 74/04) oraz - „ Jeżeli taka przerwa potrwa dłużej niż 48 godzin Abonent będzie miał prawo do zwrotu proporcjonalnej części Opłaty abonamentowej ”, które zostało uznane za niedozwolone na mocy wyroku SOKiK z dnia 24. 11. 2006r. (sygn. akt XVII AmC 163/05). Z uwagi na fakt, że porównywane postanowienia można było uznać za tożsame, należało stwierdzić, że w tym przypadku doszło do naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 pkt. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. 15 Ustosunkowując się do postawionych przedsiębiorcy zarzutów wskazał on, że zastrzeżone przez niego kwoty stanowią, zgodnie z dyspozycją przepisów Prawa telekomunikacyjnego, kary umowne, natomiast żaden przepis nie nakazuje konieczności zastrzeżenia możliwości dochodzenia przez konsumentów roszczeń uzupełniających w stosunku do tych kar, a zatem z samych przepisów prawa wynika możliwość ograniczenia odpowiedzialności. Argumentacji tej nie można uznać za słuszną, gdyż art. 104 ust. 1 Prawa telekomunikacyjnego odsyła do przepisów Kodeksu cywilnego, natomiast na jego gruncie zasadą jest pełna odpowiedzialność za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania. Ograniczenia w odpowiedzialności w przepisach Prawa telekomunikacyjnego przewidziano jedynie w odniesieniu do przedsiębiorców wyznaczonych, do których przedsiębiorca będący stroną niniejszego postępowania nie zalicza się. Postanowienie, którego ocenę przeprowadzono w pkt. I 2 zmieniono w ten sposób, że nadano mu treść, zgodnie z którą za każdy dzień przerwy w świadczeniu usług wynikającą z okoliczności, za które operator ponosi odpowiedzialność, abonentowi przysługuje kara umowna w wysokości 1/30 opłaty miesięcznej. W związku z tym, że przedsiębiorca nie ogranicza obecnie odpowiedzialności w przypadku, gdy naruszenie umowy trwało krócej niż 3 dni, należało stwierdzić, że doszło do zaniechania stosowania praktyki opisanej w niniejszym punkcie decyzji. 3. Następny zarzut dotyczy praktyki polegającej na stosowaniu postanowienia wzorca umowy, które zostało wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy Kodeks postępowania cywilnego, którego treść jest następująca: „ W razie niespełnienia warunku określonego w § 8 pkt 1 obowiązuje zasada, że korespondencja Operatora została doręczona prawidłowo i wywołuje skutki prawne ”, co jest niezgodne z art. 24 ust. 1 i 2 pkt. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Ww. postanowienie zostało zawarte w „ Regulaminie świadczenia usług internetowych przez firmę Inter-PC ”, a wskutek wykorzystywania niniejszego wzorca w obrocie konsumenckim, także w umowach o świadczenie usług z zakresu dostępu do internetu. Rozważaną regulację należało uznać za tożsamą z postanowieniami wpisanymi do rejestru na mocy wyroków SOKiK z dnia 16. 04. 2007r. (sygn. akt XVII AmC 43/06) oraz z dnia 20. 05. 2008r. (sygn. akt XVII AmC 107/07) do rejestru odpowiednio pod numerami 1207 i 1482: - „ W przypadku zmiany adresu, każda ze stron zobowiązana jest niezwłocznie pisemnie powiadomić o tym drugą stronę. W przypadku nie powiadomienia o zmianie adresu, korespondencja kierowana na ostatni znany adres będzie uznawana za skutecznie doręczoną ”, - „ Oświadczenia i zawiadomienia Activ Investment przesłane Kupującemu na podany adres do korespondencji uważa się za skutecznie doręczone. Kupujący zobowiązany jest w trakcie trwania niniejszej Umowy do natychmiastowego zawiadomienia Activ Investment o każdej zmianie adresu swego miejsca zamieszkania, pod rygorem uznania za skutecznie doręczone oświadczeń i zawiadomień Activ Investment przesłanych Kupującemu na adres wskazany w niniejszej umowie ”. Postanowienia o przywołanej treści zostały uznane przez sąd za niezgodne z cytowanym już przepisem art. 385 1 § 1 Kc oraz z art. 385 3 pkt. 9 tej ustawy, który stanowi, że za niedozwolone uznaje się postanowienia, które przyznają kontrahentowi konsument uprawnienia do dokonywania wiążącej interpretacji umowy. W związku z tym, że w niniejszym przypadku analogicznie zastrzeżono domniemanie doręczenia konsumentowi korespondencji dotyczącej wiążącej go umowy, choć konstrukcji 16 takiej nie przewiduje żaden przepis normujący rozważane stosunki prawne, porównywane klauzule należało uznać za tożsame, a posługiwanie się nimi za niezgodne z art. 24 ust. 1 i 2 pkt. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Na uwzględnienie nie zasługuje też argument podnoszony przez przedsiębiorcę, który twierdził, że kwestionowana regulacja nie jest stosowana w zawieranych przez niego umowach, gdyż pochodzi z regulaminu. Dokument będący regulaminem stanowi część umowy jako takiej, a jej podział na poszczególne części jest kwestią techniczną, porządkową. Przedsiębiorca sam przyznał, że regulamin stanowi integralną część umowy, a więc podniesiona przez niego kwestia nie ma żadnego znaczenia dla sprawy w badanym kontekście. Przedsiębiorca podniósł również, że zastosowana przez niego fikcja doręczenia jest oparta na analogicznych zasadach przewidzianych w zapisach ustaw dotyczących chociażby doręczania pism procesowych i jest stosowana w obrocie w sposób powszechny. W tym miejscu należy jednak zwrócić uwagę, że w przepisach procesowych instytucję doręczenia zastępczego stosuje się w przypadku doręczeń pism urzędowych, sądowych wysyłanych w związku z prowadzonymi postępowaniami, a stosuje się ją, aby zapewnić skuteczność prowadzonych postępowań. Fikcja taka nie odnosi się do doręczeń pism przesyłanych przez strony umów w prywatnych relacjach między nimi nawiązywanych na gruncie umów cywilnoprawnych. W związku z tym nie było podstaw do przyjęcia za zasadne złożonych przez przedsiębiorcę wyjaśnień również i w tym zakresie. W toku postępowania przedsiębiorca udokumentował fakt całkowitego wyeliminowania z obrotu regulacji rozważanej w punkcie I 3 niniejszej decyzji. 4. Kolejny zarzut odnosi się do praktyki polegającej na stosowaniu postanowienia wzorca umowy, które zostało wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy Kodeks postępowania cywilnego, którego treść jest następująca: „ Operator ma prawo raz w roku zmienić wysokość opłaty abonamentowej o kwotę stanowiącą iloczyn dotychczasowej opłaty abonamentowej pomnożony przez wskaźnik inflacji ogłoszony przez GUS za rok ubiegły. Taka zmiana ceny nie stanowi zmiany dotychczasowej umowy lub cennika, nie wymaga formy pisemnej, musi być jednak ogłoszona na miesiąc przed zmianą ceny. Takie ogłoszenie zmiany ceny na stronie firmowej www.interpc.pl wyczerpuje obowiązki Operatora w powyższym zakresie. (...) ”, co jest niezgodne z art. 24 ust. 1 i 2 pkt. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Niniejsze postanowienie zawarto w „ Regulaminie świadczenia usług internetowych przez firmę Inter-PC ”, a w konsekwencji tego było ono stosowane także w umowach faktycznie zawieranych z konsumentami. Przedmiotowe postanowienie zostało uznane za tożsame z następującą klauzulą uznaną za niedozwoloną na mocy wyroku SOKiK z dnia 19. 01. 2005r. (sygn. akt XVII AmC 2/04), która została wpisana do rejestru pod numerem 401: „ O zmianie opłaty Operator jest zobowiązany poinformować Abonenta z czternastodniowym wypowiedzeniem poprzez zamieszczenie informacji na kanale informacyjno-planszowym, w formie ogłoszeń za budynkach lub pisemnie. Za takie powiadomienie uważa się również przesłanie druków opłat z nadrukowaną nową ceną ”. SOKiK orzekł, że niniejsze postanowienie jest niezgodne z art. 385 1 § 1 Kc, którego treść przytoczono we wcześniejszej części decyzji. Sąd zważył, że w związku z tym, iż na podstawie art. 384 Kc konsument jest uprawniony do odstąpienia od umowy w przypadku zmiany jej warunków, bardzo ważną kwestią jest kwestia właściwego powiadomienia o wprowadzanych zmianach. Powyższy zapis może jednak powodować utrudnienia lub też pozbawić konsumenta możliwości odstąpienia od umowy. Sposoby 17 powiadomienia wymienione w regulacji nie gwarantują, że informacja do konsumenta dotrze. Jednocześnie w takim przypadku nie jest możliwe określenie daty zapoznania się abonenta z informacją o planowanych zmianach, a jest to ważne zwłaszcza w sytuacji, gdy określony zostaje termin, w którym konsument powinien złożyć oświadczenie. Ponadto zawiadomienie o zmianie warunków umowy powinno nastąpić na piśmie, a jedynie dodatkowo może dojść do tego w innych formach. W niniejszym przypadku przedsiębiorca identycznie ukształtował rozważaną materię, co spowodowało powstanie analogicznych zagrożeń dla konsumentów, jak w przypadku ocenionym przez SOKiK. W związku z tym należało stwierdzić, że obie porównywane regulacje są tożsame, a niniejszą praktykę należało uznać za niezgodną z art. 24 ust. 1 i 2 pkt. 1 ustawy ochronie konkurencji i konsumentów. W związku z zastrzeżeniem przez przedsiębiorcę na późniejszym etapie wymogu pisemnego informowania o planowanej zmianie, należało stwierdzić zaniechanie stosowania praktyki opisanej w pkt. I 4 niniejszej decyzji. 5. Kolejny zarzut rozważany w ramach niniejszego postępowania dotyczy stosowania postanowienia wzorca umowy, które zostało wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego, którego treść jest następująca: „ Operator odpowiada za przerwy w świadczeniu usług o ile łącznie spełnione są następujące warunki: (...) trwały nie krócej niż 3 dni robocze ”, co jest niezgodne z art. 24 ust. 1 i 2 pkt. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Niniejsze postanowienie zawarto w „ Regulaminie świadczenia usług internetowych przez firmę Inter-PC ”, a także było ono wykorzystywane w umowach o świadczenie usług z zakresu dostępu do internetu zawieranych z konsumentami. Podobne konstrukcje do tej, którą przewidziano w przytoczonej regulacji, tj. konstrukcje, na mocy których odpowiedzialność przedsiębiorcy wyłączano, gdy nieprawidłowości trwały krócej, niż określony w umowie termin, zastosowano w postanowieniach figurujących w rejestrze pod numerami 648, 1210 i 1335: - „ W przypadku wystąpienia przerw lub zakłóceń w jakości świadczonej usługi, powstałych z winy Cosmosnet i trwających przez okres dłuższy jednorazowo niż 3 dni robocze Abonentowi przysługuje obniżenie opłaty abonamentowej o kwotę równą 1/30 wysokości opłaty abonamentowej za każdy dzień wystąpienia ww. przerw lub zakłóceń ”, które zostało uznane za niedozwolone na mocy wyroku SOKiK z dnia 24. 01. 2006r. (sygn. akt XVII Amc 16/05), - „ Jeżeli przerwy w świadczeniu Usługi Radia i Telewizji Kablowej wystąpiły z ważnych przyczyn, a ich łączny czas w Okresie Rozliczeniowym był krótszy od 48 godzin, rekompensata Abonentowi nie przysługuje ”, które zostało uznane za niedozwolone na mocy wyroku SOKiK z dnia 09. 11. 2005r. (sygn. akt XVII AmC 74/04) oraz - „ Jeżeli taka przerwa potrwa dłużej niż 48 godzin Abonent będzie miał prawo do zwrotu proporcjonalnej części Opłaty abonamentowej ”, które zostało uznane za niedozwolone na mocy wyroku SOKiK z dnia 24. 11. 2006r. (sygn. akt XVII AmC 163/05). Wskutek wprowadzenia do umów rozważanych regulacji doszło do ograniczenia odpowiedzialności przedsiębiorców za niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy, co jak orzekł SOKiK jest niezgodne z art. 385 1 § 1 Kc. Jest to również sprzeczne z art. 385 3 pkt 2 Kc, który stanowi, że za niedozwolone postanowienia uznaje się klauzule wyłączające lub istotnie ograniczające odpowiedzialność względem konsumenta za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania. 18 Z uwagi na fakt, że porównywane postanowienia można było uznać za tożsame, uzasadnione jest stwierdzenie, że w tym przypadku doszło do naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 pkt. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W toku postępowania przedsiębiorca udokumentował fakt, że z rozważanego w tym punkcie decyzji postanowienia wyeliminował pierwotnie występujący w nim warunek i tym samym usunął wyłączenie odpowiedzialności, gdy nieprawidłowości trwające krócej niż 3 dni. 6. Następny rozważany zarzut dotyczy stosowania postanowienia wzorca umowy, które zostało wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy Kodeks postępowania cywilnego, którego treść jest następująca: „ Za początek przerwy przyjmuje się moment zgłoszenia Administratorowi przerwy w świadczeniu usług przy czym nie prędzej niż w momencie udostępnienia przyłącza Administratorowi. (...) ”, co uznano za niezgodne z art. 24 ust. 1 i 2 pkt. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Postanowienie to zawarto w „ Regulaminie świadczenia usług internetowych przez firmę Inter- PC ”, jak i w umowach faktycznie zawartych z konsumentami z jego wykorzystaniem. Na mocy niniejszego postanowienia przedsiębiorca określił jako moment początkowy, od którego jest liczona awaria i wynikające z tego należne konsumentom upusty, jako moment zgłoszenia mu zaistnienia nieprawidłowości. W związku z tym, że za początek przerwy uznaje się moment jej zgłoszenia, obniżka abonamentu nie przysługuje za okres sprzed zgłoszenia. W ten sposób dochodzi do ograniczenia odpowiedzialności przedsiębiorcy za niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy. Analogiczną konstrukcję przyjęto w ocenionej przez SOKiK klauzuli, która na mocy wyroku SOKiK z dnia 16. 05. 2007r. (sygn. akt XVII Amc 1/07 została wpisana do rejestru pod numerem 1169, w związku z uznaniem jej za niezgodną art. 385 1 § 1 Kc, jak również z 385 3 pkt. 2 Kc, a której treść jest następująca: „ Za moment, od którego liczona jest przerwa w braku sygnału przyjmuje się datę pisemnego zgłoszenia ”. W obu przypadkach przedsiębiorcy wyłączyli możliwość dochodzenia należności wynikających z braku właściwego wykonania umowy w okresie przed zgłoszeniem nieprawidłowości, co zadecydowało o możliwości uznania obu postanowień za tożsame. Odnosząc się do zarzutu rozważanego w tym punkcie decyzji przedsiębiorca wyjaśnił, że rozważana regulacja została skonstruowana w ten sposób, że za początek przerwy w świadczeniu usług uznaje się chwilę zgłoszenia nieprawidłowości operatorowi, z uwagi na trudności dowodowe, które mogą wiązać się z określeniem faktycznego (rzeczywistego) momentu zaistnienia przerwy. Zapis ten nie wyłącza jego zdaniem przeciwdowodu na okoliczność, że przerwa rozpoczęła się wcześniej. Zważyć trzeba, że sporna regulacja wywoływałaby określony w niej skutek nawet wówczas, gdyby przedsiębiorcy był znany dokładny, wcześniejszy moment początku awarii, inny niż termin jej zgłoszenia przez konsumenta, co powoduje, że wyjaśnienia przedsiębiorcy nie mogą zostać przyjęte za wystarczające do podjęcia odmiennej oceny rozważanej kwestii. W świetle przedstawionych okoliczności należało stwierdzić, że w tym przypadku doszło do naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 pkt. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Przedsiębiorca poinformował w toku postępowania, że regulacja rozważana w ramach niniejszego punktu decyzji została zmieniona w ten sposób, że zastrzeżono w niej, iż przedsiębiorca odpowiada za cały czas trwania awarii, a chwilę zgłoszenia awarii przyjmuje się za moment początkowy jedynie w przypadku, gdy nie da się go ustalić w inny sposób. 19 II. Kolejny z rozważanych zarzutów dotyczy stosowania praktyki polegającej na naruszaniu obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji, do czego doszło w wyniku niezawierania w umowach z konsumentami o świadczenie usług z zakresu dostępu do internetu informacji na temat możliwości rozwiązania ewentualnego sporu powstałego na tle umowy w drodze mediacji lub poddania go pod rozstrzygnięcie sądu polubownego, wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 56 ust. 3 pkt. 8 ustawy Prawo telekomunikacyjne, co jest niezgodne z art. 24 ust. 1 i 2 pkt. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Obowiązek zamieszczania takich informacji w umowach telekomunikacyjnych spoczywa na przedsiębiorcach na mocy art. 56 ust. 3 pkt 8 Prawa telekomunikacyjnego. Pozbawienie konsumentów wiedzy na temat przysługujących im uprawnień powoduje faktyczne ograniczenie możliwości podjęcia przez nich działań w określonym trybie. Konsumenci nie mając świadomości tego, że spory powstałe na tle umów telekomunikacyjnych mogą być rozstrzygane w drodze polubownej, bez konieczności udawania się do sądu powszechnego, najprawdopodobniej nie skorzystają z przewidzianych prawem instrumentów. Badane umowy zawarte przez przedsiębiorcę, jak i regulamin będący załącznikiem do nich, nie zawierają żadnych wskazówek w niniejszym zakresie. W związku z tym należało stwierdzić, że przedsiębiorca dopuścił się naruszenia art. 56 ust. 3 pkt 8 Prawa telekomunikacyjnego. W czasie trwania przedmiotowego postępowania przedsiębiorca poinformował, że rozważane umowy uzupełnił o informację na temat możliwości rozwiązania sporu w drodze mediacji lub przed sądem polubownym. Zaniechanie stosowania przez przedsiębiorcę praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów wskazanych w punkcie I i II decyzji W toku niniejszego postępowania przedsiębiorca przedstawił zmieniony wzór umowy oraz regulamin, z których wyeliminowano ww. zakwestionowane regulacje i które uzupełniono o wymagane informacje w wyżej opisanym zakresie. W związku ze wprowadzeniem zmodyfikowanych wzorców do obrotu przy zawieraniu nowych umów w sierpniu 2008r. oraz z uwagi na fakt, że przedsiębiorca zmienił umowy wcześniej zawarte z wykorzystaniem wzorców obejmujących zakwestionowane regulacje z dniem 01. 10. 2008r. należało stwierdzić, że doszło do zaniechania stosowania przez niego praktyk opisanych w punktach I - II niniejszej decyzji, co nastąpiło właśnie z dniem 01. 10. 2008r. Stąd należało orzec, jak w sentencji tej decyzji. III. 1. W toku niniejszego postępowania postawiono przedsiębiorcy zarzut naruszania obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji, do czego mogło dojść w wyniku niezawierania w umowach z konsumentami o świadczenie usług z zakresu dostępu do internetu informacji na temat wysokości kar umownych należnych konsumentom w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania usługi telekomunikacyjnej, wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 56 ust. 3 pkt. 6 ustawy Prawo telekomunikacyjne, co może być niezgodne z art. 24 ust. 1 i 2 pkt. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Brak stosownych informacji w niniejszym zakresie powoduje, że konsumenci nie mają świadomości kwot jakiej wysokości mogą domagać się w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania umowy od przedsiębiorców. Wprawdzie zgodnie z art. 104 Prawa telekomunikacyjnego zakres odpowiedzialności przedsiębiorców telekomunikacyjnych kształtują przepisy Kodeksu cywilnego, a zatem nie powinna ona zasadniczo doznawać ograniczeń, zwłaszcza w kontaktach z konsumentami, to możliwe jest pogodzenie obu 20 kwestii. Jak ustalono w toku przedmiotowego postępowania zawierane przez przedsiębiorcę umowy obejmowały regulacje odnoszące się do kwot należnych konsumentom na wypadek niewykonania lub nienależytego wykonania umowy. Tym samym należało stwierdzić, że w badanych umowach zawarto informację na temat należnych konsumentom kar umownych, a w konsekwencji tego należało uznać, że postawiony przedsiębiorcy zarzut naruszenia art. 56 ust. 3 pkt. 6 Prawa telekomunikacyjnego, a poprzez to art. 24 ust. 1 i 2 pkt. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów jest bezzasadny. Na mocy art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (zwanego dalej także Kpa), gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny staje się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o jego umorzeniu. Na tej podstawie należało orzec, jak w pkt. III 1 sentencji niniejszej decyzji. 2. Kolejny z zarzutów postawionych w ramach niniejszego postępowania dotyczy naruszania obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji, do czego mogło dojść w wyniku niezawierania w umowach z konsumentami o świadczenie usług z zakresu dostępu do internetu informacji na temat trybu postępowania reklamacyjnego, wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 56 ust. 3 pkt. 7 ustawy Prawo telekomunikacyjne, co może być niezgodne z art. 24 ust. 1 i 2 pkt. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Nałożenie na przedsiębiorców obowiązku podawania w umowach pełnych i nie wprowadzających w błąd informacji o trybie reklamacyjnym służy zapewnieniu konsumentom źródła wiedzy na temat przysługujących im uprawnień, spoczywających na nich obowiązków, które powinni dopełnić, aby złożyć prawnie skuteczną reklamację, a także odpowiadających im obowiązków i praw przedsiębiorcy. Nie dostosowując się do nakazu płynącego z art. 56 ust. 3 pkt 7 Prawa telekomunikacyjnego przedsiębiorca pozbawia konsumentów wiedzy koniecznej do ich prawidłowego, świadomego i czynnego uczestniczenia w rynku, czym przyczynia się do pogorszenia, osłabienia ich sytuacji, a tym samym godzi w ich interesy. Analiza zgromadzonych dokumentów wykazała, że przedsiębiorca uregulował kwestie składania reklamacji, ciążących na stronach umowy obowiązkach wiążących się z tym oraz przysługujących im uprawnieniach w regulaminie, co powoduje, że postawiony przedsiębiorcy zarzut naruszenia art. 56 ust. 3 pkt. 7 Prawa telekomunikacyjnego, a poprzez to art. 24 ust. 1 i 2 pkt. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów jest bezzasadny. Konsekwencja tego jest konieczność zastosowania art. 105 § 1 Kpa, na mocy którego umarza się niniejsze postępowanie w zakresie określonym w pkt. III 2. 3. Kolejna z praktyk rozważanych w ramach niniejszego postępowania dotyczy stosowania w „ Regulaminie świadczenia usług internetowych przez firmę Inter-PC ” oraz w umowach o świadczenie usług z zakresu dostępu do internetu zawieranych z konsumentami postanowienia wzorca umowy, które zostało wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy Kodeks postępowania cywilnego, którego treść jest następująca: „ Podane w punkcie 9 obniżenie opłaty abonamentowej wyczerpuje odpowiedzialność Operatora za ewentualne szkody spowodowane brakiem świadczenia usług ” , co może być niezgodne z art. 24 ust. 1 i 2 pkt. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Na mocy niniejszej regulacji przedsiębiorca ograniczył swą odpowiedzialność jedynie do kwoty odpowiadającej wysokością 1/30 lub 1/90 abonamentu za każdy dzień nieprawidłowości w zależności od długości okresu rozliczeniowego wskazując, że kwota ta wyczerpuje całość roszczeń, jakie mogą być wysuwane przez konsumenta. Postępowanie w niniejszym zakresie należało umorzyć z uwagi na to, że zastrzeżone przez przedsiębiorcę postanowienie określa kary umowne przewidziane w Prawie telekomunikacyjnym, jak i ze 21 względu na to, że w rejestrze nie figuruje żadna klauzula, z którą rozważane postanowienie mogłoby zostać uznane za tożsame. 4. Następny z zarzutów dotyczy praktyki polegającej na posługiwaniu się w „ Regulaminie świadczenia usług internetowych przez firmę Inter-PC ” oraz w umowach o świadczenie usług z zakresu dostępu do internetu zawieranych z konsumentami regulacją o treści: „ O wszelkich zmianach Regulaminu i Cennika Operator obowiązany jest powiadomić Abonentów w terminie nie krótszym niż 30 dni przed wejściem w życie przez udostępnienie nowego Regulaminu lub Cennika w siedzibie firmy oraz przez ogłoszenie treści nowego Regulaminu lub Cennika na stronie: www.interpc.pl ”, która jest niezgodna z art. 59 ust. 2 i z art. 61 ust. 5 pkt. 1 Prawa telekomunikacyjnego, posługiwanie się którą jest niezgodne z art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Na mocy przedmiotowego postanowienia przedsiębiorca zastrzegł, że o zmianach regulaminu i cennika będzie powiadamiał abonentów w ten sposób, że nowe dokumenty będą udostępniane w jego biurze oraz poprzez upublicznienie na stronie internetowej. Stosownie do art. 61 ust. 5 pkt. 1 Prawa telekomunikacyjnego w razie podwyższenia cen usług telekomunikacyjnych dostawca jest obowiązany do powiadomienia o tym abonentów na piśmie. Podobnie sytuacja kształtuje się w odniesieniu do zmiany regulaminu, czego dotyczy art. 59 ust. 2 Prawa telekomunikacyjnego, który stanowi, że dostawca usług telekomunikacyjnych powiadamia abonenta o każdej zmianie regulaminu. Uwzględniając w tym miejscu regulacje wynikające z art. 384 1 w zw. z art. 384 Kc należy, stwierdzić, że powiadomienie, o którym jest mowa w art. 59 ust. 2 Prawa telekomunikacyjnego musi obejmować doręczenie konsumentowi na piśmie zmienianego wzorca. Wprawdzie w regulacji zastosowanej przez przedsiębiorcę przewidziano tryb informowania o planowanych zmianach inny, niż wynikający z ww. przepisów prawa, to nie wyklucza on jednak spełnienia obowiązków w nich określonych. Z tego względu postępowanie w niniejszym zakresie należało umorzyć, jako bezprzedmiotowe. 5. Kolejny z zarzutów rozważanych w ramach niniejszego postępowania dotyczy stosowania przez przedsiębiorcę praktyki polegającej na posługiwaniu się w „ Regulaminie świadczenia usług internetowych przez firmę Inter-PC ” oraz w umowach o świadczenie usług z zakresu dostępu do internetu zawieranych z konsumentami następującymi postanowieniami: - „ Za prace związane z podłączeniem Abonent uiści jednorazową opłatę zgodnie z cennikiem dostępnym na firmowej stronie Operatora www.interpc.pl i wynoszącą ..... zł ”, - „ Abonent zobowiązuje się do terminowego uiszczania opłaty abonamentowej za świadczone usługi w wysokości ..... zł słownie: ....... 00/100 i podanej w cenniku dostępnym na firmowej stronie Operatora www.interpc.pl ”, - „ Wysokość opłat za powyższe usługi określa cennik dostępny na firmowej stronie Operatora www.interpc.pl ” , - „Zakres wykonywanych przez Operatora usług, wysokość opłat za powyższe usługi oraz zasady ich naliczania określa Cennik, dostępny na firmowej stronie Operatora www.interpc.pl ”, - „ Aktualny cennik i regulamin dostępne są w Biurze Operatora oraz na firmowej stronie Operatora www.interpc.pl ” , oraz we wzoru „Umowy o świadczenie usług internetowych przez firmę Inter-PC” i w umowach o świadczenie usług z zakresu dostępu do internetu zawieranych z konsumentami następującym postanowieniem: „Aktualny cennik i regulamin dostępne są w Biurze Operatora oraz na firmowej stronie Operatora www.interpc.pl ” , które mogą być niezgodne z art. 61 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 16 lipca 2004r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 z późn. zm.), co może być niezgodne z art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. 22 Stosownie do art. 61 ust. 4 Prawa telekomunikacyjnego cennik jest podawany do publicznej wiadomości oraz jest nieodpłatnie dostarczany abonentowi wraz z umową, natomiast zgodnie z art. 61 ust. 5 tej ustawy w razie podwyższenia cen usług telekomunikacyjnych dostawca jest obowiązany do powiadomienia o tym abonentów na piśmie. Wyżej przytoczone regulacje stosowane przez przedsiębiorcę, choć nie stanowią przeniesienia na grunt umów postanowień wynikających z przywołanych przepisów prawa, to nie wyłączają też dopełnienia przez przedsiębiorcę tych obowiązków. W związku z tym, że przytoczone regulacje nie mogą zostać uznane za niezgodne z art. 61 ust. 4 i 5 Prawa telekomunikacyjnego, postępowanie w tym zakresie należało umorzyć, jako bezprzedmiotowe. IV. Zgodnie z art. 106 ust. 1 pkt. 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urzędu może skorzystać z uprawnienia do nałożenia na przedsiębiorcę stosującego praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów kary pieniężnej w wysokości nie większej niż 10% przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary. Kara taka może być nałożona bez względu na to, czy przedsiębiorca dopuścił się naruszenia umyślnie, czy też nieumyślnie. Stosownie do art. 111 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przy ustalaniu wysokości kar pieniężnych, w tym kar określonych w art. 106 tej ustawy, należy uwzględnić w szczególności okres, stopień oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy, a także uprzednie naruszenie przepisów ustawy. Kara nakładana przez Prezesa Urzędu na przedsiębiorcę, który dopuścił się stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów służy podkreśleniu naganności ocenianego zachowania. Przedsiębiorca, jako profesjonalista powinien wiedzieć, że określając warunki umowne nie może stosować klauzul uznanych za abuzywne, ani w żaden inny sposób godzić w interesy konsumentów. Orzeczona kara powinna stanowić dolegliwość dla uczestnika niniejszego postępowania, tak aby jej nałożenie skutkowało w przyszłości zapobieżeniem zaistnienia podobnych sytuacji. W opinii Prezesa Urzędu należy podkreślić aspekt edukacyjny i wychowawczy zastosowanego środka oraz wyrazić nadzieję, że odniesie on spodziewany skutek na przyszłość. Poza wymiarem indywidualnym kary, należy zwrócić uwagę na jej wymiar ogólny, funkcję odstraszającą i wychowawczą w stosunku do innych uczestników rynku. Z uwagi na różnorodność stosowanych przez przedsiębiorcę praktyk, konieczne stało się wymierzenie w niniejszym przypadku dwóch kar pieniężnych. 1. Pierwsza z kar pieniężnych określonych w niniejszej decyzji dotyczy stosowania przez przedsiębiorcę praktyki polegającej na stosowaniu postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone. Z uwagi na to, że wpływ na wymiar kary ma wiele czynników, jej wysokość jest wynikiem ustaleń poczynionych na kilku etapach. Podstawą obliczenia wysokości niniejszej kary jest przychód osiągnięty przez przedsiębiorcę w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary, tj. w 2008r. Przychód osiągnięty przez przedsiębiorcę w 2008r. wyniósł [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt I 1 Załącznika Nr 1), w związku z czym maksymalna kara, jaka mogłaby w niniejszym przypadku zostać wymierzona, to [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt I 2 Załącznika Nr 1). W oparciu o osiągnięty przez przedsiębiorcę przychód ustalono kwotę bazową stanowiącą punkt wyjścia dla dalszych obliczeń, którą ustalono na poziomie 4 272 zł (słownie: czterech 23 tysięcy dwustu siedemdziesięciu dwóch złotych), co stanowi [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt II 1 a Załącznika Nr 1) przychodu osiągniętego przez przedsiębiorcę. Na wysokość tej kwoty miał wpływ fakt, że niniejsza kara dotyczy stosowania praktyki polegającej na posługiwaniu się klauzulami wpisanymi do rejestru. Praktyka ta trwała przeszło rok, wobec czego należało ją zaklasyfikować jako długotrwałą. W związku z tym, że regulacja kwestionowana w pkt. I 1 niniejszej decyzji, to klauzula prorogacyjna, oceniono ją jako regulację o mniejszej wadze. Postanowienia kwestionowane w pkt. I 2, 5 i 6 dotyczyły zasad odpowiedzialności przedsiębiorcy, a zatem należało ocenić je jako regulacje o stosunkowo doniosłym znaczeniu i wadze, lecz z drugiej strony były to postanowienia zawierające regulacje na wypadek wystąpienia określonych okoliczności, a więc mogące faktycznie znaleźć zastosowanie w odniesieniu do mniejszej ilości umów, niż ogólna. Za postanowienie o stosunkowo dużym znaczeniu uznano też regulację wskazaną w pkt. I 4 niniejszej decyzji, na mocy której dopuszczono zmianę ceny bez konieczności zachowania odpowiednich wymogów dla zmiany umowy. Jako regulację o mniejszej wadze, niż ww. uznano postanowienie z pkt. I 3, w którym przyjęto domniemanie doręczenia konsumentom kierowanej do nich korespondencji. Wszystkie ww. praktyki były związane z szeroko rozpowszechnionymi usługami, co powodowało, że tym większa ilość osób była zagrożona wskutek ich oddziaływania. Należy też stwierdzić, że badane praktyki ujawniały się na rynku, na którym mamy do czynienia z wielością podmiotów oferujących swe usługi, co powoduje, że konsumenci dysponowali swobodą przy wyborze kontrahenta i oferty. Po ustaleniu kwoty bazowej przystąpiono do analizy, czy w niniejszej sprawie zaszły okoliczności łagodzące i obciążające, które mogłyby mieć wpływ na wymiar kary. Do okoliczności łagodzących, które wystąpiły w niniejszej sprawie, zaliczono fakt aktywnego współdziałania z Prezesem Urzędu w trakcie niniejszego postępowania. Przedsiębiorca nie tylko niezwłocznie odpowiadał na kierowane do niego wezwania, ale też z własnej inicjatywy przekazywał informacje, wyjaśnienia i dokumenty istotne dla niniejszej sprawy, co przyczyniło się do sprawnego przeprowadzenia tego postępowania. Zważono także, że w czasie trwania przedmiotowego postępowania przedsiębiorca zaniechał stosowania praktyki wymienionej w pkt. I. W związku z powyższym kwotę bazową obniżono o 40%. W niniejszej sprawie nie wystąpiły okoliczności obciążające. Na ostatnim etapie sprawdzono, czy kara obliczona w ww. sposób nie przewyższa kary w maksymalnej wysokości, jaka została przewidziana w przepisie art. 106 ust. 1 pkt. 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Sytuacja taka nie ma jednak w niniejszym przypadku miejsca. W wyniku obliczeń przeprowadzonych w wyżej opisany sposób, karę pieniężną z tytułu naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 pkt. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zakresie opisanym w pkt. I 1 – 6 sentencji niniejszej decyzji określono na poziomie 2 563 zł (słownie: dwóch tysięcy pięciuset sześćdziesięciu trzech złotych), co stanowi [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt II 1 b Załącznika Nr 1) przychodu oraz [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt II 1 c Załącznika Nr 1) maksymalnego wymiaru kary. 2. Druga kara określona w niniejszej decyzji dotyczy stosowania przez przedsiębiorcę praktyki polegającej na niedopełnianiu obowiązku informacyjnego w zakresie dotyczącym wskazania na możliwość rozwiązania ewentualnego sporu powstałego na tle umowy w drodze mediacji lub poddania go pod rozstrzygnięcie sądu polubownego. 24 Z uwagi na to, że wpływ na wymiar kary ma wiele czynników, jej wysokość jest wynikiem ustaleń poczynionych na kilku etapach. Podstawą obliczenia wysokości niniejszej kary jest przychód osiągnięty przez przedsiębiorcę w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary, tj. w 2008r. Przychód osiągnięty przez przedsiębiorcę w 2008r. wyniósł [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt I 1 Załącznika Nr 1), w związku z czym maksymalna kara, jaka mogłaby w niniejszym przypadku zostać wymierzona, to [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt I 2 Załącznika Nr 1). W oparciu o osiągnięty przez przedsiębiorcę przychód ustalono kwotę bazową stanowiącą punkt wyjścia dla dalszych obliczeń, którą ustalono na poziomie 485 zł (słownie: czterystu osiemdziesięciu pięciu złotych), co stanowi [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt II 2 a Załącznika Nr 1) przychodu osiągniętego przez przedsiębiorcę. Na wysokość tej kwoty miał wpływ fakt, że niniejsza kara dotyczy stosowania jednej praktyki polegającej na niedopełnianiu obowiązku informacyjnego. Praktyka ta trwała przeszło rok, wobec czego należało ją zaklasyfikować jako długotrwałą. W związku z tym, że praktyka kwestionowana w pkt. II dotyczyła niedopełniania obowiązku informacyjnego względem wszystkich konsumentów będących kontrahentami przedsiębiorcy, powodowała ona niedoinformowanie ich. Jednocześnie jednak nie pociągała ona za sobą ograniczenia zakresu ich uprawnień i dotyczyła okoliczności, które mogły zaistnieć, lecz nie musiały, co powodowało, że faktycznie tylko część z osób mogła ponieść jej negatywne konsekwencje. Niniejsza praktyka była związana z szeroko rozpowszechnionymi usługami, co powoduje, że tym większa ilość osób była zagrożona wskutek jej oddziaływania. Należy też stwierdzić, że badana praktyka ujawniała się na rynku, na którym mamy do czynienia z wielością podmiotów oferujących swe usługi, co spowodowało, że konsumenci dysponowali swobodą przy wyborze kontrahenta i oferty. Praktyka ta ujawnia się na etapie zawierania umowy, gdyż wiązała się ona z ustalaniem treści umów. Po ustaleniu kwoty bazowej przystąpiono do analizy, czy w niniejszej sprawie zaszły okoliczności łagodzące i obciążające, które mogłyby mieć wpływ na wymiar kary. Do okoliczności łagodzących, które wystąpiły w niniejszej sprawie, zaliczono fakt aktywnego współdziałania z Prezesem Urzędu w trakcie niniejszego postępowania. Przedsiębiorca nie tylko niezwłocznie odpowiadał na kierowane do niego wezwania, ale też z własnej inicjatywy przekazywał informacje, wyjaśnienia i dokumenty istotne dla niniejszej sprawy, co przyczyniło się do sprawnego przeprowadzenia tego postępowania. Zważono także, że przedsiębiorca zaniechał stosowania praktyki wymienionej w pkt. II w czasie trwania przedmiotowego postępowania. To spowodowało obniżenie kwoty bazowej łącznie o 40%. W niniejszej sprawie nie wystąpiły okoliczności obciążające. Na ostatnim etapie sprawdzono, czy kara obliczona w ww. sposób nie przewyższa kary w maksymalnej wysokości, jaka została przewidziana w przepisie art. 106 ust. 1 pkt. 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Sytuacja taka nie ma jednak w niniejszym przypadku miejsca. W wyniku obliczeń przeprowadzonych w wyżej opisany sposób, karę pieniężną z tytułu naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 pkt. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zakresie opisanym w pkt. II sentencji niniejszej decyzji określono na poziomie 291 zł (słownie: dwustu dziewięćdziesięciu złotych), co stanowi [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt II 2 b Załącznika Nr 1) przychodu oraz [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt II 2 c Załącznika Nr 1) maksymalnego wymiaru kary. 25 V. Zgodnie z art. 80 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urzędu rozstrzyga o kosztach w drodze postanowienia, które może być zamieszczone w decyzji kończącej postępowanie. W myśl art. 77 ust. 1 tej ustawy, jeżeli w wyniku postępowania Prezes Urzędu stwierdził naruszenie jej przepisów, przedsiębiorca, który dopuścił się tego naruszenia, jest obowiązany ponieść koszty postępowania. Niniejsze postępowanie w sprawie stosowania przez przedsiębiorcę praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów zostało wszczęte z urzędu, a w jego wyniku Prezes Urzędu w punkcie I decyzji stwierdził naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Kosztami niniejszego postępowania są wydatki związane z korespondencją prowadzoną przez Prezesa Urzędu z przedsiębiorcą. W związku z powyższym postanowiono obciążyć stronę kosztami postępowania w wysokości 64 zł (słownie: sześćdziesięciu czterech złotych). Zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów karę pieniężną należy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP o/o Warszawa Nr 51101010100078782231000000. Koszty niniejszego postępowania przedsiębiorca obowiązany jest wpłacić na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie w NBP o/o Warszawa Nr 51101010100078782231000000. Stosownie do treści art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z art. 479 28 § 2 Kpc – od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach. W przypadku jednak kwestionowania wyłącznie postanowienia o kosztach zawartego w punkcie V niniejszej decyzji, stosownie do art. 81 ust. 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z 479 28 § 1 pkt 2 Kpc, należy wnieść zażalenie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach w terminie tygodnia od dnia doręczenia niniejszej decyzji. DYREKTOR DELEGATURY URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW W KATOWICACH Maciej Fragsztajn