RKR-62/2005

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA W KRAKOWIE L.dz. RKR-61-52/05/JL- /05 Kraków, dn. 25 pa ź dziernika 2005 r. DECYZJA nr RKR - 62 /2005 Stosownie do art. 28 ust. 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2003 r. nr 86, poz. 804 ze zm.) i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. nr 18, poz. 172 ze zm.), po przeprowadzeniu – na wniosek Miejskiego Rzecznika Konsumentów w Tarnowie - post ę powania w sprawie stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, − w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – na podstawie art. 23c ust. 1 w zwi ą zku z art. 23a wymienionej na wst ę pie ustawy uznaje si ę za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów praktyk ę stosowan ą przez „Landshud” Krzysztof Janota i Andrzej Kutnik spó ł ka jawna z siedzib ą w D ą brówkach 246, polegaj ą c ą na naruszeniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, poprzez: stosowanie w obrocie z konsumentami formularza zg ł oszenia reklamacyjnego zawieraj ą cego sformu ł owanie: „Zg ł oszenie przyj ę to i poinformowano klienta, ż e reklamacja zostanie za ł atwiona po dokonaniu ogl ę dzin towaru przez rzeczoznawc ę w terminie do dnia…”; i nakazuje zaniechanie jej stosowania. Uzasadnienie W dniu 7 lipca 2005 r. do Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Krakowie wp ł yn ął wniosek Miejskiego Rzecznika Konsumentów w Tarnowie o wszcz ę cie post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, stosowanych przez „Landshud” Krzysztof Janota i Andrzej Kutnik Spó ł ka jawna z siedzib ą w D ą brówkach 246. Zdaniem Rzecznika ww. spó ł ka stosuje w obrocie z konsumentami formularz zg ł oszenia reklamacyjnego, którego tre ść w sposób b łę dny okre ś la uprawnienia konsumenta. W dniu 19.07.2005 r. postanowieniem nr RKR-245/2005 zosta ł o wszcz ę te post ę powanie w sprawie stosowania przez „Landshud” Krzysztof Janot ę i Andrzej Kutnik „Landshud” spó ł ka jawna z siedzib ą w D ą brówkach 246, praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. W toku post ę powania organ antymonopolowy ustali ł , co nast ę puje: „Landshud” Krzysztof Janota i Andrzej Kutnik spó ł ka jawna z siedzib ą w D ą brówkach prowadzi dzia ł alno ść gospodarcz ą w zakresie sprzeda ż y detalicznej obuwia i wyrobów skórzanych, na podstawie wpisu do Rejestru Przedsi ę biorców Krajowego Rejestru S ą dowego z dnia 11.04.2001 r. pod numerem 0000007606. W toku post ę powania wezwano ww. przedsi ę biorc ę do przed ł o ż enia wzorów druków reklamacyjnych oraz po ś wiadczonych za zgodno ść z orygina ł em trzech kopii zg ł osze ń reklamacyjnych dokonanych na drukach stosowanych przez firm ę . Analiza wzorców oraz kopii zg ł osze ń reklamacyjnych wykaza ł a, ż e zawieraj ą one sformu ł owanie: „Zg ł oszenie przyj ę to i poinformowano klienta, ż e reklamacja zostanie za ł atwiona po dokonaniu ogl ę dzin towaru przez rzeczoznawc ę w terminie do dnia… .” Powy ż sze sformu ł owanie zosta ł o zakwestionowane przez Urz ą d i wezwano Spó ł k ę do podj ę cia dzia ł a ń , maj ą cych na celu usuniecie tego zapisu. W odpowiedzi z dnia 8.09.2005 r. Spó ł ka z ł o ż y ł a o ś wiadczenie, ż e wycofa ł a z obiegu druki reklamacyjne zawieraj ą ce przedmiotowy zapis. Jednak, pomimo wezwania - z dnia 20.09.2005 r. - do przed ł o ż enia aktualnie stosowanych druków, Spó ł ka ich nie dor ę czy ł a do dnia wydania niniejszej decyzji. Maj ą c powy ż sze na uwadze, organ antymonopolowy, zwa ż y ł , co nast ę puje: Zgodnie z art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy. Nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów w art. 23a ust. 2 stanowi, ż e za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów uwa ż a si ę w szczególno ś ci stosowanie postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego, naruszanie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, nieuczciw ą lub wprowadzaj ą c ą w b łą d reklam ę i inne czyny nieuczciwej konkurencji godz ą ce w zbiorowe interesy konsumentów. Zbiorowe interesy konsumentów podlegaj ą zatem ochronie przed wymierzonymi w nie praktykami polegaj ą cymi na sprzecznych z prawem dzia ł aniach przedsi ę biorców. Tworz ą c wykaz dzia ł a ń naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów ustawodawca pos ł u ż y ł si ę terminem „w szczególno ś ci”, co oznacza, ż e wskazany katalog ma charakter przyk ł adowy. Zamiarem ustawodawcy by ł o uznanie za praktyk ę dzia ł a ń , które naruszy ł y przepisy tak ż e innych aktów prawnych. Aby okre ś lone zachowanie mog ł o zosta ć uznane za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, konieczne jest zatem łą czne spe ł nienie dwóch przes ł anek: − dzia ł anie przedsi ę biorcy musi nosi ć znamiona bezprawno ś ci, − dzia ł anie powy ż sze musi narusza ć zbiorowe interesy konsumentów. Stosownie do art. 4 pkt 11 ustawy o ochronie (…) pod poj ę ciem „konsument” nale ż y rozumie ć konsumenta w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego, tj. przepisu art. 22 1, który 2 stanowi, ż e „ Za konsumenta uwa ż a si ę osob ę fizyczn ą dokonuj ą c ą czynno ś ci prawnej niezwi ą zanej bezpo ś rednio z jej dzia ł alno ś ci ą gospodarcza lub zawodow ą ”. W przedmiotowej sprawie Spó ł ce „Landshud” postawiono zarzut podejmowania bezprawnych dzia ł a ń nosz ą cych znamiona praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów – okre ś lonych w art. 23a ust. 2 - i polegaj ą cej na naruszeniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji. Stosowany przez Spó ł k ę w drukach reklamacyjnych zapis w brzmieniu: „Zg ł oszenie przyj ę to i poinformowano klienta, ż e reklamacja zostanie za ł atwiona po dokonaniu ogl ę dzin towaru przez rzeczoznawc ę do dnia …” sugeruje, ż e rozpatrzenie reklamacji uzale ż nione jest od opinii rzeczoznawcy. Tymczasem ustawa z dnia 27 lipca 2002 r. o szczególnych warunkach sprzeda ż y konsumenckiej oraz o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. nr 141, poz. 1176 ze zm.), która ma zastosowanie do umów sprzeda ż y dla celów niezwi ą zanych z dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą , nie nak ł ada obowi ą zku udzia ł u rzeczoznawcy przy przyj ę ciu reklamacji. W ś wietle przepisu art. 8 ww. ustawy, konsumentowi przys ł uguje prawo do zg ł oszenia niezgodno ś ci zakupionego towaru z umow ą , a przedsi ę biorcy przys ł uguje termin 14 dni od przyj ę cia zg ł oszenia na ustosunkowanie si ę do żą da ń konsumenta, tj. poinformowanie go, czy uznaje reklamacje za zasadn ą oraz kiedy i w jaki sposób usunie zg ł oszone wady, a w przypadku nieuwzgl ę dnienia reklamacji – poinformowania o przyczynach odmowy. Zakwestionowany zapis sprzeczny jest zatem z przepisami ustawy o szczególnych warunkach sprzeda ż y konsumenckiej i godzi w interesy konsumentów. Tym samym zosta ł a spe ł niona pierwsza przes ł anka niezb ę dna do stwierdzenia stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowy interes konsumentów. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów okre ś la zasady podejmowanej w interesie publicznym ochrony interesów konsumentów oraz reguluje zasady i tryb przeciwdzia ł ania praktykom naruszaj ą cym zbiorowe interesy konsumentów, co wynika z tre ś ci art. 1 ust. 1 i 2 tej ustawy. Zbiorowy interes konsumentów dotyczy nieokre ś lonego ogó ł u, a naruszenie tego interesu mo ż e mie ć miejsce wtedy, gdy skutkami dzia ł a ń sprzecznych z ustaw ą o ochronie konkurencji konsumentów dotkni ę ty jest szerszy kr ą g uczestników rynku oraz wtedy, gdy dzia ł ania te wywo ł uj ą inne niekorzystne zjawiska. Ustawa w odniesieniu do konsumentów chroni ich interesy jako zjawisko o charakterze instytucjonalnym, zbiorowym. Stosowana przez Spó ł k ę praktyka dotyczy nieokre ś lonego kr ę gu konsumentów, gdy ż ka ż dy, kto zg ł asza niezgodno ść towaru z umow ą , uzyskuje informacje o przys ł uguj ą cych mu prawach oraz obowi ą zkach sprzedawcy z druków reklamacyjnych. W przedmiotowej sprawie, konsumenci sk ł adaj ą c zawiadomienie o niezgodno ś ci towaru z umow ą , uzyskuj ą informacj ę , ż e ich reklamacja zostanie rozpatrzona przez przedsi ę biorc ę dopiero po dokonaniu ogl ę dzin przez rzeczoznawc ę . Sugeruje to konsumentom – cz ę sto nie posiadaj ą cym odpowiedniej ś wiadomo ś ci prawnej – ż e rozpatrzenie reklamacji nie jest obowi ą zkiem przedsi ę biorcy oraz, ż e taka opinia jest czynnikiem decyduj ą cym o uwzgl ę dnieniu lub nieuwzgl ę dnieniu żą dania konsumenta. Taka praktyka stanowi zatem naruszenie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, w tym przypadku o przys ł uguj ą cych im uprawnieniach z tytu ł u niezgodno ś ci towaru z umow ą . W tym stanie rzeczy nale ż y przyj ąć , i ż opisywana praktyka, polegaj ą ca na nieudzielaniu rzetelnej, pe ł nej i prawdziwej informacji, godzi w zbiorowe interesy 3 konsumentów, co spe ł nia drug ą z przes ł anek, niezb ę dnych do uznania praktyki na naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów. Maj ą c powy ż sze na uwadze, oraz z uwagi na to, ż e Spó ł ka „Landshud” o ś wiadczy ł a, ż e zaprzesta ł a stosowania druków zawieraj ą cych zakwestionowany zapis, jednak nie dor ę czy ł a nowych wzorów druków reklamacyjnych – zgodnych z wymogami prawnymi – nale ż a ł o orzec, jak w sentencji. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 kodeksu post ę powania cywilnego – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Krakowie. Z up. Prezesa UOKiK Zast ę pca Dyrektor Delegatury w Krakowie Leszek Piekarz Otrzymuj ą : 1. „Landshud” Krzysztof Janota i Andrzej Kutnik Spó ł ka jawna D ą brówki 246 37-100 Ł a ń cut 2. Miejski Rzecznik Konsumentów w Tarnowie Urz ą d Miasta ul. Bernardy ń ska 24 33-100 Tarnów 4