RKR-31/2005

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA W KRAKOWIE RKR-423-1/05/BR- /05 Kraków, dn. 18 kwietnia 2005 r. DECYZJA Nr RKR- 31 /2005 Na podstawie art. 17 w zwi ą zku z art. 12 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804 z pó ź n. zm.) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. nr 18 poz. 172 z pó ź n. zm.), po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego wszcz ę tego na wniosek Faxe Polska Sp. z o.o. z siedzib ą w Poznaniu - w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów - wyra ż a si ę zgod ę na dokonanie koncentracji polegaj ą cej na przej ę ciu przez Faxe Polska Sp. z o.o. bezpo ś redniej kontroli nad „Browary Polskie Brok-Strzelec” S.A. z siedzib ą w Krakowie, poprzez nabycie cz ęś ci maj ą tku Spó ł ki „Browary Polskie Brok-Strzelec” S.A. UZASADNIENIE W dniu 7 marca 2005 r. do Delegatury UOKiK w Krakowie wp ł yn ęł o – zgodnie z w ł a ś ciwo ś ci ą miejscow ą i rzeczow ą wynikaj ą c ą z § 1 i 4 ww. rozporz ą dzenia w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci /…/ - zg ł oszenie zamiaru koncentracji okre ś lonej w art. 12 ust. 2 pkt 2 powo ł anej wy ż ej ustawy o ochronie /.../, polegaj ą cej na przej ę ciu przez Faxe Polska Sp. z o.o. z siedzib ą w Poznaniu (zwan ą dalej „Faxe”) bezpo ś redniej kontroli nad „Browary Polskie Brok-Strzelec” S.A. z siedzib ą w Krakowie (zwane dalej „Strzelec”), poprzez nabycie maj ą tku ww. Spó ł ki o warto ś ci ksi ę gowej stanowi ą cej 90% maj ą tku Strzelca. Poniewa ż wniosek nie zosta ł op ł acony, organ antymonopolowy dzia ł aj ą c na podstawie art. 77 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie /.../, wezwa ł Faxe w dniu 8 marca 2005 r. (pismo znak:RKR-423-1/05/BR-1/2005) do uiszczenia op ł aty od wniosku o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego w sprawie koncentracji. W dniu 14 marca 2005 r. Faxe przed ł o ż y ł o potwierdzenie wp ł aty. Rozpoznaj ą c wniosek organ antymonopolowy ustali ł , ż e spe ł nione zosta ł y niezb ę dne przes ł anki uzasadniaj ą ce obowi ą zek zg ł oszenia zamiaru koncentracji, bowiem: - łą czny obrót przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w koncentracji okre ś lony zgodnie z art. 15 ustawy o ochronie /.../ oraz tre ś ci ą rozporz ą dzenia Rady Ministrów z dnia 23 maja 2001 r. w sprawie obliczania obrotu przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w koncentracji (Dz. U. nr 60 poz. 611) w roku obrotowym poprzedzaj ą cym rok zg ł oszenia przekroczy ł warto ść okre ś lon ą w art. 12 ust. 1 ustawy o ochronie /.../, tj. równowarto ść 50 mln euro. 2 Zaznaczy ć nale ż y, i ż uczestnicy koncentracji nie posiadali, na dzie ń zg ł oszenia jej zamiaru, danych dotycz ą cych ich obrotów za rok 2004 – co wynika z terminów okre ś lonych w art. 52 i 53 ustawy z dnia 29 wrze ś nia 1994 r. o rachunkowo ś ci (Dz. U. z 2002 r., Nr 76, poz. 694 ze zm.). Obroty ustalono zatem na podstawie przed ł o ż onych o ś wiadcze ń , które wskazuj ą , i ż łą czny obrót uczestników koncentracji w roku 2004 wyniós ł z ł , tj. euro. Warto ść obrotu przeliczona zosta ł a wg rodzaju kursu euro okre ś lonego w art. 115 ustawy o ochronie /…/. - zamiar koncentracji polegaj ą cej na przej ę ciu przez przedsi ę biorc ę bezpo ś redniej kontroli nad innym przedsi ę biorc ą jest jednym z rodzajów koncentracji okre ś lonym w art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie /.../; - z przed ł o ż onych dokumentów nie wynika, aby wyst ę powa ł y w sprawie okoliczno ś ci wymienione w art. 13 ustawy o ochronie /.../, wy łą czaj ą ce obowi ą zek zg ł oszenia zamiaru koncentracji; Zgodnie z o ś wiadczeniem z ł o ż onym przez Faxe (pkt 10.3.2 Wykazu Informacji i Dokumentów – stanowi ą cym za łą cznik do rozporz ą dzenia Rady Ministrów z dnia 3 kwietnia 2002 r. w sprawie zg ł oszenia zamiaru koncentracji przedsi ę biorców (Dz. U. Nr 37, poz. 334), zamiar przedmiotowej koncentracji nie podlega zg ł oszeniu w innym narodowym lub ponadnarodowym organie ochrony konkurencji; W dniu 14 marca 2005 r. organ antymonopolowy, postanowieniem nr RKR-91/2005 wszcz ął post ę powanie antymonopolowe w sprawie koncentracji. Spó ł ka Faxe trzykrotnie by ł a wzywana do uzupe ł nienia braków w z ł o ż onym zg ł oszeniu zamiaru koncentracji. Ostatnie uzupe ł nienie nast ą pi ł o w dniu 7 kwietnia 2005 r. Uczestnicy koncentracji. Z przed ł o ż onego zg ł oszenia zamiaru koncentracji wynika, ż e jej bezpo ś rednimi uczestnikami s ą Faxe i Strzelec. Faxe Polska Sp. z o.o. wpisana zosta ł a do Rejestru Przedsi ę biorców - Krajowego Rejestru S ą dowego pod numerem KRS: 0000160722 w dniu 14 maja 2003 r. 100% udzia ł ów w Faxe posiada The Danish Brewery Group A/S. Faxe nie posiada podmiotów zale ż nych. The Danish Brewery Group A/S z siedzib ą w Danii posiada oprócz Faxe - 21 przedsi ę biorców zale ż nych, w tym jeszcze jednego w Polsce - Peva Poland Sp. z o.o., której przedmiotem dzia ł alno ś ci jest ś wiadczenie us ł ug zwi ą zanych z prowadzon ą przez Faxe dystrybucj ą piwa: ksi ę gowych, logistycznych i marketingowych. We wszystkich czynno ś ciach Peva Poland Sp. z o.o. dzia ł a w imieniu i na rzecz Faxe. Faktycznym przedmiotem dzia ł alno ś ci Faxe jest sprzeda ż hurtowa napojów alkoholowych i bezalkoholowych (PKD 51.34). Po przeprowadzeniu przedmiotowej koncentracji Faxe rozpocznie w Polsce produkcj ę piwa w oparciu o sk ł adniki maj ą tkowe Strzelca. Udzia ł Faxe w rynku sprzeda ż y piwa w Polsce wynosi 0,2%. Planowane jest utrzymanie sprzeda ż y na rynku polskim piwa produkowanego przez The Danish Brewery Group A/S na niezmienionym poziomie. 3 Poniewa ż zdolno ś ci produkcyjne Strzelca wynosz ą ce oko ł o 1 miliona hektolitrów piwa rocznie wykorzystywane by ł y dotychczas w 50%, Faxe przewiduje, i ż po dokonaniu koncentracji nast ą pi wzrost produkcji o oko ł o 15-20%. Strzelec po przeprowadzeniu transakcji nie b ę dzie prowadzi ł produkcji piwa. Faxe przejmie zatem jego 1,71% udzia ł w rynku piwa w Polsce. Faxe nadal b ę dzie produkowa ł o – wcze ś niej wytwarzane przez Strzelec – marki: - piwa standardowe : Brok Sambor Export 6.2 Brok Sambor 6.2 Kanclerz 6.2 Wiking Premium 5.5 Strzelec Jasne Pe ł ne 5.5 Rybnicki Full 6.2 Tab Pils 4.5 Herman Muller 5.5 Fuhrmann 5.5 Pascal 5.5 Górskie 5.5 Tytan 4.7 Power 5.5 - piwa specjalne Crystal Ice 5.0 Cooler Max 5.2 Cobler Ligot 2.6 Brok Karmel bezalkoholowe - piwa mocne Brok Martin 7.2 Brok Porter 9.2 Strzelec Mocny 7.8 Strzelec Porter 9.2 Rybnicki Strong 7.8 Tab Strong 7.8 Cilt 7.2 Tytan Strong 7.8 4 Po dokonaniu koncentracji rozpocz ę ta zostanie produkcja jednej nowej marki nale żą cej do grupy kapita ł owej Faxe – piwa marki Sokó ł w wersji standard i mocne. Spó ł ka Browary Polskie Brok-Strzelec S.A. wpisana zosta ł a do Rejestru Przedsi ę biorców w Krajowym Rejestrze S ą dowym pod Nr KRS: 0000047106 w dniu 25 wrze ś nia 2001 r. Jest spó ł k ą publiczn ą w rozumieniu art. 4 pkt 9 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. Prawo o publicznym obrocie papierami warto ś ciowymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 49, poz. 447 ze zm.). Najwi ę ksi akcjonariusze: Adam Brodowski – 13,46% g ł osów na WZA; Marta Brodowska – 11,84% g ł osów na WZA; ESP Investment Sp. z o.o. - 8,50% g ł osów na WZA; Peter Cundinl Associates Ltd. – 6,31% g ł osów na WZA; Kredyt Bank S.A. – 5,85% g ł osów na WZA. Strzelec posiada 1 podmiot zale ż ny – Trans Strzelec Sp. z o., w którym dysponuje ilo ś ci ą 52,5% g ł osów na Zgromadzeniu Wspólników. Faktycznym przedmiotem dzia ł alno ś ci Strzelca jest: hurtowa sprzeda ż napojów alkoholowych (PKD 51.24.A) oraz produkcja piwa (PKD 15.96.Z) Udzia ł Strzelca w krajowym rynku sprzeda ż y piwa w roku 2004 wynosi ł 1,71%. Jak wcze ś niej wskazano – zgodnie z o ś wiadczeniem Faxe - po dokonaniu koncentracji Strzelec zaprzestanie produkcji piwa. Produkowane przez niego marki b ę dzie nadal wytwarza ł o Faxe. Wg danych dostarczonych przez Faxe, udzia ł w krajowym rynku sprzeda ż y piwa poszczególnych jego uczestników przedstawia ł si ę w roku 2004 w sposób nast ę puj ą cy: Heineken/ Ż ywiec - % SAB/Kompania Piwowarska - % Calsberg/Okocim - % Belgia - % Per ł a - % Brok-Strzelec - oko ł o % Inni - % Wg danych zawartych w „Raporcie bran ż owym – piwo” przygotowanym w roku 2004 przez „Gazet ę Wyborcz ą ” na podstawie danych GUS, przy wspó ł udziale Zwi ą zku Pracodawców Przemys ł u Piwowarskiego - w Polsce w roku 2003 wyprodukowano 27,3 mln hektolitrów piwa, w tym Strzelec 0,5 mln hektolitrów, co stanowi – 1,8 % produkcji krajowej. Organ antymonopolowy dokona ł dodatkowych analiz rynku. I tak: - w roku 2003 wg ź ród ł a „Canadean 2003” przed ł o ż onego przez Faxe: Produkcja piwa w Polsce wynosi ł a - mln hl 5 Import - mln hl - wg punktu 8.2.1 zg ł oszenia w roku 2003: Sprzeda ż piwa przez Faxe wynosi ł a tys. hl Sprzeda ż piwa przez Strzelec – tys. hl Jak wynika z przelicze ń , udzia ł Faxe w roku 2003 w krajowym rynku sprzeda ż y piwa wynosi ł %, a Strzelca – %. Z kolei udzia ł Faxe w imporcie piwa do Polski w roku 2003 wynosi ł – %, przy czym import stanowi ł % ogólnej ilo ś ci piwa spo ż ywanego w Polsce. Z danych przedstawionych w „Raporcie bran ż owym – piwo” wynika, ż e Polacy preferuj ą marki krajowe. Z prowadzonych przez organ antymonopolowy w I pó ł roczu 2003 r. bada ń rynku piwa wynika, i ż udzia ł importu piwa w krajowym rynku sprzeda ż y piwa ma znaczenie marginalne. W roku 2004 Faxe sprzeda ł o na rynku polskim tys. hl piwa, czyli mniej o 7% ni ż w roku 2003, natomiast sprzeda ż Strzelca wynosi ł a w roku 2004 - tys. hl i by ł a wy ż sza w stosunku do roku 2003 o 33%. Zakres i przyczyny koncentracji. W wyniku przedmiotowej koncentracji Faxe nab ę dzie maj ą tek Strzelca stanowi ą cy 90 % warto ś ci ksi ę gowej. Nabywany maj ą tek obejmuje: - czynny zak ł ad produkcyjny zlokalizowany w J ę drzejowie i zwi ą zane z tym zak ł adem sk ł adniki maj ą tku materialnego i niematerialnego; - czynny zak ł ad produkcyjny w Koszalinie i zwi ą zane z tym zak ł adem sk ł adniki maj ą tku materialnego i niematerialnego; - lini ę butelkowania zlokalizowan ą w Kacicach i zwi ą zane z ni ą sk ł adniki maj ą tku materialnego i niematerialnego. W sk ł ad nabywanego - w wyniku przedmiotowej koncentracji - maj ą tku nie wchodzi 21,7% akcji Per ł a-Browary Lubelskie S.A., które s ą i pozostan ą po przeprowadzeniu transakcji w ł asno ś ci ą Strzelca. Przedmiotowa koncentracja b ę dzie finansowana w nast ę puj ą cy sposób: - 25% ze ś rodków grupy kapita ł owej, do której nale ż y Faxe; - 25% z po ż yczki udzielonej przez t ę grup ę ; - 50% z kredytów bankowych. 6 Podstawowym celem analizowanej koncentracji - wg o ś wiadczenia Faxe - jest rozszerzenie przez ni ą gamy produktów oferowanych na rynku polskim. Transakcja b ę dzie konsekwencj ą istniej ą cej na ś wiatowym rynku piwa tendencji do konsolidacji dzia ł alno ś ci producentów piwa. W ocenie Zg ł aszaj ą cego transakcja ta, ze wzgl ę du na niewielki (oko ł o 2%) udzia ł uczestników koncentracji w krajowym rynku piwa, nie b ę dzie mia ł a znaczenia dla konkurentów, ani konsumentów.Dla tych ostatnich – ze wzgl ę du na utrzymanie przez Faxe produkcji marek wytwarzanych przez Strzelca – nie b ę dzie ona zauwa ż alna. W toku post ę powania organ antymonopolowy zwa ż y ł , co nast ę puje: Rynek w ł a ś ciwy, na który koncentracja wywiera wp ł yw Zgodnie z art. 4 pkt 8 ustawy o ochronie /…/ - rynkiem w ł a ś ciwym jest rynek towarów, które ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ś ci, w tym jako ść , s ą uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz s ą oferowane na obszarze, na którym, ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji. A zatem rynek w ł a ś ciwy wyznaczaj ą zasadniczo dwa elementy: towar (rynek produktowy) i terytorium (rynek geograficzny). Rynkiem w ł a ś ciwym produktowo jest rynek piwa obejmuj ą cy marki standardowe, specjalne i mocne. Do daty dokonania koncentracji Faxe dzia ł a na krajowym rynku sprzeda ż y piwa, natomiast Strzelec na krajowym rynku produkcji i sprzeda ż y piwa. W wyniku koncentracji Strzelec zaprzestanie dzia ł alno ś ci na krajowym rynku produkcji piwa.T ę cz ęść dzia ł alno ś ci przejmie Faxe. Oceniaj ą c rynek piwa od strony geograficznej organ antymonopolowy uzna ł , i ż – z uwagi na preferencje konsumentów – mamy do czynienia z rynkiem krajowym. Stanowisko, ż e rynek piwa jest rynkiem krajowym zaj ęł a równie ż Komisja Europejska w sprawie Heineken International B.V./Getränke Beteiligungus AG. Na rynku piwa uczestnicy koncentracji posiadaj ą łą cznie oko ł o 2%. Udzia ł natomiast trzech g ł ównych uczestników krajowego rynku piwa Heineken/ Ż ywiec, SAB/Kompania Piwowarska, Calsberg/Okocim wynosi łą cznie 80%. Zgodnie z postanowieniami rozporz ą dzenia w sprawie zg ł oszenia zamiaru koncentracji /…/ a) rynkiem w ł a ś ciwym, na który koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym (poziomym), jest ka ż dy rynek produktowy, na którym zaanga ż owani s ą co najmniej dwaj uczestnicy koncentracji (rynki wspólne) i gdzie koncentracja prowadzi do uzyskania łą cznego udzia ł u w rynku geograficznym w wysoko ś ci wi ę kszej ni ż 20%. W niniejszej sprawie rynek, na który koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym nie wyst ę puje. 7 Wspólnym rynkiem w uj ę ciu produktowym i geograficznym, na którym zaanga ż owani s ą obaj uczestnicy koncentracji jest krajowy rynek piwa . Na tak okre ś lonym rynku uczestnicy koncentracji posiadaj ą oko ł o 2% udzia ł . b) rynkiem w ł a ś ciwym, na który koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie wertykalnym (pionowym), jest ka ż dy rynek produktowy, je ż eli równocze ś nie: - dzia ł a na nim co najmniej jeden uczestnik koncentracji, - jest on równocze ś nie rynkiem zakupu lub sprzeda ż y (poprzedni lub nast ę pny szczebel obrotu), na którym dzia ł a którykolwiek z pozosta ł ych przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w koncentracji, - indywidualny lub łą czny udzia ł w rynku przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w koncentracji na tych rynkach przekracza 30%, bez wzgl ę du na to, czy aktualnie, mi ę dzy tymi przedsi ę biorcami, istnieje powi ą zanie typu dostawca - odbiorca. Poniewa ż w niniejszej sprawie nie zachodzi ż adna z powy ż szych przes ł anek, rynek, na który koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie wertykalnym nie wyst ę puje. c) rynkiem w ł a ś ciwym, na który koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie konglomeratowym , jest ka ż dy rynek produktowy, na którym mi ę dzy przedsi ę biorcami uczestnicz ą cymi w koncentracji nie istniej ą ż adne powi ą zania (uk ł ady) horyzontalne i wertykalne, ale przynajmniej jeden przedsi ę biorca uczestnicz ą cy w koncentracji posiada wi ę cej ni ż 40% udzia ł u w jakimkolwiek rynku w ł a ś ciwym. Rynkiem, na który koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie konglomeratowym jest rynek napojów s ł odowych w Anglii, gdzie spó ł ka zale ż na od The Danish Brewery Group A/S – Supermalt Ltd. z siedzib ą w Anglii posiada oko ł o 90% udzia ł . Ocena skutków koncentracji Przepis art. 17 ustawy o ochronie /.../ stanowi, ż e Prezes Urz ę du wydaje zgod ę na dokonanie koncentracji, w wyniku której konkurencja na rynku nie zostanie istotnie ograniczona, w szczególno ś ci przez powstanie lub umocnienie pozycji dominuj ą cej na rynku. Stosownie do art. 4 pkt 9 tej ustawy, przez pozycj ę dominuj ą c ą rozumie si ę pozycj ę przedsi ę biorcy, która umo ż liwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku w ł a ś ciwym poprzez stworzenie mu mo ż liwo ś ci dzia ł ania w znacznym zakresie niezale ż nie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów; domniemywa si ę , ż e przedsi ę biorca ma pozycj ę dominuj ą c ą , je ż eli jego udzia ł w rynku przekracza 40 %. Organ antymonopolowy uzna ł , ż e zamierzona koncentracja spe ł nia wskazane w art. 17 ustawy o ochronie /…/ kryterium. Przyjmuj ą c powy ż sze stanowisko, organ antymonopolowy mia ł na wzgl ę dzie, w szczególno ś ci, nast ę puj ą ce okoliczno ś ci: - W wyniku przedmiotowej koncentracji nie nast ą pi wzrost obecnego oko ł o % udzia ł u uczestników koncentracji w rynku w ł a ś ciwym, którym jest krajowy rynek piwa. Je ż eli - jak zak ł ada Faxe - produkcja piwa wzro ś nie o %, to udzia ł w krajowym rynku piwa wyniesie wówczas oko ł o %. 8 - Nie istniej ą rynki w ł a ś ciwe, na które zamierzona koncentracja mog ł aby wywrze ć jakikolwiek wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym lub wertykalnym. - Jak wskazano wy ż ej istnieje rynek w ł a ś ciwy, na który koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie konglomeratowym - jest to angielski rynek napojów s ł odowych. W ocenie organu antymonopolowego w rozpatrywanej sprawie nie wyst ę puj ą jednak przes ł anki, które pozwala ł yby domniemywa ć , i ż dysponowanie przez The Danish Brewery Group A/S za po ś rednictwem spó ł ki zale ż nej Supermalt Ltd. oko ł o 90% udzia ł em w angielskim rynku napojów s ł odowych mo ż e wp ł yn ąć w jakikolwiek sposób na stan konkurencji na krajowym rynku piwa. Reasumuj ą c, w ocenie organu antymonopolowego koncentracja polegaj ą ca na przej ę ciu przez Faxe bezpo ś redniej kontroli nad Strzelec poprzez nabycie cz ęś ci maj ą tku Strzelca, nie spowoduje powstania, ani tym bardziej umocnienia si ę pozycji dominuj ą cej na krajowym rynku piwa i w ostateczno ś ci nie b ę dzie mia ł a negatywnego wp ł ywu na konkurencj ę . Wobec powy ż szego orzeczono, jak w sentencji. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie /.../ w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatura w Krakowie, 31 - 011 Kraków, Plac Szczepa ń ski 5. Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury Barbara du Vall Otrzymuj ą : 1 Faxe Polska Sp. z o.o. ul. Pasterska 11 61-625 Pozna ń reprezentowana przez pe ł nomocnika radc ę prawnego dr Nin ę Pó ł torak „T.Studnicki, K. P ł eszka, Z. Ć wi ą kalski, J. Górski” sp. k. ul. Jab ł onowskich 8 31-114 Kraków 2. RKR a/a 9