RKR-3/2006

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA W KRAKOWIE RKR-6-50/05/WJ-3/06 Kraków, dnia 20 stycznia 2006 r. DECYZJA Nr RKR - 3/2006 Na podstawie art. 100b ust. 1 w zwi ą zku z art. 28 ust. 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (t. j.: Dz. U. z 2005 r. Nr 244, poz. 2080) oraz § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 18, poz. 172, z pó ź n. zm.) w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, odmawia si ę wszcz ę cia - na wniosek Miejskiego Rzecznika Konsumentów w Krakowie - post ę powania pod zarzutem stosowania przez Towarzystwo Budownictwa Spo ł ecznego „Wawel Service” Sp. z o.o. z siedzib ą w Krakowie przy ul. Podzamcze 26/2 praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów , o których mowa w art. 23a tej ustawy , polegaj ą cych na wprowadzeniu do obrotu konsumenckiego wzorca przedwst ę pnej umowy dotycz ą cej ustanowienia odr ę bnej w ł asno ś ci lokalu oraz jego sprzeda ż y, zawieraj ą cego niedozwolone postanowienia umowne. UZASADNIENIE W dniu 30 listopada 2005 r. do Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Krakowie wp ł yn ął wniosek Miejskiego Rzecznika Konsumentów w Krakowie (zwanego dalej „Wnioskodawc ą ”) o wszcz ę cie post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, polegaj ą cych na stosowaniu przez Towarzystwo Budownictwa Spo ł ecznego „Wawel Service” Sp. z o.o. w Krakowie (zwane dalej „Towarzystwem”), w obrocie konsumenckim, niektórych postanowie ń wzorca przedwst ę pnej umowy dotycz ą cej ustanowienia odr ę bnej w ł asno ś ci lokalu oraz jego sprzeda ż y. Wniosek ten - na wezwanie Delegatury w Krakowie - zosta ł nast ę pnie uzupe ł niony przez Wnioskodawc ę w dniu 12 grudnia 2005 r. Jako dowód w sprawie Wnioskodawca przed ł o ż y ł przedwst ę pn ą umow ę dotycz ą c ą ustanowienia odr ę bnej w ł asno ś ci lokalu oraz jego sprzeda ż y , w której tre ś ci wymienione zosta ł y wszelkie dane identyfikuj ą ce kupuj ą cych, jak równie ż dok ł adnie oznaczono nabywany przez nich lokal mieszkalny. Zarówno zgodnie z tre ś ci ą wniosku, jak i jego uzupe ł nienia, zarzucana przez Wnioskodawc ę praktyka polega na stosowaniu przez Towarzystwo w tej umowie nast ę puj ą cych 5, niedozwolonych - jego zdaniem – postanowie ń : 1. § 2 ust. 4 umowy, o tre ś ci: „przedmiotowy lokal zostanie wykonany zgodnie ze specyfikacj ą stanowi ą c ą za łą cznik do umowy nr 3. Sprzedaj ą cy zastrzega mo ż liwo ść wprowadzenia zmian w uk ł adzie architektonicznym, dokumentacji projektowej oraz w uk ł adzie zagospodarowania terenu, o ile oka żą si ę one niezb ę dne ze wzgl ę du na realizacj ę inwestycji. Zmiany mog ą dotyczy ć w szczególno ś ci rozmieszczenia pionów instalacyjnych, zastosowania okre ś lonej technologii oraz materia ł ów budowlanych, a tak ż e rozmieszczenia o ś wietlenia, uk ł adu ci ą gów pieszo - jezdnych oraz zieleni, na terenie obj ę tym inwestycj ą . Zmiany takie nie stanowi ą zmiany tre ś ci niniejszej umowy” . W ocenie Wnioskodawcy, przedmiotowe postanowienie zezwala Towarzystwu na wprowadzenie szeregu niedookre ś lonych bli ż ej zmian, a ponadto u ż ycie zwrotu „w szczególno ś ci” wskazuje, ż e wyliczenie mo ż liwych zmian zawarte w umowie jest jedynie przyk ł adowe. Tym samym zakwestionowane postanowienie przewiduje – sprzecznie z art. 385 3 pkt 19 k.c. - wy łą cznie dla kontrahenta konsumenta jednostronne uprawnienie do zmiany, bez wa ż nych przyczyn, istotnych cech ś wiadczenia, a co za tym idzie równie ż zmian ę tre ś ci samej umowy. Zauwa ż y ć przy tym nale ż y – zdaniem Wnioskodawcy - i ż poj ę cie „niezb ę dno ś ci zmian ze wzgl ę du na realizacj ę inwestycji” jest nieprecyzyjne, a jego wprowadzenie do umowy powoduje, i ż przedsi ę biorca b ę dzie móg ł szeroko i by ć mo ż e dowolnie interpretowa ć to poj ę cie. W celu poparcia swojego wywodu Wnioskodawca powo ł a ł si ę na wyrok S ą du Okr ę gowego w Warszawie S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 10 pa ź dziernika 2004 r. (sygn. akt: XVII Amc 47/03), w którym jako niedozwolone uznano nast ę puj ą ce postanowienie wzorca umowy, stosowanego przez przedsi ę biorc ę Mi ł y Dom Sp. z o.o. w Gliwicach: „Sprzedaj ą cy zastrzega sobie mo ż liwo ść dokonania zmian w projekcie Budynku dotycz ą cych projektowanych technologii i rozwi ą za ń ” . 2. § 4 ust. 4 umowy, w my ś l którego: „w przypadku nie dokonania pierwszej wp ł aty, zadatek o jakim mowa w pkt 1 nie podlega zwrotowi” . Jak twierdzi Wnioskodawca, postanowienie to budzi pewne w ą tpliwo ś ci interpretacyjne, je ś li przyjmie si ę , i ż art. 394 k.c. dotyczy jedynie niewykonania umowy przez jedn ą ze stron, a nie nienale ż ytego jej wykonania. Zatem w my ś l art. 385 3 pkt 13 k.c. przewiduje utrat ę prawa żą dania zwrotu ś wiadczenia konsumenta spe ł nionego wcze ś niej ni ż ś wiadczenie kontrahenta, gdy strony wypowiadaj ą , rozwi ą zuj ą lub odst ę puj ą od mowy. 3. § 5 ust. 3 umowy, w brzmieniu: „w przypadku zawinionej przez Sprzedaj ą cego zw ł oki w realizacji inwestycji, przekraczaj ą cej 3 miesi ą ce, Kupuj ą cemu przys ł uguje prawo do żą dania zap ł aty kary w wysoko ś ci odsetek liczonych od sumy wp ł aconego zadatku oraz zaliczek w ich wysoko ś ci ustawowej za ka ż dy dzie ń zw ł oki przekraczaj ą cej ten okres, nie wi ę cej jednak ni ż 10 % warto ś ci przedmiotu niniejszej umowy. Je ż eli jednak okres zw ł oki przekroczy 4 miesi ą ce, Kupuj ą cemu przys ł uguje prawo do odst ą pienia od niniejszej umowy z zachowaniem prawa do odsetek na zasadach wymienionych w zdaniu poprzednim.” W opinii Wnioskodawcy, wskazany zapis narusza tre ść art. 385 3 pkt 2 k.c. - istotnie ograniczaj ą c odpowiedzialno ść wzgl ę dem konsumenta za niewykonanie zobowi ą zania. Ponadto – zdaniem Wnioskodawcy - wprowadzone w nim poj ę cie kary w istocie rzeczy stanowi kar ę umown ą , której wysoko ść zosta ł a ograniczona jedynie do wysoko ś ci odsetek ustawowych, liczonych od sumy wp ł at konsumenta, a dodatkowo jeszcze ograniczona kwot ą 10 % warto ś ci przedmiotu umowy. Zgodnie z art. 484 § 1 k.c. - w razie niewykonania lub nienale ż ytego wykonania zobowi ą zania kara umowna nale ż y si ę wierzycielowi w zastrze ż onej na ten wypadek wysoko ś ci bez wzgl ę du na wysoko ść poniesionej szkody. Natomiast żą danie odszkodowania przenosz ą cego wysoko ść zastrze ż onej kary 2 nie jest dopuszczalne, chyba ż e strony inaczej postanowi ł y. Poprzez tre ść kwestionowanego postanowienia odpowiedzialno ść odszkodowawcza kontrahenta konsumenta zosta ł a zatem ograniczona do minimalnej wysoko ś ci. 4. § 5 ust. 6 umowy, o tre ś ci: „stwierdzone w protokole usterki Sprzedaj ą cy zobowi ą zuje si ę usun ąć niezw ł ocznie, a nast ę pnie strony zobowi ą zane s ą do przyst ą pienia do czynno ś ci przekazania mieszkania ponownie, przy czym nieobecno ść Kupuj ą cego upowa ż nia Sprzedaj ą cego do samodzielnego sporz ą dzenia protoko ł u bez konieczno ś ci ponownego wezwania Kupuj ą cego. (…)” . Zdaniem Wnioskodawcy, cytowane postanowienie zezwala kontrahentowi konsumenta na sporz ą dzenie protoko ł u przekazania mieszkania bez obecno ś ci konsumenta i nie nak ł ada na kontrahenta ponownego obowi ą zku zawiadomienia konsumenta o terminie przekazania. Wnioskodawca powo ł a ł si ę w tym zakresie na wyrok S ą du Okr ę gowego w Warszawie S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 22 listopada 2004 r. (sygn. akt: XVII Amc 55/03), zgodnie z którym za niedozwolone uznano postanowienie umowne, stosowane przez Budlex Sp. z o.o. w Toruniu, o nast ę puj ą cej tre ś ci: „w sytuacji okre ś lonej w art. 6 tego paragrafu jednostronny protokó ł sporz ą dzony przez Sprzedaj ą cego zast ę puje protokó ł odbioru” oraz „w razie niestawiennictwa Kupuj ą cego w wyznaczonym terminie przekazania, sprzedaj ą cy dokona samodzielnie odbioru przedmiotu umowy i b ę dzie to jednoznaczne z wykonaniem przez Sprzedaj ą cego umowy w tym zakresie. Strony zgodnie ustalaj ą , ż e w takim przypadku Sprzedaj ą cy upowa ż niony jest do wystawienia odpowiedniej faktury” . 5. § 7 ust. 2 wzorca umowy, zgodnie z którym: „(…). W przypadku zbycia przez Kupuj ą cego przedmiotowego lokalu jest on zobowi ą zany do poinformowania przysz ł ego nabywcy o tre ś ci udzielonego pe ł nomocnictwa oraz do uzyskania od niego odpowiedniego dokumentu na rzecz Sprzedaj ą cego, pod rygorem zap ł aty na rzecz Sprzedaj ą cego kary umownej w wysoko ś ci 100.000 z ł . Ponadto Kupuj ą cy o ś wiadcza, i ż znane mu s ą plany przeprowadzenia przez spó ł k ę Sprzedaj ą cego na dzia ł kach s ą siednich dalszych inwestycji budowlanych i wyra ż a na nie zgod ę , zobowi ą zuj ą c si ę do powstrzymania si ę od wnoszenia wszelkich protestów maj ą cych na celu wstrzymanie procedury administracyjnej zwi ą zanej z wydaniem decyzji o warunkach zabudowy oraz udzieleniem pozwolenia na budow ę na s ą siednich dzia ł kach. W razie naruszenia tego zobowi ą zania, Sprzedaj ą cemu przys ł uguje prawo do zap ł aty przez Kupuj ą cego kary umownej w wysoko ś ci 100.000 z ł ” . W ocenie Wnioskodawcy powy ż sze postanowienia s ą niezgodne z przepisem art. 385 3 pkt 17 k.c. - nak ł adaj ą bowiem na konsumenta, który nie wykona ł zobowi ą zania, obowi ą zek zap ł aty ra żą co wygórowanych kar umownych. Za uznaniem tych kar za ra żą co wygórowane przemawia – zdaniem Wnioskodawcy - porównanie ich wysoko ś ci z kwot ą kary umownej jak ą zobowi ą zuje si ę zap ł aci ć Towarzystwo na podstawie § 5 ust. 3 analizowanej umowy. Jak zaznaczono na pocz ą tku uzasadnienia, Wnioskodawca zosta ł wezwany do uzupe ł nienia braków wniosku, poprzez dokonanie subsumcji sytuacji faktycznej sprawy z odnosz ą cym si ę do niej stanem prawnym i sformu ł owanie na tej podstawie konkretnych zarzutów pod adresem Towarzystwa - opartych na przepisach art. 23a ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (zwanej dalej „ustaw ą o ochronie (…)” ). W odpowiedzi Wnioskodawca zacytowa ł tre ść art. 23a ustawy o ochronie (…) , zwracaj ą c szczególn ą uwag ę na u ż ycie w nim sformu ł owania „w szczególno ś ci” . Wnioskodawca podniós ł , i ż w ten sposób ustawodawca jedynie przyk ł adowo wskazuje praktyki naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów. 3 Praktyki takie polegaj ą mi ę dzy innymi na stosowaniu postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone. Nie mo ż na zatem wykluczy ć – zdaniem Wnioskodawcy - i ż stosowanie takiego postanowienia, które nie zosta ł o wpisane do przedmiotowego rejestru, równie ż jest praktyk ą naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów. W ocenie Wnioskodawcy, powo ł any wy ż ej art. 23a ustawy o ochronie (…) , nie zaw ęż a bowiem poj ę cia praktyki naruszaj ą ca zbiorowe interesy konsumentów tylko do tych przejawów dzia ł a ń przedsi ę biorcy, które s ą przyk ł adowo jedynie wskazane w tym przepisie. Wnioskodawca wyja ś ni ł równie ż , ż e zarzuty sformu ł owane wobec Towarzystwa opieraj ą si ę na stosowaniu przez nie postanowie ń wzorca przedwst ę pnej umowy dotycz ą cej ustanowienia odr ę bnej w ł asno ś ci lokalu oraz jego sprzeda ż y – sprzecznych z konkretnymi przepisami powo ł ywanego we wniosku (tak jak ma to miejsce powy ż ej) art. 385 3 k.c. Wskazane w nim orzecznictwo S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów ma na celu jedynie uzasadnienie argumentacji prawnej przedmiotowego wniosku oraz przedstawienie dotychczasowej linii orzecznictwa w podobnych sprawach. Zdaniem Wnioskodawcy, stanowi to dodatkowy argument do postawienia Towarzystwu zarzutu stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów. Wnioskodawca podkre ś li ł , ż e nie traktuje zapisów wskazanych w pkt 1 i 4 wniosku (systematyka, jak powy ż ej w uzasadnieniu decyzji) za to ż same z postanowieniami wpisanymi do rejestru postanowie ń wzorców umów uznanych za niedozwolone. W przypadku natomiast pozosta ł ych trzech punktów wniosku (2, 3 i 5), brak jest takich abuzywnych klauzul, wpisanych ju ż do rejestru. Maj ą c powy ż sze na uwadze organ antymonopolowy zwa ż y ł , co nast ę puje: Podstaw ą materialno - prawn ą oceny zachowa ń Towarzystwa, obj ę tych zarzutem stosowania przez niego praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, jest art. 23a ustawy o ochronie (…) . Stosownie do tre ś ci jego ust. 1 – „przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy. Nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów” . Praktyka ta zosta ł a doprecyzowana w art. 23a ust. 2 tej ustawy w sposób nast ę puj ą cy: „za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów uwa ż a si ę w szczególno ś ci stosowanie postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego, naruszanie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, nieuczciw ą lub wprowadzaj ą c ą w b łą d reklam ę i inne czyny nieuczciwej konkurencji godz ą ce w zbiorowe interesy konsumentów” . Na gruncie cytowanych wy ż ej przepisów nie budzi w ą tpliwo ś ci, i ż aby mo ż liwe by ł o stwierdzenie praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów konieczne jest łą czne zaistnienie dwóch przes ł anek, wyra ź nie wymienionych w art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie (…) : a) bezprawno ś ci dzia ł ania przedsi ę biorcy, b) naruszenia zbiorowego interesu konsumentów. Oczywiste jest równie ż – jak zreszt ą s ł usznie zauwa ż a Wnioskodawca – ż e praktyki wyliczone w art. 23a ust. 2 ustawy o ochronie (…) maj ą charakter przyk ł adowy, otwarty; o czym ś wiadczy u ż ycie w nim s ł owa „w szczególno ś ci” . W ś ród praktyk tych ustawodawca jednoznacznie wyodr ę bni ł jedynie nast ę puj ą ce ich rodzaje: 4 a) stosowanie przez przedsi ę biorców w ich wzorcach umów postanowie ń wpisanych do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 k.p.c. , b) naruszanie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, c) stosowanie czynów nieuczciwej konkurencji godz ą ce w zbiorowe interesy konsumentów, w tym nieuczciw ą lub wprowadzaj ą c ą w b łą d reklam ę . Pewne trudno ś ci w stosowaniu art. 23a ustawy o ochronie (…) polegaj ą natomiast na ustaleniu zakresu przes ł anki bezprawno ś ci (znaczenia s ł owa „bezprawno ść ” jako takiego) oraz konkretyzacji innych praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, nie wymienionych wprost w tym przepisie. Pomimo, ż e wi ążą cych i jednoznacznych ustale ń w tym przedmiocie nie mo ż na dokona ć równie ż na podstawie pozosta ł ych przepisów dzia ł u IIIa ustawy o ochronie (…) - obejmuj ą cego regulacje (art. 23a – 23f) z zakresu praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów – to jednak, w niniejszej sprawie, organ antymonopolowy stoi na stanowisku, i ż : Na gruncie art. 23a ustawy o ochronie (…) samoistn ą przes ł ank ę bezprawno ś ci mo ż na sformu ł owa ć wy łą cznie w przypadku jednego rodzaju praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, tj. ustalenia, ż e przedsi ę biorca stosowa ł w swoim wzorcu umowy postanowienia wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 k.p.c. (tak równie ż : w uzasadnieniu wyroku S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 25 marca 2004 r., sygn. akt: XVII Ama 51/2003). A zatem tylko wówczas, gdy wywiedzie si ę , ż e przedsi ę biorca wprowadzi ł do obrotu prawnego wzorzec umowy zawieraj ą cy postanowienia o tre ś ci ju ż wpisanej (w czasie ich stosowania) do rejestru klauzul abuzywnych, mo ż na poprzesta ć na takim dowodzie, bez konieczno ś ci wykazywania przes ł anki bezprawno ś ci. Klauzula uznana za niedozwolon ą na skutek abstrakcyjnej kontroli wzorca umowy, w którym si ę znajduje – dokonywanej przez S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów, a nast ę pnie wpisana do rejestru takich klauzul, funkcjonuje w sposób zbli ż ony do przepisów prawa. Taki charakter klauzuli, uznanej za abuzywn ą przez SOKiK, przejawia si ę przede wszystkim w rozszerzonej podmiotowo prawomocno ś ci materialnej oraz powadze rzeczy os ą dzonej - co podkre ś la si ę m.in. w orzecznictwie S ą du Najwy ż szego. W konsekwencji wyrok w sprawie o uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone, podlegaj ą cy nast ę pnie obowi ą zkowi wpisu do rejestru takich postanowie ń - ze wzgl ę du na szczególny charakter przedmiotu os ą du - skutkuje dla wszystkich i przeciw wszystkim (z uzasadnienia uchwa ł y Izby Cywilnej S ą du Najwy ż szego z dnia 19 grudnia 2003 r., sygn. akt: III CZP 95/2003; publ. m.in. w Monitorze Prawniczym Nr 6 z 2004 r., s. 248 i nast.; podobnie: w uzasadnieniu wyroku S ą du Apelacyjnego w Warszawie z dnia 29 wrze ś nia 2005 r., sygn. akt: VI ACa 381/05). Równie ż w doktrynie powszechnie uwa ż a si ę , ż e w ś wietle art.479 43 k.p.c. (odnosz ą cego si ę do poruszanego tu problemu), od chwili wpisania do rejestru postanowie ń wzorców umownych, o którym mowa w art. 479 45 k.p.c. , stosowanie ich przez jakiegokolwiek przedsi ę biorc ę we wzorcach umów jest niedozwolone – wywo ł uje bowiem skutek erga omnes (tak m.in.: H. Ciep ł a w: Kodeks post ę powania cywilnego. Komentarz, T. II, wydanie 3, s. 249). Z kolei w przypadkach wszystkich pozosta ł ych rodzajów przedmiotowych praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów – a wi ę c stosowania: nierzetelnej, nieprawdziwej lub niepe ł nej informacji oraz czynów nieuczciwej konkurencji, jak równie ż innych praktyk naruszaj ą cych te interesy, nie wymienionych wprost w art. 23a ust. 2 5 tej ustawy - konieczne jest wykazanie łą cznego spe ł nienia obu ww. przes ł anek, tj. bezprawno ś ci dzia ł ania przedsi ę biorcy oraz naruszenia zbiorowego interesu konsumentów. Maj ą c powy ż sze na uwadze nale ż y powróci ć do oceny zarzutów zawartych we wniosku Miejskiego Rzecznika Konsumentów w Krakowie. Nie sposób zgodzi ć si ę z jego argumentacj ą , i ż „stosowanie postanowienia, które nie zosta ł o wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone jest praktyk ą naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, skoro art. 23a ustawy o ochronie (…) nie zaw ęż a poj ę cia takich praktyk tylko do tych przejawów dzia ł a ń przedsi ę biorcy, które s ą przyk ł adowo jedynie wskazane w tym przepisie” . Argumentacji tej nie wzmacnia równie ż twierdzenie, ż e „zarzuty sformu ł owane wobec Towarzystwa opieraj ą si ę na stosowaniu przez nie postanowie ń wzorca, sprzecznych z konkretnymi przepisami powo ł ywanego we wniosku art. 385 3 k.c.” . Na pocz ą tku nale ż y podkre ś li ć , ż e organ antymonopolowy nie rozstrzyga w ramach post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów wszystkich spraw z zakresu stosowania przez przedsi ę biorców niedozwolonych postanowie ń umownych. Pomijaj ą c ju ż cytowane i komentowane powy ż ej przepisy art. 23a ustawy o ochronie (…) , nale ż y przede wszystkim zwróci ć uwag ą na kolejny artyku ł tej ustawy . Stosownie bowiem do tre ś ci jej art. 23b zd. 2 – „przepisów ustawy nie stosuje si ę do spraw o uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone ” . Nie mo ż e budzi ć w ą tpliwo ś ci, ż e jednoznaczne jego brzmienie dotyczy wszystkich przepisów ustawy o ochronie (…) , g ł ównie za ś rozdzia ł u IIIa (zatytu ł owanego „zakres praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów” i obejmuj ą cego przepisy art. 23a – 23f). Tym samym organ antymonopolowy jest uprawniony do wszcz ę cia post ę powania w sprawie stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów i dokonywania w ramach tego post ę powania wi ążą cych ustale ń tylko i wy łą cznie w przypadku, gdy kwestionowane postanowienie wzorca jest ju ż wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 k.p.c. W warunkach faktycznych niniejszej sprawy takich postanowie ń Wnioskodawca nie doszuka ł si ę w stosowanym przez Towarzystwo wzorcu przedwst ę pnej umowy dotycz ą cej ustanowienia odr ę bnej w ł asno ś ci lokalu oraz jego sprzeda ż y. Wr ę cz przeciwnie, w przypadku trzech punktów wniosku (stanowi ą one odpowiednio punkty 2, 3 i 5 opisu stanu faktycznego niniejszej decyzji) stwierdzi ł on, i ż „brak jest takich abuzywnych klauzul, wpisanych ju ż do rejestru”. Takiego samego zdania jest równie ż organ antymonopolowy, gdy ż dokonana przez niego analiza rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone nie wykaza ł a istnienia klauzul abuzywnych, cho ć by cz ęś ciowo zbli ż onych w swojej tre ś ci, zakresie regulacji lub skutkach do zakwestionowanych w ww. punktach 2, 3 i 5. Odr ę bnej oceny wymagaj ą pozosta ł e dwa postanowienia, zakwestionowane w punktach 1 i 4 wniosku (odpowiednio punkty 1 i 4 opisu stanu faktycznego niniejszej decyzji). Wnioskodawca powo ł a ł w nich bowiem orzecznictwo S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, na podstawie którego dokonano wpisu do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 k.p.c. Podkre ś li ł jednak, ż e „nie traktuje zapisów kwestionowanych w pkt 1 i 4 wniosku za to ż same z przywo ł anymi przez niego postanowieniami, wpisanymi ju ż do rejestru” . Wed ł ug wyja ś nie ń Wnioskodawcy ich przytoczenie „ma na celu jedynie uzasadnienie argumentacji prawnej przedmiotowego wniosku oraz przedstawienie dotychczasowej linii orzecznictwa w podobnych sprawach, co zarazem stanowi dodatkowy argument do postawienia Towarzystwu zarzutu stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów” . 6 Organ antymonopolowy podziela stanowisko Wnioskodawcy, lecz wy łą cznie w aspekcie braku to ż samo ś ci zakwestionowanych przez niego postanowie ń z klauzulami abyzuwnymi wpisanymi do rejestru. Równie ż jednak i w tym przypadku brak jest podstaw do postawienia Towarzystwu zarzutu stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów i prowadzenia w tym przedmiocie post ę powania administracyjnego. Dokonuj ą c analizy tego problemu, nie mo ż na nie zauwa ż y ć utrwalonego i jednorodnego w tym zakresie orzecznictwa S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (por. m.in. wyroki SOKiK: z dnia 25 marca 2004 r., sygn. akt: XVII Ama 51/03, z dnia 7 lutego 2005 r., sygn. akt: XVII Ama 96/03, z dnia 7 marca 2005 r., sygn. akt: XVII Ama 6/04 oraz z dnia 22 sierpnia 2005 r., sygn. akt: XVII Ama 21/05). S ą d wyra ż a w nich stanowisko, i ż wprawdzie przepis art. 479 43 k.p.c. - stanowi ą c: „wyrok prawomocny ma skutek wobec osób trzecich od chwili wpisania uznanego za niedozwolone postanowienia wzorca umowy do rejestru, o którym mowa w art. 479 45 § 2” – budzi w ą tpliwo ś ci, lecz „osoby trzecie to by ł e, aktualne i przysz ł e strony podmiotu - przedsi ę biorcy, który stosuje w umowach z konsumentami postanowienia uznane przez S ą d za niedozwolone, a nast ę pnie wpisane do rejestru takich postanowie ń ” . „W praktyce oznacza to – kontynuuje SOKiK - i ż przedsi ę biorca, który pomimo prawomocnego wyroku S ą du, na mocy którego zarówno on jak i stosowane przez niego niedozwolone postanowienia umowne zosta ł y wpisane do rejestru klauzul, nadal stosuje je w umowach z nowymi, aktualnymi konsumentami, dopuszcza si ę tym samym praktyki polegaj ą cej na zbiorowym naruszaniu interesów konsumentów, w rozumieniu art. 23a ust. 2 ustawy o ochronie (…)” . Tym samym - w ocenie SOKiK - okre ś lenie „osoby trzecie”, zawarte w art. 479 43 k.p.c. w kontek ś cie praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów, nale ż y zaw ę zi ć podmiotowo do konkretnego przedsi ę biorcy wskazanego w wyroku S ą du i nieograniczonej, abstrakcyjnej liczby konsumentów b ę d ą cych aktualnie lub w przysz ł o ś ci stron ą umów z tym konkretnie przedsi ę biorc ą . W konsekwencji S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów kilkakrotnie przyjmowa ł , ż e skoro dany przedsi ę biorca nie figuruje w rejestrze, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c ., to nieprawid ł owo Prezes UOKiK uzna ł , i ż dzia ł ania tego przedsi ę biorcy stanowi ą praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów z art. 23a ust. 2 ustawy o ochronie (…) , polegaj ą c ą na stosowaniu postanowie ń wzorców umów do tego rejestru wpisanych. W cytowanych i analizowanych powy ż ej wyrokach, SOKiK wyra ż a równie ż pogl ą d, ż e dokonywana przez niego kontrola postanowie ń wzorców umów ma charakter konkretny. Przejawia si ę to w nast ę puj ą cym stwierdzeniu: „wpisana do rejestru klauzula umowna uznana za niedozwolon ą na kanwie okre ś lonego stanu faktycznego i prawnego, jako naruszaj ą ca zbiorowe interesy konsumentów, nie stanowi sama przez si ę prejudykatu dla innych umów. Nie mo ż na bowiem wykluczy ć , i ż analogiczne lub nawet identyczne postanowienia wzorca umowy, uznane za niedozwolone, nie b ę d ą za takie uznane w kontek ś cie oceny ca ł ej umowy w innej sprawie” . Gdyby przyj ąć przeanalizowane powy ż ej orzecznictwo S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów za s ł uszne, nale ż a ł oby uzna ć zarzuty Wnioskodawcy za bezpodstawne i odmówi ć mu wszcz ę cia post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów - i to bez wdawania si ę w dalej id ą ce rozwa ż ania prawne. Problem jest jednak bardziej z ł o ż ony, gdy ż orzecznictwo SOKiK w tym zakresie jest sprzeczne z przytoczonymi na wst ę pie uzasadnienia prawnego niniejszej decyzji orzeczeniami s ą dów wy ż szych instancji, tj. wyrokiem S ą du Apelacyjnego w Warszawie z dnia 29 wrze ś nia 2005 r., sygn. akt: VI ACa 381/05, a przede wszystkim uchwa łą Izby Cywilnej S ą du Najwy ż szego z dnia 19 grudnia 2003 r., sygn. akt: III CZP 95/2003. Jak ju ż o tym obszerniej by ł a mowa powy ż ej, w swoich wyrokach s ą dy te stan ęł y na stanowisku, i ż : 7 1) dokonywana przez SOKiK - w ramach post ę powania w sprawach o uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone - ocena takich postanowie ń jest kontrol ą abstrakcyjn ą , a nie konkretn ą , 2) od chwili wpisania takich postanowie ń do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone (art. 479 45 § 2 k.p.c .), stosowanie ich przez jakiegokolwiek przedsi ę biorc ę we wzorcach umów jest niedozwolone – wywo ł uje bowiem skutek erga omnes (wobec wszystkich przedsi ę biorców). Powy ż sze stoi zatem w sprzeczno ś ci ze stanowiskiem SOKiK, który twierdzi w swoich wyrokach, i ż zakres rozszerzonej podmiotowo prawomocno ś ci materialnej ogranicza si ę do konkretnego przedsi ę biorcy wskazanego w wyroku S ą du i nieograniczonej, abstrakcyjnej liczby konsumentów b ę d ą cych aktualnie lub w przysz ł o ś ci stron ą umów z tym konkretnie przedsi ę biorc ą . Organ antymonopolowy przyjmuje za s ł uszne stanowisko wyra ż one w uchwale S ą du Najwy ż szego i potwierdzone w wyroku S ą du Apelacyjnego. Jest to tym bardziej uzasadnione, ż e równie ż S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w jednym ze swoich wyroków z dnia 25 maja 2005 r. (sygn. akt: XVII Ama 46/04), zdaje si ę przyznawa ć mu racj ę . W wyroku tym S ą d - na skutek odwo ł ania od decyzji Prezesa UOKiK - uzna ł , ż e stosowanie praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów ma miejsce w odniesieniu do nast ę pcy prawnego przedsi ę biorcy, którego postanowienie zosta ł o wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone. Organ antymonopolowy stoi jednak na stanowisku, i ż w takich przypadkach, gdy kwalifikuje postanowienie wzorca umowy jako praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, to postanowienie takie (jak po ś rednio da ł temu wyraz S ą d Apelacyjny w Warszawie w uzasadnieniu powo ł anego wcze ś niej wyroku z dnia 29 wrze ś nia 2005 r., sygn. akt: VI ACa 381/05) powinno by ć to ż same, jednakowe w swojej tre ś ci z postanowieniem ju ż wpisanymi do rejestru, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c . Za przyj ę ciem prezentowanego tu stanowiska przemawiaj ą przede wszystkim wzgl ę dy bezpiecze ń stwa i pewno ś ci obrotu prawnego. Organ antymonopolowy nie mo ż e bowiem zast ę powa ć S ą du Okr ę gowego - S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w dokonywaniu oceny, czy dane postanowienie jest niedozwolone – w rozumieniu art. 385 1 - art. 385 3 k.c. W praktyce mog ł oby to bowiem prowadzi ć do takiej sytuacji, w której organ antymonopolowy - swoj ą ostateczn ą decyzj ą zakazuj ą c ą jego stosowania - wy łą cza dane postanowienie z obrotu prawnego, natomiast S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów - w efekcie przeprowadzonego post ę powanie cywilnego w sprawach o uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone - takie samo postanowienie uznaje za dozwolone. Sytuacji takiej zapobiega ć maj ą powo ł ywane wy ż ej przepisy a rt. 479 - art. 479 36 45 k.p.c. oraz art. 23b zd. 2 ustawy o ochronie (…) . Uwzgl ę dnienie zarzutów Wnioskodawcy stanowi ł oby – w tym stanie rzeczy - naruszenie tych przepisów. Sam Wnioskodawca podkre ś la bowiem, ż e nie traktuje zapisów kwestionowanych w pkt 1 i 4 wniosku za to ż same z przywo ł anymi przez niego postanowieniami, wpisanymi ju ż do rejestru, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c . Mo ż naby jeszcze ewentualnie rozwa ż y ć , czy je ż eli zakres ocenianego przez organ antymonopolowy postanowienia mie ś ci si ę w ca ł o ś ci w dyspozycji klauzuli wpisanej ju ż do rejestru, to taki stan nie nale ż a ł oby kwalifikowa ć , jako praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów (taki wniosek wynika po ś rednio z powo ł anego wy ż ej wyroku SOKiK z dnia 25 maja 2005 r., sygn. akt: XVII Ama 46/04). 8 Dokonuj ą c oceny pod tym k ą tem nale ż y jednak ż e stwierdzi ć , i ż tre ść kwestionowanych przez Wnioskodawc ę postanowie ń nie mie ś ci si ę w ca ł o ś ci w dyspozycji klauzul wpisanych do rejestru, a dodatkowo kwestionowane przez Wnioskodawc ę postanowienia nale ż y uzna ć za bardziej korzystne dla konsumentów od tych znajduj ą cych si ę w rejestrze. Tak oto bowiem: Postanowienie cytowane w punkcie 1 opisu stanu faktycznego niniejszej decyzji (§ 2 ust. 4 przedwst ę pnej umowy dotycz ą cej ustanowienia odr ę bnej w ł asno ś ci lokalu oraz jego sprzeda ż y) przewiduje - inaczej ni ż ma to miejsce w przypadku klauzuli wpisanej do rejestru, pod pozycj ą 234, na podstawie wyroku SOKiK z dnia 10 pa ź dziernika 2004 r. (sygn. akt: XVII Amc 47/03) - ż e wprowadzenie zmian w uk ł adzie architektonicznym, dokumentacji projektowej oraz w uk ł adzie zagospodarowania terenu, mo ż e nast ą pi ć tylko wówczas o ile oka żą si ę one niezb ę dne ze wzgl ę du na realizacj ę inwestycji . Natomiast w kolejnym zdaniu tego, kwestionowanego przez Wnioskodawc ę zapisu wprowadza si ę przyk ł adowy katalog mo ż liwych zmian, wyznaczaj ą c tym samym ich przybli ż ony zakres. Postanowienie powo ł ywane w punkcie 4 opisu stanu faktycznego niniejszej decyzji (§ 5 ust. 6 przedwst ę pnej umowy dotycz ą cej ustanowienia odr ę bnej w ł asno ś ci lokalu oraz jego sprzeda ż y) jest konsekwencj ą poprzedzaj ą cych go zapisów (§ 5 ust. 4 i 5) tej umowy, których Wnioskodawca ju ż nie cytuje w swoim wniosku, a ich tre ść sprowadza si ę do nast ę puj ą cej procedury: Sprzedaj ą cy dwukrotnie zawiadamia Kupuj ą cego o mo ż liwo ś ci odbioru mieszkania, wyznaczaj ą mu jednocze ś nie w tym celu dwa terminy ( łą cznie 28 dniowe). W razie dwukrotnego niestawiennictwa Kupuj ą cego lub w przypadku (i tu zastosowanie znajduje § 5 ust. 6 przedmiotowej umowy), gdy nie pojawi si ę on na trzecim spotkaniu ze Sprzedaj ą cym - wyznaczonym w celu odbioru ewentualnych usterek ujawnionych w trakcie poprzednich spotka ń oraz w celu odbioru mieszkania - Sprzedaj ą cy upowa ż niony jest do samodzielnego sporz ą dzenia protoko ł u bez konieczno ś ci ponownego wzywania Kupuj ą cego (po raz 3 lub 4). Postanowienia te s ą korzystniejsze dla konsumentów oraz nie mieszcz ą si ę w ca ł o ś ci w dyspozycji klauzul wpisanych do rejestru, pod pozycjami – odpowiednio 366 i 365, na skutek wyroku SOKiK z dnia 22 listopada 2004 r. (sygn. akt: XVII Amc 55/03). Z powy ż ej opisanych przyczyn, argumenty Wnioskodawcy odnosz ą ce si ę do konkretnych, kwestionowanych w jego wniosku postanowie ń przedwst ę pnej umowy dotycz ą cej ustanowienia odr ę bnej w ł asno ś ci lokalu oraz jego sprzeda ż y, nie zas ł uguj ą na uwzgl ę dnienie. Aby jednak dokona ć pe ł nej oceny zarzutów Wnioskodawcy, organ antymonopolowy zaj ął si ę równie ż argumentami podniesionymi przez niego w uzupe ł nieniu wniosku z dnia 12 grudnia 2005 r. Maj ą c na uwadze, ż e Wnioskodawca wykazuje w nim, i ż katalog praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów zawiera jedynie ich przyk ł adowe wyliczenie, nale ż a ł oby przyj ąć , ż e zarzuca on Towarzystwu stosowanie innych praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, nie wymienionych wprost w art. 23a ust. 2 ustawy o ochronie (…) . Wyra ź nie jednak – pomimo wezwania organu antymonopolowego do uzupe ł nienia wniosku w tym zakresie - takiego zarzutu nie precyzuje, opieraj ą c si ę jedynie na argumentach stosowania przez Towarzystwo postanowie ń wzorca, sprzecznych z przepisami art. 385 3 k.c. Gdyby jednak i taki zarzut podda ć ocenie pod k ą tem praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, to stwierdzi ć nale ż y, ż e jest on bezprzedmiotowy. 9 Po pierwsze - o czym by ł a ju ż mowa szczegó ł owo powy ż ej – art. 385 3 k.c. (jak równie ż dwa poprzedzaj ą ce go artyku ł y 385 1 i 385 2 k.c. ) dotyczy problematyki stosowania przez przedsi ę biorców niedozwolonych postanowie ń umownych, która nie jest rozstrzygana w ramach post ę powania w sprawach praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. Na mocy – wyra ź nego i jednoznacznego w swojej tre ś ci – przepisu art. 23b zd. 2 ustawy o ochronie (…) „przepisów ustawy nie stosuje si ę do spraw o uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone ” . Po drugie natomiast, nie jest mo ż liwe wykazanie podstawowej przes ł anki warunkuj ą cej stwierdzenie stosowania innej praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów, nie wymienionej wprost w art. 23a ust. 2 ustawy o ochronie (…) – a mianowicie bezprawno ś ci dzia ł ania przedsi ę biorcy. Bezprawno ś ci ą tak ą nie jest niezgodno ść kwestionowanych przez Wnioskodawc ę postanowie ń z przepisami art. 385 3 k.c. - chyba, ż e za takie uzna ł by je S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Je ś liby pokusi ć si ę o abstrakcyjne – tj. w oderwaniu od konkretnej sytuacji faktycznej – zdefiniowanie przes ł anki bezprawno ś ci, to polega ona raczej na podejmowaniu przez przedsi ę biorc ę dzia ł a ń sprzecznych z powszechnie i bezwzgl ę dnie obowi ą zuj ą cymi przepisami prawa, na podstawie których ustawodawca wprowadza jaki ś nakaz, zakaz lub obowi ą zek. Bezprawno ść przejawia ł aby si ę bowiem w nie realizowaniu przez przedsi ę biorc ę owego nakazu, zakazu lub obowi ą zku. Przepisy art. 385 1 - art. 385 3 k.c. maj ą za ś charakter wskazówek, skierowanych do s ą dów i uczestników obrotu prawnego (konsumentów, instytucji chroni ą cych ich prawa i interesy, przedsi ę biorców), wed ł ug których mog ą one ocenia ć postanowienia wzorców umów i podejmowa ć skuteczne ś rodki ochrony prawnej w wypadku, gdy skutki niedozwolonych postanowie ń umownych dotykaj ą konsumentów. Przepisy te nie zawieraj ą natomiast bezwzgl ę dnych nakazów, zakazów lub obowi ą zków - brak jest bowiem przeszkód do stosowania takich postanowie ń przez przedsi ę biorc ę w umowie indywidualnie z konsumentem uzgodnionej (por. art. 3 Dyrektywy Rady Nr 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. o niedozwolonych klauzulach w umowach konsumenckich (Dz. U. UE L. 1993.95.29). Maj ą c na uwadze wszystkie ustalenia dokonane w ramach uzasadniania prawnego niniejszej decyzji, nale ż a ł o orzec jak w jej sentencji – na podstawie art. 100b ust. 1 ustawy o ochronie (…) . Skoro bowiem z zawartych we wniosku oraz posiadanych przez Prezesa UOKiK informacji wynika ł o w sposób oczywisty, ż e zbiorowe interesy konsumentów nie uleg ł y naruszeniu, brak by ł o podstaw do wszcz ę cia post ę powania w sprawie naruszenia tych interesów. Z ostro ż no ś ci procesowej nale ż y zauwa ż y ć w tym miejscu, i ż Wnioskodawca – mimo ci ążą cego na nim obowi ą zku - nie uprawdopodobni ł , ż e kwestionowana przez niego przedwst ę pna umowa dotycz ą ca ustanowienia odr ę bnej w ł asno ś ci lokalu oraz jego sprzeda ż y, ma charakter wzorca umowy. Jak wspomniano na pocz ą tku uzasadnienia niniejszej decyzji, przed ł o ż y ł on bowiem jedynie tak ą umow ę , a nie jej wzorzec. Niezale ż nie od powy ż szego nale ż y zwróci ć uwag ę , ż e je ż eli istotnie przedwst ę pna umowa dotycz ą ca ustanowienia odr ę bnej w ł asno ś ci lokalu oraz jego sprzeda ż y ma charakter wzorca umowy, Miejski Rzecznik Konsumentów w Krakowie mo ż e wyst ą pi ć - na podstawie na art. 479 38 i 479 42 § 1 k.p.c. w zwi ą zku z art. 384 – 385 3 k.c. - z powództwem opartym w ca ł o ś ci na argumentacji prawnej, zawartej w jego wniosku. Stosownie bowiem do tre ś ci art. 479 38 k.p.c. – „powództwo w sprawach rozpoznawanych wed ł ug przepisów rozdzia ł u o post ę powaniu w sprawach o uznanie postanowie ń wzorca umowy 10 za niedozwolone mo ż e wytoczy ć ka ż dy, kto wed ł ug oferty pozwanego móg ł by zawrze ć z nim umow ę zawieraj ą c ą postanowienie, którego uznania za niedozwolone żą da si ę pozwem. Powództwo mo ż e wytoczy ć tak ż e organizacja spo ł eczna, do której zada ń statutowych nale ż y ochrona interesów konsumentów, powiatowy (miejski) rzecznik konsumentów oraz Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów . Tre ść tego przepisu jednoznacznie wskazuje, ż e rzecznicy konsumentów w zakresie kwestionowania niedozwolonych postanowie ń umownych – którego dokonuje si ę na drodze cywilnoprawnego post ę powania s ą dowego - posiadaj ą takie same uprawnienia jak Prezes UOKiK. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie (...) w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje stronie odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie - S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatura w Krakowie (31 – 011 Kraków, Plac Szczepa ń ski 5). Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów p.o. Dyrektora Delegatury w Krakowie Leszek Piekarz Otrzymuje : 1. Miejski Rzecznik Konsumentów Urz ą d Miasta Krakowa al. Powstania Warszawskiego 10 31-541 Kraków, 2. RKR a/a. 11