RKR-2/2009

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA W KRAKOWIE RKR-61-32/08/KKM Kraków, dnia 26 lutego 2009 r. DECYZJA Nr RKR-2/2009 I. Na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 50, poz. 331, z pó ź n. zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy oraz § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 134, poz. 939), po przeprowadzeniu, z urz ę du, post ę powania w sprawie stosowania przez Tamar ę Wys ł ock ą -Bobko prowadz ą c ą biuro podró ż y SOL-TOURS z siedzib ą w Krakowie przy ul. Siennej 5 praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, - w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – uznaje si ę za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów praktyk ę okre ś lon ą w art. 24 ust. 1 i ust 2 pkt 1 ww. ustawy, polegaj ą c ą na stosowaniu we wzorcu umownym pod nazw ą „Warunki uczestnictwa w imprezach turystycznych z dojazdem zorganizowanym, organizowanych przez biuro podró ż y SOL-TOURS Tamara Wys ł ocka-Bobko” postanowie ń o tre ś ci: 1) „Przy dokonywaniu zwrotów pieni ęż nych Uczestnikowi nie przys ł uguj ą ż adne odsetki” ( pkt II.5 Warunków uczestnictwa...); 2) „Biuro nie ponosi odpowiedzialno ś ci za: a/ dzia ł anie i decyzje organów administracji pa ń stwowej i placówek konsularnych, np. nie wydanie paszportu lub wizy w terminie umo ż liwiaj ą cym wzi ę cie udzia ł u w imprezie, b/ szkody, straty i niezrealizowanie programu, wynik ł e z przyczyn od niego niezale ż nych: warunki atmosferyczne, oczekiwanie na granicach, decyzje pa ń stwowe, strajki, zamieszki, dzia ł ania wojenne, inne dzia ł ania si ł wy ż szych, na które nie ma wp ł ywu ani Biuro, ani jego kontrahenci.” (pkt IV.2 Warunków uczestnictwa...); 3) „Biuro zastrzega sobie mo ż liwo ść odwo ł ania dojazdów antenowych na terenie Polski z powodu ma ł ej frekwencji na 4 dni przed rozpocz ę ciem imprezy” (pkt IV.5 Warunków uczestnictwa...); 2 2 4) „ Uczestnikowi nie przys ł uguje zwrot warto ś ci ś wiadcze ń , których nie wykorzysta ł w czasie trwania Imprezy z przyczyn le żą cych po stronie uczestnika” (pkt IV.10 Warunków uczestnictwa...); 5) „Uczestnik zobowi ą zuje si ę do pokrycia szkód wyrz ą dzonych przez siebie oraz osób b ę d ą cych pod jego opiek ą w czasie trwania Imprezy i w miejscu ich powstania” (pkt IV.11 Warunków uczestnictwa...); 6) „ Biuro z uwagi na poniesione koszty organizacji imprezy, zakupu ś wiadcze ń u kontrahentów, zastrzega sobie prawo dokonania potr ą ce ń z wniesionych przez Uczestnika op ł at wed ł ug zasad: a/ 50 z ł od osoby przy imprezach autokarowych, 350 z ł od osoby przy imprezach samolotowych – op ł ata manipulacyjna w przypadku rezygnacji w terminie d ł u ż szym ni ż 45 dni przed dat ą rozpocz ę cia imprezy b/ 10% ceny imprezy przy imprezach autokarowych, 400 z ł od osoby przy imprezach samolotowych – w przypadku rezygnacji mi ę dzy 45 a 32 dniem przed dat ą rozpocz ę cia imprezy c/ 25% ceny imprezy przy imprezach autokarowych , 450 z ł od osoby przy imprezach samolotowych – w przypadku rezygnacji mi ę dzy 31 a 26 dniem przed dat ą rozpocz ę cia imprezy d/ 50% ceny imprezy – w przypadku rezygnacji mi ę dzy 25 a 15 dniem przed dat ą rozpocz ę cia imprezy e/ 75% ceny imprezy – w przypadku rezygnacji mi ę dzy 14 a 1 dniem przed dat ą rozpocz ę cia imprezy f/ 90% ceny imprezy – w przypadku rezygnacji w dniu wyjazdu lub pó ź niej” (pkt VI.2 Warunków uczestnictwa...); 7) „Je ż eli Uczestnik rezygnuj ą c wska ż e osob ę spe ł niaj ą c ą warunki udzia ł u w Imprezie i osoba ta przejmie obowi ą zki wynikaj ą ce z Umowy, Biuro pobierze op ł at ę w wysoko ś ci odpowiadaj ą cej faktycznym kosztom zwi ą zanym ze zmian ą , jednak w przypadku imprez samolotowych, nale ż y ui ś ci ć op ł at ę manipulacyjn ą w wysoko ś ci 350 z ł za zmian ę imienia i/lub nazwiska na bilecie lotniczym” (pkt VI.4 Warunków uczestnictwa...); 8) „ Wszelkie spory wynikaj ą ce z realizacji Umowy b ę d ą rozstrzygane polubownie, a w razie braku porozumienia strony poddaj ą rozstrzygni ę ciu w ł a ś ciwemu rzeczowo s ą dowi w Krakowie” (pkt VIII.2 Warunków uczestnictwa...); które s ą to ż same z postanowieniami wpisanymi na podstawie art. 479 45 kodeksu post ę powania cywilnego do Rejestru postanowie ń wzorców umów uznanych za niedozwolone; i jednocze ś nie stwierdza si ę zaniechanie stosowania tej praktyki z dniem 10 grudnia 2008 r. 3 3 II. Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy oraz § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów - w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – nak ł ada si ę na przedsi ę biorc ę Tamar ę Wys ł ock ą -Bobko prowadz ą c ą biuro podró ż y SOL-TOURS z siedzib ą w Krakowie, przy ul. Siennej 5 kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 4 133 PLN (s ł ownie: cztery tysi ą ce sto trzydzie ś ci trzy z ł ote) p ł atn ą do bud ż etu pa ń stwa, z tytu ł u naruszenia zakazu, o jakim mowa w art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w zakresie opisanym w punkcie I sentencji niniejszej decyzji. III. Na podstawie art. 77 ust. 1 w zwi ą zku z art. 80 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy oraz § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów - w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – obci ąż a si ę przedsi ę biorc ę Tamar ę Wys ł ock ą -Bobko prowadz ą c ą biuro podró ż y SOL-TOURS z siedzib ą w Krakowie, przy ul. Siennej 5, kosztami niniejszego post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów oraz zobowi ą zuje si ę ww. przedsi ę biorc ę do zwrotu Prezesowi Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów kosztów post ę powania w kwocie 20 PLN (s ł ownie: dwadzie ś cia z ł otych). Uzasadnienie Na skutek zawiadomienia z ł o ż onego przez Pa ń stwowy Inspektorat Inspekcji Handlowej Delegatura w Krakowie, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Krakowie (zwany dalej: „Prezesem Urz ę du”) przeprowadzi ł z urz ę du w dniach od 12 wrze ś nia 2008 r. do 14 listopada 2008 r. post ę powanie wyja ś niaj ą ce maj ą ce na celu ustalenie, czy warunki ś wiadczenia us ł ug, stosowane w obrocie z konsumentami przez Tamar ę Wys ł ock ą -Bobko prowadz ą c ą biuro podró ż y SOL-TOURS w Krakowie, przy ul. Siennej 5 (zwan ą dalej: „Przedsi ę biorc ą ”) nie naruszaj ą chronionych prawem interesów konsumentów, tj. czy s ą zgodne z przepisami powo ł anej ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz przepisami kodeksu cywilnego dotycz ą cymi wzorców umów. W toku przedmiotowego post ę powania wyja ś niaj ą cego uzyskano wzorce umów stosowanych przez Przedsi ę biorc ę : - Umowa o udzia ł w imprezie turystycznej z dojazdem zorganizowanym; -„Warunki uczestnictwa w imprezach turystycznych z dojazdem zorganizowanym, organizowanych przez biuro podró ż y SOL-TOURS Tamara Wys ł ocka-Bobko”; - katalog „Wycieczki objazdowe 2008, autokar, samolot”; - kopia wpisu do Centralnej Ewidencji Organizatorów i Po ś redników Turystycznych; 4 4 - kopia aktualnego wpisu do ewidencji dzia ł alno ś ci gospodarczej; - kopia aktualnego za ś wiadczenia Marsza ł ka Województwa Ma ł opolskiego o wpisie do rejestru Organizatorów i Po ś redników Turystycznych. Po przeprowadzeniu analizy tych dokumentów stwierdzono, ż e wzorzec umowny o nazwie: „Warunki uczestnictwa w imprezach turystycznych z dojazdem zorganizowanym, organizowanych przez biuro podró ż y SOL-TOURS Tamara Wys ł ocka-Bobko” stosowany wobec konsumentów, zawiera postanowienia, które s ą to ż same z postanowieniami uznanymi przez S ą d Okr ę gowy Konkurencji i Konsumentów za niedozwolone i wpisanymi do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego (zwanego dalej: „rejestrem”). Maj ą c na uwadze zgromadzony materia ł dowodowy, postanowieniem Nr RKR-363/2008 z dnia 14 listopada 2008 r. wszcz ę to post ę powanie w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, w zwi ą zku z podejrzeniem stosowania przez Tamar ę Wys ł ock ą -Bobko prowadz ą c ą biuro podró ż y SOL-TOURS w Krakowie, przy ul. Siennej 5, praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, okre ś lonych w art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 powo ł anej ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, polegaj ą cych na stosowaniu we wzorcu umowy postanowie ń o tre ś ci: 1) „Przy dokonywaniu zwrotów pieni ęż nych Uczestnikowi nie przys ł uguj ą ż adne odsetki” ( pkt II.5 Warunków uczestnictwa w imprezach turystycznych z dojazdem zorganizowanym, organizowanych przez biuro podró ż y SOL-TOURS Tamara Wys ł ock ą -Bobko) wpisanego do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone pod pozycj ą 438; 2) „Biuro nie ponosi odpowiedzialno ś ci za: a/ dzia ł anie i decyzje organów administracji pa ń stwowej i placówek konsularnych, np. nie wydanie paszportu lub wizy w terminie umo ż liwiaj ą cym wzi ę cie udzia ł u w imprezie, b/ szkody, straty i niezrealizowanie programu, wynik ł e z przyczyn od niego niezale ż nych: warunki atmosferyczne, oczekiwanie na granicach, decyzje pa ń stwowe, strajki, zamieszki, dzia ł ania wojenne, inne dzia ł ania si ł wy ż szych, na które nie ma wp ł ywu ani Biuro, ani jego kontrahenci.” (pkt IV.2 Warunków uczestnictwa...) wpisanego do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone pod pozycj ą 186; 3) „Biuro zastrzega sobie mo ż liwo ść odwo ł ania dojazdów antenowych na terenie Polski z powodu ma ł ej frekwencji na 4 dni przed rozpocz ę ciem imprezy” (pkt IV.5 Warunków uczestnictwa...) wpisanego do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone pod pozycj ą 1054; 4) „ Uczestnikowi nie przys ł uguje zwrot warto ś ci ś wiadcze ń , których nie wykorzysta ł w czasie trwania Imprezy z przyczyn le żą cych po stronie uczestnika” (pkt IV.10 Warunków uczestnictwa...) wpisanego do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone pod pozycj ą 358; 5) „Uczestnik zobowi ą zuje si ę do pokrycia szkód wyrz ą dzonych przez siebie oraz osób b ę d ą cych pod jego opiek ą w czasie trwania Imprezy i w miejscu ich powstania” (pkt IV.11 5 5 Warunków uczestnictwa...) wpisanego do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone pod pozycj ą 768; 6) „ Biuro z uwagi na poniesione koszty organizacji imprezy, zakupu ś wiadcze ń u kontrahentów, zastrzega sobie prawo dokonania potr ą ce ń z wniesionych przez Uczestnika op ł at wed ł ug zasad: a/ 50 z ł od osoby przy imprezach autokarowych, 350 z ł od osoby przy imprezach samolotowych – op ł ata manipulacyjna w przypadku rezygnacji w terminie d ł u ż szym ni ż 45 dni przed dat ą rozpocz ę cia imprezy b/ 10% ceny imprezy przy imprezach autokarowych, 400 z ł od osoby przy imprezach samolotowych – w przypadku rezygnacji mi ę dzy 45 a 32 dniem przed dat ą rozpocz ę cia imprezy c/ 25% ceny imprezy przy imprezach autokarowych , 450 z ł od osoby przy imprezach samolotowych – w przypadku rezygnacji mi ę dzy 31 a 26 dniem przed dat ą rozpocz ę cia imprezy d/ 50% ceny imprezy – w przypadku rezygnacji mi ę dzy 25 a 15 dniem przed dat ą rozpocz ę cia imprezy e/ 75% ceny imprezy – w przypadku rezygnacji mi ę dzy 14 a 1 dniem przed dat ą rozpocz ę cia imprezy f/ 90% ceny imprezy – w przypadku rezygnacji w dniu wyjazdu lub pó ź niej” (pkt VI.2 Warunków uczestnictwa...) wpisanego do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone pod pozycj ą 1030, 1056; 7) „Je ż eli Uczestnik rezygnuj ą c wska ż e osob ę spe ł niaj ą c ą warunki udzia ł u w Imprezie i osoba ta przejmie obowi ą zki wynikaj ą ce z Umowy, Biuro pobierze op ł at ę w wysoko ś ci odpowiadaj ą cej faktycznym kosztom zwi ą zanym ze zmian ą , jednak w przypadku imprez samolotowych, nale ż y ui ś ci ć op ł at ę manipulacyjn ą w wysoko ś ci 350 z ł za zmian ę imienia i/lub nazwiska na bilecie lotniczym” (pkt VI.4 Warunków uczestnictwa...) wpisanego do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone pod pozycj ą 258, 1002; 8) „ Wszelkie spory wynikaj ą ce z realizacji Umowy b ę d ą rozstrzygane polubownie, a w razie braku porozumienia strony poddaj ą rozstrzygni ę ciu w ł a ś ciwemu rzeczowo s ą dowi w Krakowie” (pkt VIII.2 Warunków uczestnictwa...) wpisanego do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone pod pozycj ą 1074; co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 24 ust 1 i ust. 2 pkt 1 powo ł anej na wst ę pie ustawy. W odpowiedzi na postawione zarzuty, pismem z dnia 2 grudnia 2008 r. Tamara Wys ł ocka-Bobko o ś wiadczy ł a, ż e wzorzec „ Warunków uczestnictwa...” stosowany od dnia 4 wrze ś nia 2008 r. zawieraj ą cy klauzule wpisane na podstawie art. 479 45 k.p.c. do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone by ł przez ni ą stosowany, albowiem pozostawa ł a w prze ś wiadczeniu, ż e stosowany przez ni ą wzorzec jest zgodny z obowi ą zuj ą cymi przepisami i nie zawiera klauzul niedozwolonych. Poinformowa ł a, i ż 6 6 6 sierpnia 2008 r. otrzyma ł a pismo pokontrolne Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Krakowie Delegatura w Tarnowie informuj ą ce j ą , ż e w ramach kontroli przeprowadzonej w biurze podró ż y „ Ś wiatowid” w Tarnowie, dokonano kontroli wzorca „Warunków uczestnictwa...” . Nast ę pnie w dniu 25 sierpnia 2008 r. otrzyma ł a pisemne zalecenia Urz ę du Marsza ł kowskiego Województwa Ma ł opolskiego dotycz ą ce zmiany niektórych postanowie ń stosowanego wzorca umów. Zmodyfikowany wed ł ug tych wskazówek wzorzec „Warunków uczestnictwa...” przed ł o ż y ł a Urz ę dowi Marsza ł kowskiemu Województwa Ma ł opolskiego, uzyskuj ą c zapewnienie, i ż skorygowany wzorzec dostosowano do obowi ą zuj ą cych przepisów prawa. Jednocze ś nie potwierdzi ł a, i ż aprobuje stanowisko Prezesa Urz ę du odno ś nie zakwestionowanych postanowie ń umownych. Poinformowa ł a tak ż e, i ż jest gotowa do zmiany i dostosowania wzorca umowy do obowi ą zuj ą cego porz ą dku prawnego, na dowód czego przed ł o ż y ł a nowo opracowany wzorzec „Warunków uczestnictwa...” uwzgl ę dniaj ą cy wszelkie sugestie zawarte w pi ś mie Prezesa Urz ę du z dnia 5 grudnia 2008 r. Skorygowany wzorzec „Warunków uczestnictwa...” Przedsi ę biorca wprowadzi ł do obrotu prawnego w dniu 10 grudnia 2008 r. Z tym dniem przesta ł ostatecznie obowi ą zywa ć dotychczas stosowany wzorzec „Warunków uczestnictwa...” zawieraj ą cy niedozwolone postanowienia umowne. Zakwestionowane zapisy zosta ł y wykre ś lone (tak: pkt II.5 i pkt IV.10 wzorca umowy) lub zast ą pione zapisami o tre ś ci: „Biuro zastrzega sobie mo ż liwo ść odwo ł ania dojazdów antenowych na terenie Polski z powodu ma ł ej frekwencji na 7 dni przed rozpocz ę ciem imprezy. Wystarczaj ą ca liczba osób na 7 dni przed terminem imprezy to 8 osób. W przypadku odwo ł ania dojazdu antenowego z powodu niewystarczaj ą cej ilo ś ci osób Uczestnikowi nie przys ł uguje roszczenie o odszkodowanie za niewykonanie umowy o ile organizator poinformowa ł go o odwo ł aniu dojazdu antenowego. Biuro ma wówczas obowi ą zek niezw ł ocznego przedstawienia oferty alternatywnej lub wedle wyboru Uczestnika zwrotu dokonanych wp ł at.” (pkt IV.5 wzorca); „Biuro nie ponosi odpowiedzialno ś ci za szkody powsta ł e w szczególno ś ci w wyniku: a/ utraty lub uszkodzenia baga ż u, przechowywanych b ą d ź pozostawionych przez Uczestnika pieni ę dzy w gotówce, papierów warto ś ciowych, kart p ł atniczych, bi ż uterii, dzie ł sztuki, sprz ę tu profesjonalnego w tym komputerowego, audio video, fotograficznego itp., b/ nieprzestrzegania przez Uczestnika przepisów celnych, dewizowych i porz ą dkowych w Polsce i zagranic ą , c/ odmowy wpuszczenia Uczestnika do danego kraju, na podstawie decyzji podj ę tej przez odpowiednie organy, d/ rezygnacji z imprezy w czasie jej trwania, chyba ż e rezygnacja nast ą pi ł a w przypadkach przewidzianych art. 16a ustawy o us ł ugach turystycznych, je ż eli szkody zostan ą spowodowane wy łą cznie dzia ł aniem lub zaniechaniem Uczestnika, wy łą cznie dzia ł aniem lub zaniechaniem osób trzecich, nieuczestnicz ą cych w wykonywaniu us ł ug przewidzianych w umowie, je ż eli tych dzia ł a ń lub zaniecha ń nie mo ż na by ł o przewidzie ć ani unikn ąć , b ą d ź te ż zosta ł y spowodowane si łą wy ż sz ą .” (pkt IV.6.2 wzorca); „Uczestnik zobowi ą zany jest do naprawienia powsta ł ych w czasie trwania imprezy szkód, wyrz ą dzonych przez niego lub osoby b ę d ą ce pod jego opiek ą .” (pkt IV.12 wzorca); 7 7 „W przypadku rezygnacji Uczestnikowi przys ł uguje zwrot wp ł aconej kwoty po potr ą ceniu kosztów faktycznie poniesionych przez Biuro. Wysoko ść strat zostanie indywidualnie ustalona. 2.2 Szacunkowa wysoko ść kosztów w przypadku Imprez z dojazdem zorganizowanym w zale ż no ś ci od terminu rezygnacji to: a/ 50 z ł od osoby przy imprezach autokarowych, plus 380 z ł od osoby przy imprezach samolotowych –w przypadku rezygnacji w terminie d ł u ż szym ni ż 45 dni przed dat ą rozpocz ę cia imprezy b/ 10% ceny imprezy przy imprezach autokarowych, plus 380 z ł od osoby przy imprezach samolotowych – w przypadku rezygnacji mi ę dzy 45 a 32 dniem przed dat ą rozpocz ę cia imprezy c/ 25% ceny imprezy przy imprezach autokarowych , plus 380 z ł od osoby przy imprezach samolotowych – w przypadku rezygnacji mi ę dzy 31 a 26 dniem przed dat ą rozpocz ę cia imprezy d/ 50% ceny imprezy przy imprezach autokarowych, plus 380 z ł od osoby przy imprezach samolotowych – w przypadku rezygnacji mi ę dzy 25 a 15 dniem przed dat ą rozpocz ę cia imprezy e/ 75% ceny imprezy – w przypadku rezygnacji mi ę dzy 14 a 1 dniem przed dat ą rozpocz ę cia imprezy f/ 90% ceny imprezy – w przypadku rezygnacji w dniu wyjazdu lub pó ź niej.” (pkt VI.2.1 wzorca); „Za koszty faktycznie poniesione przez Biuro w zwi ą zku ze zmian ą uczestnika Imprezy odpowiedzialno ść ponosz ą solidarnie uczestnik i osoba przejmuj ą ca jego uprawnienia. Koszty te zostan ą indywidualnie ustalone. W przypadku imprezy samolotowej ich szacunkowa wysoko ść wynosi 380 z ł (koszt wynikaj ą cy z op ł aty za zmian ę imienia i/lub nazwiska na bilecie lotniczym).” (pkt VI.4 wzorca); „Wszelkie spory wynikaj ą ce z realizacji Umowy b ę d ą rozstrzygane polubownie, a w razie braku porozumienia przez w ł a ś ciwe s ą dy.” (pkt VIII.2 wzorca). Nast ę pnie w dniu 22 grudnia 2008 r. Przedsi ę biorca przes ł a ł trzy egzemplarze umów, zawartych z jego aktualnymi klientami w oparciu o tre ść nowego, zmodyfikowanego wzorca umowy. Przedsi ę biorca o ś wiadczy ł ponadto, i ż rozpocz ął proces aneksowania umów zawartych na podstawie zakwestionowanych „Warunków uczestnictwa...” , na dowód czego przed ł o ż y ł dwa egzemplarze aneksowanych umów zawartych z konsumentami, którzy zaakceptowali zmienione „Warunki uczestnictwa...” . Poinformowa ł tak ż e, i ż nie ma mo ż liwo ś ci podania pe ł nych danych dotycz ą cych wyniku finansowego za 2008 r., bowiem okres rozliczeniowy jeszcze si ę nie zako ń czy ł . Wobec powy ż szego, w dniu 12 stycznia 2009r. Przedsi ę biorca przed ł o ż y ł o ś wiadczenie o przewidywanym przychodzie za 2008 r. z ł o ż one przez upowa ż nionego pracownika kancelarii podatkowej „Socius” s.c. z siedzib ą w Krakowie, prowadz ą cej rachunkowo ść biura podró ż y „SOL-TOURS”. Jak wynika z niniejszego dokumentu, przewidywany przychód Przedsi ę biorcy z tytu ł u ś wiadczenia us ł ug turystycznych za 2008 r. wyniesie 8 610 000 z ł otych. Pismem z dnia 15 stycznia 2009 r. zawiadomiono Przedsi ę biorc ę o zamkni ę ciu post ę powania dowodowego oraz mo ż liwo ś ci zapoznania si ę z aktami sprawy w siedzibie Delegatury UOKiK w Krakowie. Przedsi ę biorca z tego 8 8 uprawnienia nie skorzysta ł . Prezes Urz ę du ustali ł , co nast ę puje: Tamara Wys ł ocka-Bobko zosta ł a wpisana do ewidencji dzia ł alno ś ci gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Miasta Krakowa pod numerem ewidencyjnym 5015/2004 w dniu 7 grudnia 2004 r. Przedmiotem dzia ł alno ś ci gospodarczej Przedsi ę biorcy jest m.in. organizowanie imprez turystycznych. W ramach tej dzia ł alno ś ci Przedsi ę biorca zawiera umowy o ś wiadczenie us ł ug turystycznych z indywidualnymi klientami oraz pos ł uguje si ę stosownym wzorcem umownym, które reguluj ą wzajemne prawa i obowi ą zki Przedsi ę biorcy oraz konsumentów korzystaj ą cych z jego us ł ug. Wszczynaj ą c wobec Przedsi ę biorcy post ę powanie administracyjne, Prezes Urz ę du zakwestionowa ł przytoczone w sentencji decyzji klauzule umowne, uznaj ą c je za to ż same z nast ę puj ą cymi postanowieniami wpisanymi do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych: - klauzula wpisana do rejestru na podstawie wyroku SOKiK z dnia 11 marca 2004r., sygn. akt XVII Amc 63/03 pod nr 130 : „Warunki rezygnacji: - przy rezygnacji na 35 dni przed terminem rozpocz ę cia imprezy, wczasów, kolonii, obozu potr ą cana jest op ł ata manipulacyjna w wysoko ś ci 50 z ł od osoby + 7% VAT; - przy rezygnacji mi ę dzy 34 a 16 dniem przed terminem rozpocz ę cia imprezy, wczasów, kolonii, obozu potr ą ca si ę 50% ceny imprezy + op ł ata manipulacyjna; - przy rezygnacji na 15 dni i mniej przed rozpocz ę ciem imprezy, wczasów, kolonii obozu potr ą ca si ę 100% ceny” ; - klauzula wpisana do rejestru na podstawie wyroku SOKiK z dnia 27 pa ź dziernika 2004 r. sygn. akt XVII Amc 83/03 pod nr 186 : „Biuro podró ż y nie odpowiada za niedogodno ś ci zaistnia ł e w trakcie realizacji imprezy wynik ł e z przyczyn od niego niezale ż nych np. warunki atmosferyczne, decyzje pa ń stwowe, dzia ł anie innych okoliczno ś ci si ł y wy ż szej lub le żą cych po stronie uczestnika” ; - klauzula wpisana do rejestru na podstawie wyroku SOKiK z dnia 19 pa ź dziernika 2004 r., sygn. akt XVII Amc 95/03 pod nr 258 : „W przypadku gdy klient odst ę puj ą cy od umowy wska ż e osob ę spe ł niaj ą c ą warunki udzia ł u w imprezie turystycznej, która przyjmuje obowi ą zki wynikaj ą ce z tej umowy klient zobowi ą zany jest zap ł aci ć op ł at ę manipulacyjn ą ” ; - klauzula wpisana do rejestru na podstawie wyroku SOKiK z dnia 10 listopada 2004 r., sygn. akt XVII Amc 80/03 pod nr 358: „Niewykorzystanie któregokolwiek ze ś wiadcze ń zawartych w umowie z woli klienta nie upowa ż nia do zwrotu wp ł aconej kwoty” ; - klauzula wpisana do rejestru na podstawie wyroku SOKiK z dnia 21 pa ź dziernika 2004 r., sygn. akt XVII Amc 127/03 pod nr 438 : „Przy dokonywaniu jakichkolwiek zwrotów pieni ęż nych uczestnikowi nie przys ł uguj ą odsetki od zwróconych kwot” ; - klauzula wpisana do rejestru na podstawie wyroku SOKiK z dnia 23 lutego 2006 r., sygn. akt XVII Amc 6/05 pod nr 768 : „Uczestnicy odpowiadaj ą za wyrz ą dzone szkody z w ł asnej winy, za które maj ą obowi ą zek zap ł aci ć niezw ł ocznie z w ł asnych ś rodków w miejscu ich powstania” ; 9 9 - klauzula wpisana do rejestru na podstawie wyroku SOKiK z dnia 28 listopada 2006 r., sygn. akt XVII Amc 142/05 pod nr 1002 : „Op ł at ę manipulacyjn ą 80 z ł pobiera si ę równie ż za zmian ę przez uczestnika istotnych danych podawanych przy zawieraniu umowy, np. dane osobowe, miejsce wsiadania, standard zakwaterowania” ; - klauzula wpisana do rejestru na podstawie wyroku SOKiK z dnia 14 grudnia 2006 r., sygn. akt XVII Amc 152/05 pod nr 1054 : „Organizator zastrzega sobie mo ż liwo ść odwo ł ania dojazdów antenowych z danej trasy lub miasta na terenie Polski na 3 dni przed dat ą rozpocz ę cia imprezy” ; - klauzula wpisana do rejestru na podstawie wyroku SOKiK z dnia 14 grudnia 2006 r., sygn. akt XVII Amc 152/05 pod nr 1056 : „Organizator z uwagi na poniesione koszty ma prawo dokonania potr ą ce ń , z wniesionych przez Klienta op ł at wg. poni ż szych zasad: a) 90 PLN od osoby op ł aty manipulacyjnej, je ż eli rezygnacja nast ą pi w terminie krótszym ni ż 45 dni przed dat ą rozpocz ę cia imprezy, b) 10% warto ś ci imprezy, je ż eli rezygnacja nast ą pi w terminie od 44 do 31 dni przed dat ą rozpocz ę cia imprezy, c) 35% warto ś ci imprezy, je ż eli rezygnacja nast ą pi w terminie od 30 do 22 dni przed dat ą rozpocz ę cia imprezy, d) 50% warto ś ci imprezy, je ż eli rezygnacja nast ą pi w terminie od 21 do 15 dni przed dat ą rozpocz ę cia imprezy, e) 75% warto ś ci imprezy, je ż eli rezygnacja nast ą pi w terminie od 14 do 8 dni przed dat ą rozpocz ę cia imprezy f) 95% warto ś ci imprezy, je ż eli rezygnacja nast ą pi w terminie krótszym ni ż 8 dni przed dat ą rozpocz ę cia imprezy”; - klauzula wpisana do rejestru na podstawie wyroku SOKiK z dnia 4 stycznia 2007 r., sygn. akt XVII Amc 37/06 pod nr 1074 : „Ewentualne spory prawne wynikaj ą ce z niniejszej umowy b ę d ą rozstrzygane przez S ą d Rejonowy dla Miasta Sto ł ecznego Warszawy” ; Maj ą c powy ż sze na uwadze, Prezes Urz ę du, zwa ż y ł , co nast ę puje: W niniejszej sprawie postawione Przedsi ę biorcy zarzuty, aby mog ł y by ć skutecznie ocenione w ramach art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1, musz ą spe ł nia ć poni ż sze przes ł anki: by ć dzia ł aniem bezprawnym oraz godzi ć w zbiorowe interesy konsumentów. Przes ł anka bezprawno ś ci Poj ę cie bezprawno ś ci nie jest poj ę ciem prawnie zdefiniowanym. Maj ą c na uwadze jego literalne brzmienie nale ż y przyj ąć , ż e „dzia ł anie bezprawne” to zachowanie sprzeczne z nakazem lub zakazem zawartym w ustawie, rozporz ą dzeniu wydanym na podstawie i dla wykonania ustawy, umow ą mi ę dzynarodow ą maj ą c ą bezpo ś rednie zastosowanie w stosunkach wewn ę trznych oraz z zasadami wspó łż ycia spo ł ecznego. Bezprawno ść jest czynnikiem o charakterze obiektywnym tj. niezale ż nym od wyst ą pienia szkody czy te ż zamiaru po stronie przedsi ę biorcy dopuszczaj ą cego si ę dzia ł a ń bezprawnych. Zakwestionowanym dzia ł aniem Przedsi ę biorcy w niniejszej sprawie jest pos ł ugiwanie si ę w stosowanych wzorcach umów o ś wiadczenie us ł ug turystycznych zapisem, którego tre ść jest to ż sama z tre ś ci ą postanowie ń uznanych przez S ą d Okr ę gowy w Warszawie – S ą d 10 10 Ochrony Konkurencji i Konsumentów za niedozwolone i które zosta ł y wpisane do rejestru niedozwolonych klauzul umownych. Zgodnie z art. 479 42 k.p.c. S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów w razie uwzgl ę dnienia powództwa o uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone w sentencji wyroku przytacza tre ść postanowie ń wzorca uznanych za niedozwolone i zakazuje ich stosowania. Z brzmienia art. 479 43 k.p.c. wynika równie ż , ż e wyrok prawomocny ma skutek wobec osób trzecich od chwili wpisania uznanego za niedozwolone postanowienia wzorca umowy do rejestru, o którym mowa, w art. 479 45 § 2 k.p.c. . Stanowisko Prezesa Urz ę du zosta ł o poparte orzecznictwem SOKiK. Z wyroku SOKiK z dnia 25 marca 2004 r. – sygn. XVII AmA 51/03 wynika, ż e wprowadzenie przez przedsi ę biorc ę do obrotu wzorca umownego zawieraj ą cego postanowienia o tre ś ci ju ż wpisanej do rejestru klauzul abuzywnych stanowi przes ł ank ę uznania bezprawno ś ci dzia ł ania tego przedsi ę biorcy, o czym stanowi art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Jak wynika z powy ż szego, bezprawnym jest stosowanie w obrocie z konsumentami postanowie ń , które zosta ł y wpisane do rejestru, nawet je ż eli postanowienia te stosuj ą przedsi ę biorcy nie pozwani w procesie przed SOKiK na podstawie art. 479 36-45 k.p.c. Kwestia rozszerzonej prawomocno ś ci wyroku SOKiK , na podstawie którego dokonany jest wpis postanowienia umownego do rejestru, o którym mowa w art. 479 45 k.p.c. zosta ł a ostatecznie rozstrzygni ę ta w uchwale S ą du Najwy ż szego z dnia 13 lipca 2006 r. – sygn. akt III SZP 3/06 - uznaj ą cej, i ż orzeczenie s ą du w danej sprawie ma skutek równie ż wobec osób trzecich, tj. zakaz stosowania klauzuli wpisanej do rejestru dotyczy wszystkich przedsi ę biorców, a nie tylko tych których dotyczy ł wyrok SOKiK. Przy czym, jak podniós ł S ą d, zakazane jest wykorzystywanie nie tylko klauzuli w identycznym brzmieniu, ale tak ż e klauzuli o zbli ż onej tre ś ci, która wywo ł uje takie same skutki, jak klauzula ju ż wpisana do rejestru. W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, ż e Tamara Wys ł ocka-Bobko prowadz ą ca biuro podró ż y SOL-TOURS przy ul. Siennej 5 w Krakowie w zakresie odp ł atnego ś wiadczenia us ł ug turystycznych, jest przedsi ę biorc ą i ż e stosuje we wzorcu o nazwie „Warunki uczestnictwa w imprezach turystycznych z dojazdem zorganizowanym, organizowanych przez biuro podró ż y SOL-TOURS Tamara Wys ł ocka-Bobko” wymienione w pkt 1 sentencji niniejszej decyzji postanowienia. W celu udowodnienia bezprawno ś ci dzia ł a ń Przedsi ę biorcy nale ż y wykaza ć , ż e owe zapisy umowne s ą to ż same, a wi ę c zbie ż ne w swej tre ś ci i skutkach z zapisami umieszczonymi w rejestrze niedozwolonych postanowie ń umownych. 1. Odnosz ą c si ę do pierwszego z zakwestionowanych postanowie ń tj. do zapisu pkt II.5 wzorca umowy, Prezes Urz ę du uzna ł je za to ż same z klauzul ą niedozwolon ą wpisan ą do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych pod pozycj ą 438. Wyrokiem z dnia 21 pa ź dziernika 2004 r. (sygn. akt XVII Amc 127/03) S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów uzna ł bowiem za abuzywne postanowienie o tre ś ci: „Przy dokonywaniu jakichkolwiek zwrotów pieni ęż nych uczestnikowi nie przys ł uguj ą odsetki od zwróconych kwot” . Analizuj ą c powo ł ane postanowienie, S ą d stwierdzi ł , i ż przedmiotowa klauzula pozostaje w sprzeczno ś ci z art. 481 kodeksu cywilnego , bowiem wyklucza uprawnienie do żą dania odsetek w przypadku, gdy d ł u ż nik opó ź nia si ę ze spe ł nieniem ś wiadczenia pieni ęż nego. W ocenie S ą du takie uregulowanie wype ł nia dyspozycj ę art. 385 3 pkt 2 k.c. , istotnie ograniczaj ą c odpowiedzialno ść wzgl ę dem konsumenta za niewykonanie lub nienale ż yte wykonanie zobowi ą zania, co powoduje nieuzasadnione dla przedsi ę biorcy 11 11 przysporzenie maj ą tkowe. Tre ść zapisu pkt II.5 „Warunków uczestnictwa...” stosowanych przez Tamar ę Wys ł ock ą -Bobko podobnie, jak powo ł ana klauzula wy łą cza zobowi ą zanie przedsi ę biorcy do ś wiadczenia odsetek z tytu ł u opó ź nienia w spe ł nieniu zobowi ą za ń pieni ęż nych. Postanowienie to ra żą co narusza tak ż e interesy konsumentów ograniczaj ą c zakres odpowiedzialno ś ci organizatora turystyki za nienale ż yte wykonanie zobowi ą zania. Z uwagi na identyczne konsekwencje wynikaj ą ce dla klientów z tre ś ci klauzuli wpisanej do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone i klauzuli stosowanej przez Przedsi ę biorc ę nie budzi w ą tpliwo ś ci, ż e strona niniejszego post ę powania w istocie pos ł uguje si ę klauzul ą , która zosta ł a ju ż wpisana do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych. 2. Przechodz ą c z kolei do drugiego z zakwestionowanych postanowie ń stosowanego przez Przedsi ę biorc ę wzorca umów tj. zapisu pkt IV.2 „Warunków uczestnictwa...” , Prezes Urz ę du stan ął na stanowisku, i ż jest ono to ż same z niedozwolonym postanowieniem umownym o tre ś ci: „Biuro podró ż y nie odpowiada za niedogodno ś ci zaistnia ł e w trakcie realizacji imprezy wynik ł e z przyczyn od niego niezale ż nych np. warunki atmosferyczne, decyzje pa ń stwowe, dzia ł anie innych okoliczno ś ci si ł y wy ż szej lub le żą cych po stronie uczestnika” wpisanym do Rejestru pod pozycj ą 186. Zosta ł o ono uznane za abuzywne orzeczeniem S ą du Okr ę gowego w Warszawie - S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 27 pa ź dziernika 2004 r. (sygn. akt XVII Amc 83/03). W uzasadnieniu tego orzeczenia S ą d wskaza ł , ż e postanowienie to stanowi niedozwolon ą klauzul ę umown ą w rozumieniu art. 385 3 pkt 2 k.c., bowiem wy łą cza lub istotnie ogranicza odpowiedzialno ść wzgl ę dem konsumenta za niewykonanie lub nienale ż yte wykonanie zobowi ą zania. Wskaza ć nale ż y, i ż podstaw ę prawn ą odpowiedzialno ś ci kontraktowej touroperatora stanowi art. 11a ustawy o us ł ugach turystycznych. Odpowiedzialno ść biura podró ż y oparta jest na zasadzie ryzyka, a nie winy, wobec czego mo ż e zosta ć wy łą czona tylko w przypadku, gdy niewykonanie lub nienale ż yte wykonanie zobowi ą zania spowodowane jest si łą wy ż sz ą , dzia ł aniem lub zaniechaniem klienta albo osób trzecich, niebior ą cych udzia ł u w wykonaniu us ł ug, je ż eli ich dzia ł a ń i zaniecha ń nie mo ż na by ł o przewidzie ć ani unikn ąć . W uzasadnieniu S ą d poda ł , ż e postanowienie tej tre ś ci niezgodnie z prawem ogranicza odpowiedzialno ść organizatora, gdy ż okoliczno ś ci to uzasadniaj ą ce s ą szersze ni ż te, które wynikaj ą z ustawy o us ł ugach turystycznych. Jednocze ś nie pole do nadu ż y ć stwarza nieostre poj ę cie „przyczyn niezale ż nych”. Postanowienie zawarte w pkt IV.2 stosowanego przez Przedsi ę biorc ę wzorca umowy podobnie jak przytoczona klauzula abuzywna jest przyk ł adem rozszerzaj ą cej interpretacji dopuszczalnych okoliczno ś ci, które wy łą czaj ą odpowiedzialno ść organizatora za niewykonanie lub nienale ż yte wykonanie zobowi ą zania. Zdaniem Prezesa Urz ę du przes ł anki do wy łą czenia b ą d ź ograniczenia odpowiedzialno ś ci kontraktowej organizatora turystyki powinny by ć sformu ł owane precyzyjnie. Tym samym, mimo ró ż nic w sformu ł owaniu tre ś ci, nale ż y stwierdzi ć to ż samo ść porównywanych powy ż ej zapisów. 3. W odniesieniu do trzeciego z zakwestionowanych postanowie ń tj. zapisu pkt IV.5 stosowanego przez Przedsi ę biorc ę wzorca, Prezes Urz ę du stan ął na stanowisku, i ż jest ono to ż same z niedozwolon ą klauzul ą umown ą o tre ś ci: „Organizator zastrzega sobie mo ż liwo ść odwo ł ania dojazdów antenowych z danej trasy lub miasta na terenie Polski na 3 dni przed dat ą rozpocz ę cia imprezy” wpisan ą na podstawie wyroku S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 14 grudnia 2006 r. (sygn. akt XVII Amc 152/05) do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych pod pozycj ą 1054. W uzasadnieniu przedmiotowego orzeczenia S ą d podniós ł , i ż powo ł ana wy ż ej klauzula wype ł nia m.in. dyspozycj ę art. 385 3 pkt 14 k.c. , poniewa ż pozbawia wy łą cznie konsumenta uprawnienia do 12 12 odst ą pienia od umowy lub jej wypowiedzenia. S ą d stwierdzi ł ponadto, i ż przedmiotowe postanowienie jest tak ż e sprzeczne z art. 14 ust. 5 ustawy o us ł ugach turystycznych, bowiem je ż eli organizator zmuszony jest przed rozpocz ę ciem imprezy turystycznej z przyczyn od niego niezale ż nych zmieni ć istotne warunki umowy, powinien on powiadomi ć klienta o konieczno ś ci wprowadzenia zmian. Wówczas klient ma obowi ą zek wskaza ć czy akceptuje zmian ę czy te ż od umowy odst ę puje. Tre ść postanowienia pkt IV.5 stosowanego przez Przedsi ę biorc ę wzorca umowy równie ż przewiduje po stronie przedsi ę biorcy uprawnienie do jednostronnego odwo ł ania dojazdów antenowych z danej trasy lub miasta. Kwestionowany zapis „Warunków uczestnictwa” wskazuje wprawdzie dopuszczaln ą przyczyn ę ich odwo ł ania tj. nisk ą frekwencj ę , nie precyzuje jednak poni ż ej jakiej liczby zg ł osze ń przedsi ę biorca uprawniony jest do odwo ł ania dojazdów. W ocenie Prezesa Urz ę du podkre ś li ć nale ż y jednak fakt, i ż niezale ż nie od przyczyny anulowania dojazdów antenowych, skutki zastosowania powy ż szego zapisu dla konsumenta s ą jednakowe. Klient obarczony jest konieczno ś ci ą poniesienia dodatkowych kosztów zwi ą zanych z samodzielnym dojazdem do ustalonego miejsca, pozbawiony jest bowiem ustawowego uprawnienia do odst ą pienia od zmodyfikowanej umowy. Powy ż szy zapis jest wi ę c sprzeczny zarówno z tre ś ci ą art. 385 3 pkt 14 k.c. , jak i z art. 14 ust. 5 ustawy o us ł ugach turystycznych. Skutki wynikaj ą ce z tre ś ci klauzuli pkt IV. 5 stosowanej przez Przedsi ę biorc ę , jak i postanowienia wpisanego do rejestru pod pozycj ą nr 1054 s ą zatem identyczne, co pozwala uzna ć , ż e mamy do czynienia z to ż samymi postanowieniami umownymi. 4. Przejawem stosowania postanowie ń umownych to ż samych z klauzulami abuzywnymi znajduj ą cymi si ę w rejestrze niedozwolonych postanowie ń umownych jest, zdaniem Prezesa Urz ę du, zamieszczenie przez Przedsi ę biorc ę postanowienia zamieszczonego w pkt IV.10 „Warunków uczestnictwa...” . W sprawie analogicznych klauzul umownych wypowiada ł si ę S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów. W wyroku z dnia 10 listopada 2004 r. (sygn. akt XVII Amc 80/03) S ą d uzna ł za niedozwolone postanowienie w brzmieniu: „Niewykorzystanie któregokolwiek ze ś wiadcze ń zawartych w umowie z woli klienta nie upowa ż nia do zwrotu wp ł aconej kwoty” , które nast ę pnie zosta ł o wpisane do rejestru niedozwolonych klauzul umownych pod pozycj ą 358. S ą d uzna ł abuzywno ść tego zapisu na podstawie art. 385³ pkt 12 k.c. , który przewiduje, ż e niedozwolone s ą klauzule wy łą czaj ą ce obowi ą zek zwrotu konsumentowi uiszczonej zap ł aty za ś wiadczenie niespe ł nione w ca ł o ś ci lub cz ęś ci, je ż eli konsument zrezygnuje z zawarcia umowy lub jej wykonania. S ą d skrytykowa ł przede wszystkim fakt, ż e oceniane postanowienie nie ró ż nicuje przyczyn po stronie konsumenta, które spowodowa ł y niewykorzystanie ś wiadczenia. Oznacza to mo ż liwo ść zaistnienia sytuacji, w której konsument nie skorzysta z danego ś wiadczenia, np. z powodu choroby, a wi ę c przyczyny le żą cej po jego stronie, cho ć by niezawinionej, a zostanie ono sprzedane komu ś innemu np. je ś li by ł a to wycieczka fakultatywna. W ten sposób po stronie biura podró ż y powstanie podwójny zysk, a klient poniesie szkod ę , co jest sprzeczne z zasad ą ekwiwalentno ś ci ś wiadcze ń . Postanowienie pkt IV.10 stosowane przez Przedsi ę biorc ę , podobnie jak klauzula wpisana do rejestru, zawiera dwa aspekty wskazuj ą ce na jego abuzywno ść . Przede wszystkim wy łą cza obowi ą zek zwrotu warto ś ci ś wiadcze ń niewykorzystanych przez klienta z przyczyn le żą cych po jego stronie, nie ró ż nicuj ą c ich na zawinione b ą d ź niezawinione. Zwróci ć nale ż y tak ż e uwag ę na kwesti ę braku ekwiwalentno ś ci ś wiadcze ń . Umowa o ś wiadczenie us ł ug turystycznych wykazuje cechy umowy o dzie ł o, jest wi ę c przede wszystkim zobowi ą zaniem rezultatu. Podnie ść nale ż y, i ż zgodnie z art. 639 k.c. zamawiaj ą cy nie mo ż e odmówi ć zap ł aty wynagrodzenia mimo niewykonania dzie ł a, je ż eli przyjmuj ą cy zamówienie by ł gotów je wykona ć , lecz dozna ł przeszkody z przyczyn 13 13 dotycz ą cych zamawiaj ą cego. Jednak ż e w wypadku takim zamawiaj ą cy mo ż e odliczy ć to, co przyjmuj ą cy zamówienie oszcz ę dzi ł z powodu niewykonania dzie ł a. W ten sposób ustawodawca zapewnia ochron ę przed brakiem ekwiwalentno ś ci ś wiadcze ń . Z uwagi na to, i ż stosowana przez Przedsi ę biorc ę klauzula mo ż liwo ść takich rozlicze ń wy łą cza, podobnie jak cytowane postanowienie nr 358, uzna ć nale ż y, ż e wywo ł uj ą one takie same skutki prawne dla konsumentów, a zatem mamy do czynienia z to ż samymi postanowieniami umownymi. 5. W odniesieniu do kolejnego postanowienia zawartego w pkt IV.11 wzorca umowy stosowanej przez Przedsi ę biorc ę , Prezes Urz ę du uzna ł je za to ż same z klauzul ą wpisan ą do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych pod pozycj ą 768. Wyrokiem z dnia 23 lutego 2006 r. (sygn. akt XVII Amc 6/05) S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów uzna ł za abuzywne postanowienie o tre ś ci: „Uczestnicy odpowiadaj ą za wyrz ą dzone szkody z w ł asnej winy, za które maj ą obowi ą zek zap ł aci ć niezw ł ocznie z w ł asnych ś rodków w miejscu ich powstania” . S ą d stwierdzi ł , i ż zapis ten podlega ocenie pod k ą tem naruszenia klauzuli generalnej z art. 385¹ §1 k.c. Organizator nak ł adaj ą c na konsumentów obowi ą zek wyp ł aty odszkodowania za wyrz ą dzone przez nich szkody niezw ł ocznie, w miejscu odbywania si ę imprezy turystycznej, dzia ł a w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i ra żą co narusza interesy konsumentów. Zwa ż y ć nale ż y, i ż analogiczny obowi ą zek nie zosta ł na ł o ż ony na organizatora. To powoduje, ż e obowi ą zki stron umowy zostaj ą ukszta ł towane w sposób nierównorz ę dny i w wi ę kszym stopniu obci ąż aj ą s ł absz ą stron ę umowy. Postanowienie zawarte w pkt IV.11 stosowanego przez Przedsi ę biorc ę wzorca umowy w podobny sposób kszta ł tuje zakres spoczywaj ą cych na konsumentach obowi ą zków, zobowi ą zuj ą c ich do naprawienia szkody w miejscu i czasie jej powstania. Żą danie naprawienia szkody w trakcie trwania imprezy mo ż e nadmiernie utrudni ć lub wr ę cz uniemo ż liwi ć korzystanie z imprezy. Ponadto konsument mo ż e nie mie ć takiej mo ż liwo ś ci np. ze wzgl ę du na ograniczony dost ę p do ś rodków pieni ęż nych w miejscu pobytu. Jednocze ś nie Przedsi ę biorca nie przewiduje mo ż liwo ś ci niezw ł ocznej wyp ł aty odszkodowania konsumentowi w sytuacji gdy sam wyrz ą dzi szkod ę . Tym samym zapis pkt IV.11 „Warunków uczestnictwa...” powoduje nadmierne i nieuzasadnione obci ąż enie konsumentów. W ocenie Prezesa Urz ę du, to ż samo ść porównywalnych klauzul tj. klauzuli stosowanej przez Przedsi ę biorc ę i klauzuli wpisanej do rejestru pod pozycj ą 768 jest oczywista. 6. Nast ę pne z zakwestionowanych postanowie ń umownych tj. zapis pkt VI.2 stosowanego przez Przedsi ę biorc ę wzorca, Prezes Urz ę du uzna ł za to ż same z klauzul ą umown ą wpisan ą na podstawie wyroku SOKiK z dnia 14 grudnia 2006 r., (sygn. akt XVII AmC 152/05) do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych pod nr 1056 - „Organizator z uwagi na poniesione koszty ma prawo dokonania potr ą ce ń , z wniesionych przez Klienta op ł at wg. poni ż szych zasad: a) 90 PLN od osoby op ł aty manipulacyjnej, je ż eli rezygnacja nast ą pi w terminie krótszym ni ż 45 dni przed dat ą rozpocz ę cia imprezy, b) 10% warto ś ci imprezy, je ż eli rezygnacja nast ą pi w terminie od 44 do 31 dni przed dat ą rozpocz ę cia imprezy, c) 35% warto ś ci imprezy, je ż eli rezygnacja nast ą pi w terminie od 30 do 22 dni przed dat ą rozpocz ę cia imprezy, d) 50% warto ś ci imprezy, je ż eli rezygnacja nast ą pi w terminie od 21 do 15 dni przed dat ą rozpocz ę cia imprezy, e) 75% warto ś ci imprezy, je ż eli rezygnacja nast ą pi w terminie od 14 do 8 dni przed dat ą rozpocz ę cia imprezy f) 95% warto ś ci imprezy, je ż eli rezygnacja nast ą pi w terminie krótszym ni ż 8 dni przed dat ą rozpocz ę cia imprezy” . Posi ł kowo mo ż na przywo ł a ć tak ż e postanowienie wpisane do rejestru na podstawie wyroku SOKiK z dnia 5 sierpnia 2004 r. (sygn. akt: XVII Amc 63/03) pod nr 130: „Warunki rezygnacji: - przy rezygnacji na 35 dni przed terminem rozpocz ę cia imprezy, wczasów, 14 14 kolonii, obozu potr ą cana jest op ł ata manipulacyjna w wysoko ś ci 50 z ł od osoby + 7% VAT; - przy rezygnacji mi ę dzy 34 a 16 dniem przed terminem rozpocz ę cia imprezy, wczasów, kolonii, obozu potr ą ca si ę 50% ceny imprezy + op ł ata manipulacyjna; - przy rezygnacji na 15 dni i mniej przed rozpocz ę ciem imprezy, wczasów, kolonii obozu potr ą ca si ę 100% ceny” . W niniejszych przypadkach S ą d podniós ł , i ż powy ż sze zapisy stanowi ą niedozwolone postanowienia umowne w rozumieniu art. 385 3 pkt 12, 16, 17 k.c. i art. 385 1 § 1 k.c. S ą d stwierdzi ł wówczas, i ż przedsi ę biorca potr ą caj ą c cz ęść lub ca ł o ść wynagrodzenia – ceny imprezy, gdy klient z niej rezygnuje, zatrzymuje cz ęść lub ca ł o ść spe ł nionego przez konsumenta ś wiadczenia w sytuacji, gdy sam zostaje zwolniony z jej wykonania. Zdaniem S ą du, tego typu zapisy powoduj ą sprzeczne z zasad ą ekwiwalentno ś ci ś wiadcze ń , nierównomierne roz ł o ż enie praw i obowi ą zków stron umowy, a zatem wype ł niaj ą dyspozycj ę art. 385³ pkt 12 k.c. Ponadto obowi ą zek zap ł aty zrycza ł towanej sumy na wypadek rezygnacji z wykonania umowy zosta ł na ł o ż ony wy łą cznie na konsumenta, podczas gdy w analogicznej sytuacji na touroperatorze spoczywa jedynie obowi ą zek zwrotu tego, co od konsumenta otrzyma ł . Taki zapis stanowi za ś niedozwolone postanowienie w rozumieniu art. 385 3 pkt 16 k.c. Potr ą canie kwot, które przewy ż szaj ą faktycznie poniesione przez organizatora koszty imprezy turystycznej stanowi tak ż e niedozwolon ą klauzul ę umown ą okre ś lon ą w art. 385³ pkt 17 k.c. Zdaniem Prezesa Urz ę du, klauzula stosowana przez Przedsi ę biorc ę prowadz ą cego biuro podró ż y SOL-TOURS jest to ż sama w swych skutkach z klauzulami wpisanymi do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych pod pozycj ą 130 i 1056. Tak ż e i w tym przypadku ukszta ł towanie wzajemnych praw i obowi ą zków stosunku pomi ę dzy stronami umowy stanowi prób ę przerzucenia na konsumentów ryzyka prowadzonej dzia ł alno ś ci gospodarczej i ra żą co narusza dobre obyczaje. Stosowanie we wzorcu umowy konstrukcji kosztów zrycza ł towanych by ł oby uzasadnione tylko w wypadku, gdyby przedsi ę biorca okre ś li ł je w sposób odpowiadaj ą cy faktycznym kosztom poniesionym przez niego z powodu rezygnacji konsumenta z wykonania umowy. Nie mog ą to jednak by ć kwoty ca ł kowicie oderwane od rzeczywistych nak ł adów poniesionych przez organizatora. 7. W odniesieniu do nast ę pnego z zakwestionowanych postanowie ń umownych zawartego w pkt VI.4 wzorca umowy, Prezes Urz ę du stan ął na stanowisku, i ż jest ono to ż same z klauzul ą wpisan ą do rejestru na podstawie wyroku SOKiK z dnia 19 pa ź dziernika 2004 r. (sygn. akt XVII Amc 95/03) pod nr 258 o tre ś ci: „W przypadku gdy klient odst ę puj ą cy od umowy wska ż e osob ę spe ł niaj ą c ą warunki udzia ł u w imprezie turystycznej, która przyjmuje obowi ą zki wynikaj ą ce z tej umowy klient zobowi ą zany jest zap ł aci ć op ł at ę manipulacyjn ą ” . Pomocniczo warto tak ż e przywo ł a ć tre ść klauzuli wpisanej do rejestru na podstawie wyroku SOKiK z dnia 28 listopada 2006 r. (sygn. akt XVII Amc 142/05) pod nr 1002: „Op ł at ę manipulacyjn ą 80 z ł pobiera si ę równie ż za zmian ę przez uczestnika istotnych danych podawanych przy zawieraniu umowy, np. dane osobowe, miejsce wsiadania, standard zakwaterowania” . W powy ż szych przypadkach S ą d uzna ł , i ż przedmiotowe klauzule kszta ł tuj ą prawa i obowi ą zki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami oraz ra żą co naruszaj ą jego interesy poprzez obci ąż enie go op ł at ą manipulacyjn ą w wysoko ś ci sta ł ej w oderwaniu od rzeczywistych kosztów poniesionych przez przedsi ę biorc ę z tytu ł u zmiany us ł ugobiorcy. Podnie ść tak ż e nale ż y, i ż kwesti ę wzajemnego rozliczenia stron umowy o ś wiadczenie us ł ug turystycznych w przypadku cesji uprawnie ń z niej wynikaj ą cych przez konsumenta na osob ę trzeci ą reguluje art. 16 ust. 3 ustawy o us ł ugach turystycznych. Stosownie do przedmiotowego zapisu, za nieuiszczon ą cz ęść ceny imprezy turystycznej oraz koszty poniesione przez organizatora turystyki w wyniku zmiany uczestnika imprezy turystycznej klient i osoba przejmuj ą ca jego uprawnienia odpowiadaj ą solidarnie. Kwestionowane przez Prezesa Urz ę du postanowienie jest zatem wprost sprzeczne z art. 16 ust. 3 ustawy o us ł ugach turystycznych, a jego zastosowanie mo ż e wywo ł a ć skutek podobny 15 15 jak zastosowanie postanowie ń zamieszczonych w rejestrze klauzul niedozwolonych pod nr 258 oraz nr 1002. Wobec powy ż szego, mimo ró ż nic w sformu ł owaniu tre ś ci, nale ż y stwierdzi ć to ż samo ść porównywanych powy ż ej zapisów. 8. Ostatnie z postanowie ń umownych zawarte w pkt VIII.2 wzorca umowy zosta ł o uznane przez Prezesa Urz ę du za to ż same z klauzul ą wpisan ą na podstawie wyroku SOKiK z dnia 4 stycznia 2007 r. (sygn. akt XVII Amc 37/06) do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych pod nr 1074 o tre ś ci: „Ewentualne spory prawne wynikaj ą ce z niniejszej umowy b ę d ą rozstrzygane przez S ą d Rejonowy dla Miasta Sto ł ecznego Warszawy” . S ą d uzna ł , i ż tego typu zapis stanowi klauzul ę abuzywn ą w rozumieniu art. 385³ pkt 23 k.c. , zgodnie z którym w razie w ą tpliwo ś ci za niedozwolone uznaje si ę postanowienia umowne narzucaj ą ce rozpoznanie sprawy przez s ą d, które wedle ustawy nie jest miejscowo w ł a ś ciwy. Kwesti ę w ł a ś ciwo ś ci miejscowej s ą du dla spraw z powództwa cywilnego reguluj ą przepisy kodeksu post ę powania cywilnego. Zgodnie z ogóln ą zasad ą wynikaj ą c ą z art. 27 § 1 k.p.c. , s ą dem w ł a ś ciwym w sprawach cywilnych jest s ą d miejsca zamieszkania pozwanego. Jak wynika z art. 34 k.p.c. , w przypadku sporów dotycz ą cych umowy ustawodawca przewiduje w ł a ś ciwo ść przemienn ą , a zatem powództwo mo ż e by ć równie ż wytoczone przed s ą d miejsca wykonania umowy. Kwestionowana przez S ą d klauzula prorogacyjna narzuca rozpoznanie sprawy przez s ą d ustawowo niew ł a ś ciwy w sytuacjach, gdy pozwanym b ę dzie konsument, a nie przedsi ę biorca. W takich sytuacjach mo ż e powodowa ć dla konsumenta rzeczywiste utrudnienia w dochodzeniu swoich praw przed s ą dem oraz dodatkowe koszty, gdy siedziba przedsi ę biorcy jest oddalona od miejsca zamieszkania konsumenta. Takie jednostronnie narzucone odej ś cie od zasady actor sequitur forum rei jest niezgodne z dobrymi obyczajami. Tre ść zapisu pkt VIII.2 wzorca umowy stosowanego przez Przedsi ę biorc ę w ten sam sposób kszta ł tuje stosunki mi ę dzy stronami umowy w zakresie w ł a ś ciwo ś ci s ą dowej w przypadku wyst ą pienia sporu tj. narzuca w ł a ś ciwo ść miejscow ą , która w pewnych sytuacjach mo ż e by ć inna, ni ż ta wynikaj ą ca z w ł a ś ciwych przepisów kodeksu post ę powania cywilnego. Maj ą c powy ż sze na uwadze, w ocenie Prezesa Urz ę du, kwestionowany zapis pkt VIII.2 wzorca umowy oraz powo ł ana wy ż ej klauzula, wpisana do rejestru pod pozycj ą 1074, winny zosta ć uznane za to ż same. Uznanie, i ż postanowienia umowne stosowane w obrocie konsumenckim przez Przedsi ę biorc ę s ą to ż same z postanowieniami wpisanymi do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone przes ą dza o bezprawno ś ci tego dzia ł ania. Jak wskazano bowiem powy ż ej, art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów formu ł uje samoistn ą przes ł ank ę bezprawno ś ci dzia ł a ń polegaj ą cych na stosowaniu przez przedsi ę biorc ę postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 k.p.c. Przes ł anka naruszenia zbiorowych interesów konsumentów Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów nie definiuje poj ę cia zbiorowego interesu konsumentów, stwierdzaj ą c jedynie w art. 24 ust. 2 pkt 3, ż e nie jest nim suma indywidualnych interesów konsumentów. W ś wietle art. 1 ust. 1 ustawy nale ż y przyj ąć , ż e ze zbiorowymi interesami konsumentów mamy do czynienia wówczas, gdy dzia ł ania przedsi ę biorcy s ą powszechne i mog ą dotkn ąć ka ż dego potencjalnego konsumenta b ę d ą cego kontrahentem przedsi ę biorcy. 16 16 W orzecznictwie S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów utrwali ł si ę pogl ą d, i ż naruszenie interesu publicznoprawnego ma miejsce wówczas, gdy skutki dzia ł a ń sprzecznych z przepisami prawa antymonopolowego dotykaj ą sfery interesów szerszego kr ę gu uczestników rynku, wzgl ę dnie gdy dzia ł ania te wywo ł uj ą na rynku inne niekorzystne zjawiska (wyroki S ą du Antymonopolowego z 24 stycznia 1991 r. – sygn. Amr 8/90 oraz z 23 lutego 2002 r. – sygn.XVII Ama 133/2001). Stanowisko to znalaz ł o równie ż potwierdzenie w orzecznictwie S ą du Najwy ż szego, który w uzasadnieniu wyroku z dnia 12 wrze ś nia 2003 r. (sygn. I CKN 504/01) stwierdzi ł , ż e: „nie jest zasadne uznawanie, ż e post ę powanie z tytu ł u naruszenia ustawy antymonopolowej mo ż na wszczyna ć tylko wtedy, gdy zagro ż one s ą interesy wielu odbiorców, a nie jest to mo ż liwe w sytuacji, gdy pokrzywdzonym jest tylko jedne konsument. Wydawane orzeczenie ma bowiem wymiar znacznie szerszy, pe ł ni tak ż e funkcj ę prewencyjn ą , s ł u ż y bowiem ochronie tak ż e nieograniczonej liczby potencjalnych konsumentów.” Stosowany przez Przedsi ę biorc ę wzorzec umowy o nazwie „Warunki uczestnictwa w imprezach turystycznych z dojazdem zorganizowanym, organizowanych przez biuro podró ż y SOL-TOURS Tamara Wys ł ocka-Bobko” wykorzystywany jest przy zawieraniu umów o ś wiadczenie us ł ug turystycznych. Do kr ę gu adresatów takiego wzorca nale żą nie tylko aktualni, ale tak ż e wszyscy przyszli, potencjalni klienci biura podró ż y SOL-TOURS. Bior ą c pod uwag ę fakt, ż e korzystaj ą c z us ł ug Przedsi ę biorcy, konsument nie ma wp ł ywu na zapisy zawieranej z nim umowy, gdy ż nie jest ona z nim indywidualnie negocjowana, nale ż y uzna ć , ż e wszelkie zawarte w niej bezprawne zapisy, godz ą w jego interes. Wobec powy ż szego nale ż y stwierdzi ć , ż e obie przes ł anki zosta ł y spe ł nione, co oznacza, i ż Przedsi ę biorca dopu ś ci ł si ę stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów. Maj ą c powy ż sze na uwadze, Prezes Urz ę du uzna ł , ż e dzia ł ania Przedsi ę biorcy zakwalifikowa ć nale ż y jako praktyki naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów, o których mowa w art. 24 ust. 2 pkt 1 powo ł anej ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Stosowanie do art. 27 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, nie wydaje si ę decyzji o uznaniu praktyki za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i nakazuj ą c ą zaniechanie jej stosowania, je ż eli przedsi ę biorca zaprzesta ł stosowania tej praktyki. W takiej sytuacji Prezes Urz ę du wydaje decyzj ę o uznaniu praktyki za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzaj ą c ą zaniechanie jej stosowania. Analiza przed ł o ż onych przez Przedsi ę biorc ę dokumentów i wyja ś nie ń dowiod ł a, ż e dzia ł ania Przedsi ę biorcy, z dniem 10 grudnia 2008 r., przesta ł y stanowi ć praktyki naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów. Na dowód powy ż szego, Przedsi ę biorca przed ł o ż y ł nowo opracowany wzorzec „Warunków uczestnictwa...” dostosowany do obowi ą zuj ą cego porz ą dku prawa. Maj ą c powy ż sze na uwadze, orzeczono jak w pkt I sentencji. II. Zgodnie z tre ś ci ą art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urz ę du mo ż e na ł o ż y ć na przedsi ę biorc ę w drodze decyzji, kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci nie wi ę kszej ni ż 10% przychodu osi ą gni ę tego w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok 17 17 na ł o ż enia kary, je ż eli przedsi ę biorca ten, cho ć by nieumy ś lnie, dopu ś ci ł si ę stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 24 tej ustawy. W niniejszej sprawie stwierdzono, ż e Przedsi ę biorca dopu ś ci ł si ę stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 powo ł anej ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Prezes Urz ę du skorzysta ł w zwi ą zku z powy ż szym z uprawnie ń wynikaj ą cych z art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i na ł o ż y ł na Przedsi ę biorc ę kar ę pieni ęż n ą . Jako podstaw ę obliczenia kary przyj ę to przychód osi ą gni ę ty przez Przedsi ę biorc ę w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enia kary, tj. 2008, który wed ł ug o ś wiadczenia przedsi ę biorcy wynosi ł 8 610 000 PLN. Maksymalna dopuszczalna wysoko ść kary w tym przypadku to 861 000 PLN. Stosownie do art. 111 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przy ustalaniu wysoko ś ci kar pieni ęż nych nale ż y uwzgl ę dni ć w szczególno ś ci okres, stopie ń oraz okoliczno ś ci naruszenia przepisów ustawy, a tak ż e uprzednie naruszenie przepisów ustawy. Bior ą c pod uwag ę fakt, i ż ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów nie zawiera zamkni ę tego katalogu przes ł anek, od których uzale ż niona jest wysoko ść kar nak ł adanych na przedsi ę biorców, ustalaj ą c wysoko ść kary w decyzjach stwierdzaj ą cych naruszenie zakazów okre ś lonych w ww. ustawie nale ż y oceni ć wag ę tego naruszenia, jak równie ż zaistnia ł e okoliczno ś ci obci ąż aj ą ce i ł agodz ą ce. Dokonuj ą c oceny wagi narusze ń przyj ę to, i ż za ka ż de niedozwolone postanowienie umowne stosowane przez Przedsi ę biorc ę kwota bazowa wynosi ć b ę dzie 0,02 % jego przychodu za 2008 r. Bior ą c pod uwag ę fakt, i ż Prezes Urz ę du zakwestionowa ł i wykaza ł to ż samo ść 8 postanowie ń zawartych w stosowanym przez Przedsi ę biorc ę wzorcu umowy z klauzulami wpisanymi do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych, kwota bazowa s ł u żą ca do ustalenia wysoko ś ci kary wynosi 0,16 % przychodu Przedsi ę biorcy za 2008 r. W niniejszej sprawie kwot ę bazow ą ustalono zatem w wysoko ś ci 13 776 PLN. Jak wspomniano, okoliczno ś ci stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów mog ą wp ł yn ąć na obni ż enie lub podwy ż szenie wymiaru kary. W przedmiotowej sprawie nale ż y zauwa ż y ć , i ż Przedsi ę biorca niezw ł ocznie po wszcz ę ciu post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów zaprzesta ł stosowania postanowie ń „Warunków uczestnictwa” , które zosta ł y przez Prezesa Urz ę du zakwestionowane jako to ż same z klauzulami wpisanymi do rejestru postanowie ń wzorców umów uznanych za niedozwolone. Z tego wzgl ę du Prezes Urz ę du stan ął na stanowisku, i ż zasadne b ę dzie zmniejszenie wysoko ś ci kary o 30 % kwoty bazowej. Uwzgl ę dniono równie ż fakt, ż e Przedsi ę biorca aktywnie wspó ł pracowa ł z Urz ę dem Ochrony Konkurencji i Konsumentów w toku niniejszego post ę powania, dostarczaj ą c terminowo wszystkie wymagane dokumenty i wyja ś nienia. Wszelkie uwagi Prezesa Urz ę du dotycz ą ce zmiany tre ś ci zakwestionowanych postanowie ń celem dostosowania ich do obowi ą zuj ą cego porz ą dku prawnego przyjmowane by ł y z aprobat ą i zrozumieniem. Przedsi ę biorca dokona ł niezb ę dnych zmian wzorca umowy o nazwie „Warunki uczestnictwa...” , które doprowadzi ł y do zaniechania stosowania niedozwolonych postanowie ń umownych. Nale ż y stwierdzi ć , ż e Przedsi ę biorca przyczyni ł si ę w ten sposób do szybkiego i sprawnego przeprowadzenia post ę powania administracyjnego. Wobec powy ż szego, Prezes Urz ę du uzna ł , i ż w ł a ś ciwe b ę dzie zmniejszenie wysoko ś ci kary o kolejne 20 % kwoty bazowej. 18 18 Przedsi ę biorca wykaza ł tak ż e gotowo ść do usuni ę cia narusze ń poprzez rozpocz ę cie procedury aneksowania umów zawieraj ą cych niedozwolone postanowienia umowne. Na dowód powy ż szego, przed ł o ż y ł Prezesowi Urz ę du kserokopie skorygowanych umów. Nale ż y zauwa ż y ć ponadto, ż e Przedsi ę biorcy nie mo ż na przypisa ć umy ś lno ś ci w dzia ł aniu na szkod ę aktualnych i potencjalnych klientów. Jak wcze ś niej wspomniano, po uprzedniej kontroli wzorca umownego dokonanej przez pracowników w ł a ś ciwej delegatury Inspekcji Handlowej oraz Urz ę du Marsza ł kowskiego Województwa Ma ł opolskiego, Przedsi ę biorca pozostawa ł w przekonaniu, i ż stosowany przez niego wzorzec umowy jest w pe ł ni zgodny z obowi ą zuj ą cym porz ą dkiem prawnym. Zwa ż y ć wreszcie trzeba, ż e zasi ę g terytorialny dzia ł ania Przedsi ę biorcy jest ograniczony do rynku lokalnego. Powy ż sze okoliczno ś ci nale ż y uzna ć za ł agodz ą ce wymiar kary uzasadniaj ą ce zmniejszenie jej wysoko ś ci o nast ę pne 20 % kwoty bazowej. W ś wietle orzecznictwa S ą du Najwy ż szego, kara winna pozostawa ć we w ł a ś ciwej proporcji do potencja ł u ekonomicznego sprawcy oraz korzy ś ci, jakie osi ą gn ął lub zamierza ł osi ą gn ąć . Jest ona nak ł adana i wykonywana w celu zachowania i przestrzegania obowi ą zuj ą cego porz ą dku prawnego (tak: wyrok z dnia 27 czerwca 2000 r. -sygn. akt I CKN 793/98). Przyjmuj ą c zatem wspomniane wcze ś niej okoliczno ś ci naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w tym te, które przemawiaj ą za wymierzeniem kary w umiarkowanej wysoko ś ci, jak równie ż fakt, i ż kara winna by ć orzekana na poziomie wystarczaj ą cym do osi ą gni ę cia zamierzonego celu i odczuwalna dla przedsi ę biorcy, ale równocze ś nie pozwalaj ą cym mu na dalsze prowadzenie dzia ł alno ś ci gospodarczej, organ antymonopolowy postanowi ł na ł o ż y ć kar ę w wysoko ś ci kwoty bazowej pomniejszonej o 70% jej warto ś ci. Zatem kara w przedmiotowej sprawie wynosi 4 133 PLN. Zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów kar ę pieni ęż n ą uiszcza si ę w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP o/o Warszawa nr 51101010100078782231000000. Maj ą c powy ż sze na uwadze Prezes Urz ę du orzek ł , jak w punkcie II sentencji. III. Zgodnie z art. 80 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urz ę du rozstrzyga o kosztach w drodze postanowienia, które mo ż e by ć zamieszczone w decyzji ko ń cz ą cej post ę powania. W my ś l art. 77 tej ustawy, je ż eli w wyniku post ę powania Prezes Urz ę du stwierdzi ł naruszenie przepisów ustawy, przedsi ę biorca, który dopu ś ci ł si ę tego naruszenia, jest obowi ą zany ponie ść koszty post ę powania. Post ę powanie w sprawie stosowania przez przedsi ę biorc ę praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów zosta ł o wszcz ę te z urz ę du, a w jego wyniku Prezes urz ę du w punkcie I sentencji decyzji stwierdzi ł naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Kosztami niniejszego post ę powania s ą wydatki zwi ą zane z korespondencj ą 19 19 prowadzon ą przez Prezesa Urz ę du w tej sprawie. W zwi ą zku z powy ż szym postanowiono obci ąż y ć Przedsi ę biorc ę kosztami post ę powania w wysoko ś ci 20 z ł (s ł ownie: dwadzie ś cia z ł otych). Koszty niniejszego post ę powania Przedsi ę biorca obowi ą zany jest wp ł aci ć na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP o/o Warszawa nr 51101010100078782231000000. Stosownie do tre ś ci art. 81 ust. 1 powo ł anej ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 Kodeksu post ę powania cywilnego – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwóch tygodni od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury w Krakowie. Je ż eli strona pragnie zaskar ż y ć wy łą cznie postanowienie zawarte w punkcie III niniejszej decyzji, stosownie do tre ś ci art. 81 ust. 5 ww. ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 1 pkt 2 Kodeksu post ę powania cywilnego, przys ł uguje jej za ż alenie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie tygodnia od dnia dor ę czenia postanowienia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury w Krakowie. Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Leszek Piekarz Otrzymuj ą : Tamara Wys ł ocka-Bobko SOL-TOURS w Krakowie za po ś rednictwem: Kancelaria adwokacka Barbara Grodzicka ul. ś w. Gertrudy 31-046 Kraków