RKR-13/2008

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA W KRAKOWIE RKR-61- 18/08/BR- /08 Kraków, dn. 16 lipca 2008r. DECYZJA Nr RKR - 13 / 2008 Na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) dzia ł aj ą c stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. nr 134 poz. 939) - w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: I Po przeprowadzeniu post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów uznaje si ę za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów , wskazan ą w art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, dzia ł ania przedsi ę biorcy Hotel Lipsk Sp. z o.o. z siedzib ą w Krakowie, ś wiadcz ą cego us ł ugi hotelarskie w obiekcie pod nazw ą „Hotel Lipsk Sp. z o.o. ” zlokalizowanym w Krakowie na os. Alberty ń skim 1-2 polegaj ą ce na : ¾ naruszeniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, co do rodzaju obiektu hotelarskiego ¾ stosowaniu nieuczciwych praktyk rynkowych polegaj ą cych na wprowadzaniu w b łą d konsumentów, co do rodzaju obiektu hotelarskiego poprzez nieprzekazywanie w sposób jasny, jednoznaczny informacji dotycz ą cych produktu jakim jest ś wiadczenie us ł ugi w obiekcie hotelarskim ¾ stosowaniu czynów nieuczciwej konkurencji polegaj ą cych na oznaczaniu obiektu hotelarskiego, w którym ś wiadczone s ą us ł ugi w sposób wprowadzaj ą cy klientów w b łą d co do jako ś ci us ł ugi; ¾ stosowaniu czynów nieuczciwej konkurencji polegaj ą cych na stosowaniu reklamy wprowadzaj ą cej klienta w b łą d i mog ą cej przez to wp ł yn ąć na jego decyzj ę co do nabycia us ł ugi; poprzez oznaczenie obiektu na papierze firmowym, wizytówkach, piecz ą tce firmowej, na w ł asnej stronie internetowej, na stronach internetowych reklamuj ą cych obiekty hotelarskie, na dachu budynku, w którym znajduje si ę obiekt - prawnie chronion ą nazw ą HOTEL bez uzyskania decyzji Marsza ł ka Województwa Ma ł opolskiego o zaszeregowaniu obiektu do odpowiedniego rodzaju i kategorii co stanowi naruszenie art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o us ł ugach turystycznych (t.j. Dz. U. z 2004 r., Nr 223, poz. 2268 ze zm.), art. 4 ust. 2 i art. 6 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdzia ł aniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz. U. Nr 171, poz. 1206), art. 10 i art. 16 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j. Dz. U. z 2003 r., Nr 153, poz. 1503 ze zm.) i nakazuje si ę zaniechania jej stosowania 2 II Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nak ł ada si ę na przedsi ę biorc ę Hotel Lipsk Sp. z o.o. z siedzib ą w Krakowie kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 5 360 PLN (s ł ownie: pi ęć tysi ę cy trzysta sze ść dziesi ą t z ł otych) p ł atn ą do bud ż etu Pa ń stwa. UZASADNIENIE Do Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatury UOKiK w Krakowie (zwanym dalej „organem antymonopolowym”) wp ł yn ęł o w dniu 29 stycznia 2008 r. pismo z Urz ę du Marsza ł kowskiego Województwa Ma ł opolskiego informuj ą ce, i ż przedsi ę biorca ś wiadcz ą cy us ł ugi hotelarskie w obiekcie pod nazw ą „Hotel Lipsk sp. z o.o. ” w Krakowie u ż ywa prawnie chronionej nazwy HOTEL nie posiadaj ą c decyzji Marsza ł ka Województwa Ma ł opolskiego o zaszeregowaniu obiektu do odpowiedniego rodzaju i kategorii (k.1-24). W zwi ą zku z powy ż szym w okresie od 30 stycznia 16 kwietnia 2008 r. przeprowadzone zosta ł o post ę powanie wyja ś niaj ą ce maj ą ce na celu ustalenie stosowanych przez przedsi ę biorc ę ś wiadcz ą cego us ł ugi hotelarskie w obiekcie pod nazw ą „Hotel Lipsk sp. z o.o. „ w Krakowie na os. Alberty ń skim 1-2 zasad oznaczania oraz reklamy ww. obiektu hotelarskiego. Na podstawie wyja ś nie ń udzielonych w toku ww. post ę powania wyja ś niaj ą cego przez przedsi ę biorc ę Hotel Lipsk Sp. z o.o.(zwanym dalej „Lipsk” lub „przedsi ę biorc ą ”) ś wiadcz ą cego us ł ugi hotelarskie w obiekcie Hotel Lipsk sp. z o.o. , dokumentów otrzymanych z Urz ę du Marsza ł kowskiego oraz informacji zawartych na stronach internetowych – organ antymonopolowy ustali ł , i ż pomimo braku decyzji odpowiednich organów o zaszeregowaniu obiektu do w ł a ś ciwego rodzaju i kategorii przedsi ę biorca u ż ywa ł nazwy HOTEL do oznaczenia obiektu na: ¾ papierze firmowym, ¾ wizytówkach, ¾ piecz ą tce firmowej, ¾ stronie internetowej obiektu, ¾ stronach internetowych reklamuj ą cych obiekty hotelarskie, ¾ dachu budynku, w którym znajduje si ę obiekt. . W zwi ą zku z dokonaniem powy ż szych ustale ń organ antymonopolowy p ostanowieniem z dnia 16 kwietnia 2008 r. Nr RKR-178/2008 (k.51-55) wszcz ął post ę powanie w sprawie stosowania - przez przedsi ę biorc ę Hotel Lipsk Sp. z o.o. ś wiadcz ą cego us ł ugi hotelarskie w obiekcie pod nazw ą „Hotel Lipsk sp. z o.o. ” w Krakowie (zwanym w dalszej cz ęś ci „obiektem”)- praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów, polegaj ą cej na: ¾ naruszeniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, co do rodzaju obiektu hotelarskiego; ¾ stosowaniu nieuczciwych praktyk rynkowych polegaj ą cych na wprowadzaniu w b łą d konsumentów, co do rodzaju obiektu hotelarskiego poprzez nieprzekazywanie w sposób jasny, jednoznaczny informacji dotycz ą cych produktu jakim jest ś wiadczenie us ł ugi w obiekcie hotelarskim; 3 ¾ stosowaniu czynów nieuczciwej konkurencji polegaj ą cych na oznaczaniu obiektu hotelarskiego, w którym ś wiadczone s ą us ł ugi w sposób wprowadzaj ą cy klientów w b łą d co do jako ś ci us ł ugi; ¾ stosowaniu czynów nieuczciwej konkurencji polegaj ą cych na stosowaniu reklamy wprowadzaj ą cej klienta w b łą d i mog ą cej przez to wp ł yn ąć na jego decyzj ę co do nabycia us ł ugi; poprzez oznaczenie obiektu na papierze firmowym, wizytówkach, piecz ą tce firmowej, na w ł asnej stronie internetowej, na stronach internetowych reklamuj ą cych obiekty hotelarskie, na dachu budynku, w którym znajduje si ę obiekt - prawnie chronion ą nazw ą HOTEL bez uzyskania decyzji Marsza ł ka Województwa Ma ł opolskiego o zaszeregowaniu obiektu do odpowiedniego rodzaju i kategorii. W odpowiedzi na zawiadomienie o wszcz ę ciu post ę powania Przedsi ę biorca stwierdzi ł , i ż nie zgadza si ę z przedstawionymi przez organ antymonopolowy zarzutami. W jego ocenie Hotel Lipsk Sp. z o.o. jest zarejestrowan ą firm ą pod jak ą dzia ł a Spó ł ka. Prowadzi on natomiast dzia ł alno ść hotelarsk ą w obiekcie „dom turystyczny”, tj. obiekcie hotelarskim o nazwie niewymagaj ą cej decyzji Marsza ł ka Województwa o zaszeregowaniu. Lipsk zamierza wyst ą pi ć o zaszeregowanie obiektu do rodzaju hotel, kategorii 2*. Przedsi ę biorca podniós ł , ż e oprócz ś wiadczenia us ł ug hotelarskich prowadzi jeszcze inne rodzaje dzia ł alno ś ci i wsz ę dzie wyst ę puje jako „Hotel Lipsk sp. z o.o.” . Wizytówki, piecz ą tki i papier firmowy – jak wskaza ł przedsi ę biorca – wykorzystywane s ą nie tylko w dzia ł alno ś ci zwi ą zanej ze ś wiadczeniem us ł ug hotelarskich. W toku post ę powania organ antymonopolowy ustali ł nast ę puj ą cy stan faktyczny: Przedsi ę biorca Hotel Lipsk Sp. z o.o. wpisany zosta ł do Rejestru Przedsi ę biorców Krajowego Rejestru S ą dowego pod nr KRS 0000009617 w dniu 25 kwietnia 2001 r. (k. 37-44). Jako przedmiot prowadzonej dzia ł alno ś ci do rejestru zosta ł o zg ł oszone mi ę dzy innymi – hotele, motele, schroniska turystyczne, pola kempingowe, pozosta ł e miejsca krótkotrwa ł ego zakwaterowania (55) - (k.40-42). Ponadto przedsi ę biorca prowadzi – jak sam podkre ś la - dzia ł alno ść w zakresie (k.63): ¾ us ł ug gastronomicznych, ¾ organizacji przyj ęć i imprez okoliczno ś ciowych, ¾ wynajmu sal bankietowych i konferencyjnych, ¾ prowadzenia parkingu, ¾ najmu lokali u ż ytkowych przedsi ę biorcom. Lipsk nie posiada decyzji w sprawie zaszeregowania obiektu do rodzaju oraz nadania mu kategorii i jak wynika z informacji przekazanych przez Marsza ł ka Województwa Ma ł opolskiego z wnioskiem o zaszeregowanie obiektu do rodzaju „HOTEL” nie wyst ę powa ł (k1-2). Przedsi ę biorca (wed ł ug jego o ś wiadczenia ) przygotowuje si ę do wyst ą pienia do Marsza ł ka Województwa Ma ł opolskiego o zaszeregowanie obiektu do rodzaju hotel i kategorii 2*. (k.62). 4 Lipsk pos ł uguje si ę oznaczeniem obiektu „Hotel Lips Sp. z o.o.” bez wskazywania kategorii na: papierze firmowym, piecz ą tce firmowej, wizytówkach, w oznaczeniu na dachu budynku , w którym znajduje si ę obiekt, na w ł asnej stronie internetowej, na stronach internetowych reklamuj ą cych obiekty hotelarskie (k.20-24, 34-36). W wyszukiwarce internetowej po podaniu nazwy Lipsk Kraków pojawiaj ą si ę informacje o obiekcie hotelarskim - Hotelu Lipsk. S ą to dla przyk ł adu strony www.yellowpage.pl , www.krakow.naszemiasto.pl , na których informacje - jak o ś wiadczy ł - zamie ś ci ł sam przedsi ę biorca (k.49). Bezpo ś rednio nad dachem os ł aniaj ą cym wej ś cie do obiektu znajduje si ę napis „DOM TURYSTYCZNY”, natomiast sam budynek, w którym ś wiadczone s ą us ł ugi hotelarskie oznaczony jest na dachu du ż ym napisem „Hotel Lipsk sp. z o.o. ” (k.22). Obiekt zosta ł okre ś lony jako dom turystyczny w „Superprzewodniku Kraków 2007” i w „Szkolnym Informatorze Turystycznym wiosna-lato 2007” (k.30-33). Przedsi ę biorca oznaczaj ą c obiekt Hotel Lipsk sp. z o.o. stosuje ró ż ne wielko ś ci czcionki. Sp. z o.o. przy nazwie obiektu zapisywana jest za pomoc ą tzw. indeksu dolnego tj. znacznie mniejsz ą czcionk ą ni ż pozosta ł e cz ł ony nazwy (k.22,34, 36). Urz ą d Marsza ł kowski Województwa Ma ł opolskiego w dniu 14 marca 2007 r. zwróci ł si ę pisemnie do przedsi ę biorcy o z ł o ż enie wyja ś nie ń w sprawie bezprawnego u ż ywania nazwy hotel do oznaczania obiektu Lipsk. Poniewa ż przedsi ę biorca – mimo wielokrotnych wezwa ń - nie udzieli ł wyja ś nie ń do dnia 21 grudnia 2007 r. - sprawa zosta ł a przekazana Policji (k.1). Tak wi ę c przedsi ę biorca nie posiada decyzji w sprawie zaszeregowania obiektu do rodzaju oraz nadania mu kategorii (k.1, 29, 62). Lipsk mimo braku decyzji o zaszeregowaniu obiektu do rodzaju HOTEL i nadaniu mu kategorii pos ł uguje si ę nazw ą Hotel Lipsk sp. z o.o. na (k. 20-24, 34-36): ¾ papierze firmowym, ¾ wizytówkach, ¾ piecz ą tce firmowej, ¾ stronie internetowej obiektu, ¾ stronach internetowych reklamuj ą cych obiekty hotelarskie, ¾ dachu budynku, w którym znajduje si ę obiekt. Maj ą c na uwadze zebrany materia ł dowodowy organ antymonopolowy zwa ż y ł , co nast ę puje: Art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów ogranicza zastosowanie jej przepisów wy łą cznie do podejmowanej w interesie publicznym ochrony interesów przedsi ę biorców i konsumentów. Warunkiem koniecznym do uruchomienia procedur i zastosowania instrumentów okre ś lonych w ustawie jest zatem, aby dzia ł ania przedsi ę biorców – którym zarzucono naruszenie jej przepisów – stanowi ł y potencjalne zagro ż enie interesu publicznego, nie za ś jednostki lub grupy. Takie stanowisko konsekwentnie prezentuje S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów. W wyroku z dnia 27 czerwca 2001 r. (sygn. akt XVII Ama 92/00) S ą d stwierdzi ł , ż e interes publiczny w post ę powaniu administracyjnym nie jest poj ę ciem jednolitym i sta ł ym. W ka ż dej 5 sprawie winien on by ć ustalony i konkretyzowany co do swych wymaga ń . Organ administracji – Prezes Urz ę du winien by ć w toku post ę powania i przy wydawaniu decyzji rzecznikiem tego interesu, albowiem wynika to z jego zada ń w strukturze administracji publicznej – art. 7 k.p.a. Publiczny znaczy dotycz ą cy ogó ł u, dotykaj ą cy ogó ł u a nie jednostki, czy te ż okre ś lonej grupy. A zatem podstaw ą do zastosowania przez Prezesa Urz ę du przepisów ustawy antymonopolowej winno by ć uprzednie stwierdzenie, ż e zosta ł naruszony interes publicznoprawny, a nie interes prawny jednostki czy te ż grupy”. Ponadto w uzasadnieniu wyroku z dnia 26 lutego 2004 r. (sygn. akt III SK 2/04) S ą d Najwy ż szy stwierdzi ł , i ż naruszenie indywidualnego interesu (w powo ł anym wyroku – konsumenta), nie wyklucza dopuszczalno ś ci równoczesnego uznania, ż e dochodzi do naruszenia publicznego zbiorowego interesu. Uwzgl ę dniaj ą c charakter praktyk opisanych w niniejszej decyzji nale ż a ł o stwierdzi ć , ż e w rozwa ż anej sprawie ww. przes ł anka sformu ł owana w art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zosta ł a spe ł niona. Rozpatrywana sprawa ma charakter publiczno – prawny, albowiem wi ąż e si ę z ochron ą interesu wszystkich konsumentów, którzy byli klientami przedsi ę biorcy, jak i potencjalnie mogli podj ąć decyzj ę o skorzystaniu z us ł ug hotelarskich w tym obiekcie po zapoznaniu si ę z ogólnie dost ę pn ą informacj ą o nim. Stosownie do art. 22 1 Kodeksu cywilnego, za konsumenta uwa ż a si ę osob ę fizyczn ą dokonuj ą c ą czynno ś ci prawnej niezwi ą zanej bezpo ś rednio z jej dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą i zawodow ą . Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stosowanie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów jest zakazane. Jak stanowi art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów: „Przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy”. Zgodnie za ś z art. 24 ust. 2 pkt 2 i 3 powo ł anej ustawy „Za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów uwa ż a si ę w szczególno ś ci (...): ¾ naruszanie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, ¾ nieuczciwe praktyki rynkowe lub czyny nieuczciwej konkurencji” . Zbiorowe interesy konsumentów podlegaj ą zatem ochronie prawnej przed godz ą cymi w nie naruszeniami, polegaj ą cymi na sprzecznych z prawem (zakazanych przez przepisy innych ustaw) oraz zasadami wspó łż ycia spo ł ecznego i dobrymi obyczajami, dzia ł aniami przedsi ę biorców. Zgodnie z dyspozycj ą art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, aby dosz ł o do naruszenia zbiorowych interesów konsumentów musz ą zosta ć kumulatywnie spe ł nione dwie przes ł anki tj.: 1) bezprawno ść dzia ł a ń przedsi ę biorcy, 2) godzenie tymi dzia ł aniami w zbiorowy interes konsumentów. Jak stanowi art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów pod poj ę ciem „przedsi ę biorca” - rozumie si ę przedsi ę biorc ę w rozumieniu przepisów o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej. W badanej sprawie przedmiotem oceny s ą dzia ł ania przedsi ę biorcy wpisanego do Rejestru Przedsi ę biorców KRS (k.19-26). 6 Mog ą by ć one zatem analizowane pod k ą tem naruszenia przepisów art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Jako „bezprawne” nale ż y kwalifikowa ć zachowania sprzeczne z nakazem zawartym w ustawie, rozporz ą dzeniu wydanym na podstawie i dla wykonania ustawy, umow ą mi ę dzynarodow ą maj ą c ą bezpo ś rednie zastosowanie w stosunkach wewn ę trznych. Sprzeczne z prawem s ą czyny: zabronione i zagro ż one sankcj ą karn ą , czyny zabronione pod sankcjami dyscyplinarnymi, czyny zakazane przepisami administracyjnymi lub przepisami prawa gospodarczego publicznego, czyny zabronione przepisami o charakterze cywilnym, sprzeczne z nakazami zawartymi w prawie cywilnym lub prawie administracyjnym. „ Bezprawno ść jest tak ą cech ą dzia ł ania, która polega na jego sprzeczno ś ci z normami prawa lub zasadami wspó łż ycia spo ł ecznego, bez wzgl ę du na win ę , a nawet ś wiadomo ść sprawcy. Dla ustalenia przeto bezprawno ś ci dzia ł ania wystarczy ustalenie, ż e okre ś lone zachowanie koliduje z przepisami prawa.” (tak: Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji Komentarz, pod redakcj ą prof. dr hab. Janusza Szwaji, Wydawnictwo CH BECK, Warszawa 2000, s.117 – 118) Aby tak zdefiniowane, bezprawne dzia ł ania przedsi ę biorcy wype ł nia ł y przes ł anki z art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów winny by ć one skierowane przeciwko interesom konsumentów. Musi zatem wyst ą pi ć zwi ą zek mi ę dzy czynem sprzecznym z prawem, a interesami konsumentów pojmowanymi nie tylko jako ich interesy ekonomiczne, ale równie ż szeroko rozumiane prawo do informacji. Co wi ę cej bezprawnym czynem, a wi ę c dzia ł aniem lub zaniechaniem, naruszone musz ą zosta ć zbiorowe interesy konsumentów, a wi ę c nie konkretnego dokonuj ą cego transakcji z przedsi ę biorc ą kontrahenta, a szerszej, bli ż ej nieokre ś lonej grupy potencjalnych kontrahentów traktowanych in abstracto. Aktami prawnymi, do których nale ż y odwo ł a ć si ę w niniejszej sprawie s ą : ¾ ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o us ł ugach turystycznych (t.j. Dz. U. z 2004 r., Nr 223, poz. 2268 ze zm.); ¾ rozporz ą dzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 19 sierpnia 2004 r. w sprawie obiektów hotelarskich i innych obiektów, w których s ą ś wiadczone us ł ugi hotelarskie (t.j. Dz.U. z 2006 r. Nr 22, poz. 169); ¾ ustawa z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdzia ł aniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz. U. Nr 171, poz. 1206); ¾ ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j. Dz. U. z 2003 r., Nr 153, poz. 1503 ze zm.). Podstawowym aktem prawnym normuj ą cym dzia ł alno ść na rynku us ł ug hotelarskich jest ww. ustawa o us ł ugach turystycznych . Zgodnie z art. 35 tej ustawy us ł ugi hotelarskie mog ą by ć ś wiadczone w obiektach hotelarskich, które spe ł niaj ą okre ś lone wymogi, co do wielko ś ci i wyposa ż enia obiektu oraz zakresu ś wiadczonych us ł ug. W art. 36 ww. ustawy o us ł ugach turystycznych zdefiniowanych zosta ł o 7 rodzajów obiektów hotelarskich, w tym mi ę dzy innymi hotele. Hotele zgodnie z tym przepisem to obiekty posiadaj ą ce co najmniej 10 pokoi, w tym wi ę kszo ść miejsc w pokojach jedno- i dwuosobowych, ś wiadcz ą ce szeroki zakres us ł ug zwi ą zanych z pobytem klientów. 7 Art. 37 ustawy o us ł ugach turystycznych okre ś la kategorie obiektów hotelarskich, przy czym dla hoteli, moteli i pensjonatów przewiduje si ę pi ęć kategorii oznaczonych gwiazdkami. Nazwy rodzajów i oznaczenia kategorii obiektów hotelarskich – stosownie do art. 43 ust. 1 tej ustawy - podlegaj ą ochronie prawnej i mog ą by ć stosowane wy łą cznie w odniesieniu do obiektów hotelarskich w rozumieniu tego aktu prawnego . Zgodnie z art. 38 ust. 1 ustawy o us ł ugach turystycznych zaszeregowania obiektów hotelarskich do poszczególnych rodzajów i kategorii dokonywa ł do dnia 31 grudnia 2005 r. wojewoda, a od 1 stycznia 2006 r. dokonuje marsza ł ek województwa - w ł a ś ciwy ze wzgl ę du na miejsce po ł o ż enia obiektu hotelarskiego. Wymogi jakie winien spe ł nia ć obiekt hotelarski zaszeregowany do rodzaju obiektu - hotel zosta ł y szczegó ł owo okre ś lone w rozporz ą dzeniu w sprawie obiektów hotelarskich i innych obiektów. Zgodnie z § 2 ust. 2 pkt 1 tego rozporz ą dzenia, wymagania co do wyposa ż enia, zakresu ś wiadczonych us ł ug w tym us ł ug gastronomicznych dla hoteli ustalone zosta ł y w za łą czniku nr 1. W przedmiotowej sprawie, w przypadku obiektu, organem w ł a ś ciwym do dokonania zaszeregowania do rodzaju i kategorii obiektów hotelarskich od 1 stycznia 2006 r. by ł Marsza ł ek Województwa Ma ł opolskiego, a wcze ś niej Wojewoda ma ł opolski. Jak wynika z materia ł u zgromadzonego w sprawie, przedsi ę biorca od chwili rozpocz ę cia ś wiadczenia us ł ug w obiekcie, tj. od dnia 25 kwietnia 2001 r. do chwili obecnej nie posiada stosowanej decyzji, uprawniaj ą cej go do u ż ywania prawnie chronionej nazwy HOTEL (k.1, 29, 62). Przedsi ę biorca nie wyst ę powa ł z wnioskiem o dokonanie zaszeregowania obiektu do odpowiedniego rodzaju i kategorii (k.29, 62). Mimo braku stosownej decyzji przedsi ę biorca u ż ywa ł nazwy Hotel Lipsk sp. z o.o. do oznaczania obiektu na (k. 20-24, 34-36): ¾ papierze firmowym, ¾ wizytówkach, ¾ piecz ą tce firmowej, ¾ stronie internetowej obiektu, ¾ stronach internetowych reklamuj ą cych obiekty hotelarskie, ¾ dachu budynku, w którym znajduje si ę obiekt. W informacjach tych przedsi ę biorca nie podawa ł kategorii obiektu. Przedsi ę biorca u ż ywaj ą c nazwy HOTEL dzia ł a ł bezprawnie naruszaj ą c przepis art. 43 ust. 1 ustawy o us ł ugach turystycznych. Zgodnie z cytowanym przepisem nazwa HOTEL podlega prawnej ochronie i mo ż e by ć stosowana wy łą cznie w odniesieniu do obiektów hotelarskich w rozumieniu niniejszej ustawy. 8 Pos ł ugiwanie si ę w obrocie gospodarczym prawnie chronion ą nazw ą HOTEL bez posiadania uprawnie ń do tego, stanowi naruszenie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji. Oznaczenie us ł ugi hotelarskiej w ogólnodost ę pnych ź ród ł ach informacji, tj. na: ¾ papierze firmowym, ¾ wizytówkach, ¾ piecz ą tce firmowej, ¾ stronie internetowej obiektu, ¾ stronach internetowych reklamuj ą cych obiekty hotelarskie, ¾ dachu budynku, w którym znajduje si ę obiekt. prawnie chronion ą nazw ą HOTEL wprowadza ł o klientów w b łą d, co do istotnych cech us ł ugi, a co za tym idzie zataja ł o ryzyko, jakie wi ąż e si ę z korzystaniem z niej. Z uwagi na fakt, i ż oferta handlowa Przedsi ę biorcy kierowana by ł a do bli ż ej nieokre ś lonej liczby us ł ugobiorców, najcz ęś ciej konsumentów indywidualnych, w ocenie organu antymonopolowego zachowanie przedsi ę biorcy wype ł nia wszystkie dyspozycje analizowanych powy ż ej przepisów. Nie ma znaczenia dla oceny bezprawno ś ci dzia ł a ń przedsi ę biorcy fakt, ż e obiekt – jak podnosi przedsi ę biorca - spe ł nia wymogi okre ś lone dla hoteli w § 2 ust. 2 pkt 1 ww. rozporz ą dzenia w sprawie obiektów hotelarskich kategorii 1*, co do wyposa ż enia, zakresu ś wiadczonych us ł ug w tym us ł ug gastronomicznych. Stosownie do a rt. 39. 1. ustawy o us ł ugach turystycznych to p rzed rozpocz ę ciem ś wiadczenia us ł ug hotelarskich w obiekcie hotelarskim, przedsi ę biorca jest obowi ą zany uzyska ć zaszeregowanie tego obiektu do odpowiedniego rodzaju i kategorii. Jak wcze ś niej wskazano, mo ż liwo ść oznaczenia obiektu nazw ą rodzajow ą jest prawem przedsi ę biorcy, przys ł uguj ą cym mu jednak po uprzednim wype ł nieniu przez niego okre ś lonych przepisami warunków. Prawo to nie ma nieograniczonego charakteru, bowiem decyduj ą c si ę na korzystanie z niego przedsi ę biorca – jednocze ś nie - przyjmuje na siebie pewnego rodzaju samoograniczenia polegaj ą ce na rezygnacji z cz ęś ci w ł asnej suwerenno ś ci i na poddaniu si ę kontroli w ł a ś ciwego marsza ł ka województwa, który z chwil ą uprawomocnienia si ę decyzji o zaszeregowaniu obiektu uzyskuje wobec tego przedsi ę biorcy okre ś lone uprawnienia w ł adcze. Mo ż e bowiem dokonywa ć czynno ś ci kontrolnych w zakresie przestrzegania wymaga ń okre ś lonych w art. 35 ustawy o us ł ugach turystycznych, a w razie niedope ł nienia tych wymaga ń zmienia ć , z urz ę du, rodzaj lub kategori ę obiektu lub nawet nakaza ć wstrzymanie ś wiadczenia us ł ug hotelarskich (art. 41 ustawy o us ł ugach turystycznych). Obowi ą zuj ą ca w tym kszta ł cie regulacja prawna chroni wi ę c w sposób bezpo ś redni interesy konsumentów – go ś ci przed zani ż aniem standardów i jako ś ci ś wiadczonych przez przedsi ę biorc ę us ł ug. Dzia ł ania polegaj ą ce na pos ł ugiwaniu si ę przez przedsi ę biorc ę do oznaczania obiektu hotelarskiego prawnie chronion ą nazw ą HOTEL nieposiadaj ą c stosownej decyzji - w ocenie organu antymonopolowego – narusza przepis art. 43 ust. 1 ustawy o us ł ugach turystycznych i posiada znamiona praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów okre ś lonej w art. 24 9 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, gdy ż konsumentom udzielana jest nierzetelna, nieprawdziwa i niepe ł na informacja o rodzaju obiektu hotelarskiego. Nazwa HOTEL mo ż e by ć bowiem stosowana – zgodnie z art. 43 ust. 1. ustawy o us ł ugach turystycznych - wy łą cznie w odniesieniu do obiektów hotelarskich posiadaj ą cych decyzje Marsza ł ka Województwa, a wcze ś niej Wojewody o zaszeregowaniu obiektu do odpowiedniego rodzaju i kategorii obiektów hotelarskich. Bez wzgl ę du na fakt, czy obiekt spe ł nia wymogi okre ś lone dla hoteli w § 2 ust. 2 pkt 1 ww. rozporz ą dzenia w sprawie obiektów hotelarskich, w ś wietle art. 43 ust. 1. ustawy o us ł ugach turystycznych stosowanie nazwy HOTEL w stosunku do obiektu nie posiadaj ą cego stosownej decyzji o zaszeregowaniu obiektu do odpowiedniego rodzaju i kategorii jest dzia ł aniem bezprawnym . Opisanymi powy ż ej dzia ł aniami przedsi ę biorca udziela ł konsumentom nierzetelnej, nieprawdziwej i niepe ł nej informacji naruszaj ą c tym samym art. 43. ust. 1 ustawy o us ł ugach turystycznych. Równocze ś nie opisane dzia ł ania stanowi ą – w ocenie organu antymonopolowego - naruszenie art. 4 ust. 2 i art. 6 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdzia ł aniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz. U. Nr 171, poz. 1206). Zgodnie z art. 4 ust. 2 ww. ustawy za nieuczciw ą praktyk ę rynkow ą uznaje si ę w szczególno ś ci praktyk ę rynkow ą wprowadzaj ą c ą w b łą d. Stosownie do art. 6 ust. 3 pkt 1 tej ustawy wprowadzaj ą cym w b łą d zaniechaniem mo ż e by ć w szczególno ś ci nieprzekazywanie w sposób jasny, jednoznaczny istotnych informacji dotycz ą cych produktu. Pod poj ę ciem produkt zgodnie z art. 2 pkt 3 ww. ustawy rozumie si ę ka ż dy towar lub us ł ug ę . Ustawa o przeciwdzia ł aniu nieuczciwym praktykom rynkowym wprowadza poj ę cie przeci ę tnego konsumenta (art. 2 pkt 8) jako konsumenta, który jest dostatecznie dobrze poinformowany, uwa ż ny i ostro ż ny. Oceny konsumenta dokonuje si ę z uwzgl ę dnieniem czynników spo ł ecznych, kulturowych, j ę zykowych i przynale ż no ś ci danego konsumenta do szczególnej grupy konsumentów, przez któr ą rozumie si ę daj ą c ą si ę jednoznacznie zidentyfikowa ć grup ę konsumentów, szczególnie podatn ą na oddzia ł ywanie praktyki rynkowej lub na produkt, którego praktyka rynkowa dotyczy, ze wzgl ę du na szczególne cechy, takie jak wiek, niepe ł nosprawno ść fizyczna lub umys ł owa. Informacja jasna i jednoznaczna to – w ocenie organu antymonopolowego patrz ą c przez pryzmat definicji przeci ę tnego konsumenta – informacja któr ą ka ż dy konsument bez wzgl ę du na jego cechy wymienione w definicji przeci ę tnego konsumenta ma mo ż liwo ść odczytania w sposób identyczny i niebudz ą cy jakichkolwiek w ą tpliwo ś ci . Istotn ą informacj ą w przypadku obiektu hotelarskiego jest jego rodzaj, poniewa ż wskazuje on z jakim standardem us ł ug konsument b ę dzie mia ł do czynienia. Z nazw ą „Hotel Lipsk Sp. z o.o. ” konsument spotyka si ę rezerwuj ą c us ł ug ę drog ą elektroniczn ą . Otrzymuje w tym momencie niejasn ą i niejednoznaczn ą informacj ę o obiekcie. 10 Dokonuj ą c rezerwacji telefonicznie ju ż z tak ą sytuacja nie ma do czynienia poniewa ż zg ł asza si ę „dom turystyczny”. Jednak ż e zetkni ę cie si ę przez konsumenta z dwoma ró ż nymi nazwami tego samego obiektu powoduje, ż e ma on równie ż do czynienia z niejasnym i niejednoznacznym przekazem z jakiego rodzaju obiektu hotelarskiego w rzeczywisto ś ci b ę dziekorzysta ł . W analizowanym przypadku – w ocenie organu antymonopolowego - oznaczanie obiektu „Hotel Lipsk Sp. z o.o.” jest przekazywaniem konsumentowi w sposób niejasny i niejednoznaczny informacji o rodzaju obiektu hotelarskiego. S ł owo HOTEL pojawiaj ą ce si ę wed ł ug przedsi ę biorcy jako nazwa w ł asna nie mo ż e by ć tak traktowane, poniewa ż jest to nazwa prawnie chroniona i tylko przedsi ę biorcy posiadaj ą cy decyzj ę o zaszeregowaniu obiektu mog ą tak ą nazw ę stosowa ć nazywaj ą c obiekt hotelarski. Stosowanie pisowni obiektu „Hotel Lipsk Sp. z o.o. ”, tj. u ż ywanie mniejszej czcionki do s ł ów sp. z o.o., a niekiedy oznaczanie formy prawnej wr ę cz w indeksie dolnym - jest przekazem niejasnym i niejednoznacznym – ma ł o czytelnym. Nale ż y dodatkowo zwróci ć uwag ę , i ż przedsi ę biorca zarówno w informacjach, jak i w reklamie nazywa obiekt nazw ą przedsi ę biorcy prowadz ą cego ten obiekt, a tym samym wprowadza konsumenta w b łą d poniewa ż nazwa przedsi ę biorcy nie jest równocze ś nie rodzajem obiektu hotelarskiego, który zosta ł mu nadany przez organ w ł a ś ciwy, tj. Marsza ł ka Województwa Ma ł opolskiego. Takie post ę powanie – w ocenie organu antymonopolowego - stanowi ponadto czyny nieuczciwej konkurencji, o których mowa w art. 10 ust. 1 i art. 16 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j. Dz. U. z 2003 r., Nr 153, poz. 1503 ze zm.). Art. 10 tej ustawy stanowi, ż e „ czynem nieuczciwej konkurencji jest takie oznaczenie towarów lub us ł ug albo jego brak, które mo ż e wprowadzi ć klientów w b łą d co do (…) istotnych cech towarów albo us ł ug, a tak ż e zatajenie ryzyka, jakie wi ąż e si ę z korzystaniem z nich”. Zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 2 ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji czynem nieuczciwej konkurencji w zakresie reklamy jest reklama wprowadzaj ą ca klienta w b łą d i mog ą ca przez to wp ł yn ąć na jego decyzj ę co do nabycia towaru lub us ł ugi. Stosownie do art. 16 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji przy ocenie reklamy wprowadzaj ą cej w b łą d nale ż y uwzgl ę dni ć wszystkie jej elementy, zw ł aszcza dotycz ą ce ilo ś ci, jako ś ci sk ł adników, sposobu wykonania, przydatno ś ci, mo ż liwo ś ci zastosowania, naprawy lub konserwacji reklamowanych towarów lub us ł ug, a tak ż e zachowania si ę klienta. Zgodnie z doktryn ą (tak: ”Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Komentarz pod redakcj ą prof. Dr hab. J. Szwaji, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2006, str. 690 i nast.) wyliczenie w art. 16 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji ma charakter przyk ł adowy na co wskazuje s ł owo „zw ł aszcza” oraz odes ł anie przy ocenie reklamy do wszystkich jej elementów dotycz ą cych reklamowanych towarów. W przedmiotowej sprawie, w przypadku obiektu „Hotel Lipsk sp. z o.o. ” , organem w ł a ś ciwym do dokonania zaszeregowania do rodzaju i kategorii by ł do dnia 31 grudnia 2005 r. Wojewoda Ma ł opolski, a po tej dacie Marsza ł ek Województwa Ma ł opolskiego. 11 Jak wy ż ej wskazano, przedsi ę biorca nie posiada ł od dnia rozpocz ę cia dzia ł alno ś ci gospodarczej, stosownej decyzji, uprawniaj ą cej go do u ż ywania prawnie chronionej nazwy HOTEL. Mimo braku stosownego dokumentu Przedsi ę biorca u ż ywa ł nazwy HOTEL na (k. 20-24, 34- 36): ¾ papierze firmowym, ¾ wizytówkach, ¾ piecz ą tce firmowej, ¾ stronie internetowej obiektu, ¾ stronach internetowych reklamuj ą cych obiekty hotelarskie, ¾ dachu budynku, w którym znajduje si ę obiekt. Przedsi ę biorca u ż ywaj ą c nazwy HOTEL dzia ł a ł bezprawnie naruszaj ą c przepis art. 43 ust. 1 ustawy o us ł ugach turystycznych. W ś wietle powy ż szego nale ż y stwierdzi ć , i ż dzia ł anie przedsi ę biorcy nale ż y uzna ć za czyn nieuczciwej konkurencji okre ś lony w art. 10 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, poniewa ż oznaczenie us ł ugi hotelarskiej w ogólnodost ę pnych ź ród ł ach informacji prawnie chronion ą nazw ą HOTEL wprowadza ł o klientów w b łą d co do istotnych cech us ł ugi, a co za tym idzie zataja ł o ryzyko, jakie wi ąż e si ę z korzystaniem z niej. Konsument stwarzaj ą c sobie wyobra ż enie obiektu móg ł kierowa ć si ę cechami jakie zgodnie z przepisami powinien posiada ć obiekt hotelarski HOTEL. Za łą cznik nr 1 rozporz ą dzenia w sprawie obiektów hotelarskich i innych obiektów, okre ś la bowiem bardzo szczegó ł owo wymagania co do wyposa ż enia, zakresu ś wiadczonych us ł ug w tym us ł ug gastronomicznych dla hoteli (od wielko ś ci pokoju po prawie wszystkie szczegó ł y wyposa ż enia). Jak wcze ś niej wskazano, mo ż liwo ść oznaczenia obiektu nazw ą rodzajow ą jest prawem przedsi ę biorcy, przys ł uguj ą cym mu jednak po uprzednim wype ł nieniu przez niego okre ś lonych przepisami warunków. Obowi ą zuj ą ca w tym kszta ł cie regulacja prawna chroni wi ę c w sposób bezpo ś redni interesy konsumentów – go ś ci hotelu przed zani ż aniem standardów i jako ś ci ś wiadczonych przez przedsi ę biorc ę us ł ug. Konsumenci decyduj ą c si ę na pobyt w hotelu i p ł ac ą c za to niejednokrotnie wy ż sze ceny, ni ż w innych obiektach, dzia ł aj ą w prze ś wiadczeniu, ż e na stra ż y ich praw stoi w ł a ś ciwy organ administracji, który - niejako w ich imieniu – b ę dzie móg ł skorzysta ć z przys ł uguj ą cych mu kompetencji. Bezprawne oznaczenie obiektu nazw ą HOTEL , który w rzeczywisto ś ci nim nie jest, nie tylko stanowi przejaw nadu ż ycia zaufania klientów, jest to równie ż zatajenie ryzyka jakie wi ążę si ę z korzystaniem z us ł ug obiektu nie b ę d ą cego hotelem (ni ż szy standard), ponadto ogranicza uprawnienia konsumentów w analizowanym zakresie, naruszaj ą c w ten sposób ich interesy. 12 Analizuj ą c dzia ł ania przedsi ę biorcy pod k ą tem bezprawno ś ci w zakresie stosowanej reklamy nale ż y stwierdzi ć , ż e dosz ł o do rozpowszechnienia nieuczciwej reklamy wprowadzaj ą cej klienta w b łą d i mog ą cej przez to wp ł yn ąć na jego decyzj ę co do nabycia us ł ugi. W przedmiotowej sprawie organ antymonopolowy zarzuci ł przedsi ę biorcy niezgodnie z prawd ą informowanie konsumentów na stronach internetowych gdzie prowadzona by ł a reklama obiektu oraz na dachu budynku, i ż obiekt hotelarski zosta ł zakwalifikowany do rodzaju HOTEL. Reklama taka wprowadza ł a potencjalnych klientów w b łą d, co do rodzaju obiektu hotelarskiego i standardu jaki obiekt ten prezentuje. Organ antymonopolowy uzna ł , i ż informacje zawarte na stronach internetowych reklamuj ą cych obiekty hotelarskie oraz na stronie internetowej obiektu i na dachu budynku, w którym znajduje si ę obiekt mo ż na nazwa ć reklam ą , poniewa ż celem zamieszczania tych informacji jest wspieranie zbytu us ł ugi w nich wymienionej. Oceniaj ą c potencjaln ą mo ż liwo ść wprowadzenia w b łą d odbiorców reklamy, w tym równie ż przekazu z jakim mamy do czynienia w omawianym stanie faktycznym nale ż y uwzgl ę dni ć , i ż konsument jest s ł abszym uczestnikiem rynku posiadaj ą cym mniejsz ą wiedz ę i do ś wiadczenie ni ż dzia ł aj ą cy profesjonalnie przedsi ę biorca. Konsument na podstawie reklamy by ł przekonany, ż e mo ż e skorzysta ć z us ł ugi hotelarskiej w obiekcie zakwalifikowanym do rodzaju HOTEL, tj. obiekcie o ś ci ś le okre ś lonym w stosownych przepisach standardzie i stale nadzorowanym przez w ł a ś ciwy organ administracji. W przypadku przedmiotowej reklamy elementami wprowadzaj ą cymi w b łą d by ł o bezprawne nazwanie obiektu hotelarskiego prawnie chronion ą nazw ą HOTEL. Opisanie obiektu hotelarskiego jako HOTEL mog ł o wywrze ć na konsumentach mylne przekonanie, i ż maj ą do czynienia z obiektem o wy ż szej kategorii, ni ż mia ł o to miejsce w rzeczywisto ś ci i stale nadzorowanym przez w ł a ś ciwy organ, co oznacza, ż e wprowadzi ł o konsumentów w b łą d co do istotnej cechy us ł ugi. Stanowisko organu antymonopolowego odno ś nie faktu, co mo ż e stanowi ć wprowadzenie w b łą d konsumenta znajduje potwierdzenie w doktrynie „ ź ród ł em wprowadzenia w b łą d jest przede wszystkim informacja reklamowa, zawieraj ą ca dane obiektywnie nieprawdziwe” (tak: ”Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Komentarz pod redakcj ą prof. Dr hab. J. Szwaji, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2006, str. 693) . Nale ż y ponadto wskaza ć , ż e oprócz powo ł anych powy ż ej przepisów równie ż Dyrektywa Nr 84/450/EWG z dnia 10 wrze ś nia 1984 r. (Dz. Urz. WE z 1984 r. L 250) okre ś la, kiedy reklama winna by ć uznana za wprowadzaj ą c ą w b łą d: 1. dany przekaz rynkowy musi mie ć charakter reklamy; 2. reklama musi co najmniej wywo ł ywa ć niebezpiecze ń stwo wprowadzenia w b łą d; 3. b łą d wywo ł any reklam ą musi mie ć charakter istotny, tj. reklama musi mie ć zdolno ść kierowania zachowaniami rynkowymi konsumentów lub szkodzenia interesom konsumentów. 13 Zgodnie z art. 2 ust. 1 ww. Dyrektywy reklam ą jest ka ż da wypowied ź zwi ą zana z wykonywaniem handlu lub rzemios ł a, prowadzeniem przedsi ę biorstwa albo wykonywaniem wolnego zawodu, która ma na celu wspieranie zbytu towarów lub ś wiadczenia us ł ug. Nale ż y zatem stwierdzi ć , i ż analizowana reklama wywo ł a ł a niebezpiecze ń stwo wprowadzenia konsumentów w b łą d, co do rodzaju i standardu obiektu hotelarskiego. B łą d ni ą wytworzony z punktu widzenia konsumenta mia ł charakter istotny poniewa ż w rzeczywisto ś ci kupowa ł on us ł ug ę o ni ż szym standardzie, ni ż opisana w reklamie. Reklama ta wywo ł ywa ł a ponadto okre ś lone potrzeby u potencjalnych klientów, którzy mieli z ni ą kontakt. Organ antymonopolowy uzna ł zatem, i ż prowadzona przez przedsi ę biorc ę reklama jest reklam ą wprowadzaj ą c ą klienta w b łą d i mog ą c ą przez to wp ł yn ąć na jego decyzj ę co do nabycia us ł ugi. Powy ż sze stanowisko organu antymonopolowego znajduje potwierdzenie w doktrynie, i tak: - E.Nowi ń ska, M. du Vall „Komentarz do ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji”, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2001 a) str. 142 „za reklam ę nale ż y uzna ć ś wiadome dzia ł anie przedsi ę biorcy zmierzaj ą ce do promowania towarów lub us ł ug przez wskazanie na ich cechy w taki sposób , aby wywo ł a ć lub wzmocni ć okre ś lone potrzeby u klientów (konsumentów)”. b) str.157 „ prowadzenie reklamy wprowadzaj ą cej w b łą d. Zarówno w praktyce, jak i w literaturze europejskiej od lat panuje zgodne przekonanie co do szkodliwo ś ci tych dzia ł a ń . Zak ł ócaj ą one nie tylko w ł a ś ciwe relacje pomi ę dzy przedsi ę biorcami, lecz równocze ś nie skutecznie uniemo ż liwiaj ą podj ę cie rzeczowej decyzji przez klientów. Ze wzgl ę du na te w ł a ś nie okoliczno ś ci, wprowadzenie w b łą d stanowi jedno z najbardziej konsekwentnie ś ciganych narusze ń uczciwych stosunków rynkowych. Narusza si ę w ten sposób tak ż e konsumenckie prawo do informacji.” c) str 158 „ aby dany przekaz reklamowy przez swoj ą wprowadzaj ą c ą w b łą d tre ść móg ł podlega ć negatywnej ocenie z punktu widzenia art. 16 ust. 2 pkt 2 ustawy musi posiada ć zdolno ść kierowania wyborem dokonywanym przez klienta….Nie jest przy tym konieczne rzeczywiste nabycie towaru lub us ł ugi, omawiany przepis zakazuje bowiem prowadzenia reklamy wprowadzaj ą cej w b łą d w przypadku kiedy mo ż e ona wp ł yn ąć na decyzje klienta. Dokonuj ą c stosownych ocen, organ orzekaj ą cy nie ma wi ę c obowi ą zku ustalania faktycznych skutków rynkowych tej reklamy”. - P.Bia ł ecki, H.Tucho ł ka „Nieuczciwa lub zakazana reklama” Wydawnictwo C.H. BECK, Warszawa 2002 str. 40 „ Nale ż y przyj ąć , ż e z wprowadzeniem w b łą d przez reklam ę mamy do czynienia wówczas, gdy powsta ł e na podstawie reklamy wyobra ż enia nie s ą zgodne ze stanem rzeczywistym. Decyduj ą ce znaczenie maj ą przy tym wyobra ż enia adresatów reklamy, a nie opinie reklamuj ą cych, czy agencji reklamowych”. Konsument – na etapie rezerwacji - stwarzaj ą c sobie wyobra ż enie obiektu mo ż e kierowa ć si ę cechami jakie zgodnie z przepisami powinien posiada ć obiekt hotelarski - HOTEL. 14 Tak wi ę c stosowanie nazwy HOTEL wprowadza klientów w b łą d, co do istotnych cech us ł ugi. Ma zatem miejsce zatajenie ryzyka, jakie wi ąż e si ę z korzystaniem z us ł ugi o ni ż szym standardzie. Równie ż fakt ten wp ł ywa na zachowanie si ę konsumenta. Z uwagi na to, i ż oferta handlowa Przedsi ę biorcy kierowana jest do bli ż ej nieokre ś lonej liczby us ł ugobiorców, najcz ęś ciej konsumentów indywidualnych, w ocenie organu antymonopolowego zachowanie Przedsi ę biorcy wype ł nia wszystkie dyspozycje analizowanych powy ż ej przepisów. Przy ocenie dzia ł a ń przedsi ę biorcy nie ma znaczenia fakt, i ż Hotel Lipsk Sp. z o.o. jest firm ą przedsi ę biorcy. Sposób u ż ywania tej nazwy oraz zasady pisowni – stosowanie zró ż nicowanej wielko ś ci czcionki - w przypadku informacji i reklamy wprowadzaj ą konsumenta w b łą d co do rodzaju i standardu us ł ugi hotelarskiej. Spe ł niona zosta ł a zatem pierwsza przes ł anka z art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów tj. bezprawno ść dzia ł a ń przedsi ę biorcy. Nie mo ż na zgodzi ć si ę ze stanowiskiem zaprezentowanym przez przedsi ę biorc ę , i ż mamy w analizowanym przypadku do czynienia z firm ą pod jak ą dzia ł a przedsi ę biorca. Oznacza ł oby to bowiem, ż e obiekt hotelarski nie posiada nazwy, a jak wynika z analizy stron internetowych reklamuj ą cych ten rodzaj us ł ug – obiekty ś wiadcz ą ce us ł ugi hotelarskie nieposiadaj ą ce nazwy si ę nie zdarzaj ą . Ponadto jak wy ż ej wskazano HOTEL jest nazw ą prawnie chronion ą . Przedsi ę biorca zawini ł i jego zawinienie by ł o w pe ł ni ś wiadome. Ju ż bowiem w dniu 14 marca 2007 r. Marsza ł ek Województw Ma ł opolskiego wystosowa ł do przedsi ę biorcy wezwanie do z ł o ż enia wyja ś nie ń w przedmiocie bezprawnego u ż ywania nazwy HOTEL (k.1). Nale ż y dodatkowo podnie ść , ż e stosowane zasady pisowni „Hotel Lipsk sp. z o.o. ” wskazuj ą , i ż dzia ł anie przedsi ę biorcy w zakresie wprowadzania konsumentów w b łą d jest ś wiadome. Informacja, i ż obiekt jest domem turystycznym znalaz ł a si ę zaledwie w dwóch informatorach „Superprzewodnik Kraków” i Szkolny informator turystyczny”. W zdecydowanie wi ę kszej ilo ś ci materia ł ów reklamowych obiekt przedstawiany jest jako „Hotel Lipsk sp. z o.o. ”. Nie mo ż na równie ż zgodzi ć si ę z argumentacj ą przedsi ę biorcy, i ż oznaczenie obiektu hotelarskiego HOTEL bez podania kategorii daje konsumentowi pe ł n ą informacj ę , ż e ma do czynienia z obiektem, gdzie b ę dzie móg ł przenocowa ć , a obiekt w rzeczywisto ś ci spe ł nia standardy hotelu *. Nazwa HOTEL jest nazw ą prawnie chronion ą i mo ż e – zgodnie z przytoczonymi w niniejszej decyzji przepisami – by ć u ż ywana wy łą cznie w stosunku do obiektów, które przed rozpocz ę ciem ś wiadczenia us ł ug uzyska ł y stosown ą decyzj ę Wojewody lub Marsza ł ka Województwa. 15 Dokonuj ą c analizy drugiej przes ł anki zastosowania w rozpatrywanej sprawie art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nale ż y udowodni ć , i ż opisane powy ż ej dzia ł ania przedsi ę biorcy godz ą w zbiorowe interesy konsumentów i rodz ą po ich stronie niekorzystne skutki. Z naruszeniem zbiorowych interesów konsumentów, mamy do czynienia, gdy skutkami bezprawnych dzia ł a ń przedsi ę biorców dotkni ę ty jest szeroki kr ą g odbiorców – konsumentów, gdy dzia ł ania godz ą w interesy ka ż dego, bli ż ej nieokre ś lonego, traktowanego in abstracto konsumenta. Zbiorowy interes konsumentów oznacza interes dotycz ą cy ogó ł u, a naruszenie tego interesu mo ż e mie ć miejsce, gdy skutkami dzia ł a ń sprzecznych z ustaw ą o ochronie konkurencji i konsumentów dotkni ę ty jest szerszy kr ą g uczestników rynku. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów w odniesieniu do konsumentów chroni ich interesy jako zjawiska o charakterze instytucjonalnym, zbiorowym. Do naruszenia zbiorowych interesów konsumentów konieczne jest, by dzia ł anie przedsi ę biorcy zosta ł o skierowane nie do konkretnego adresata, lecz do adresata, którego nie da si ę z góry oznaczy ć indywidualnie. Wobec tego dzia ł anie to jest w stanie wywo ł a ć niekorzystne nast ę pstwa w odniesieniu do ka ż dego z konsumentów (a nie jedynie wobec okre ś lonego konsumenta) i zagra ż a ono, przynajmniej potencjalnie, interesom ka ż dego z cz ł onków zbiorowo ś ci konsumentów. Przyj ąć zatem nale ż y, ż e ze zbiorowymi interesami konsumentów mamy do czynienia wówczas, gdy dzia ł ania przedsi ę biorcy s ą powszechne i mog ą dotkn ąć ka ż dego potencjalnego klienta przedsi ę biorcy – czyli konsumenta. Stanowisko to potwierdzone zosta ł o w orzecznictwie S ą du Najwy ż szego, który w uzasadnieniu wyroku z dnia 12 wrze ś nia 2003 r. (sygn. akt: I CKN 504/01) stwierdzi ł , i ż : „nie jest zasadne uznawanie, ż e post ę powanie z tytu ł u naruszenia ustawy antymonopolowej mo ż na wszczyna ć tylko wtedy, gdy zagro ż one s ą interesy wielu odbiorców, a nie jest to mo ż liwe w sytuacji, gdy pokrzywdzonym jest tylko jeden konsument. Wydawane orzeczenie ma bowiem wymiar znacznie szerszy, pe ł ni tak ż e funkcj ę prewencyjn ą , s ł u ż y bowiem ochronie tak ż e nieograniczonej liczby potencjalnych konsumentów” . Równie ż w literaturze podkre ś la si ę , ż e w przypadku zbiorowych interesów konsumentów, nie chodzi o naruszenie interesu konkretnego konsumenta, dokonuj ą cego transakcji z przedsi ę biorc ą , lecz szersz ą kategori ę (tak: J. Jankowski „Prawo dost ę pu do efektywnego systemu za ł atwiania reklamacji i skarg”, w opracowaniu „Model prawnej ochrony konsumenta”, pod redakcj ą G. Rokickiej, Warszawa 1996, str.119 i nast ę pne). W ś wietle powy ż szego, nale ż y przyj ąć , ż e w niniejszej sprawie bez w ą tpienia mamy do czynienia z godzeniem w zbiorowe interesy tych wszystkich konsumentów, którzy zetkn ę li si ę z ogólnodost ę pnymi informacjami o przedsi ę biorcy, tj. z oznaczeniem obiektu hotelarskiego na: ¾ papierze firmowym, ¾ wizytówkach, ¾ piecz ą tce firmowej, ¾ stronie internetowej obiektu, ¾ stronach internetowych reklamuj ą cych obiekty hotelarskie, ¾ dachu budynku, w którym znajduje si ę obiekt. 16 Bior ą c pod uwag ę okres ś wiadczenia przez tego przedsi ę biorc ę us ł ug hotelarskich bez posiadania stosownej decyzji kategoryzacyjnej, tj. od 25 kwietnia 2001r. do chwili obecnej - nale ż y uzna ć , i ż liczba tych osób jest znaczna. Widoczne jest wi ę c, ż e bezprawne zachowanie przedsi ę biorcy nie dotyczy interesów poszczególnych osób, których sprawy maj ą charakter jednostkowy, indywidualny i nie daj ą cy si ę porówna ć z innymi, lecz mamy do czynienia z naruszonymi uprawnieniami kr ę gu konsumentów, których sytuacja jest identyczna i wspólna dla ca ł ej grupy faktycznych lub potencjalnych kontrahentów Przedsi ę biorcy. Zakwestionowane przez Prezesa Urz ę du dzia ł ania Przedsi ę biorcy jest zatem dzia ł aniem godz ą cym w interesy konsumentów w zakresie ich prawa. Jak stwierdzi ł S ą d Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 22 listopada 2005 r. (sygn. Akt VI ACa 177/2005), „ pojecie interesów konsumenta nale ż y interpretowa ć szeroko, nie zaw ęż aj ą c ich tylko do kwestii interesu ekonomicznego”. Zatem wype ł niona zosta ł a dyspozycja drugiej przes ł anki niezb ę dnej do stwierdzenia stosowania przez przedsi ę biorc ę praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów, zakazanej art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, tj. godzenia przez przedsi ę biorc ę swoimi dzia ł aniami w zbiorowy interes konsumentów. Wobec łą cznego spe ł nienia obu przes ł anek organ antymonopolowy zakwalifikowa ł dzia ł anie przedsi ę biorcy jako praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, okre ś lon ą w art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów organ antymonopolowy wydaje decyzj ę o uznaniu praktyki za naruszaj ą ca zbiorowe interesy konsumentów i nakazuj ą c ą zaniechanie jej stosowania je ż eli stwierdza naruszenie zakazu okre ś lonego w art. 24 tej ustawy. Wobec powy ż szego orzeczono, jak naw pkt I sentencji decyzji. Zgodnie z tre ś ci ą art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urz ę du mo ż e na ł o ż y ć na przedsi ę biorc ę w drodze decyzji, kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci nie wi ę kszej ni ż 10% przychodu osi ą gni ę tego w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enia kary, je ż eli przedsi ę biorca ten, cho ć by nieumy ś lnie, dopu ś ci ł si ę stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 24 tej ustawy. W niniejszej sprawie stwierdzono, ż e przedsi ę biorca dopu ś ci ł si ę stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Organ antymonopolowy skorzysta ł w zwi ą zku z powy ż szym z uprawnie ń wynikaj ą cych z art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i na ł o ż y ł na przedsi ę biorc ę kar ę pieni ęż n ą . 17 Stosownie do art. 111 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przy ustalaniu wysoko ś ci kar pieni ęż nych nale ż y uwzgl ę dni ć w szczególno ś ci okres, stopie ń oraz okoliczno ś ci naruszenia przepisów ustawy, a tak ż e uprzedniego naruszenia przepisów ustawy. Nale ż y jednak ż e zwróci ć uwag ę , i ż ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów nie zawiera zamkni ę tego katalogu przes ł anek, od których uzale ż niona jest wysoko ść kar nak ł adanych na przedsi ę biorców. Ustalaj ą c wysoko ść kary pieni ęż nej w decyzjach stwierdzaj ą cych naruszenie zakazów okre ś lonych w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów, nale ż y zatem uwzgl ę dni ć wag ę tego naruszenia, jak równie ż zaistnia ł e okoliczno ś ci obci ąż aj ą ce i ł agodz ą ce. Oceniaj ą c wag ę naruszenia stwierdzi ć nale ż y, i ż praktyka ma charakter sta ł y trwa bowiem nieprzerwanie od kwietnia 2001 r. i skierowana jest do wszystkich potencjalnych klientów przedsi ę biorcy, tj. konsumentów którzy poszukuj ą noclegów w Krakowie. Praktyka ta ma zatem charakter ogólnokrajowy. Jednak ż e jest to pierwsze naruszenie przez tego przedsi ę biorc ę przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Niezale ż nie od powy ż szego nale ż a ł o tak ż e uwzgl ę dni ć orzecznictwo S ą du Najwy ż szego, w ś wietle którego kara winna pozostawa ć we w ł a ś ciwej proporcji do potencja ł u ekonomicznego sprawcy oraz korzy ś ci jakie osi ą gn ął lub zamierza ł osi ą gn ąć . Jest ona nak ł adana i wykonywana w celu zachowania i przestrzegania obowi ą zuj ą cego porz ą dku prawnego (wyrok z dnia 27 czerwca 2000 r. -sygn. akt I CKN 793/98). Poniewa ż , w ś wietle wy ż ej cytowanego orzeczona kara winna spe ł nia ć rol ę represyjno- wychowawcz ą , a nadto pozostawa ć we w ł a ś ciwej proporcji do mo ż liwo ś ci karanego przedsi ę biorcy, ustalaj ą c wysoko ść kary wzi ę to pod uwag ę potencja ł ekonomiczny Przedsi ę biorcy. Przyjmuj ą c zatem wspomniane wcze ś niej okoliczno ś ci naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w tym te, które przemawiaj ą za wymierzeniem kary w umiarkowanej wysoko ś ci, jak równie ż fakt, i ż kara winna by ć orzekana na poziomie wystarczaj ą cym do osi ą gni ę cia zamierzonego celu i odczuwalna dla przedsi ę biorcy, ale równocze ś nie pozwalaj ą cym mu na dalsze prowadzenie dzia ł alno ś ci gospodarczej, organ antymonopolowy postanowi ł na ł o ż y ć kar ę w wysoko ś ci 0,25 % przychodu. Jako podstaw ę obliczenia kary przyj ę to przychód osi ą gni ę ty przez przedsi ę biorc ę w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enia kary, tj. 2007, który wynosi ł 2 143 961,44 PLN. Wzi ę to równie ż pod uwag ę warto ść przychodów przedsi ę biorcy osi ą gni ę tych w zwi ą zku z prowadzeniem obiektu hotelarskiego , które wynosi ł y w roku 2007 wed ł ug o ś wiadczenia przedsi ę biorcy –1 520 415,67 PLN. Zatem kara - stanowi ą ca 0,25 % warto ś ci przychodów przedsi ę biorcy za rok 2007 – wynosi 5 360 PLN i jest to 0,35 % przychodu osi ą gni ę tego w zwi ą zku ze ś wiadczeniem us ł ug hotelarskich. Maj ą c powy ż sze na uwadze organ antymonopolowy orzek ł , jak w punkcie II sentencji. 18 Zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy o ochronie kar ę pieni ęż n ą uiszcza si ę w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Warszawie: NBP O/O Warszawa 51101010100078782231000000 . Stosownie do tre ś ci art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury UOKiK w Krakowie 31 - 011 Kraków, Plac Szczepa ń ski 5. z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury Leszek Piekarz Otrzymuj ą : 1.Hotel Lipsk Sp. z o.o. os. Alberty ń skie 1-2 31-851 Kraków 2.RKR a/a