RGD-49/2008

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW D ELEGATURA UOK I K W GDA Ń SKU 80-824 G DA Ń SK , UL . P ODWALE P RZEDMIEJSKIE 30 T EL ./ FAX (058) 346-29-32, 346-29-33, 301-51-75 E- MAIL : GDANSK @ UOKIK . GOV . PL RGD.61-50/08/IW Gda ń sk, 09 pa ź dziernika 2008r. D ECYZJA NR RGD. 49/2008 I . Na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 w zwi ą zku z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 lu- tego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331, ze zm.), stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. z 2007 r., Nr 134, poz. 939), po przepro- wadzeniu post ę powania w sprawie stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów wszcz ę tego z urz ę du przeciwko przedsi ę biorcy: Wielka Przygoda Sp. z o.o. z siedzib ą w Gda ń sku – dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: uznaje si ę dzia ł ania tego przedsi ę biorcy polegaj ą ce na stosowaniu: 1. w Regulaminie Przedszkola „Wielka Przygoda” postanowie ń pkt 15 o tre ś ci: „Nie op ł acenie przedszkola przez 2 miesi ą ce powoduje skre ś lenie dziecka z listy wycho- wanków.” 2. we wzorcu Umowy nr 2007 – 2008 postanowie ń § 10 ust. 2 o tre ś ci: „Dwukrot- ny brak dokonania p ł atno ś ci przez Rodzica w terminie wskazanym w § 6 punkt 1, uprawnia Przedszkole do rozwi ą zania Umowy z winy Rodzica. Je ż eli rozwi ą zanie Umowy nast ą pi w tym trybie, Rodzic b ę dzie zobowi ą zany do zap ł aty zaleg ł ego cze- snego w pe ł nej wysoko ś ci za miesi ą c, w którym nast ą pi ł o rozwi ą zanie Umowy.” wpisanych do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o któ- rym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks post ę powania cy- wilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, z pó ź n. zm.) za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdza si ę jej zaniechanie z dniem 1 wrze ś nia 2008 r. UZASADNIENIE W I kwartale 2008 r. przeprowadzono post ę powanie wyja ś niaj ą ce maj ą ce na celu kontrol ę wzorców umów stosowanych w obrocie konsumenckim przez przedszkola niepu- bliczne, dzia ł aj ą ce na terenie województwa pomorskiego i zachodniopomorskiego, pod k ą tem zgodno ś ci postanowie ń zawartych w tych wzorcach z przepisami Kodeksu cywilne- go, z uwzgl ę dnieniem klauzul wpisanych do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone. W ramach post ę powania wyja ś niaj ą cego dokonano m.in. analizy wzorca umowy o nazwie: Umowa Nr …2007 – 2008 oraz Regulaminu Przedszkola Wielka Przygoda stoso- wanego przez przedsi ę biorc ę Wielka Przygoda Sp. z o.o., zwanego dalej „ Przedsi ę biorc ą ” lub „ Spó ł k ą ”. Kontrola ww. wzorca umowy i Regulaminu wykaza ł a, ż e zawarto w nich po- stanowienia, które mog ą narusza ć zbiorowe interesy konsumentów, w zwi ą zku ze stoso- waniem postanowie ń umownych uznanych przez S ą d Okr ę gowy w Warszawie - S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwany dalej „ SOKiK”, za niedozwolone i wpisanych do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego, zwanego dalej „ Rejestrem”. Maj ą c na uwadze zgromadzony materia ł dowodowy, postanowieniem nr 207 z dnia 24 kwietnia 2008 r., zmienionym nast ę pnie postanowieniem nr 377 z dnia 23 lipca 2008 r. Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwany dalej „ Prezesem Urz ę du” lub „ Prezesem UOKiK”, wszcz ął z urz ę du post ę powanie w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbio- rowe interesy konsumentów, w zwi ą zku z podejrzeniem stosowania przez przedsi ę biorc ę Wielka Przygoda Sp. z o.o. z siedzib ą w Gda ń sku praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, okre ś lonych w art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsu- mentów, polegaj ą cych na stosowaniu 1. w Regulaminie Przedszkola „Wielka Przygoda” postanowie ń pkt 15 o tre ś ci: „Nie op ł acenie przedszkola przez 2 miesi ą ce powoduje skre ś lenie dziecka z listy wycho- wanków.” 2. we wzorcu Umowy nr 2007 – 2008 postanowie ń § 10 ust. 2 o tre ś ci: „Dwukrot- ny brak dokonania p ł atno ś ci przez Rodzica w terminie wskazanym w § 6 punkt 1, uprawnia Przedszkole do rozwi ą zania Umowy z winy Rodzica. Je ż eli rozwi ą zanie Umowy nast ą pi w tym trybie, Rodzic b ę dzie zobowi ą zany do zap ł aty zaleg ł ego cze- snego w pe ł nej wysoko ś ci za miesi ą c, w którym nast ą pi ł o rozwi ą zanie Umowy.” Z zebranego materia ł u dowodowego wynika, ż e umowy zawierane na podstawie wzorca Umowy nr 2007 – 2008 obowi ą zywa ł y w okresie od 3 wrze ś nia 2007 r. do 31 sierpnia 2008 r. Przedsi ę biorca w pi ś mie z dnia 16 maja 2008 r. przekaza ł propozycje zmiany tre ś ci kwestionowanych postanowie ń wzorca umowy i Regulaminu, informuj ą c jed- nocze ś nie, ż e nowy Regulamin i nowy wzorzec umowy zosta ł y wprowadzone z dniem 15 maja 2008 r. W pi ś mie z dnia 12 wrze ś nia 2008 r. Spó ł ka wyja ś ni ł a, ż e o zmianach w Regulaminie i wzorcu umowy rodzice dzieci ucz ę szczaj ą cych do Przedszkola Wielka Przy- goda zostali poinformowani w maju 2008 r., natomiast nowe umowy- zawarte na okres od 1 wrze ś nia 2008 r. do 31 sierpnia 2009 r. - Rodzice otrzymali i podpisali 1 wrze ś nia 2008 r. Przedsi ę biorca przed ł o ż y ł nowo opracowany wzorzec Umowy Nr …..2008- 2009 i zmienio- ny Regulamin. Prezes Urz ę du ustali ł , co nast ę puje: System o ś wiaty w Polsce obejmuje – zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 7 wrze ś nia 1991 r. o systemie o ś wiaty (tekst jednolity: Dz.U. z 2004 r., Nr 256, poz. 2572 ze zm) – przedszkola, które mog ą by ć zarówno placówkami publicznymi, jak i niepublicznymi (art. 5 2 ust. 1 ww. ustawy). Z kolei, jak g ł osi preambu ł a do wymienionej ustawy o systemie o ś wia- ty, „o ś wiata w Rzeczypospolitej Polskiej stanowi wspólne dobro ca ł ego spo ł ecze ń stwa”. Ś wiadczenie przez przedszkola edukacji w ramach systemu o ś wiaty jest zatem us ł ug ą o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej, co potwierdza równie ż wyrok S ą du Okr ę gowego w Warszawie - S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 5 lutego 2003 r., sygn. akt XVII Ama 36/02, w uzasadnieniu którego S ą d stwierdza m. in., i ż przedmiotem dzia ł a- nia szko ł y niepublicznej s ą us ł ugi o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej, tj. edukacja. Sta- tus przedsi ę biorcy w rozumieniu ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów potwierdza równie ż w odniesieniu do osób prawnych organizuj ą cych lub ś wiadcz ą cych us ł ugi o cha- rakterze u ż yteczno ś ci publicznej wyrok S ą du Najwy ż szego z dnia 7 kwietnia 2004 r., sygn. akt III SK 22/04. Zgodnie z przepisem art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów ile- kro ć w ustawie jest mowa o przedsi ę biorcy rozumie si ę przez to przedsi ę biorc ę w rozumie- niu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej (Dz. U. z 2007 r., Nr 155, poz. 1095), a tak ż e osob ę fizyczn ą , osob ę prawn ą , a tak ż e jednostk ę organizacyjn ą nie maj ą c ą osobowo ś ci prawnej, której ustawa przyznaje zdolno ść prawn ą , organizuj ą c ą lub ś wiadcz ą c ą us ł ugi o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej, które nie s ą dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą w rozumieniu przepisów o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej. Wielka Przygoda Sp. z o.o. wpisana do KRS pod numerem 0000285540 ś wiadczy us ł ugi polegaj ą ce m.in. na prowadzeniu Przedszkola Wielka Przygoda w Gda ń sku i jest przedsi ę biorc ą w rozumieniu art. 4 pkt 1 lit. a) ustawy o ochronie konkurencji i konsumen- tów. W ramach prowadzonej dzia ł alno ś ci Przedsi ę biorca zawiera z konsumentami umowy okre ś laj ą ce zasady ś wiadczenia us ł ug opieki przedszkolnej. Wszczynaj ą c post ę powania Prezes Urz ę du zakwestionowa ł postanowienia stosowanego przez Spó ł k ę Regulaminu Przedszkola „Wielka Przygoda” o tre ś ci: „Nie op ł acenie przed- szkola przez 2 miesi ą ce powoduje skre ś lenie dziecka z listy wychowanków” oraz wzorca Umowy nr 2007 – 2008 o tre ś ci: „Dwukrotny brak dokonania p ł atno ś ci przez Rodzica w terminie wskazanym w § 6 punkt 1, uprawnia Przedszkole do rozwi ą zania Umowy z wi- ny Rodzica. Je ż eli rozwi ą zanie Umowy nast ą pi w tym trybie, Rodzic b ę dzie zobowi ą zany do zap ł aty zaleg ł ego czesnego w pe ł nej wysoko ś ci za miesi ą c, w którym nast ą pi ł o rozwi ą za- nie Umowy” z uwagi na ich to ż samo ść z klauzulami wpisanymi do Rejestru. Przedsi ę biorca w toku post ę powania przekaza ł propozycje zmiany tre ś ci kwestiono- wanych postanowie ń § 10 ust. 2 wzorca umowy i pkt 15 Regulaminu na nast ę puj ą c ą : „W przypadku zw ł oki z zap ł at ą miesi ę cznej op ł aty sta ł ej za dwa pe ł ne okresy p ł atno ś ci, Przedszkole wyznaczy dodatkowy termin do uregulowania zaleg ł o ś ci z zagro ż eniem, i ż w razie bezskutecznego up ł ywu wyznaczonego terminu, b ę dzie uprawnione do rozwi ą za- nia umowy bez zachowania terminu wypowiedzenia.” Tak wi ę c w nowo opracowanym wzorcu umowy i zmienionym Regulaminie Przedszkola znalaz ł y si ę zapisy, które przewidu- j ą - w przypadku niewywi ą zywania si ę przez konsumenta z obowi ą zku terminowego uiszczania op ł at za ś wiadczone us ł ugi opieki przedszkolnej - mo ż liwo ść rozwi ą zania przez Przedsi ę - biorc ę umowy bez terminu wypowiedzenia, po uprzednim wyznaczeniu rodzi- com/opiekunom dodatkowego terminu na dokonanie p ł atno ś ci i jego bezskutecznego up ł ywu. Z nowo opracowanego wzorca umowy usuni ę to postanowienie, które pozwala ł o przedsi ę biorcy – w przypadku rozwi ą zania umowy z winy rodziców/opiekunów definiowa- 3 nej jako dwukrotny brak p ł atno ś ci za przedszkole w terminie do 10 ka ż dego miesi ą ca – żą da ć wniesienia przez rodziców/opiekunów op ł aty w pe ł nej wysoko ś ci za ca ł y miesi ą c, w którym nast ą pi ł o rozwi ą zanie umowy, bez wzgl ę du na to, czy do rozwi ą zania umowy dosz ł o z ko ń cem miesi ą ca, czy te ż w trakcie jego trwania. Jednocze ś nie Spó ł ka poinformowa ł a, ż e nowy Regulamin i nowe wzorce umowy zo- sta ł y wprowadzone z dniem 15 maja 2008 r., rodzice dzieci ucz ę szczaj ą cych do Przedszko- la Wielka Przygoda o przedmiotowych zmianach zostali poinformowani w maju 2008 r., natomiast nowe umowy Rodzice otrzymali i podpisali 1 wrze ś nia 2008 r. Umowy zawarte z rodzicami/ opiekunami na postawie wzorca Umowy nr 2007 – 2008 obowi ą zywa ł y od 3 wrze ś nia 2007 r. do 31 sierpnia 2008 r., a wiec po zako ń czeniu roku szkolnego 2007/2008 wygas ł y. Na nowy rok szkolny 2008/2009 rodzice otrzymali do podpisu umowy przygotowane na podstawie nowo opracowanego wzorca umowy. Prezes Urz ę du zwa ż y ł , co nast ę puje: Zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, przez prak- tyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy. Stwierdzenie istnienia przedmiotowej praktyki wymaga spe ł nienia dwóch przes ł anek: bezprawno ś ci dzia ł ania i naruszenia zbiorowego interesu konsumen- tów. Powo ł any wy ż ej przepis ustawy zawiera w pkt 1-3 przyk ł adowe wyliczenie praktyk zakazanych przez ustawodawc ę . Katalog ten nawi ą zuje do stosowania klauzul wpisanych do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych, o którym mowa w art. 479 45 Kodek- su post ę powania cywilnego, nieuczciwych praktyk rynkowych lub czynów nieuczciwej kon- kurencji oraz szeroko ujmowanego prawa konsumenta do informacji. „Zbiorowe interesy konsumentów” to prawa nieograniczonej liczby konsumentów, nie stanowi ą przy tym sumy indywidualnych interesów daj ą cej si ę okre ś li ć , nawet licznej grupy konsumentów. Zgodnie z art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów uwa ż a si ę stosowanie postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone. Art. 479 43 Kodeksu post ę powania cywilnego rozszerza prawomocno ść wyroku wy- danego w sprawie o uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone na osoby trze- cie. Wpis do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych oznacza zatem, ż e od tego momentu stosowanie takiej klauzuli jest zakazane we wszystkich wzorcach umownych. W uchwale 7 s ę dziów z dnia 13 lipca 2006r. sygn. akt III SZP 3/2006, S ą d Najwy ż - szy uzna ł , ż e praktyk ą naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 23a 1 „… jest stosowanie identycznej klauzuli jak wpisana do rejestru niedozwolonych po- stanowie ń umownych przez innego przedsi ę biorc ę , który nie by ł stron ą lub uczestnikiem 1 W obowi ą zuj ą cej obecnie ustawie z dnia 16.02.2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów, praktyka na- ruszaj ą ca zbiorowe interesy konsumentów uregulowana zosta ł a w art. 24. 4 post ę powania zako ń czonego wpisaniem danej klauzuli do rejestru (…)”. Odwo ł uj ą c si ę do argumentów o charakterze celowo ś ciowym oraz kieruj ą c si ę potrzeb ą zapewnienia sku- teczno ś ci tego przepisu, S ą d Najwy ż szy podkre ś li ł , ż e „… praktyka naruszaj ą ca zbiorowe interesy konsumentów obejmuje równie ż przypadki wprowadzenia jedynie zmian kosme- tycznych polegaj ą cych na przestawieniu szyku wyrazów lub zast ą pieniu jednych wyrazów innymi, je ż eli tylko wyk ł adnia postanowienia pozwoli stwierdzi ć , ż e jego tre ść mie ś ci si ę w hipotezie zakazanej klauzuli. Stosowanie klauzuli o zbli ż onej tre ś ci do klauzuli wpisanej do rejestru, która wywo ł uje takie same skutki godzi przecie ż tak samo w interesy konsumen- tów, jak stosowanie klauzuli identycznej co wpisana do rejestru.” Nie jest wi ę c konieczna dok ł adna, literalna zbie ż no ść klauzuli wpisanej do rejestru i klauzuli z ni ą porównywanej. Niedozwolone b ę d ą równie ż takie postanowienia umów, które mieszcz ą si ę w hipotezie klauzuli wpisanej do rejestru, której tre ść zostanie ustalona w oparciu o dokonan ą jej wyk ł adni ę . Po pierwsze: Wyniki porównania tre ś ci zakwestionowanego postanowienia wzorca umowy i Regulaminu z tre ś ci ą klauzuli wpisanej na podstawie wyroku SOKiK z dnia 27 lu- tego 2006r. sygn. akt XVII Amc 105/04 do Rejestru niedozwolonych postanowie ń umow- nych pod pozycj ą 726 o tre ś ci: „ Nieusprawiedliwione zaleganie z uiszczeniem czesnego lub innych op ł at spowoduje skre ś lenie z listy studentów.” wskazuj ą na identyczno ść skutków wywo ł ywanych przez te uregulowania, których nie niweluje odr ę bno ść sformu ł owa ń . W uzasadnieniu przywo ł anego wyroku SOKiK stwierdzi ł , ż e zapis o tre ś ci „ Nieuspra- wiedliwione zaleganie z uiszczeniem czesnego lub innych op ł at spowoduje skre ś lenie z listy studentów” narusza dobre obyczaje i interesy konsumentów tj. art. 385 1 kc. Art. 385 1 § 1 kodeksu cywilnego stanowi, ż e postanowienia umowy zawieranej z kon- sumentem nie uzgodnione indywidualnie nie wi ążą go je ż eli kszta ł tuj ą jego prawa i obo- wi ą zki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, ra żą co naruszaj ą c jego interesy (niedo- zwolone postanowienia umowne). Konsument jako s ł absza strona stosunku prawnego sta- j ą c wobec przedsi ę biorcy – profesjonalisty podlega szczególnej ochronie. W szczególno ś ci naruszaj ą w sposób ra żą cy interesy konsumentów dzia ł ania przedsi ę biorcy sprzeczne z przepisami prawa. Art. 491 § 1 kc stanowi, ż e gdy jedna ze stron dopuszcza si ę zw ł oki w wykonaniu zobowi ą zania z umowy wzajemnej, druga strona mo ż e wyznaczy ć jej odpo- wiedni dodatkowy termin do wykonania zobowi ą zania z zaznaczeniem, ż e w razie bezsku- tecznego up ł ywu wyznaczonego terminu b ę dzie uprawniona do odst ą pienia od umowy. Chocia ż powy ż szy przepis posiada charakter dyspozytywny, tzn. zale ż ny od woli stron to jego tre ść jest powszechnie stosowana w obrocie gospodarczym i stanowi jeden z jego dobrych obyczajów. Powy ż sze potwierdza równie ż cho ć by wyrok S ą du Apelacyjnego w Katowicach z dnia 5 stycznia 2000 r. (sygn. akt IAca 817/99), w którym s ą d orzek ł , i ż „sa- ma zw ł oka w spe ł nieniu ś wiadczenia nie daje podstaw do odst ą pienia od umowy w ś wietle art. 491 § 1 kc, który warunkuje jego skuteczno ść od wyznaczenia drugiej stronie odpo- wiedniego, dodatkowego terminu”. Dobre obyczaje we wzajemnych relacjach Przedsi ę biorcy i konsumentów wymagaj ą , aby w omówionym przypadku zastosowanie znalaz ł przepis art. 491 §1 Kodeksu cywilne- go, zgodnie z którym, dopiero po up ł ywie dodatkowego, wyznaczonego konsumentowi terminu do wykonania ś wiadczenia pieni ęż nego, Przedsi ę biorca winien mie ć zapewnione prawo do odst ą pienia od umowy bez zachowania terminu wypowiedzenia. 5 Zakwestionowane postanowienia wzorca umowy i Regulaminu, pomimo ró ż nic w tre- ś ci, s ą to ż same z cytowan ą wy ż ej klauzul ą niedozwolon ą wpisan ą do Rejestru pod pozycja 726. Postanowienia § 10 ust. 2 wzorca umowy o tre ś ci: „Dwukrotny brak dokonania p ł at- no ś ci przez Rodzica w terminie wskazanym w § 6 punkt 1, uprawnia Przedszkole do roz- wi ą zania Umowy z winy Rodzica. Je ż eli rozwi ą zanie Umowy nast ą pi w tym trybie, Rodzic b ę dzie zobowi ą zany do zap ł aty zaleg ł ego czesnego w pe ł nej wysoko ś ci za miesi ą c, w któ- rym nast ą pi ł o rozwi ą zanie Umowy.” i pkt 15 Regulaminu Przedszkola „Wielka Przygoda” o tre ś ci: „Nie op ł acenie przedszkola przez 2 miesi ą ce powoduje skre ś lenie dziecka z listy wy- chowanków” reguluj ą kwestie zwi ą zane z rozwi ą zaniem przez Przedsi ę biorc ę umowy w przypadku niewykonania b ą d ź nienale ż ytego wykonywania ś wiadczenia przez konsumenta. Wywo ł uj ą one to ż same skutki prawne co ww. postanowienie 726 Rejestru, wi ążą c prawo Przedsi ę biorcy do rozwi ą zania umowy z niewykonaniem zobowi ą zania przez konsumenta, bez uprzedniego wyznaczenia konsumentowi dodatkowego terminu do jego wykonania. Analiza porównawcza przywo ł anych postanowie ń wzorca umowy oraz regulaminu oraz cytowanego wy ż ej postanowienia wpisanego do rejestru niedozwolonych postano- wie ń umownych wskazuje, ż e kwestionowane postanowienia wyczerpuj ą przes ł anki posta- nowie ń uznanych za niedozwolone. Zakwestionowane zapisy umowy i Regulaminu nie ma- j ą wprawdzie identycznego brzmienia, jednak ż e w ocenie Prezesa Urz ę du, wyk ł adnia ich tre ś ci prowadzi do wniosku, ż e mieszcz ą si ę one w hipotezie przytoczonej klauzuli niedo- zwolonej. Skutkuje to uznaniem, ż e udowodniona zosta ł a bezprawno ść dzia ł ania Przedsi ę bior- cy, polegaj ą ca na stosowaniu w obrocie konsumenckim postanowie ń wzorca umowy i Re- gulaminu, które zosta ł y wpisane do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych. Po wtóre: zakwestionowane postanowienie§ 10 ust. 2 wzorca umowy w cz ęś ci o brzmieniu: „ Je ż eli rozwi ą zanie Umowy nast ą pi w tym trybie, Rodzic b ę dzie zobowi ą zany do zap ł aty zaleg ł ego czesnego w pe ł nej wysoko ś ci za miesi ą c, w którym nast ą pi ł o rozwi ą za- nie Umowy” pomimo ró ż nic w tre ś ci, jest to ż same z przywo ł an ą wy ż ej klauzul ą niedozwo- lon ą wpisan ą do Rejestru pod pozycja 1260, o tre ś ci: „Student skre ś lony w trakcie seme- stru z listy studentów ma obowi ą zek wnie ść nale ż ne czesne oraz pozosta ł e op ł aty za ten semestr w pe ł nej wysoko ś ci” . S ą d Apelacyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 5 czerwca 2007 r. sygn. akt. VI ACa 1223/06, uzna ł sporne postanowienia (wy ż ej cytowane i pozosta ł e b ę d ą ce przedmiotem rozpoznania) za sformu ł owane w sposób wadliwy cho ć by z tego wzgl ę du, ż e: „…a/ nie uwzgl ę dniaj ą kosztów, które uczelnia zaoszcz ę dza w wypadkach obj ę tych hipotezami spor- nych klauzul, a przy tym pozwana nie wykaza ł a, by w ka ż dym wypadku rezygnacji ze stu- diów lub skre ś lenia z listy studentów ponosi ł a wszelkie koszty, jakie sa ponoszone, o ile rezygnacja albo skre ś lenie ie nast ą pi, b/nie uzale ż niaj ą obowi ą zku zap ł aty czesnego i op ł at od indywidualnie okre ś lonych przyczyn skre ś lenia z listy lub rezygnacji ze studiów, c/ nie uwzgl ę dniaj ą okoliczno ś ci, czy student rezygnuje lub zostaje skre ś lony z listy studentów na pocz ą tku, w trakcie lub pod koniec semestru.” Postanowienie § 10 ust. 2 wzorca umowy w przytoczonym brzmieniu pozwala przed- si ę biorcy – w przypadku rozwi ą zania umowy z winy rodziców/opiekunów definiowanej jako dwukrotny brak p ł atno ś ci za przedszkole w terminie do 10 ka ż dego miesi ą ca – żą da ć wnie- sienia przez rodziców/opiekunów op ł aty w pe ł nej wysoko ś ci za ca ł y miesi ą c, w którym na- st ą pi ł o rozwi ą zanie umowy, bez wzgl ę du na to, czy do rozwi ą zania umowy dosz ł o z ko ń - cem miesi ą ca, czy te ż w trakcie jego trwania. Postanowienie to nie uwzgl ę dnia, ż e w przy- 6 padku rozwi ą zania umowy w trakcie miesi ą ca, Przedsi ę biorca zaoszcz ę dza cz ęść kosztów zwi ą zanych ze sprawowan ą nad dzieckiem opieka (np. kosztów wy ż ywienia). Tak wi ę c cy- towane postanowienie zobowi ą zuje konsumenta do realizacji jego ś wiadczenia, pomimo, ż e przedsi ę biorca na skutek rozwi ą zania umowy (co prawda z winy konsumenta, ale w trakcie trwania miesi ą ca) zwolniony jest z obowi ą zku wykonania swojego ś wiadczenia. Wywo ł uje ono to ż same skutki prawne co ww. postanowienie 1260 Rejestru, tak wiec, za wykazane i udowodnione uzna ć nale ż y, i ż kwestionowane postanowienie wzorca umowy stosowanego przez Przedsi ę biorc ę , mie ś ci si ę w hipotezie przywo ł anej klauzul. Do stwierdzenia stosowania przedmiotowych praktyk niezb ę dne jest ponadto wyka- zanie, i ż bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy godz ą ce w interes konsumentów dotyczy ł o tzw. zbiorowego interesu konsumentów. W niniejszej sprawie mamy do czynienia z naru- szeniem interesów nieograniczonej liczby konsumentów, których nie da si ę zidentyfikowa ć - potencjalnych klientów Przedsi ę biorcy. Niezgodnym z prawem dzia ł aniem Przedsi ę biorcy mog ł a bowiem zosta ć dotkni ę ta nieograniczona liczba osób, tzn. wszystkie osoby do któ- rych adresowana jest oferta przedsi ę biorcy. Przedsi ę biorca w toku post ę powania przekaza ł nowo opracowany wzorzec umowy kwestionowanego zmieniony Regulamin nie zawieraj ą ce kwestionowanych zapisów i uwzgl ę dniaj ą ce, w ocenie Prezesa Urz ę du, obowi ą zuj ą ce przepisy prawa. Nowy Regula- min i nowe wzorce umowy zosta ł y wprowadzone z dniem 15 maja 2008 r. O dokonanych przez Przedsi ę biorc ę zmianach tre ś ci ww. dokumentów rodzice/opiekunowie zostali poin- formowani w maju 2008 r. Umowy zawarte na podstawie wzorca Umowy nr 2007 – 2008 wygas ł y z ko ń cem soku szkolnego 2007/2008, natomiast nowe umowy Rodzice pod- pisali w dniu 1 wrze ś nia 2008 r. Zgodnie z art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, nie wy- daje si ę decyzji, o której mowa w art. 26, je ż eli przedsi ę biorca zaprzesta ł stosowania prak- tyki, o której mowa w art. 24. Przypadku okre ś lonym w ust. 1 Prezes Urz ę du wydaje decy- zj ę o uznaniu praktyki za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzaj ą c ą za- niechanie jej stosowania. Zdaniem Prezesa Urz ę du, w niniejszej sprawie spe ł nione zosta ł y przes ł anki do wy- dania decyzji na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy. Okoliczno ś ci sprawy dowodz ą stoso- wanie przez Przedsi ę biorc ę praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów, polega- j ą cej na pos ł ugiwaniu si ę w obrocie konsumenckim wzorcem umownym i regulaminem zawieraj ą cymi klauzule wpisane do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych. Jed- nocze ś nie z dokonanych ustale ń wynika, ż e Przedsi ę biorca zaprzesta ł ich stosowania z dniem 1 wrze ś nia 2008 r. Wobec powy ż szego orzeczono, jak w sentencji. Prezes Urz ę du odst ą pi ł od na ł o ż enia kary na Przedsi ę biorc ę . Zgodnie z art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urz ę du mo ż e na ł o ż y ć , w drodze decyzji, na przedsi ę biorc ę kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci nie wi ę kszej ni ż 10% przy- chodu osi ą gni ę tego w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enia kary, je ż eli przedsi ę biorca ten, cho ć by nieumy ś lnie, dopu ś ci ł si ę stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Odst ę puj ą c od na ł o ż enia kary, Prezes Urz ę du wzi ął pod uwag ę przede wszystkim fakt, i ż : Przedsi ę biorca przez zako ń czeniem post ę powania zaniecha ł stosowania praktyki, 7 wspó ł dzia ł a ł z Prezesam UOKiK, naruszenia obowi ą zuj ą cych przepisów nie zakwalfikowano jako naruszenia powa ż nego, a jego skutki mia ł y ograniczony zakres. POUCZENIE: Stosownie do tre ś ci art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę - gowego w Warszawie- S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwóch ty- godni od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów- Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Gda ń sku. Z up. Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i konsumentów Zast ę pca Dyrektora Delegatury w Gda ń sku Wojciech Wojtkowiak Otrzymuje: Wielka Przygoda Sp. z o.o. Przedszkole „Wielka Przygoda” ul. Uje ś cisko 10 80- 130 Gda ń sk 8