RGD-46/2008

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW D ELEGATURA UOK I K W G DAŃSKU RGD.61 - 32/08/MLM Gda ń sk, dnia 30 wrze ś nia 2008r. D ECYZJA NR RGD. 46/2008 I. Na podstawie art. 26 ust. 1 w zwi ą zku z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 oraz stosownie do art. 33 ust. 6 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 50, poz. 331 ze zmianami) i § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007r. w sprawie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. Nr 134, poz. 939), w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po przeprowadzeniu post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, wszcz ę tego z urz ę du, przeciwko przedsi ę biorcy J N prowadz ą cej dzia ł alno ść gospodarcz ą pod firm ą N Adventure siedzib ą w G uznaje się za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów , bezprawne, godz ą ce w interesy kon sumentów dzia ł ania przedsi ę biorcy polegaj ą ce na stosowaniu we wzorcu umownym o nazwie: „Ogólne warunki uczestnictwa w imprezach turystycznych organizowanych przez N Adventure” postanowie ń , o tre ś ci: 1. „ORGANIZATOR zastrzega sobie prawo do zmiany ceny imprez y w przypadku zmiany kursu dewiz, wzrostu kosztów transportu, wprowadzenia nowych podatków lub innych op ł at obowi ą zuj ą cych lub zmian cen przez kontrahentów. Zmiana ceny nie mo ż e jednak nast ą pi ć pó ź niej ni ż 14 dni przed terminem rozpocz ę cia imprezy”, 2. „ORGA NIZATOR przyjmuje reklamacje w ci ą gu 14 dni od daty zako ń czenia imprezy. Podstaw ę do rozpatrzenia reklamacji dotycz ą cej ilo ś ci lub jako ś ci ś wiadcze ń stanowi kopia pisemnej reklamacji lub adnotacja potwierdzona przez pilota, rezydenta lub kontrahenta w czas ie trwania imprezy (…)” , 3. „Wszelkie spory mog ą ce wynikn ąć w zwi ą zku z realizacj ą zawartej umowy podlegaj ą rozstrzygni ę ciu przez w ł a ś ciwy s ą d rejonowy, w ł a ś ciwy dla siedziby ORGANIZATORA (…)” , 4. „Uczestnicy Odpowiadaj ą za wyrz ą dzone przez siebie szkody, za które maj ą obowi ą zek zap ł aci ć na miejscu powstania szkody, z w ł asnych ś rodków (…)” , 5. „ORGANIZATOR nie dokonuje zwrotu warto ś ci ś wiadczenia, które nie zosta ł y w pe ł ni wykonane z przyczyn le żą cych po stronie uczestników lub ZLEC ENIODAWCY, np. spó ź nienie na miejsce zbiórki, skrócenie pobytu, rezygnacja z ca ł o ś ci lub cz ęś ci programu” , 6. „ORGANIZATOR nie odpowiada za niedoci ą gni ę cia w imprezie wynikaj ą ce z przyczyn od niego niezale ż nych, np. warunki atmosferyczne, decyzje administrac yjne w ł adz krajów docelowych lub tranzytowych, d ł u ż szych ni ż przeci ę tny czas przekraczania granicy, awaria ś rodka transportu niezale ż nego od 2 ORGANIZATORA, dzia ł anie si ł y wy ż szej lub zawinione przez uczestników. Nie mog ą by ć przedmiotem rosz - 80 - 824 G DAŃ SK , UL . P ODWALE P RZEDMIEJSKIE 30 T EL ./ FAX (058) 346 - 29 - 32, 346 - 29 - 33, 301 - 51 - 75 E - MAIL : GDANSK @ UOKIK . GOV . PL cze ń ze strony ZLECENIODAWCY znane mu przed rozpocz ę ciem imprezy okoliczno ś ci powoduj ą ce utrudnienia, niedogodno ś ci i niewygody” , uznanych za ni edozwolone i wpisanych, na podstawie art. 479 [45] ustawy z dnia 17 listopada 1964r. - Kodeks post ę powania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 zm.), do „Rejestru postanowie ń wzorców uznanych za niedozwolone” i nakazuje się zaniechania stosowania tej praktyki. II. Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (…) nak ł ada si ę na J N, prowadz ą c ą dzia ł alno ść gospodarcz ą pod firm ą N Adventure w G, kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci ….z ł (s ł ownie: …. z ł otych), p ł atn ą do bud ż etu pa ń stwa, z tytu ł u naruszenia zakazu, o jakim mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. UZASADNIENIE W roku 2008 Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwany dalej Prezesem Urz ę du lub organem antymonopolowym) przeprowadzi ł badanie rynku us ł ug turystycznych. W ramach prowadzonych bada ń Delegatura UOKiK w Gda ń sku podda ł a analizie wzorce umowne stosowane w obrocie konsumenckim przez przedsi ę biorców dzia ł aj ą cych na terenie jej w ł a ś c iwo ś ci miejscowej. W toku badania Prezes Urz ę du ustali ł , i ż przedsi ę biorca J N prowadz ą ca dzia ł alno ść gospodarcz ą pod firm ą N Adventure siedzib ą w G (zwana dalej N) we wzorcu umownym „Ogólne warunki uczestnictwa w imprezach turystycznych organizowanych przez N Adventure” , stosuje postanowienia, których tre ść mo ż na uzna ć za to ż same z postanowieniami, które zosta ł y wpisane do Rejestru postanowie ń wzorców umów uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 kodeksu post ę powania cywilnego (zwanego dalej Rejestrem). Maj ą c to na uwadze, postanowieniem nr 179 z dnia 18 kwietnia 2008r. wszcz ę te zosta ł o - z urz ę du - post ę powanie w sprawie podejrzenia stosowania przez przedsi ę biorc ę J N p raktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsument ó w, zdefiniowanej w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 50, poz. 331 ze zm.) [zwanej dalej tak ż e ustaw ą o ochronie (…) lub ustaw ą antymonopolow ą ], polegaj ą cej na stosowaniu we wzorcu umownym pn. „Ogólne warunki uczestnictwa w imprezach turystycznych organizowanych przez N Adventure” , postanowie ń , które zosta ł y wpisane do Rejestru. Prezes Urz ę du w poczet dowodów zaliczy ł równie ż ma teria ł y uzyskane od przedsi ę biorcy w trakcie przeprowadzonej wcze ś niej kontroli wzorców umownych. Odnosz ą c si ę do zarzutów postawionych w zawiadomieniu o wszcz ę ciu post ę powania, przedsi ę biorca pismem z dnia 10 lipca 2008r. przedstawi ł Prezesowi Urz ę du nowy wzorzec umowy. Jednocze ś nie przedsi ę biorca wskaza ł , ż e obecnie nie obowi ą zuj ą w obrocie z konsumentami umowy zawarte w oparciu o wzorzec stosowany poprzednio. Prezes Urzędu ustalił następujący stan faktyczny: 3 J N prowadzi dzia ł alno ść gospoda rcz ą , pod nazw ą N Adventure w G, w oparciu o wpis do ewidencji dzia ł alno ś ci gospodarczej, pod numerem: ….. Ewidencja prowadzona jest przez Prezydenta Miasta G. Ponadto przedsi ę biorca wpisany jest do rejestru organizatorów turystyki i po ś redników turystyczn ych, pod nr….. Zakres dzia ł ania przedsi ę biorcy obejmuje m.in. organizowanie imprez turystycznych. W kontaktach z klientami pos ł uguje si ę on projektami umów, które nast ę pnie konsumenci podpisuj ą chc ą c skorzysta ć z us ł ug/oferty przedsi ę biorcy. Projekty umó w przedstawiane konsumentom, przygotowane z góry przed zawarciem umowy, zawieraj ą gotowe jednolite postanowienia, wpisywane nast ę pnie do konkretnych umów podpisywanych z klientami, stanowi ą c tym samym wzorzec umowy w rozumieniu art. 384 § 1 k.c. Stosowan y przez przedsi ę biorc ę , projekt/wzorzec umowy tj.: „Ogólne warunki uczestnictwa w imprezach turystycznych organizowanych przez N Adventure” , zawiera mi ę dzy innymi nast ę puj ą ce postanowienie umowne:  „ORGANIZATOR zastrzega sobie prawo do zmiany ceny imprezy w przypadku zmiany kursu dewiz, wzrostu kosztów transportu, wprowadzenia nowych podatków lub innych op ł at obowi ą zuj ą cych lub zmian cen przez kontrahentów. Zmiana ceny nie mo ż e jednak nast ą pi ć pó ź nie j ni ż 14 dni przed terminem rozpocz ę cia imprezy.” – pkt 8 „Ogólnych warunków (…) ,  „ORGANIZATOR przyjmuje reklamacje w ci ą gu 14 dni od daty zako ń czenia imprezy. Podstaw ę do rozpatrzenia reklamacji dotycz ą cej ilo ś ci lub jako ś ci ś wiadcze ń stanowi kopia pisem nej reklamacji lub adnotacja potwierdzona przez pilota, rezydenta lub kontrahenta w czasie trwania imprezy (…)” – pkt 16 „Ogólnych warunków (…) ,  „Wszelkie spory mog ą ce wynikn ąć w zwi ą zku z realizacj ą zawartej umowy podlegaj ą rozstrzygni ę ciu przez w ł a ś ciwy s ą d rejonowy, w ł a ś ciwy dla siedziby ORGANIZATORA (…)” - pkt 18 „Ogólnych warunków (…) ,  „Uczestnicy Odpowiadaj ą za wyrz ą dzone przez siebie szkody, za które maj ą obowi ą zek zap ł aci ć na miejscu powstania szkody, z w ł asnych ś rodków (…)” - pkt 12 „Ogólnych warunków (…) ,  „ORGANIZATOR nie dokonuje zwrotu warto ś ci ś wiadczenia, które nie zosta ł y w pe ł ni wykonane z przyczyn le żą cych po stronie uczestników lub ZLECENIODAWCY, np. spó ź nienie na miejsce zbiórki, skrócenie pobytu, rezygnacja z ca ł o ś ci lub cz ęś ci programu” - pkt 15 „Ogólnych warunków (…) ,  „ORGANIZATOR nie odpowiada za niedoci ą gni ę cia w imprezie wynikaj ą ce z przyczyn od niego niezale ż nych, np. warunki atmosferyczne, decyzje administracyjne w ł adz krajów docelowych lub tranzytowych, d ł u ż szych ni ż przeci ę tny czas przekraczania granicy, awaria ś rodka transportu niezale ż nego od ORGANIZATORA, dzia ł anie si ł y wy ż szej lub zawinione przez uczestników. Nie mog ą by ć przedmiotem roszcze ń ze strony ZLECENIODAWCY znane mu przed rozpocz ę ciem imprezy o koliczno ś ci powoduj ą ce utrudnienia, niedogodno ś ci i niewygody” - pkt 14 „Ogólnych wa - runków (…) , Mając na uwadze zebrany materiał dowodowy, Prezes Urzędu zważył, co następuje: I. Aby rozstrzygn ąć spraw ę w oparciu o przepisy ustawy o ochronie (…) niezb ę dnym jest uprzednie zbadanie przez Prezesa Urz ę du, czy w danej sprawie zagro ż ony zosta ł interes publicznoprawny. Wykazanie tej okoliczno ś ci, upowa ż nia dopiero Prezesa UOKiK do realizacji celu ustawy, którym zgodnie z jej art. 1 ust 1, jest okre ś lenie warunków rozwoju 4 i ochrony konkurencji oraz zasad podejmowanej w interesie publicznoprawnym ochrony interes ó w przedsi ę biorców i konsument ó w. W ocenie Prezesa Urz ę du rozpatrywana sprawa ma charakter publicznoprawny, albowiem wi ąż e si ę i dotyczy ochrony i nteresu szerszej grupy konsumentów, którzy s ą lub mog ą by ć klientami przedsi ę biorcy. Przedsi ę biorcy postawiono zarzut naruszenia art. 24 ust 1 ustawy o ochronie (…), który stanowi i ż , „ Zakazane jest stosowanie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsu mentów. ” Zgodnie z ust. 2 tego ż artyku ł u „Przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy, w szczególno ś ci: 1) stosowanie postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks post ę powania cywilnego. (…).” Aby dzia ł ania przedsi ę biorcy - w tym przypadku N - mog ł y zosta ć uznane za sprzec zne z powo ł anym wy ż ej przepisem art. 24 ustawy antymonopolowej, winny one spe ł nia ć łą cznie nast ę puj ą ce przes ł anki: ujawnia ć si ę w obrocie konsumenckim, stanowi ć dzia ł anie bezprawne, naruszaj ą c jednocze ś nie zbiorowy interes konsumentów. Zgodnie z art. 4 pkt 12 ustawy o ochronie (…) i art. 22 1 k.c. za konsumenta uwa ż a si ę osob ę fizyczn ą dokonuj ą c ą czynno ś ci prawnej nie zwi ą zanej bezpo ś rednio z jej dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą lub zawodow ą . Niekwestionowana przez uczestnika post ę powania okoliczno ść zawierania umów sprzeda ż y us ł ug turystycznych, jednoznacznie potwierdza fakt spe ł nienia pierwszej z przes ł anek powo ł anego wy ż ej przepisu ustawy antymonopolowej. Odno ś nie drugiej przes ł anki, tj. bezprawno ś ci, rozumianej jako dzia ł ania sprzecznego z przepisami prawa, podnie ść nale ż y, i ż przedsi ę biorcy postawiony zosta ł zarzut naruszenia art. 24 ust 1 i 2 ustawy o ochronie (...), polegaj ą cy na stosowaniu w umowach zawieranych z konsumentami postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego. Zakaz stosowania postanowie ń wpisanych do Rejestru dotyczy nie tylko tego przedsi ę biorcy, przeciwko któremu zapad ł wyrok w sprawie o uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone, lecz równie ż innych przedsi ę biorców. Art. 479 43 k.p.c . rozszerza prawomocno ść wyroku wydanego w sprawie o uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone na osoby trzecie. Skutek tzw. prawomocno ś ci roz szerzonej nast ę puje od chwili wpisania wzorca umowy do Rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, prowadzonego przez Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c. Konsekwencj ą umieszczenia postano wienia umownego w ww. Rejestrze jest to, ż e pos ł u ż enie si ę nim b ę dzie mia ł o skutek wprowadzenia do umowy elementu bezwzględnie przez prawo zakazanego . Wpis do Rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych oznacza, ż e od tego momentu stosowanie takiej klauzuli jest zakazane we wszystkich wzorcach umownych. Powy ż sze stanowisko Prezesa Urz ę du zgodne jest z orzecznictwem S ą du Najwy ż szego, który w uchwale z dnia 13 lipca 2006 r. (sygn. akt III SZP 3/06) stwierdzi ł , i ż „(… ) stosowanie postanowie ń wzorców umów o tre ś ci to ż samej z tre ś ci ą postanowie ń uznanych za niedozwolone prawomocnym wyrokiem S ą du Okr ę gowego w Warszawie - S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wpisanych do rejestru, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c. , mo ż e by ć uznane w stosunku do innego przedsi ę biorcy za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów (…)”. W uzasadnieniu do powy ż szej uchwa ł y S ą d uzna ł m.in., ż e „ (…) praktyka naruszaj ą ca zbiorowe interesy konsumentów art. 23a u.o.k.ik. obejmuje równie ż przypadki wprowadzania jedynie zmian kosmetycznych 5 polegaj ą cych na przestawieniu wyrazów lub zast ą pieniu jednych wyrazów innymi, je ż eli tylko wyk ł adnia postanowienia pozwoli stwierdzi ć , ż e jego tre ść mie ś ci si ę w hipotezie zakazanej klauzuli. Stosowanie klauzuli o zbli ż onej tre ś ci do klauzuli wpisanej do rejestru godzi przecie ż tak samo w interesy konsumentów, jak stosowanie klauzuli identycznej, co wpisana do rejestru (…). Przyj ę ta powy ż ej rozszerzaj ą ca wyk ł adn ia art. 23a u.o.k.ik. znajduje równie ż uzasadnienie w dyrektywach 93/13 oraz 98/27 a tak ż e orzecznictwie ETS dotycz ą cym zasady efektywno ś ci (…)”. Nie jest, zatem konieczna dok ł adna, literalna identyczno ść klauzuli wpisanej do rejestru i klauzuli z ni ą po równywanej. St ą d niedozwolone b ę d ą tak ż e postanowienia umów, mieszcz ą ce si ę w hipotezie klauzuli wpisanej do Rejestru, której tre ść zostanie ustalona w oparciu o dokonan ą jej wyk ł adni ę . W ocenie Prezesa Urz ę du zakwestionowane w niniejszym post ę powaniu, p ostanowienia wzorca o nazwie: „Ogólne warunki uczestnictwa w imprezach turystycznych organizowanych przez N Adventure” stosowane przez przedsi ę biorc ę s ą to ż same z tre ś ci ą postanowie ń uznanych za niedozwolone prawomocnymi wyrokami S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wpisanymi do Rejestru, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego , pod pozycjami: 1300 i 1085; 1246; 1299; 768; 980,1009 czy 1042 oraz 1071 . Po pierwsze , postanowienie: pkt 8 wzorca „Ogólne warunki ucz estnictwa w imprezach turystycznych organizowanych przez N Adventure” , o tre ś ci: „ORGANIZATOR zastrzega sobie prawo do zmiany ceny imprezy w przypadku zmiany kursu dewiz, wzrostu kosztów transportu, wprowadzenia nowych podatków lub innych op ł at obowi ą zuj ą c ych lub zmian cen przez kontrahentów. Zmiana ceny nie mo ż e jednak nast ą pi ć pó ź niej ni ż 14 dni przed terminem rozpocz ę cia imprezy”, nale ż y uzna ć za to ż same z klauzulami wpisanymi do Rejestru pod pozycjami: 1300 czy 1085 uznanymi uprzednio wyrokami S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów za niedozwolone postanowienia umowne. Wyrokiem wydanym w dniu 29 listopada 2007r., (sygn. akt XVII AmC 211/07) S ą d uzna ł za niedozwolone postanowienie umowne, umieszczone w Rejestrze pod pozycj ą 1300, o tre ś ci: „ Klient musi zosta ć poinformowany o ewentualnej zmianie ceny jak najszybciej, a najpó ź niej na 20 dni przed dat ą wyjazdu”. Ponadto wyrokiem z dnia 29 stycznia 2007r. (sygn. akt XVII AmC 160/05) SOKiK uzna ł za niedozwolone, postanowienie o tre ś ci: „Zmiana kursów walut oraz cen transakcyj - nych stanowi ą cych podstawy kalkulacji ceny imprezy mog ą spowodowa ć wzrost ceny imprezy, nie wy ż szy jednak ni ż 10%. Wzrost ceny imprezy b ę dzie skuteczny wobec uczestnika wy łą cznie po dor ę czeniu Uczestnikowi pisemnego zawiadomienia co najmniej 20 dni przed dat ą rozpocz ę cia imprezy”. W uzasadnieniu wyroku wskazano, ż e „Ustawa o us ł ugach turystycznych w art. 17 przewiduje mo ż liwo ść podwy ż szenia ceny, ale wy łą cznie w razie zaistn ienia okoliczno ś ci wymienionych w tym artykule, nie pó ź niej ni ż 20 dni przed dat ą rozpocz ę cia imprezy. Podwy ż szenie ceny z powodów innych okoliczno ś ci jest niedopuszczalne”. W ocenie s ą du postanowienie to wskazuje, ż e przedsi ę biorca „próbuje przerzuci ć ryz yko prowadzenia dzia ł alno ś ci gospodarczej na konsumenta, przyznaj ą c sobie uprawnienie do niezgodnego z przepisami podwy ż szenia ceny imprezy, bez przyznania konsumentowi prawa do odst ą pienia od umowy z tej przyczyny. Zmiana ceny transakcyjnej mo ż e bowiem oz nacza ć zmian ę ceny wynikaj ą cej z umów zawartych z kontrahentami pozwanej, co stanowi ryzyko prowadzonej przez ni ą dzia ł alno ś ci gospodarczej i nie mo ż e obci ąż a ć konsumentów”. Porównuj ą c tre ś ci klauzul uznanych przez SOKiK za niedozwolone i postanowienia stosowanego przez skar ż onego przedsi ę biorc ę uzna ć nale ż y, ż e pomimo ró ż nic w sformu ł owaniu, wywo ł uj ą one identyczne skutki dla konsumentów, bowiem dopuszczaj ą c wzrost ceny wskazuj ą na okoliczn o ś ci, których nie przewiduj ą przepisy ustawy o us ł ugach 6 turystycznych. Zgodnie z art. 17 tej ustawy podwy ż szenie ceny jest mo ż liwe jedynie w wypadku: wzrostu kosztów transportu, wzrostu op ł at urz ę dowych, podatków lub op ł at nale ż nych za takie us ł ugi, jak lo tniskowe, za ł adunkowe lub prze ł adunkowe w portach morskich i lotniczych, wzrostu kursów walut. J N, w stosowanym wzorcu umownym dopu ś ci ł a równie ż mo ż liwo ść wzrostu ceny w przypadku „ zmian cen przez kontra - hentów” , co jak zaznaczy ł s ą d w cytowanym wcze ś nie j wyroku, stanowi ryzyko przedsi ę biorcy i nie mo ż e obci ąż a ć konsumentów. Dodatkowo stosowany przez przedsi ę biorc ę wzorzec umowny nie przewiduje prawa konsumenta do odst ą pienia od umowy w przypadku zmiany tak istotnego warunku umowy, jakim jest cena us ł ugi, czym wype ł niaj ą dyspozycj ę art. 385 3 pkt 20 k.c. Z tych te ż wzgl ę dów Prezes Urz ę du uzna ł wymienione zapisy za to ż same, czego nie naruszaj ą odmienno ś ci wynikaj ą ce z ró ż nic w ich brzmieniu i u ż ytych zwrotach porównywanych klauzul. Jednocze ś nie podkre ś li ć nale ż y, ż e dodatkowo J N, niezgodnie z przepisami ustawy o us ł ugach turystycznych, ustali ł a, ż e cena imprezy mo ż e wzrosn ą w okresie 14 dni przed dat ą imprezy, podczas gdy ustawa ta, w art. 17, jednoznacznie wskazuje, ż e cena nie mo ż e by ć podwy ż szona w okresie 20 dni przed dat ą wyjazdu. Po drugie , postanowienie: pkt 16 wzorca „Ogólne warunki uczestnictwa w imprezach….” , o tre ś ci: „ORGANIZATOR przyjmuje reklamacje w ci ą gu 14 dni od daty zako ń czenia imprezy. Podstaw ę do rozpatrzenia reklamacji dotycz ą cej ilo ś ci lub jako ś ci ś wiadcze ń stanowi kopia pisemnej reklamacji lub adnotacja potwierdzona przez pilota, rezydenta lub kontrahenta w czasie trwania imprezy (…)” nale ż y uzna ć za to ż same z klauzul ą wpisan ą do Rejestru pod pozycj ą 1246, uznan ą uprzednio wy rokiem S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów za niedozwolone postanowienie umowne. Wyrokiem z dnia 20 lutego 2007r., (sygn. akt XVII AmC 50/06) S ą d uzna ł za niedozwolone, postanowienie o tre ś ci: „ Uczestnik mo ż e zg ł osi ć Organ izatorowi reklamacje niezw ł ocznie po stwierdzeniu niew ł a ś ciwego wykonania us ł ugi w formie pisemnej, nie pó ź niej ni ż 14 dni od dnia zako ń czenia imprezy pod warunkiem ich wcze ś niejszego zg ł oszenia pilotowi w trakcie imprezy turystycznej”. Oba analizowane p ostanowienia tj. zarówno to zwarte we wzorcu stosowanym przez N , jak i to umieszczone w Rejestrze identycznie okre ś laj ą termin na wniesienie reklamacji tj. w ci ą gu 14 dni od zako ń czenia imprezy. Wskaza ć nale ż y, ż e w podobnej sprawie (Wyrok z dnia 8 gru dnia 2006r., sygn. akt XVII AmC 41/06) SOKiK wskaza ł , ż e wyznaczony (krótki) okres mo ż e faktycznie, w wielu sytuacjach, uniemo ż liwi ć klientom wniesienie reklamacji, w terminie lub jej prawid ł owe uzasadnienie, w szczególno ś ci gdy, w okresie urlopowym, klient bierze udzia ł w kilku, nast ę puj ą cych po sobie, imprezach turystycznych. Ponadto w wyroku z dnia 11 maja 2007r., w sprawie sygn. akt XVII AmC 28/06, S ą d uzna ł , i ż na ł o ż enie na klienta obowi ą zku potwierdzenia reklamacji j est sprzeczne z art. 20 ust. 3 i 4 ww. ustawy o us ł ugach turystycznych, który wyra ź nie okre ś la obowi ą zki i zadania pilota. Zdaniem SOKiK sprzeczne z prawem i dobrymi obyczajami jest żą danie od konsumenta spe ł nienia okre ś lonych formalno ś ci skoro nie ma on t akiego obowi ą zku. Zgodnie z przywo ł anym przepisem prawnym klient ma, nie obowi ą zek ale prawo do uzyskania potwierdzenia reklamacji, natomiast to zadaniem pilota jest niezw ł oczne nadanie biegu reklamacji. Tak wi ę c, przeprowadzone porównanie jednoznacznie w skazuje na to ż samo ść skutków wywo ł ywanych przez wskazane klauzule, czego nie naruszaj ą ró ż nice w zakresie u ż ytych sformu ł owa ń i wyrazów. Po trzecie , postanowienie pkt 18 wzorca „Warunki uczestnictwa w imprezach…” o tre ś ci: „Wszelkie spory mog ą ce wynikn ąć w zwi ą zku z realizacj ą zawartej umowy 7 podlegaj ą rozstrzygni ę ciu przez w ł a ś ciwy s ą d rejonowy, w ł a ś ciwy dla siedziby ORGANIZATORA (…)” nale ż y uzna ć za to ż same z klauzul ą wpisan ą do Rejestru pod pozycj ą 1299 uznan ą uprzednio wyrokiem S ą du Okr ę gowego w Wars zawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów za niedozwolone postanowienie umowne. W wyroku z dnia 29 listopada 2007r. (sygn. akt XVII Amc 211/07) S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów uzna ł za niedozwolone, postanowienie umowne, o tre ś ci: „Wszel - kie spory wynik ł e z realizacji umowy rozstrzygane b ę d ą przez s ą d cywilny w Krakowie, b ą d ź przez s ą d miejsca wykonania umowy”. Wyniki analizy porównawczej postanowienia zawartego we wzorcu stosowanym przez przedsi ę biorc ę z klauzul ą umieszczon ą w Rejestrze, poz walaj ą na stwierdzenie, ż e - pomimo braku identyczno ś ci literalnej – stosowanie jego wywo ł uje to ż same skutki, bowiem w przypadku powstania sporu na tle wykonywania umowy, zapisy te bezprawnie narzucaj ą konsumentom w ł a ś ciwo ść miejscow ą s ą du i ograniczaj ą ich prawa do wytoczenia powództwa, wynikaj ą ce z przepisów K.p.c. o w ł a ś ciwo ś ci ogólnej i przemiennej. Zgodnie z ustaw ą z dnia 17 listopada 1964r. Kodeks post ę powania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 269 ze zm.) mówi ą c o w ł a ś ciwo ś ci miejscowej, mo ż na wyró ż ni ć w ł a ś ciwo ść : ogóln ą , przemienn ą i wy łą czn ą . Zasad ę w zakresie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej okre ś la art. 27 § 1 K.p.c. stanowi ą c, ż e „Powództwo wytacza si ę przed s ą d pierwszej instancji, w którego okr ę gu pozwany ma miejsce zamieszkania”. W ł a ś ciwo ść wy łą czna dotyczy powództw zwi ą zanych m.in. prawem rzeczowym na nieruchomo ś ci, dziedziczeniem, stosunkami pomi ę dzy rodzicami i dzie ć mi. Przepisy dotycz ą ce w ł a ś ciwo ś ci przemiennej przewiduj ą mo ż liwo ść wytoczenia powództwa o ustalenie istnienia umowy, jej wykonan ia, rozwi ą zania lub uniewa ż nienia, jak te ż o odszkodowanie z powodu niewykonania lub nienale ż ytego wykonania umowy, przed s ą dem w ł a ś ciwym dla miejsca jej wykonania. W razie w ą tpliwo ś ci, miejsce to powinno by ć stwierdzone dokumentem. Przepisy art. 31 i nast . K.p.c. umo ż liwiaj ą powodowi dokonanie wyboru pomi ę dzy s ą dem w ł a ś ciwo ś ci ogólnej, a innym s ą dem oznaczonym w tych przepisach, w zale ż no ś ci od tego, który s ą d jest dla niego dogodniejszy. 1 Nie jest zatem dopuszczalne narzucenie w ł a ś ciwo ś ci przemiennej prze z jedn ą ze stron stosunku prawnego/umowy, a jedynie nast ę pczy jej wybór w chwili powstania roszczenia wynikaj ą cego z umowy. Artyku ł 46 K.p.c. przewiduje mo ż liwo ść zawarcia tzw. umowy prorogacyjnej, polegaj ą cej na tym, ż e strony mog ą umówi ć si ę na pi ś mie o poddanie s ą dowi pierwszej instancji, który wed ł ug ustawy nie jest miejscowo w ł a ś ciwy, sporu ju ż wynik ł ego lub sporów mog ą cych wynikn ąć w przysz ł o ś ci z oznaczonego stosunku prawnego. S ą d ten, je ż eli strony nie postanowi ł y inaczej, b ę dzie wówczas s ą dem wy łą cznie w ł a ś ciwym. W ś wietle przytoczonego przepisu mo ż liwe jest odej ś cie od generalnego modelu w ł a ś ciwo ś ci ogólnej, jednak tylko wtedy, gdy jest to przedmiotem indywidualnego uzgodnienia umownego. Skuteczno ść takiej umowy zale ż y zatem od zgodnego wyra ż enia woli stron. Tak wi ę c w rozpatrywanym przypadku, w sytuacji konieczno ś ci rozwi ą zywania sporu na drodze s ą dowej w gr ę wchodz ą tylko dwie w ł a ś ciwo ś ci, tj. ogólna i przemienna. Wed ł ug w ł a ś ciwo ś ci ogólnej, je ż eli powodem jest konsument, to powództwo powinno zosta ć wniesione do s ą du w ł a ś ciwego dla siedziby przedsi ę biorcy (art. 30 K.p.c.). Je ż eli natomiast powodem jest przedsi ę biorca, to s ą dem w ł a ś ciwym jest s ą d, w którego okr ę gu konsument ma miejsce zamieszkania (art. 27 § 1 k.p.c.). W przypadku w ł a ś ciwo ś ci przemiennej dotycz ą cej roszcze ń wynikaj ą cych z zawartej umowy, w ł a ś ciwym b ę dzie s ą d miejsca wykonania tej umowy. Jak wynika z powy ż szego, nie w ka ż dym przypadku s ą dem w ł a ś ci wym b ę dzie s ą d w ł a ś ciwy wskazany we wzorcu stosowanym przez przedsi ę biorc ę . Przedsi ę biorca narzucaj ą c konsumentowi ograniczenie mo ż liwo ś ci dochodzenia roszcze ń 1 Kodeks post ę powania cywilnego. Komentarz. Tom I. Pod redakcj ą K. Piaseckiego, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 1996r., str.164. 8 powsta ł ych na tle wykonywania umowy przyczynia si ę do pogorszenia jego sytuacji, co mo ż e by ć ź ró d ł em niewygody i niepotrzebnej straty czasu, a tak ż e zb ę dnych wydatków. Zapis taki utrudnia mu ponadto skuteczn ą realizacj ę konstytucyjnego prawa do s ą du. 2 Po czwarte , postanowienie pkt 12 wzorca „Ogólne warunki uczestnictwa w imprezach…” , o tre ś ci: – „Uczestnicy Odpowiadaj ą za wyrz ą dzone przez siebie szkody, za które maj ą obowi ą zek zap ł aci ć na miejscu powstania szkody, z w ł asnych ś rodków (…)” nale ż y uzna ć za to ż same z brzmieniem klauzuli wpisanej do Rejestru pod pozycj ą ; 768 , uznan ą uprzednio wyrokiem S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów za niedozwolone postanowienie umowne. W wyroku z dnia 23 lutego 2006r. (sygn. akt XVII Amc 6/05) S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów uzna ł za niedozwolone, postanowienie umowne, o tre ś ci: „Uczestnicy odpowiadaj ą za wyrz ą dzone szkody z w ł asnej winy, za które maj ą obowi ą zek zap ł aci ć niezw ł ocznie, z w ł asnych ś rodków w miejscu ich powstania”. Wyniki analizy porównawczej postanowienia zawartego we wzorcu stosowanym przez przedsi ę biorc ę z klauzul ą umieszczon ą w Rejestrze, pozwalaj ą na stwierdzenie, ż e - pomimo braku identyczno ś ci literalnej – ich stosowanie wywo ł uje to ż same skutki, bowiem nak ł adaj ą one na konsumenta obowi ą zek natychmiastowego pokrycia wyrz ą dzonych szkód. Tymczasem, na ł o ż enie takiego obowi ą zku mo ż e by ć dzia ł aniem przedwczesnym. Dopiero bowiem po ustaleniu, ż e szkody s ą wynikiem wy łą cznej winy konsumenta organizator mo ż e wyst ą pi ć z okre ś lonym roszczeniem. Ponadto bardzo cz ę sto klient mo ż e nie by ć w stanie ui ś ci ć zap ł aty za szkod ę w miejscu jej powstania lub dokonanie zap ł aty mo ż e uniemo ż liwi ć dalsze korzystanie z imprezy turystycznej. Po piąte , postanowienie: pkt 15 wzorca „Ogólne warunki uczestnictwa w imprezach…” , o tre ś ci: „ORGANIZATOR nie dokonuje zwrotu warto ś ci ś wiadczenia, które nie zosta ł y w pe ł ni wykonane z przyczyn le żą cych po stronie uczestników lub ZLECENIODAWCY, np. spó ź nienie na miejsce zbiórki, skrócenie pobytu, rezygnacja z ca ł o ś ci lub cz ęś ci programu” nale ż y uzna ć za to ż same z klauzulami, uznanymi uprz ednio wyrokami S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów za niedo - zwolone postanowienia umowne i wpisanymi do Rejestru pod pozycjami np.: 980, 1009 czy 1042. W dniu 8 stycznia 2007r. do Rejestru, pod pozycj ą 980, zosta ł a wpisan a klauzula o tre ś ci: Klientowi nie przys ł uguje zwrot warto ś ci ś wiadcze ń , których nie wykorzysta ł z przyczyn nie le żą cych po stronie organizatora lub z powodu przerwania jego udzia ł u w imprezie przez s ł u ż by graniczne lub policj ę ”. Natomiast w dniu 23 styczn ia 2007r. w Rejestrze (poz. 1009) umieszczono klauzul ę , o tre ś ci: „W przypadku gdy uczestnik nie stawi si ę na miejsce zbiórki w wyznaczonym terminie i miejscu lub zrezygnuje z imprezy w trakcie jej trwania, nie przys ł uguje mu zwrot kosztów podró ż y lub nale ż no ś ci za niewykorzystane ś wiadczenia”. Ponadto wyrokiem z dnia 28 grudnia 2006r. (sygn. akt XVII AmC 161/05) SOKiK uzna ł za niedozwolone, postanowienie, które nast ę pnie zosta ł o umieszczone w Rejestrze pod pozycj ą 1042, o tre ś ci „Organizator nie dokonuje zwrotu ś wiadcze ń , które nie zosta ł y wykorzystane w pe ł ni z przyczyn le żą cych po stronie uczestnika, np. skrócenie pobytu, rezygnacja z cz ęś ci lub ca ł o ś ci programu, spó ź nienie si ę na miejsce zbiórki itp.”. Oceniaj ą c t ą klauzul ę S ą d u podzieli ł stanowisko powoda (Prezes Urz ę du), ż e postanowienie to narusza dyspozycj ę art. 385 3 pkt 12 k.c., zgodnie z 2 Wyrok S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 25 maja 2005r., sygn. akt XVII Ama 46/04. 9 którym niedozwolonym postanowieniem umownym jest to, które wy łą cza obowi ą zek zwrotu konsumentowi uiszczonej zap ł aty za ś wiadczenie nie sp e ł nione w ca ł o ś ci lub cz ęś ci, je ż eli konsument zrezygnuje z zawarcia umowy lub jej wykonania. Równie ż i postanowienie zawarte we wzorcu umownym stosowanym przez N ogranicza prawa klienta do żą dania zwrotu okre ś lonej cz ęś ci op ł aty, w przypadku rezygnacji z wykonania us ł ugi, sytuacja taka ma miejsce tak ż e i wówczas, gdy z tego powodu przedsi ę biorca nie poniós ł ż adnych strat i/lub odzyska ł cz ęść ś rodków, jak równie ż gdy niewykorzystanie czy rezygnacja ze ś wiadcze ń by ł y nast ę pstwem zdarze ń , za które win ę ponosi organizator np. w przypadku podania niew ł a ś ciwej godziny, czy miejsca zbiorówki. St ą d uzna ć nale ż y, ż e wszystkie porównywane klauzule wywo ł uj ą identyczne skutki prawne. Po szóste , postanowienie: pkt 14 wzorca „Ogólne warunki uczestnictwa w imprezach…” , o tre ś ci: „ORGANIZATOR nie odpowiada za niedoci ą gni ę cia w imprezie wynikaj ą ce z przyczyn od niego niezale ż nych, np. warunki atmosferyczne, decyzje administracyjne w ł adz krajów docelowych lub tranzytowych, d ł u ż sz ych ni ż przeci ę tny czas przekraczania granicy, awaria ś rodka transportu niezale ż nego od ORGANIZATORA, dzia ł anie si ł y wy ż szej lub zawinione przez uczestników. Nie mog ą by ć przedmiotem roszcze ń ze strony ZLECENIODAWCY znane mu przed rozpocz ę ciem imprezy okol iczno ś ci powoduj ą ce utrudnienia, niedogodno ś ci i niewygody” , nale ż y uzna ć za to ż same z klauzul ą wpisan ą do Rejestru pod pozycj ą ; 1071 , o tre ś ci: „W przypadku niewykonania lub nienale ż ytego wykonania us ł ug Organizator nie ponosi odpowiedzialno ś ci, je ż eli szkody powsta ł y w wyniku: - dzia ł ania si ł y wy ż szej, - dzia ł a ń lub zaniedba ń Uczestników imprezy oraz osób im towarzysz ą cym (…) dzia ł a ń niezgodnych z prawem”, uznan ą uprzednio wyrokiem S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentó w za niedozwolone postanowienia umowne. Skoro przewidziane i wskazane we wzorcu umownym okoliczno ś ci nie mog ą by ć przedmiotem reklamacji tym samym przedsi ę biorca jednocze ś nie ogranicza zakres swojej odpowiedzialno ś ci za nale ż yte wykonania zobowi ą zania/um owy. Tymczasem art. 11 a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. o us ł ugach turystycznych (Dz.U. z 2004r. Nr 223, poz. 2268 zm.) wyra ź nie okre ś la, ż e zwolnienie od odpowiedzialno ś ci nast ę puje tylko wtedy gdy niewykonanie lub nienale ż yte wykonanie umowy jest spowo dowane wyłącznie dzia ł aniem lub zaniechaniem klienta, dzia ł aniem lub zaniechaniem osób trzecich, gdy dzia ł a ń tych nie mo ż na by ł o przewidzie ć ani unikn ąć lub si łą wy ż sz ą . W zwi ą zku z tym tylko w przypadku gdy niewykonanie umowy nast ę puje wy łą cznie z winy klienta lub gdy okre ś lonych zdarze ń nie mo ż na by ł przewidzie ć , czy ich unikn ąć , odpowiedzialno ść organizatora mo ż e by ć wy łą czona. W pozosta ł ych przypadkach przedsi ę biorca ponosi pe ł n ą odpowiedzialno ść wobec klienta za realizacj ę umowy. Takie s tanowisko zaj ął równie ż S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów w wyroku z dnia 27 lutego 2006r., (sygn. akt XVII AmC 100/04), w uzasadnieniu którego S ą d uzna ł , ż e wy łą czenie odpowiedzialno ś ci organizatora turystyki poza zakres wskazany w art. 11 a ww. ustaw y o us ł ugach turystycznych narusza dobre obyczaje i interesy konsumentów. Z tych te ż wzgl ę dów uzna ć nale ż y, ż e oba postanowienia wywo ł uj ą identyczne skutki, tj.: wy łą czaj ą odpowiedzialno ść przedsi ę biorcy poza zakres wskazany w przepisach prawnych. Tak wi ę c, przeprowadzone porównanie postanowienia wzorca umowy stosowanego przez przedsi ę biorc ę z wymienion ą wy ż ej klauzul ą uznan ą wcze ś niej przez S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów za postanowienie niedozwolone i wpisane do Rejestru, jednoznacznie wska zuje na to ż samo ść skutków wywo ł ywanych przez porównywane klauzule, czego nie naruszaj ą ró ż nice w zakresie u ż ytych sformu ł owa ń i wyrazów. 10 Reasumuj ą c za wykazane i udowodnione uzna ć nale ż y, i ż kwestionowane postanowienia, zawarte w wymienionym wzorcu umo wnym stosowanym przez przedsi ę biorc ę mieszcz ą si ę w hipotezach wskazanych klauzul wpisanych do Rejestru postanowie ń umownych uznanych za niedozwolone. Tak ż e trzeci ą przes ł ank ę , uzna ć nale ż a ł o za spe ł nion ą . Naruszenie zbiorowych interesów konsumentów ma miejsce wtedy, gdy dzia ł anie przedsi ę biorcy godzi w interesy konsumentów jako zbiorowo ś ci, to jest, sytuacji gdy skierowane jest nie tylko do wyodr ę bnionej indywidualnie grupy konsumentów, lecz szerszego nieograniczonego liczbowo kr ę gu osób, do których dotar ł a i dotrze ć mo ż e oferta przedsi ę biorcy. W rozpatrywanej sprawie wy ż ej wymienione warunki zosta ł y spe ł nione. Oferta us ł ug turystycznych zawieraj ą ca niedozwolone klauzule adresowana jest bowiem przez J N, nie do ś ci ś le zindywidualiz owanego konkretnego konsumenta lecz do z góry nieokre ś lonej, niemo ż liwej do zidentyfikowania liczby kontrahentów – konsumentów, których sytuacja jest identyczna i wspólna. Skoro zatem kwestionowane postanowienia analizowanego wzorca umowy s ą to ż same z k lauzulami wpisanymi do Rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, to pos ł ugiwanie si ę nimi w obrocie konsumenckim zgodnie tre ś ci ą art. 24 ust. 2 ustawy ochronie konkurencji i konsumentów uzna ć nale ż y za dzia ł anie bezprawne, stanowi ą ce p raktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów. Zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji (...) je ż eli Prezes Urz ę du stwierdzi naruszenie zakazu okre ś lonego w art. 24 tej ustawy a przedsi ę biorca zaprzestanie stosowania zarzucanej praktyki , wówczas Prezes Urz ę du wydaje decyzj ę o uznaniu danej praktyki za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i nakazuje zaniechania jej stosowania. W trakcie niniejszego post ę powania przedsi ę biorca przed ł o ż y ł nowy wzorzec umowy, nie przedstawiaj ą c jednak ż adnych dowodów potwierdzaj ą cych fakt zaprzestania wykorzystywania wzorca dotychczas stosowanego, zakwestionowanego przez Prezesa Urz ę du w post ę powaniu wszcz ę tym i prowadzonym w przedmiotowej sprawie. Nale ż y przy tym wskaza ć , ż e zgodnie z tre ś ci ą art. 27 ust. 3 ci ęż ar udowodnienia okoliczno ś ci, o których mowa w ust. 1 spoczywa na przedsi ę biorcy. Znajduje to równie ż odzwierciedlenie w aktualnym orzecznictwie s ą dowym. I tak, np. w wyroku z dnia 25 pa ź dziernika 2007r., sygn. akt VI A Ca 496/07, S ą d Ap elacyjny wyrazi ł pogl ą d, ż e „to nie pozwany (w tym przypadku Prezes UOKiK) winien wykaza ć , ż e o ś wiadczenie powoda o zaniechaniu zarzucanej praktyki jest niezgodne ze stanem faktycznym, lecz odwrotnie – to powód ma obowi ą zek udowodni ć , ż e jego zapewnienia z godne s ą z prawd ą ”. W okoliczno ś ciach faktycznych sprawy, nie mo ż na uzna ć za dowód potwierdzaj ą cy fakt zaniechania stosowania zarzucanej praktyki samego opracowania i przedstawienia organowi antymonopolowemu nowego wzorca, bez jednoczesnego wykazania, ż e zosta ł on rzeczywi ś cie wprowadzony w ż ycie i jest stosowany wobec klientów przedsi ę biorcy - konsumentów. Prezes Urz ę du nie jest przy tym obowi ą zany do analizy zapisów wzorca na etapie poprzedzaj ą cym jego wprowadzenie do obrotu konsumenckiego. Z tych te ż p owodów Prezes Urz ę du odst ą pi ł od oceny zgodno ś ci z przepisami prawa postanowie ń zawartych w nowym, przedstawionym przez przedsi ę biorc ę , wzorcu umownym. Maj ą c powy ż sze na uwadze, orzeczono jak w pkt I sentencji decyzji. II. Zgodnie z art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urz ę du mo ż e na ł o ż y ć na przedsi ę biorc ę stosuj ą cego praktyki naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci nie wi ę kszej ni ż 10% przychodu 11 osi ą gni ę tego w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enia kary. Kara taka mo ż e by ć na ł o ż ona bez wzgl ę du na to, czy przedsi ę biorca dopu ś ci ł si ę naruszenia celowo, czy te ż nieumy ś lnie. Ponadto stosownie do art. 111 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przy us talaniu wysoko ś ci kar pieni ęż nych nale ż y uwzgl ę dni ć , w szczególno ś ci: okres, stopie ń oraz okoliczno ś ci naruszenia przepisów ustawy, a tak ż e uprzednie naruszenie przepisów ustawy. W wyniku przeprowadzonego post ę powania zosta ł o wykazane i udowodnione, ż e przedsi ę biorca stosowa ł we wzorcu umownym postanowienia niedozwolone, przez co naruszy ł interesy konsumentów. Tym samym na ł o ż enie na niego kary w trybie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie (…) jest uzasadnione. Przychód osi ą gni ę ty przez przedsi ę bi orc ę w 2007r. zosta ł ustalony na podstawie z ł o ż onego przez niego dokumentu (sprawozdanie PIT - 36L) i wyniós ł …. z ł . St ą d maksymalny wymiar kary wynosi ok. …. z ł . Prezes Urz ę du postanowi ł na ł o ż y ć na przedsi ę biorc ę kar ę w wysoko ś ci …. z ł (s ł ownie: dwadzie ś cia tysi ą ce z ł otych), co stanowi ok….% przychodów przedsi ę biorcy. Ustalaj ą c ostateczn ą wysoko ść kary Prezesa Urz ę du, wzi ął pod uwag ę zarówno okoliczno ś ci „obci ąż aj ą ce”, jak i „ ł agodz ą ce” . Pierwsze z nich wskazuj ą , ż e przedsi ę biorca stosowa ł niedozwolone klauzule, pomimo ł atwej dost ę pno ś ci i publicznego charakteru Rejestru. W tej sytuacji oceni ć nale ż a ł o, ż e kwestionowane zachowanie rynkowe nie by ł o dzia ł aniem nie ś wiadomym, bowiem przy do ł o ż eniu minimum staranno ś ci ka ż dy z organizatorów turys tyki, w tym i skar ż ony, móg ł z ł atwo ś ci ą zapozna ć si ę z tre ś ci ą postanowie ń wpisanych do Rejestru i dostosowa ć wykorzystywany w obrocie konsumenckim wzorzec umowny do wymogów prawa. Konsekwencj ą stosowania klauzul abuzywnych jest naruszenie zbiorowych int eresów konsumentów, nabywców organizowanych przez tego przedsi ę biorc ę imprez turystycznych, Miarkuj ą c wymiar kary Prezes Urz ę du uwzgl ę dni ł tak ż e „okoliczno ś ci ł agodz ą ce” , pozwalaj ą ce na obni ż enie jej maksymalnego wymiaru, tj.: 1. Skar ż ony, swoim dzia ł aniem, po raz pierwszy naruszy ł przepisy ustawy o ochronie konkurencji (…). 2. Skar ż ony wspó ł pracowa ł z Urz ę dem w toku post ę powania i wywi ą zywa ł si ę ze zobowi ą za ń nak ł adanych przez Prezesa Urz ę du, w zakresie udzielania informacji oraz przekazywania żą danych dokumentów. W ocenie Prezesa Urz ę du wymierzona kara jest adekwatna do stopnia naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Prezes Urz ę du, uzna ł równie ż , i ż w tym przypadku na ł o ż ona kara powinna spe ł nia ć przede wszystkim funkcj ę pre wencyjn ą , tak aby zapobiec w przysz ł o ś ci naruszeniom przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Maj ą c na uwadze wszystkie okoliczno ś ci faktyczne sprawy orzeczono jak w punkcie II sentencji. Stosownie do tre ś ci art. 81 ust 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c., od niniejszej decyzji przys ł uguje stronie odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie - S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie dwutygodniowym od dnia j ej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Gda ń sku. Zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów kar ę pieni ęż n ą nale ż y ui ś ci ć w termin ie 14 dni od dnia uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji na konto 12 Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP o/o Warszawa Nr 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000. Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Roman Jarz ą bek Dyrektor D elegatury UOKiK w Gda ń sku