RGD-25/2007

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA UOKIK W GDA Ń SKU 80-824 G DA Ń SK , UL . P ODWALE P RZEDMIEJSKIE 30 T EL ./ FAX (058) 346-29-32, 33, 301-51-75 E- MAIL : GDANSK @ UOKIK . GOV . PL RGD.61-11/07/IW Gda ń sk, dnia 7 sierpnia 2007r DECYZJA NR RGD.25/2007 Na podstawie art. 23d, w zwi ą zku z art. 23a ust. 1 i 2 i art. 28 ust. 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2005r. Nr 244, poz. 2080 ze zmianami) oraz stosownie do tre ś ci art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 50, poz. 331 ze zmia- n ą ) i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. Nr 18, poz. 172 ze zmian ą ), w zwi ą zku z art. 136 ust. 1 cyt. ustawy z dnia 16 lutego 2007r., w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po przeprowadzeniu wszcz ę tego z urz ę du przeciwko Akademii Po- morskiej w S ł upsku post ę powania w sprawie praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów, polegaj ą cej na umieszczeniu we wzorcu umowy pn. „Umowy o ś wiad- czenie us ł ug edukacyjnych” zapisu zawartego w § 11 pkt. 2 wzorca o tre ś ci: „ W przypadku wypowiedzenia umowy przez Studenta w okresie krótszym ni ż 7 dni przed rozpocz ę ciem zaj ęć Uczelnia tytu ł em kary umownej mo ż e obci ąż y ć Studenta kwot ą w wysoko ś ci 10% dokonanej wp ł aty.”, stwierdza si ę , ż e stosowanie ww. zapi- su nie narusza zbiorowych interesów konsumentów. UZASADNIENIE W okresie od 28 lutego 2007r. do 4 kwietnia 2007r. w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwanego dalej „ Prezesem Urz ę du”, przeprowa- dzono post ę powanie wyja ś niaj ą ce. Mia ł o ono na celu ustalenie, czy umowy za od- p ł atne kszta ł cenie, zawierane ze studentami na podstawie art. 160 ust. 3 ustawy z dnia z 27 lipca 2005r. o szkolnictwie wy ż szym (Dz.U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.), zwanej dalej „ ustaw ą o szkolnictwie wy ż szym”, a tak ż e regulaminy studiów i inne dokumenty wewn ę trzne stosowane przez Akademi ę Pomorsk ą w S ł upsku, zwan ą da- lej „ Uczelni ą ”, nie zawieraj ą postanowie ń uznanych za niedozwolone, a przez to nie stanowi ą naruszenia, uzasadniaj ą cego wszcz ę cie post ę powania w sprawie zakazu stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. W toku post ę powania wyja ś niaj ą cego Uczelnia przed ł o ż y ł a: ¾ Wzór umowy o ś wiadczenie us ł ug edukacyjnych wraz ze wzorem aneksu z dnia 22 stycznia 2007r., ¾ Zarz ą dzenie Nr 41/06/XII Rektora Pomorskiej Akademii Pedagogicznej w S ł upsku z dnia 29 wrze ś nia 2006r. w sprawie organizacji praktyk zawo- dowych i wysoko ś ci wynagrodzenia dla opiekunów praktyk na kierunkach pedagogicznych oraz wysoko ś ci op ł at wnoszonych przez studentów stu- diów niestacjonarnych, ¾ Uchwa łę nr 19/2006/XII Senatu Pomorskiej Akademii Pedagogicznej w S ł upsku z dnia 28 czerwca 2006r. w sprawie szczegó ł owych zasad po- bierania op ł at za ś wiadczone us ł ugi edukacyjne wraz ze zmieniaj ą c ą j ą uchwa łą nr 22/2006/XII z dnia 25 pa ź dziernika 2006r., ¾ Zarz ą dzenie Nr 22/05/XII Rektora Pomorskiej Akademii Pedagogicznej w S ł upsku z dnia 14 wrze ś nia 2005r. w sprawie wysoko ś ci op ł at za doku- menty dotycz ą ce przebiegu studiów, ¾ Zarz ą dzenie Nr 37/06/XII Rektora Pomorskiej Akademii Pedagogicznej w S ł upsku z dnia 27 wrze ś nia 2006r. w sprawie zasad i wysoko ś ci op ł at za zaj ę cia dydaktyczne w roku akademickim 2006/2007, ¾ Zarz ą dzenie Nr 3/07/XI Rektora Akademii Pomorskiej w S ł upsku z dnia 19 stycznia 2007r. w sprawie zasad i wysoko ś ci op ł at za zaj ę cia dydak- tyczne w semestrze letnim roku akademickiego 2006/2007, ¾ Zarz ą dzenie Nr 5/07/XII Rektora Akademii Pomorskiej w S ł upsku z dnia 12 lutego 2007r. w sprawie odsetek naliczanych do odp ł atno ś ci za ś wiad- czone us ł ugi edukacyjne i korzystanie z miejsc w domach studenta oraz rozliczania delegacji s ł u ż bowych i zaliczek, ¾ Regulamin studiów 2004r. i Regulamin studiów 2006r. Po przeanalizowaniu zapisów przed ł o ż onych dokumentów stwierdzono, ż e we wzorcu „Umowy o ś wiadczenie us ł ug edukacyjnych” zapis § 11 pkt. 2 o tre ś ci: „ W przypadku wypowiedzenia umowy przez Studenta w okresie krótszym ni ż 7 dni przed rozpocz ę - ciem zaj ęć Uczelnia tytu ł em kary umownej mo ż e obci ąż y ć Studenta kwot ą w wysoko- ś ci 10% dokonanej wp ł aty” mo ż e by ć to ż samy np. z postanowieniem wpisanym w dniu 2 grudnia 2005r. do Rejestru wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 K.p.c., zwanego dalej Rejestrem, pod nr 579, na mocy wyroku S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwanego SOKiK, z dnia 25 sierp- nia 2005r. w sprawie o sygn. akt Amc XVII 99/04. Maj ą c to na uwadze, w dniu 20 kwietnia 2007r., postanowieniem Nr 117 wszcz ę to post ę powanie w sprawie stosowania przez Akademi ę Pomorsk ą w S ł upsku praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów, polegaj ą cej na stosowaniu we wzorcu umowy zapisu, który mo ż e zosta ć uznany za zbie ż ny z postanowieniami wpisanymi do Rejestru i naruszaj ą cy przepis art. 23a ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2005r., Nr 244, poz. 2080 ze zm.), zwanej dalej: „ ustaw ą z dnia 15 grudnia 2000r.” W odpowiedzi na zawiadomienie o wszcz ę ciu post ę powania Uczelnia poda ł a, ż e: – w jej ocenie stosowany zapis jest odmienny ni ż zakwestionowany przez S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów zapis umowy stosowanej przez Wy ż sz ą Szko łę Ekonomiczn ą w Bochni i nie mo ż na mówi ć o ich zbie ż no ś ci, 2 – tworz ą c umow ę opiera ł a si ę „… m.in. na wyroku S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów sygn. XVII Amc 78/2005 dopuszczaj ą cym stosowania przez uczelnie kary umownej.”, a w jej opinii wyrok SOKiK z 25 sierpnia 2005r., sygn. Amc 99/04, mówi o nak ł adaniu ra żą co wygórowanej kary umownej, – „Zapis umowy wpisany do rejestru pod nr 579 mówi o zatrzymaniu 20% wniesionej op ł aty za semestr w przypadku rezygnacji ze studiów na 30 dni przed rozpocz ę ciem zaj ęć . S ł usznie wi ę c ten zapis zosta ł zakwestionowany ze wzgl ę du na a ż 30-dniowy termin oraz wysok ą kar ę .” – zapisu stosowanego w ww. umowie nie mo ż na uzna ć za zawieraj ą cy ra żą - co wygórowan ą kar ę umown ą , a wyznaczony w niej 7-dniowy termin do- tycz ą cy obci ąż ania Studenta kar ą umown ą ogranicza mo ż liwo ść jej zasto- sowania do sporadycznych przypadków. „Kara umowna ma w tym przy- padku pokry ć koszty zwi ą zane z ewentualnymi zmianami w organizacji roku akademickiego.” ORGAN ANTYMONOPOLOWY USTALI Ł , CO NAST Ę PUJE : Akademia Pomorska w S ł upsku jest publiczn ą uczelni ą akademick ą , utworzon ą w drodze ustawy. Podstawowym zadaniem uczelni jest kszta ł cenie studentów w for- mie studiów stacjonarnych i niestacjonarnych. Zgodnie z art. 160 ust. 1 ustawy o szkolnictwie wy ż szym, organizacj ę i tok studiów oraz zwi ą zane z nimi prawa i obowi ą zki studenta okre ś la regulamin studiów. Warunki odp ł atno ś ci za studia prowadzone przez Uczelni ę oraz wzajemne obowi ą zki stron okre ś la umowa o ś wiadczenie us ł ug edukacyjnych. Uczelnia, na warunkach tej umo- wy, a tak ż e na podstawie statutu oraz regulaminu studiów zobowi ą zuje si ę zapewni ć studentowi nauk ę w systemie studiów niestacjonarnych. Stosowany przez Uczelni ę wzór umowy pn. „Umowa o ś wiadczenie us ł ug edukacyj- nych” jest wzorcem umowy w rozumieniu art. 384 K.c. Umowa ta jest umow ą wza- jemn ą , w której ś wiadczeniem g ł ównym s ą us ł ugi edukacyjne, za które konsument uiszcza op ł aty. Wyst ę puj ą w niej zatem dwie strony: Uczelnia i student. Studenci, z którymi Uczelnia zwiera umowy o odp ł atne ś wiadczenie us ł ug edukacyj- nych, s ą konsumentami w rozumieniu art. 22 1 K.c., tj. osobami fizycznymi dokonuj ą - cymi czynno ś ci prawnej niezwi ą zanej bezpo ś rednio z ich dzia ł alno ś ci ą zawodow ą lub gospodarcz ą . Z kolei, Uczelnia jest przedsi ę biorc ą w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 15 grud- nia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów, bowiem, zgodnie z definicj ą za- wart ą w art. 4 pkt 1 ustawy, przez przedsi ę biorc ę nale ż y rozumie ć m.in. osob ę fizyczn ą , osob ę prawn ą , a tak ż e jednostk ę organizacyjn ą niemaj ą c ą osobowo ś ci prawnej, organizuj ą c ą lub ś wiadcz ą c ą us ł ugi o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej, które nie s ą dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej (Dz.U. Nr 173, poz. 1807 ze zmiana- mi). Zwa ż ywszy na to, i ż , zgodnie z art. 12 ustawy o szkolnictwie wy ż szym, szko ł a wy ż sza ma osobowo ść prawn ą , zwa ż ywszy te ż na to, ż e zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 1 powo ł anej ustawy, jednym z podstawowych zada ń szko ł y wy ż szej jest kszta ł cenie studentów w celu przygotowania ich do pracy zawodowej, która to dzia ł alno ść ma 3 charakter us ł ug u ż yteczno ś ci publicznej, uznaje si ę , i ż Uczelnia, posiadaj ą c osobo- wo ść prawn ą i ś wiadcz ą c us ł ugi edukacyjne, posiada status przedsi ę biorcy. Zgodnie z art. 385 1 § 1 K.c. postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nie uzgodnione indywidualnie nie wi ążą go, je ż eli kszta ł tuj ą jego prawa i obowi ą zki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, ra żą co naruszaj ą c jego interesy (s ą to tzw. niedozwolone postanowienia umowne). Jak stanowi § 3 tego przepisu „nie uzgodnione indywidualnie s ą te postanowienia umowy, na których tre ść konsument nie mia ł rzeczywistego wp ł ywu. W szczególno ś ci odnosi si ę to do postanowie ń umo- wy przej ę tych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta”. ORGAN ANTYMONOPOLOWY ZWA Ż Y Ł , CO NAST Ę PUJE : W dniu 21 kwietnia 2007r. wesz ł a w ż ycie ustawa z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 50, poz. 331 ze zmian ą ), zwana dalej „ ustaw ą o ochronie konkurencji i konsumentów”, której art. 131 ust. 1 stanowi, i ż „do post ę - powa ń wszcz ę tych na podstawie ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konku- rencji i konsumentów i nie zako ń czonych do dnia wej ś cia w ż ycie niniejszej ustawy stosuje si ę przepisy dotychczasowe”. W zwi ą zku z tym, ż e post ę powanie w przedmio- towej sprawie zosta ł o wszcz ę te w dniu 20 kwietnia 2007r., Prezes Urz ę du przy jej rozpatrywaniu stosuje przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów z dnia 15 grudnia 2000r. Instrumenty przewidziane przepisami ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów gwarantuj ą mo ż liwo ść podj ę cia bezpo ś redniej ochrony konsumentów, których prawa mog ą zosta ć istotnie ograniczone poprzez okre ś lone zachowania przedsi ę biorców, wykorzystuj ą cych posiadan ą przewag ę kontraktow ą w kontaktach z nieprofesjonal- nymi uczestnikami rynku. Zbiorowe interesy konsumentów podlegaj ą ochronie prawnej. Zgodnie z art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów: „Przez prak- tyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy. Nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów”. Z kolei, zgodnie z tre ś ci ą art. 23a ust. 2 powo ł anej ustawy, „za praktyk ę naruszaj ą ca zbiorowe interesy konsumentów uwa ż a si ę w szczególno ś ci stosowanie postanowie ń wzorców umowy, które zosta ł wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 [45] Kodeksu post ę powania cywilnego, naruszenie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, nieuczciw ą lub wprowadzaj ą c ą w b łą d reklam ę i inne czyny nie- uczciwej konkurencji godz ą ce w zbiorowe interesy konsumentów”. Artyku ł 23a ust. 2 precyzuje zatem klauzul ę generaln ą zawart ą w ust. 1, poprzez egzemplifikacj ę naj- cz ęś ciej wyst ę puj ą cych narusze ń zbiorowych interesów konsumentów. Dla orzeczenia, ż e konkretne zachowanie rynkowe przedsi ę biorcy stanowi przejaw stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów konieczne jest wy- kazanie i udowodnienie, ż e podejmowane przez tego przedsi ę biorc ę dzia ł anie: 1) ujawnia si ę w obrocie konsumenckim, a wi ę c w relacjach pomi ę dzy pod- miotem posiadaj ą cym przymiot przedsi ę biorcy a konsumentami, 4 2) jest bezprawne, 3) godzi w zbiorowe interesy konsumentów. Ad 1. W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, ż e stronami „Umowy o ś wiadczenie us ł ug edukacyjnych”, stosowanej w dacie wszcz ę cia post ę powania byli: 9 Pomorska Akademia w S ł upsku, a wi ę c przedsi ę biorca w rozumieniu prze- pisów ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsu- mentów, 9 Konsument, którym zgodnie z art. 22 1 K.c. jest osoba fizyczna lub prawna dokonuj ą ca czynno ś ci prawnej niezwi ą zanej bezpo ś rednio z jej dzia ł alno- ś ci ą gospodarcz ą lub zawodow ą . Umowa zawierana jest wi ę c w obrocie konsumenckim przez „profesjonalist ę ”, który jest przedsi ę biorc ą , i nieprofesjonalnego uczestnika obrotu, tj. konsumenta. Pierwsza wi ę c przes ł anka analizowanego przepisu zosta ł a spe ł niona. Ad 2. Bezprawno ść jest tak ą cech ą dzia ł ania, która polega na jego sprzeczno ś ci z normami prawa lub zasadami wspó łż ycia spo ł ecznego, czy dobrymi obyczajami, bez wzgl ę du na win ę , a nawet ś wiadomo ść sprawcy. Jako „sprzeczne z prawem” nale ż y kwalifiko- wa ć zachowania niezgodne z nakazem zawartym w ustawie, rozporz ą dzeniu wyda- nym na podstawie i dla wykonania ustawy, umow ą mi ę dzynarodow ą maj ą c ą bezpo- ś rednie zastosowanie w stosunkach wewn ę trznych. „Sprzeczne z prawem” s ą czyny: zabronione i zagro ż one sankcj ą karn ą , czyny zabronione pod sankcjami dyscyplinar- nymi, czyny zakazane przepisami administracyjnymi lub przepisami prawa gospo- darczego publicznego, czyny zabronione przepisami o charakterze cywilnym, sprzecz- ne z nakazami zawartymi w prawie cywilnym lub prawie administracyjnym. Dla usta- lenia bezprawno ś ci dzia ł ania przedsi ę biorcy wystarczy ustalenie, ż e jego okre ś lone zachowanie koliduje z przepisami prawa ( por. Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej kon- kurencji. Komentarz pod redakcj ą Janusza Szwaji, Urz ą d Antymonopolowy, Warszawa 1994, s. 38-39). Nale ż y przy tym wskaza ć , ż e o ile, generalnie, przepis art. 23a ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów wskazuje na przyk ł adowy katalog dzia ł a ń bezprawnych, które, jak ju ż wskazano, mog ą przybiera ć ró ż ne formy i postaci (reklama wprowadzaj ą ca w b łą d, czyny nieuczciwej konkurencji itd.), o tyle w jednym wypadku norma ta wprost uznaje za bezprawne okre ś lony typ zachowa ń przedsi ę biorcy, jakim jest stosowanie postanowie ń wzorców umów uznanych za nie- dozwolone i wpisanych do Rejestru. Tak wi ę c dla orzeczenia praktyki nale ż y, w ka ż - dym konkretnym przypadku, udowodni ć , ż e łą cznie zachodz ą nast ę puj ą ce przes ł anki: 9 przedsi ę biorca musi stosowa ć wzorzec umowy, 9 okre ś lone postanowienia wzorca umowy musz ą zosta ć uznane, wyrokiem S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za niedozwolone, a nast ę pnie wpisane do w ł a ś ciwego rejestru, przez organ do tego uprawniony. Jak wynika z ustale ń stanu faktycznego Uczelnia stosowa ł a w obrocie z konsumen- tami (studentami) wzór „Umowy o o ś wiadczenie us ł ug edukacyjnych”, który, stano- wi ą c zbiór opracowanych (gotowych) i obowi ą zuj ą cych przepisów (klauzul), opraco- wany by ł bez wspó ł udzia ł u, czy woli kontrahentów (konsumentów). Jest to zatem 5 wzorzec umowny, poprzez który definiuje si ę w literaturze przedmiotu 1 wszelkie, jed- nostronne, przygotowane z góry, przed zawarciem umowy, gotowe klauzule, w postaci warunków umów, ich wzorów, regulaminów itp. i jako taki, nie mo ż e by ć rozpatrywany jako wyraz woli obu stron, czyli umowa. Zgodnie z art. 479 36 K.p.c., sprawy o uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedo- zwolone nale żą do wy łą cznej w ł a ś ciwo ś ci S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Uznanie przez S ą d ra żą cego naruszenia intere- sów konsumentów poprzez stosowanie danej (konkretnej) klauzuli umownej skutkuje wpisaniem takiego postanowienia do Rejestru. Organem wyznaczonym do jego pro- wadzenia i dokonywania w nim wpisów klauzul abuzywnych jest, na podstawie art. 479 45 K.p.c., Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Maj ą c na uwadze zapis art. 479 44 K.p.c. oraz uchwa łę S ą du Najwy ż szego z dnia 13 lipca 2006r., sygn. III SZP 3/2006, orzeczenie s ą du, w danej sprawie, ma skutek nie tylko wobec przedsi ę biorcy, którego postanowienia umowne by ł y przedmiotem oceny przez SOKiK, ale tak ż e i wobec osób trzecich, a tym samym zakazane s ą tak ż e i postanowienia umowne, stosowane lub obowi ą zuj ą ce u innych przedsi ę biorców, je ż eli tylko ich tre ść wskazuje na identyczny zamiar, czy skutek prawny. Ze wzgl ę du na rozszerzon ą skuteczno ść klauzul (art. 479 43 K.p.c.) spe ł niaj ą one tak ą sam ą funkcj ę , jak przepisy prawne, a zatem dla ich oceny – w drodze analogii – sto- sowa ć nale ż y zasady wyk ł adni przepisów, a przy okre ś laniu znaczenia niedozwolo- nych postanowie ń umownych wykorzystywa ć regu ł y interpretacji wykszta ł cone w nauce prawa i praktyce orzeczniczej. Dlatego te ż niedozwolonymi s ą postanowienia umów, które mieszcz ą si ę w hipotezie klauzuli wpisanej do rejestru i klauzuli z ni ą porównywalnej. Tak wi ę c, aby dowie ść bezprawno ś ci dzia ł ania przedsi ę biorcy, nale ż y wykaza ć , i ż klauzule stosowane przez przedsi ę biorc ę i klauzule wyst ę puj ą ce w Rejestrze cha- rakteryzuj ą si ę albo identycznym brzmieniem, albo s ą nieznacznie zmodyfikowane – co nie ma to istotnego wp ł ywu na zmian ę kwalifikacji klauzuli, jako niedozwolonej – albo, ż e pomimo ró ż nicy w brzmieniu klauzule te wywo ł uj ą to ż same skutki, jak klau- zule uznane ju ż prawomocnym wyrokiem s ą du za niedozwolone. Zestawienie klauzul umieszczonych w Rejestrze z postanowieniami zawartymi we wzorcu umowy o o ś wiadczenie us ł ug edukacyjnych stosowanej przez Akademi ę Pomorsk ą w S ł upsku zawiera tabela 1. 1 E. Łę towska, Ochrona niektórych praw konsumentów, Komentarz, wydanie trzecie, Wydaw- nictwo C.H. Beck, Warszawa 2001, s. 75. 6 Tabela 1 P OSTANOWIENIE UMIESZCZONE W REJESTRZE PO- STANOWIE Ń NIEDOZWOLONYCH P OSTANOWIENIE UMIESZCZONE WE WZORCU A KADEMII P OMORSKIEJ W S Ł UPSKU L P . P OZYCJA W REJESTRZE T RE ŚĆ POSTANOWIENIA T RE ŚĆ POSTANOWIENIA 1 579 Przed up ł ywem 30 dni od dnia rozpocz ę cia zaj ęć pierwszego semestru na pisemny wniosek studenta sk ł adaj ą cego rezygna- cj ę ze studiów, przys ł uguje mu zwrot 80% wniesionej op ł aty czesnego za semestr. Po up ł y- wie tego terminu zwrot nie przys ł uguje (wyrok z 25 sierp- nia 2005r., sygn. XVII Amc 99/04) 2 625 W przypadku rezygnacji studen- ta z nauki w trakcie semestru, wp ł acone w ca ł o ś ci czesne za ca ł y semestr nie podlega zwro- towi, przerwanie studiów, ich niepodj ę cie lub skre ś lenie z listy studentów, z przyczyn le żą cych po stronie studenta powoduje brak mo ż liwo ś ci zwrotu uisz- czonego ju ż czesnego (wyrok z 20 pa ź dziernika 2005r., sygn. XVII Amc 78/05) W przypadku wypowiedzenia umowy przez Studenta w okresie krótszym ni ż 7 dni przed rozpocz ę ciem zaj ęć Uczelnia tytu ł em kary umownej mo ż e obci ąż y ć Studenta kwot ą w wysoko ś ci 10% dokonanej wp ł aty. W odpowiedzi na zawiadomienie o wszcz ę ciu post ę powania Uczelnia podnios ł a, i ż jej zdaniem tre ść klauzuli wpisanej pod nr 579 jest odmienna od tre ś ci § 11 pkt. 2 sto- sowanego przez ni ą wzorca umowy o odp ł atne ś wiadczenie us ł ug edukacyjnych. Zdaniem Uczelni wyrok SOKiK z 20 pa ź dziernika 2005r., sygn. XVII Amc 78/05, dopuszcza stosowanie kary umownej, za ś wyrok z 25 sierpnia 2005r., sygn. XVII Amc 99/04, mówi o nak ł adaniu ra żą co wygórowanej kary umownej. Argumenty podniesione przez Akademi ę Pomorsk ą nale ż a ł o uzna ć za zasadne. W uzasadnieniu wyroku z 20 pa ź dziernika 2005r., sygn. XVII Amc 78/05 SOKiK, stwierdza: „Drugie zakwestionowane postanowienie wzorca umowy jest niedozwolo- ne w ś wietle art. 385 3 pkt 12 kc, gdy ż przewiduje w przypadku rezygnacji z umowy przez studenta w trakcie semestru, brak zwrotu czesnego za ca ł y semestr, nawet za okres kiedy nie korzysta ł on z nauki”, natomiast w wyroku z dnia 25 sierpnia 2005r., sygn. XVII Amc 99/04 SOKiK przytacza jedynie tre ść wadliwego zapisu regulaminu stosowanego przez Wy ż sz ą Szko łę Ekonomiczna w Bochni nie wypowiadaj ą c si ę , co do wymiaru mo ż liwej do zastosowania przez szko łę kary umownej. Porównanie tre ś ci kwestionowanego postanowienia § 11 pkt. 2 wzorca „Umowy o ś wiadczenie us ł ug edukacyjnych” stosowanego przez Uczelni ę z wpisanymi do Re- jestru klauzulami dotycz ą cymi zasad zwrotu przez przedsi ę biorc ę op ł at wniesionych 7 przez konsumenta w przypadku rezygnacji z zakupu danej us ł ugi przed rozpocz ę ciem jej wykonania - stosowanymi zarówno przez przedsi ę biorców ś wiadcz ą cych us ł ugi edukacyjne, jak i inne np. us ł ugi turystyczne - nie pozwala na jednoznaczne stwier- dzenie, ż e kwestionowany zapis jest zbie ż ny z tre ś ci ą postanowie ń umieszczonych w Rejestrze. Tym samym nie mo ż na wywie źć uzasadnionego wniosku, ż e skutki sto- sowanego przez Uczelni ę wzorca „Umowy o ś wiadczenie us ł ug edukacyjnych” w zakresie reguluj ą cym zasady i wysoko ść kary, jak ą student musi zap ł aci ć Uczelni w przypadku rezygnacji ze studiów w okresie krótszym ni ż 7 dni przez rozpocz ę ciem zaj ęć s ą to ż same ze skutkami innych postanowie ń uznanych za niedozwolone. Oznacza to, ż e dzia ł aniom Uczelni polegaj ą cym na stosowaniu zapisu wzorca „Umo- wy o ś wiadczenie us ł ug edukacyjnych” o tre ś ci: „ W przypadku wypowiedzenia umo- wy przez Studenta w okresie krótszym ni ż 7 dni przed rozpocz ę ciem zaj ęć Uczelnia tytu ł em kary umownej mo ż e obci ąż y ć Studenta kwot ą w wysoko ś ci 10% dokonanej wp ł aty” nie mo ż na bezspornie przypisa ć przymiotu bezprawno ś ci. Tym samym, druga z przes ł anek analizowanego przepisu nie zosta ł a, w okoliczno- ś ciach przedmiotowej sprawy, spe ł niona. Przes ą dza to o braku podstaw do uznania dzia ł a ń Uczelni za przejaw stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy kon- sumentów, dla stwierdzenia których koniecznym jest łą czne, tzn. na warunkach ko- niunkcji, zachodzenie przes ł anek z art. 23a ust. 1. Maj ą c to na uwadze, nale ż a ł o orzec jak w sentencji. Takie rozstrzygni ę cie przedmiotowej sprawy nie wyklucza mo ż liwo ś ci wyst ą pienie przez Prezesa Urz ę du do SOKiK z pozwem o uznanie ww. postanowienia za klauzule niedozwolon ą . Zgodnie z art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 131 ust. 1 ustawy z 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów i w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 i 3 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. Kodeks post ę powa- nia cywilnego (Dz.U. z 1964r., Nr 43, poz. 296 ze zm.) od niniejszej decyzji przys ł u- guje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednic- twem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatury UOKiK w Gda ń sku. Otrzymuje: Akademia Pomorska w S ł upsku ul. Arciszewskiego 22 a 76-200 S ł upsk 8