RGD-2/2004

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW D ELEGATURA UOK I K W GDA Ń SKU 80-824 G DA Ń SK , UL . P ODWALE P RZEDMIEJSKIE 30 T EL ./ FAX (058 PREFIKS ) 346-29-32, 346-29-33, 301-50-21 E- MAIL : GDANSK @ UOKIK . GOV . PL RGD.61-1/04/MLM Gda ń sk, dnia 15 kwietnia 2004r. DECYZJA nr RGD. 2/2004 Na podstawie art. 23 c ust. 1 w zwi ą zku z art. 23 a ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jednolity: Dz.U. Nr 86, poz. 804 ze zmiana- mi) oraz stosownie do tre ś ci art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. Nr 18, poz. 172 ze zmiana- mi) - w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – po przeprowadze- niu post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, wszcz ę tego z urz ę du przeciwko Spó ł ce z o.o. Inwest Serwis Finanse w S uznaje si ę za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów stosowanie przez skar ż onego, we wzorcu zwanym – Ogólne Warunki Kontraktu – nast ę puj ą cych postanowie ń : 1. § 5 pkt 3 , o tre ś ci; „Wst ę puj ą cy mo ż e odst ą pi ć od Kontraktu przed utworze- niem Zgromadzenia Inwestorów. Wst ę puj ą cy, który odst ę puje od Kontraktu przed utworzeniem Zgromadzenia Inwestorów lub Uczestnik, który rezygnuje z uczestnictwa w Zgromadzeniu Inwestorów traci prowizj ę przygotowawcz ą ”, 2. § 5 pkt 7 , o tre ś ci; „Uczestnik Zgromadzenia Inwestorów, który nie otrzyma ł Prawa Realizacji Przedmiotu Inwestycyjnego, mo ż e dokona ć za zgod ą I.S. Fi- nanse zamiany Zestawu z ni ż szego na wy ż szy (nie odwrotnie)...”, 3. § 9 pkt 10 , o tre ś ci; „Inwestorowi, któremu przyznano Prawo Realizacji Przedmiotu Inwestycyjnego, a który zrezygnowa ł lub nie wp ł aci ł w terminie kwoty wynikaj ą cej z zaoferowanych sk ł adek kompletnych, zostaje cofni ę te Prawo Realizacji Przedmiotu Inwestycyjnego z równoczesnym odsuni ę ciem go od trzech kolejnych aktów rezydualnych”, 4. § 12 pkt 1 , o tre ś ci; „ Je ż eli powstanie zaleg ł o ść w p ł aceniu sk ł adek inwe- stycyjnych, Inwestor zobowi ą zuje si ę do natychmiastowej sp ł aty na rzecz I.S. Finanse zaleg ł o ś ci wraz z nale ż nymi odsetkami w wysoko ś ci 0,15% za ka ż dy dzie ń zw ł oki”, 5. § 12 pkt 3b , o tre ś ci; „W stosunku do Inwestora, któremu nie przydzielono jeszcze Prawa do Realizacji Przedmiotu Inwestycyjnego, a który nie wp ł aci ł dwóch sk ł adek miesi ę cznych I.S. Finanse mo ż e dokona ć wykluczenia za Zgromadzenia Inwestorów, Inwestor otrzyma nominalny zwrot sk ł adek pod- stawowych w terminie 30 dni licz ą c od daty likwidacji Zgromadzenia Inwesto- rów, po potr ą ceniu nale ż nych I.S. Finanse kosztów administracyjnych”, 6. § 12 pkt 5 , o tre ś ci; „W stosunku do Inwestora, któremu przydzielono Przedmiot Inwestycyjny, a nie wp ł aci ł w terminie zaoferowanej ilo ś ci sk ł adek kompletnych zgodnie z § 9 pkt 5 zostan ą naliczone odsetki w wysoko ś ci 0,15% za ka ż dy dzie ń zw ł oki licz ą c od dnia wymagalno ś ci. Ostateczny termin dokonania wp ł aty ustala si ę na trzydzie ś ci dni, licz ą c od daty nadania na po- czcie zawiadomienia o przydzieleniu Przedmiotu Inwestycyjnego. Niedotrzy- manie powy ż szego terminu spowoduje cofni ę cie prawa realizacji Przedmiotu Inwestycyjnego”, 7. § 13 pkt 1 i 2 , o tre ś ci; „Inwestor, któremu nie przydzielono jeszcze Przed- miotu Inwestycyjnego, mo ż e wyst ą pi ć ze Zgromadzenia Inwestorów w do- wolnym czasie pod warunkiem, ż e nie zalega z p ł atno ś ciami sk ł adek i powia- domi o swym zamiarze Zarz ą d I.S. Finanse w formie pisemnej” – (pkt 1), „Inwestor otrzyma nominalny zwrot wp ł aconych sk ł adek podstawowych w terminie 30 dni po likwidacji Zgromadzenia Inwestorów, po potr ą ceniu nale ż - nych I.S. Finanse kosztów administracyjnych” – (pkt 2), 8. § 15 pkt 2 , o tre ś ci; „Je ż eli w ci ą gu dwóch kolejnych posiedze ń rezydualnych nie zostan ą zebrane zasoby Zgromadzenia Inwestorów, pozwalaj ą ce na przy- dzia ł jednego Przedmiotu Inwestycyjnego, I.S. Finanse upowa ż niony jest do wstrzymania posiedze ń rezydualnych i przyst ą pienia do przedterminowej li- kwidacji Zgromadzenia Inwestorów lub do podj ę cia innego rozwi ą zania, które najlepiej pos ł u ż y inwestorom Zgromadzenia Inwestorów i umo ż liwi dalsze funkcjonowanie w programie Inwestorom, którzy terminowo wype ł nili swoje zobowi ą zania wobec I.S. Finanse.”, 9. § 17 , o tre ś ci; „1. W ci ą gu trzech miesi ę cy licz ą c od terminu zako ń czenia pla- nu sk ł adkowego I.S. Finanse dokona ostatecznej likwidacji Zgromadzenia In- westorów. 2. Zasoby jakie ewentualnie pozostan ą po likwidacji Zgromadzenia Inwestorów, zostan ą przeznaczone na a) pokrycie strat powsta ł ych w Zgro- madzeniu Inwestorów z powodów niezawinionych przez I.S. Finanse (np. nie- mo ż no ść wyegzekwowania zad ł u ż enia od Inwestorów lub por ę czycieli itp.) b) wyp ł at ę sk ł adek podstawowych Inwestorom, którym nie zosta ł przydzielony Przedmiot Inwestycyjny, a którzy zrezygnowali lub zostali wykluczeni, zgodnie z zasadami okre ś lonymi w § 14 i 16. 3. Je ż eli pozostaj ą ce w dyspozycji I.S. Finanse ś rodki finansowe b ę d ą niewystarczaj ą ce dla ca ł kowitego rozliczenia wierzytelno ś ci w powy ż szej kolejno ś ci, regulowane b ę d ą proporcjonalnie do wysoko ś ci wp ł at ka ż dego Inwestora. 4. Jakiekolwiek zmniejszenia si ę zaso- bów Zgromadzenia Inwestorów, wywo ł ane przez zdarzenia nie przewidziane w niniejszym Kontrakcie, a niezale ż ne od I.S. Finanse, obci ąż a ł o b ę dzie pro- porcjonalnie Inwestorów”. - wpisanych do rejestru postanowie ń wzorców uznanych za niedozwolone oraz nakazuje si ę zaniechania stosowania tej praktyki. 2 UZASADNIENIE W dniu 20 listopada 2003r. Delegatura Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsu- mentów w Gda ń sku przeprowadzi ł a kontrol ę w centrali Spó ł ki z o.o. Inwest Serwis Finanse w G. Jednym z dokumentów uzyskanych w trakcie wykonanej kontroli by ł wzór umowy zawieranej z konsumentami (za łą cznik nr 3 do sprawozdania z kontroli), wraz z regulami- nem zwanym „Ogólne Warunki Kontraktu”. Wyniki dokonanego przegl ą du warunków umownych zawartych w przedmioto- wym regulaminie wskazywa ł y, i ż zapisy niektórych z nich s ą zbie ż ne z brzmieniem posta- nowie ń wzorców umownych, uznanych wyrokami S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumen- tów za sprzeczne z prawem konsumenckim i wpisanych do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone. Maj ą c na uwadze te ustalenia, organ antymonopolowy postanowi ł o wszcz ę ciu, z dniem 15 stycznia 2004r., z urz ę du, przeciwko Spó ł ce z o.o. Inwest Serwis Finanse w S, post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów poprzez oferowanie konsumentom us ł ug uczestnictwa w programie I.S. Finanse na warunkach za- wartych we wzorcu, zwanym „Ogólne Warunki Kontraktu”, zawieraj ą cym postanowienia wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umownych uznanych za niedozwolone, co mo- g ł o stanowi ć naruszenie art. 23 a ust.2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W odpowiedzi na zawiadomienie o wszcz ę ciu post ę powania skar ż ony przedsi ę - biorca pismem z dnia 29 stycznia 2004r. poinformowa ł Urz ą d, ż e podj ął „ niezb ę dne dzia- ł ania zmierzaj ą ce do pe ł nego dostosowania postanowie ń Ogólnych Warunków Kontraktu do ... przepisów ustawy z dnia 15.12.2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów” po- przez opracowanie nowego regulaminu, zwanego „Regulamin Ogólnopolskiego Programu Inicjatyw Gospodarczych” – OPIG.” Ponadto pismem z dnia 22 lutego 2004r. (otrzymanym w dniu 25 marca 2004r.) skar ż ony wyja ś ni ł , co nast ę puje: - regulamin „Ogólne Warunki Kontraktu” obowi ą zuje ok. …. osób, - Spó ł ka zamierza informowa ć dotychczasowych klientów „nie o zmianie lecz wprowadzeniu nowych przepisów uczestnictwa w programie OPIG. Ka ż dy klient b ę dzie móg ł skorzysta ć z uczestnictwa w nowym programie”, - osoby, które otrzyma ł y produkt uczestnicz ą w programie nadal, b ę d ą c zobo- wi ą zanym do p ł acenia sk ł adek miesi ę cznych. Osoby, które oczekuj ą na pro- dukt ... mog ą otrzyma ć przydzia ł na zakup produktu zgodnie z „Ogólnymi Warunkami Kontraktu”, - osoby, które nie b ę d ą akceptowa ł y nowego regulaminu (OPIG) nie b ę d ą w nim uczestniczy ł y. „ Dla tych osób Spó ł ka Inwest Serwis Finanse nadal b ę - dzie administrowa ć dotychczasowym programem”. Organ antymonopolowy zwa ż y ł , co nast ę puje: Zgodnie z tre ś ci ą art. 23 a ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji [...], „za prak- tyk ę naruszaj ą ca zbiorowe interesy konsumentów uwa ż a si ę w szczególno ś ci stosowanie postanowie ń wzorców umowy, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców 3 umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 [45] Kodeksu post ę powa- nia cywilnego ...”. Dla bytu praktyki, okre ś lonej powo ł anym przepisem niezb ę dnym jest łą czne wyst ą pienie nast ę puj ą cych przes ł anek: - przedsi ę biorca musi stosowa ć wzorzec umowy, - okre ś lone postanowienia wzorca umowy musz ą , wyrokiem S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zosta ć uznane za niedozwolone, - postanowienia niedozwolone musz ą zosta ć wpisane do w ł a ś ciwego rejestru, przez organ do tego uprawniony. Stosowany przez skar ż onego regulamin „Ogólne Warunki Kontraktu”, zawiera- j ą cy zbiór opracowanych (gotowych) i obowi ą zuj ą cych przepisów (klauzul), przygotowa- nych jednostronnie przez przedsi ę biorc ę bez wspó ł udzia ł u, czy woli jego kontrahentów i przed zawarciem przez nich umowy o wykonanie us ł ugi nale ż y uzna ć za wzorzec umowny, definiowany w literaturze przedmiotu 1 jako doktrynalne okre ś lenie wszelkich jednostronnie przygotowanych z góry, przed zawarciem umowy, gotowych klauzul, w postaci warunków umów, ich wzorów, regulaminów itp. Wzorzec umowny jako akt o charakterze ogólnym, narzucony przez proponenta jego kontrahentowi, staje jest najcz ęś ciej zagro ż eniem dla interesów drugiej strony, zwy- kle konsumenta, bowiem 2 : - wy łą cza swobod ę oceny sytuacji i podj ę cia decyzji przez kontrahenta propo- nenta, - bardzo cz ę sto zawiera postanowienia krzywdz ą ce drug ą stron ę , nierówno- miernie okre ś laj ą c ryzyko transakcji, zawieraj ą c niesymetryczne roz ł o ż enie praw i obowi ą zków, przyznaj ą c tylko proponentowi uprawnienia kszta ł tuj ą ce stosunek prawny, zawieraj ą c wy łą czenia poziomu ochrony przyznanej s ł ab- szej stronie przez samo prawo, - wzorce finguj ą istnienie konsensusu na - w rzeczywisto ś ci niechciane - klau- zule, - wzorce manewruj ą mo ż liwo ś ciami wynikaj ą cymi z wyboru prawa w ł a ś ciwego, co niesie ze sob ą zagro ż enie dla ekonomicznych interesów konsumenta, a nierzadko i dla jego bezpiecze ń stwa i zdrowia. Z tych te ż powodów stosowane przez przedsi ę biorców wzorce umowne podle- gaj ą szczególnemu nadzorowi i sta ł ej kontroli. Specjalne instrumenty tej kontroli zosta ł y wprowadzone do kodeksu cywilnego w wyniku nowelizacji tego aktu prawnego, dokonanej w 2000r. Mechanizmy kontroli wzorca odnosz ą si ę m.in. do kontroli tre ś ci wzorca. Ma ona charakter abstrakcyjny i obejmuje poszczególne przepisy -„klauzule”, pojedynczo lub zbio- rowo, czyli ca ł y wzorzec lub jego okre ś lone fragmenty. Zgodnie z art. 479 36 K.p.c. sprawy o uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone nale żą do wy łą cznej w ł a ś ciwo ś ci S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Uznanie przez S ą d ra żą cego naruszenie interesów konsumentów poprzez sto- sowanie danej (konkretnej) klauzuli umownej skutkuje wpisaniem takiego postanowienia do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone. Organem wyzna- czonym do prowadzenia tego rejestru i dokonywania wpisów do rejestru bezprawnych 1 E. Łę towska, Ochrona niektórych praw konsumentów, Komentarz, 3. Wydanie, wydawnictwo C.H. Beck, W-wa 2001r., s. 75. 2 E. Łę towska, Ochrona niektórych praw konsumentów, Komentarz, 3. Wydanie, wydawnictwo C.H. Beck, W-wa 2001r., s. 76. 4 klauzul umownych jest, zgodnie z art. 479 45 K.p.c., Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Z chwil ą dokonania wpisu, okre ś lone klauzule umowne umieszczone w rejestrze nie mog ą by ć stosowane przez innych przedsi ę biorców, w ich wzorcach. W oparciu o przeprowadzon ą kontrol ę wzorca obowi ą zuj ą cego kontrahentów skar ż onego ustalono, ż e okre ś lone warunki regulaminu pn. „Ogólne Warunki Kontraktu”, normuj ą obowi ą zki konsumentów-uczestników programu, tak w formie, jak i tre ś ci w spo- sób zbie ż ny lub identyczny z niedozwolonymi postanowieniami umownymi umieszczonymi w rejestrze postanowie ń . Obrazuje to zestawienie zawarte w tablicy nr 1. Tablica 1 Zestawienie postanowie ń zawartych w regulaminie z klauzulami umieszczonymi w reje- strze P OSTANOWIENIA REGULAMINU I.S. F INANSE – O GÓLNE W ARUNKI K ONTRAKTU P OSTANOWIENIE UMIESZCZONE W REJESTRZE POSTA- NOWIE Ń NIEDOZWOLONYCH L P . P RZEPIS REGULAMI- NU T RE ŚĆ POSTANOWIENIA T RE ŚĆ POSTANOWIENIA P OZYCJA W REJE- STRZE S YGNA- TURA WYROKU SOK I K 1 § 5 PKT 3 W ST Ę PUJ Ą CY MO Ż E ODST Ą PI Ć OD K ONTRAKTU PRZED UTWORZENIEM Z GROMADZENIA I NWE- STORÓW . W ST Ę PUJ Ą CY , KTÓRY ODST Ę PUJE OD K ONTRAKTU PRZED UTWORZENIEM Z GROMA- DZENIA I NWESTORÓW LUB U CZESTNIK , KTÓRY REZYGNUJE Z UCZESTNICTWA W Z GROMADZE- NIU I NWESTORÓW TRACI PROWIZJ Ę PRZYGO- TOWAWCZ Ą W ST Ę PUJ Ą CY , KTÓRY ODST Ę PUJE OD U MOWY PRZED UTWORZENIEM GRUPY TRACI OP Ł AT Ę WST Ę PN Ą 20 XVII A MC 44/01, Z DNIA 6 MAJA 2002 R . 2 § 5 PKT 7 U CZESTNIK Z GROMADZENIA I NWESTORÓW , KTÓRY NIE OTRZYMA Ł P RAWA R EALIZACJI P RZEDMIOTU I NWESTYCYJNEGO , MO Ż E DOKO- NA Ć ZA ZGOD Ą I.S. F INANSE ZAMIANY Z E- STAWU Z NI Ż SZEGO NA WY Ż SZY ( NIE OD- WROTNIE )...”, C Z Ł ONEK G RUPY , KTÓRY NIE OTRZYMA Ł PRZYDZIA Ł U T OWARU MO Ż E DOKONA Ć ZA ZGOD Ą I N C O ZMIANY ZESTAWU Z NI Ż SZEGO NA WY Ż SZY ( NIE ODWROT- NIE ) 61 XVII A MC 50/01, Z DNIA 27 CZERWCA 2003 R . 3 § 9 PKT 10 I NWESTOROWI , KTÓREMU PRZYZNANO P RAWO R EALIZACJI P RZEDMIOTU I NWESTYCYJNEGO , A KTÓRY ZREZYGNOWA Ł LUB NIE WP Ł ACI Ł W TERMINIE KWOTY WYNIKAJ Ą CEJ Z ZAOFERO- WANYCH SK Ł ADEK KOMPLETNYCH , ZOSTAJE COFNI Ę TE P RAWO R EALIZACJI P RZEDMIOTU I NWESTYCYJNEGO Z RÓWNOCZESNYM ODSU- NI Ę CIEM GO OD TRZECH KOLEJNYCH AKTÓW REZYDUALNYCH C Z Ł ONKOWI G RUPY , KTÓREMU PRZY- DZIELONO T OWAR POPRZEZ DEKLARA- CJE , A KTÓRY ZREZYGNOWA Ł LUB NIE WP Ł ACI Ł W TERMINIE KWOTY WYNIKA- J Ą CEJ Z ZADEKLAROWANYCH RAT KOM- PLETNYCH ... T OWAR ZOSTAJE COFNI Ę - TY Z RÓWNOCZESNYM ODSUNI Ę CIEM GO OD PRZYDZIA Ł U ASYGNATY POPRZEZ DEKLARACJE NA KOLEJNE TRZY MIESI Ą - CE . 64 XVII A MC 50/01, Z DNIA 27 CZERWCA 2003 R . 4 § 12 PKT 1 J E Ż ELI POWSTANIE ZALEG Ł O ŚĆ W P Ł ACENIU SK Ł ADEK INWESTYCYJNYCH , I NWESTOR ZO- BOWI Ą ZUJE SI Ę DO NATYCHMIASTOWEJ SP Ł ATY NA RZECZ I.S. F INANSE ZALEG Ł O Ś CI WRAZ Z NALE Ż NYMI ODSETKAMI W WYSOKO Ś CI 0,15% ZA KA Ż DY DZIE Ń ZW Ł OKI ”, C Z Ł ONEK G RUPY ZOBOWI Ą ZUJE SI Ę DO ZAP Ł ACENIA NA RZECZ I N C O ZALEG Ł O- Ś CI WRAZ Z NALE Ż NYMI ODSETKAMI W WYSOKO Ś CI 0,15% ZA KA Ż DY DZIE Ń ZW Ł OKI . 70 XVII A MC 50/01, Z DNIA 27 CZERWCA 2003 R . 5 § 12 PKT 3 B W STOSUNKU DO I NWESTORA , KTÓREMU NIE PRZYDZIELONO JESZCZE P RAWA DO R EALIZA- CJI P RZEDMIOTU I NWESTYCYJNEGO , A KTÓRY NIE WP Ł ACI Ł DWÓCH SK Ł ADEK MIESI Ę CZNYCH I.S. F INANSE MO Ż E DOKONA Ć WYKLUCZENIA ZA ZGROMADZENIA I NWESTORÓW , I NWESTOR OTRZYMA NOMINALNY ZWROT SK Ł ADEK POD- STAWOWYCH W TERMINIE 30 DNI LICZ Ą C OD W STOSUNKU DO C Z Ł ONKA G RUPY , KTÓREMU NIE PRZYDZIELONO JESZCZE T OWARU , A KTÓRY NIE WP Ł ACI Ł DWÓCH RAT MIESI Ę CZNYCH – I N C O DOKONA WYKLUCZENIA Z G RUPY . C Z Ł ONEK GRUPY OTRZYMA ZWROT WP Ł ACONYCH RAT PODSTAWOWYCH ( BEZ WALORYZA- CJI I OPROCENTOWANIA ) W CZASIE 69 XVII A MC 50/01, Z DNIA 27 CZERWCA 2003 R . 5 DATY LIKWIDACJI ZGROMADZENIA I NWESTO- RÓW , PO POTR Ą CENIU NALE Ż NYCH I.S. F I- NANSE KOSZTÓW ADMINISTRACYJNYCH .”, LIKWIDACJI G RUPY ... PO POTR Ą CENIU NALE Ż NYCH I N C O KOSZTÓW ADMINI- STRACYJNYCH .... 6 § 12 PKT 5 , W STOSUNKU DO I NWESTORA , KTÓREMU PRZYDZIELONO P RZEDMIOT I NWESTYCYJNY , A NIE WP Ł ACI Ł W TERMINIE ZAOFEROWANEJ ILO Ś CI SK Ł ADEK KOMPLETNYCH ZGODNIE Z § 9 PKT 5 ZOSTAN Ą NALICZONE ODSETKI W WYSO- KO Ś CI 0,15% ZA KA Ż DY DZIE Ń ZW Ł OKI LI- CZ Ą C OD DNIA WYMAGALNO Ś CI . O STATECZNY TERMIN DOKONANIA WP Ł ATY USTALA SI Ę NA TRZYDZIE Ś CI DNI , LICZ Ą C OD DATY NADANIA NA POCZCIE ZAWIADOMIENIA O PRZYDZIELENIU P RZEDMIOTU I NWESTYCYJNEGO . N IEDOTRZY- MANIE POWY Ż SZEGO TERMINU SPOWODUJE COFNI Ę CIE PRAWA REALIZACJI P RZEDMIOTU I NWESTYCYJNEGO W STOSUNKU DO CZ Ł ONKA G RUPY , KTÓREMU PRZYDZIELONO T OWAR W DRODZE DEKLARACJI , A NIE WP Ł ACI Ł W TERMINIE ZADEKLAROWANYCH ILO Ś CI RAT KOMPLETNYCH ZGODNIE Z ART . 10 UST . 4 ZOSTAN Ą NALICZONE ODSETKI W WYSOKO Ś CI 0,15% ZA KA Ż DY DZIE Ń ZW Ł OKI LICZ Ą C OD DNIA WYMAGALNO- Ś CI . O STATECZNY TERMIN DOKONANIA WP Ł ATY USTALA SI Ę NA TRZYDZIE Ś CI (30) DNI , LICZ Ą C OD DNIA NADANIA NA POCZCIE ZAWIADOMIENIA O PRZYZNANIU T OWARU . 65 XVII A MC 50/01, Z DNIA 27 CZERWCA 2003 R . 7 § 13 PKT 1 I 2 I NWESTOR , KTÓREMU NIE PRZYDZIELONO JESZCZE P RZEDMIOTU I NWESTYCYJNEGO , MO Ż E WYST Ą PI Ć ZE ZGROMADZENIA I NWESTO- RÓW W DOWOLNYM CZASIE POD WARUNKIEM , Ż E NIE ZALEGA Z P Ł ATNO Ś CIAMI SK Ł ADEK I POWIADOMI O SWYM ZAMIARZE Z ARZ Ą D I.S. F INANSE W FORMIE PISEMNEJ ” – ( PKT 1), „I NWESTOR OTRZYMA NOMINALNY ZWROT WP Ł ACONYCH SK Ł ADEK PODSTAWOWYCH W TERMINIE 30 DNI PO LIKWIDACJI ZGROMA- DZENIA I NWESTORÓW , PO POTR Ą CENIU NA- LE Ż NYCH I.S. F INANSE KOSZTÓW MINISTRACYJNYCH ” – ( PKT 2 AD ), U CZESTNIK G RUPY , KTÓREMU NIE PRZYDZIELONO JESZCZE TOWARU , MO Ż E WYST Ą PI Ć Z GRUPY W DOWOLNYM CZASIE POD WARUNKIEM , Ż E NIE ZALEGA W P Ł ATNO Ś CIACH RAT I POWIADOMI O SWYM ZAMIARZE PGK. U CZESTNIK G RUPY OTRZYMA ZWROT WP Ł ACONYCH RAT PODSTAWOWYCH , BEZ WALORYZA- CJI I OPROCENTOWANIA W CZASIE LIKWIDACJI GRUPY ..., PO POTRACENIU NALE Ż NYCH PGK K REDYT KOSZTÓW ADMINISTRACYJNYCH ORAZ OP Ł ATY WST Ę PNEJ . 50 XVII A MC 58/01, Z DNIA 2 GRUDNIA 2002 R . 8 § 15 PKT 2 J E Ż ELI W CI Ą GU DWÓCH KOLEJNYCH POSIE- DZE Ń REZYDUALNYCH NIE ZOSTAN Ą ZEBRANE ZASOBY ZGROMADZENIA I NWESTORÓW , PO- ZWALAJ Ą CE NA PRZYDZIA Ł JEDNEGO P RZED- MIOTU I NWESTYCYJNEGO , I.S. F INANSE UPOWA Ż NIONY JEST DO WSTRZYMANIA POSIE- DZE Ń REZYDUALNYCH I PRZYST Ą PIENIA DO PRZEDTERMINOWEJ LIKWIDACJI ZGROMADZE- NIA I NWESTORÓW LUB DO PODJ Ę CIA INNEGO ROZWI Ą ZANIA , KTÓRE NAJLEPIEJ POS Ł U Ż Y INWESTOROM ZGROMADZENIA I NWESTORÓW I UMO Ż LIWI DALSZE FUNKCJONOWANIE W PRO- GRAMIE I NWESTOROM , KTÓRZY TERMINOWO WYPE Ł NILI SWOJE ZOBOWI Ą ZANIA WOBEC I.S. F INANSE . W PRZYPADKU , GDY W CI Ą GU DWÓCH KOLEJNYCH MIESI Ę CY NIE ZOSTANIE ZEBRANY FUNDUSZ GRUPY POZWALAJ Ą CY NA PRZYDZIA Ł JEDNEGO T OWARU , I N C O UPOWA Ż NIONE JEST DO WSTRZYMANIA AKTÓW ASYGNACYJNYCH I PRZYST Ą PIE- NIA DO PRZEDTERMINOWEJ LIKWIDACJI DANEJ GRUPY LUB DO PODJ Ę CIA INNEGO ROZWI Ą ZANIA , KTÓRE NAJLEPIEJ POS Ł U- Ż Y INTERESOM GRUPY I UMO Ż LIWI DALSZE FUNKCJONOWANIE W SYSTEMIE C Z Ł ONKOM G RUPY , KTÓRZY WYPE Ł NILI TERMINOWO SWOJE ZOBOWI Ą ZANIA . 71 XVII A MC 50/01, Z DNIA 27 CZERWCA 2003 R . 9 § 17 1. W CI Ą GU TRZECH MIESI Ę CY LICZ Ą C OD TERMINU ZAKO Ń CZENIA PLANU SK Ł ADKOWEGO I.S. F INANSE DOKONA OSTATECZNEJ LIKWI- DACJI ZGROMADZENIA I NWESTORÓW . 2. Z ASOBY JAKIE EWENTUALNIE POZOSTAN Ą PO LIKWIDACJI ZGROMADZENIA I NWESTORÓW , ZOSTAN Ą PRZEZNACZONE NA : A ) POKRYCIE STRAT POWSTA Ł YCH W ZGROMADZENIU I NWE- STORÓW Z POWODÓW NIEZAWINIONYCH PRZEZ I.S. F INANSE ( NP . NIEMO Ż NO ŚĆ WYEGZE- KWOWANIA ZAD Ł U Ż ENIA OD I NWESTORÓW LUB POR Ę CZYCIELI ITP .) B ) WYP Ł AT Ę SK Ł ADEK PODSTAWOWYCH I NWESTOROM , KTÓRYM NIE ZOSTA Ł PRZYDZIELONY P RZEDMIOT I NWESTY- CYJNY , A KTÓRZY ZREZYGNOWALI LUB ZOSTALI WYKLUCZENI , ZGODNIE Z ZASADAMI OKRE Ś LO- NYMI W § 14 I 16. 3. J E Ż ELI POZOSTAJ Ą CE W DYSPOZYCJI I.S. F INANSE Ś RODKI FINANSOWE B Ę D Ą NIEWYSTARCZAJ Ą CE DLA CA Ł KOWITEGO 1. W CI Ą GU TRZECH MIESI Ę CY LICZ Ą C OD TERMINU ZAKO Ń CZENIA PLANU RATALNEGO PGK K REDYT DOKONA OSTATECZNEJ LIKWIDACJI GRUPY . 2. F UNDUSZE JAKIE EWENTUALNIE POZO- STAN Ą PO LIKWIDACJI GRUPY ZOSTAN Ą PRZEZNACZONE NA : A ) POKRYCIE STRAT POWSTA Ł YCH W GRUPIE Z POWODÓW NIEZAWINIONYCH PRZEZ PGK K REDYT ( NP . NIEMO Ż LIWO ŚĆ WYEGZEKWOWANIA ZAD Ł U Ż ENIA OD UCZESTNIKÓW GRUPY LUB POR Ę CZYCIELI ) B ) WYP Ł AT Ę RAT PODSTAWOWYCH U CZESTNIKOM G RUPY , KTÓRYM NIE ZOSTA Ł PRZYDZIELONY TOWAR , A KTÓRZY ZREZYGNOWALI LUB ZOSTALI WYKLUCZENI ZGODNIE Z ZASA- DAMI OKRE Ś LONYMI W § 14 I § 15.3 J E Ż ELI B Ę D Ą CE W DYSPOZYCJI PGK K REDYT Ś RODKI FINANSOWE , B Ę D Ą 49 XVII A MC 58/01, Z DNIA 2 GRUDNIA 2002 R . 6 ROZLICZENIA WIERZYTELNO Ś CI W POWY Ż SZEJ KOLEJNO Ś CI , REGULOWANE B Ę D Ą PROPORCJO- NALNIE DO WYSOKO Ś CI WP Ł AT KA Ż DEGO I NWESTORA . 4. J AKIE KOLWIEK ZMNIEJSZENIA SI Ę ZASOBÓW ZGROMADZENIA I NWESTORÓW , WYWO Ł ANE PRZEZ ZDARZENIA NIE PRZEWI- DZIANE W NINIEJSZYM K ONTRAKCIE , A NIEZA- LE Ż NE OD I.S. F INANSE , OBCI ĄŻ A Ł O B Ę DZIE PROPORCJONALNIE I NWESTORÓW NIEWYSTARCZAJ Ą CE DLA CA Ł KOWITEGO ZASPOKOJENIA WIERZYTELNO Ś CI W POWY Ż SZEJ KOLEJNO Ś CI P Ł ATNO Ś CI , NALE Ż NO Ś CI REGULOWANE B Ę D Ą PRO- PORCJONALNIE DO WYSOKO Ś CI WP Ł AT KA Ż DEGO UCZESTNIKA GRUPY . J AKIE- KOLWIEK ZMNIEJSZENIE SI Ę FUNDUSZY GRUPY , WYWO Ł ANE PRZEZ ZDARZENIA NIE PRZEWIDZIANE W NINIEJSZEJ UMO- WIE , A NIEZALE Ż NE OD PGK K REDYT , B Ę DZIE OBCI ĄŻ A Ł O PROPORCJONALNIE U CZESTNIKÓW G RUPY . Z zaprezentowanego zestawienia wynika, i ż w przypadku ka ż dego z kwestiono- wanych zapisów, jego tre ść w porównywaniu z klauzul ą wpisan ą do rejestru jest prawie identyczna. Niewielkie ró ż nice, praktycznie odnosz ą si ę wy łą cznie do u ż ywanej terminolo- gii, dotyczy to zarówno innej nazwy przedsi ę biorcy jak i np. innego okre ś lenia kontrahenta ( Inwestor, cz ł onek Grupy lub uczestnik Grupy). Maj ą c na uwadze zapis art. 479 44 K.p.c., zgodnie z którym orzeczenie s ą du, w danej sprawie, ma skutek tak ż e wobec osób trzecich, nale ż a ł o przyj ąć , ż e zakazane s ą tak ż e i postanowienia umowne, stosowane lub obowi ą zuj ą ce u innych przedsi ę biorców, je ż eli tylko ich tre ść wskazuje na identyczny zamiar, czy skutek prawny. Zakaz ten wynika z postanowie ń kodeksu cywilnego, wskazanych w sposób abstrakcyjny, które za niedozwo- lone uznaj ą okre ś lone zachowania, nie za ś sposób formu ł owania tych zachowa ń . W zwi ą z- ku z tym uprawnionym i zasadnym jest twierdzenia, ż e niedozwolonym postanowieniem umownym jest ka ż de, które dotyczy takiego samego zachowania, jak zawarte w postano- wieniu wpisanym do rejestru. Ze wzgl ę du na rozszerzon ą skuteczno ść klauzul (art. 479 43 K.p.c.) spe ł niaj ą one tak ą sam ą funkcj ę jak przepisy prawne, a zatem dla ich oceny – w drodze analogii – stosowa ć nale ż y zasady wyk ł adni przepisów, a przy okre ś laniu znaczenia niedozwolonych postanowie ń umownych wykorzystywa ć regu ł y interpretacji wykszta ł cone w nauce prawa i praktyce orzeczniczej. Dlatego te ż niedozwolonymi s ą postanowienia umów, które mieszcz ą si ę w hipotezie klauzuli wpisanej do rejestru i klauzuli z ni ą porów- nywalnej. Warunkiem koniecznym i wystarczaj ą cym dla uznania danego zachowania przedsi ę biorcy za bezprawne i godz ą ce w interesy konsumentów nie jest wi ę c, aby zacho- wana by ł a literalna identyczno ść obu porównywanych klauzul. Niewielkie, czy nieznacz ą ce ró ż nice, modyfikacje tre ś ci warunków umownych, nie przes ą dzaj ą wi ę c o braku mo ż liwo ś ci uznania kontrolowanego postanowienia równie ż za niedozwolone, je ż eli tylko wskutek sto- sowania takiego warunku umownego dochodzi do naruszenie takich samych praw kontra- henta przedsi ę biorcy, zwykle konsumenta indywidualnego. Porównanie dziewi ę ciu kwestionowanych warunków badanego wzorca i posta- nowie ń umieszczonych w rejestrze dowodzi, i ż tre ś ci poszczególnych przepisów regulami- nu w sposób na tyle to ż samy kszta ł tuj ą obowi ą zki kontrahenta z tymi umieszczonymi w rejestrze, i ż mo ż na przyj ąć , ż e mamy do czynienia z tymi samymi postanowieniami umow- nymi. Konstytuuj ą one bowiem w sposób identyczny, wynikaj ą ce z tych warunków, zarów- no prawa jak i obowi ą zki konsumentów. Istot ą praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, jest bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy godz ą ce w zbiorowe interesy konsumentów. Oferta handlowa skar ż onego przedsi ę biorcy kierowana jest do bli ż ej nieokre ś lonej liczby odbiorców, najcz ę - ś ciej konsumentów, którzy nie maj ą mo ż liwo ś ci indywidualnego kszta ł towania warunków kontraktu, gdy ż te same zasady udzia ł u w zorganizowanym przez skar ż onego przedsi ę - 7 biorc ę systemie konsorcyjnym obowi ą zuj ą wszystkich jego uczestników. St ą d - bior ą c pod uwag ę identyczno ść stosunków umownych zawieranych z konsumentami - ca ł kowicie uprawnionym jest twierdzenie, ż e interes zg ł aszaj ą cych zapotrzebowanie na produkt ofe- rowany przez Spó ł k ę Inwest Serwis Finanse nie jest kumulacj ą ich indywidualnych intere- sów, gdy ż w tym przypadku reprezentuj ą oni pewn ą zbiorowo ść (grup ę ) i jej interes, któ- ry, poprzez narzucenie przez organizatora warunków uczestnictwa w systemie, mo ż e do- zna ć uszczerbku. W tym stanie rzeczy uzna ć nale ż y, ż e wszystkie, wymienione wy ż ej, ustawowe przes ł anki art. 23 a ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów [...] zosta ł y spe ł - nione. Skar ż ony przedsi ę biorca stosowa ł bowiem wzorzec umowny który zawiera ł posta- nowienia: - uznane za niedopuszczalne w stosunkach zawieranych z konsumentami, - wpisane zosta ł y do rejestru klauzul niedozwolonych , przez co naruszy ł interes grupy konsumentów – aktualnych i potencjalnych uczestników systemu. Zgodnie z art. 23 c ust. 1 ustawy antymonopolowej, Prezes Urz ę du uznaje prak- tyk ę za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i nakazuje zaniechania jej stosowa- nia. Cho ć w trakcie prowadzonego post ę powania skar ż ony przedsi ę biorca wyrazi ł wol ę wprowadzenia nowych zasad funkcjonowania programu, to jednak deklaracja ta po- zostaje bez wp ł ywu na tre ść niniejszego rozstrzygni ę cia. Zgodnie z o ś wiadczeniem Spó ł ki, ka ż dy obecny klient b ę dzie móg ł skorzysta ć z uczestnictwa w nowym programie, tym niemniej, zarówno ci, którzy ju ż otrzymali „pro- dukt” , jak i ci którzy nie b ę d ą akceptowali nowego regulaminu b ę d ą uczestniczy ć w pro- gramie I.S. Finanse na dotychczasowych warunkach. Z tych te ż powodów, w ocenie orga- nu antymonopolowego, wprowadzenie przez skar ż onego nowych przepisów dzia ł ania pro- gramu, w ż adnej mierze nie mo ż e by ć traktowane jako zaprzestanie stosowania zarzuca- nej praktyki, zw ł aszcza, ż e dotychczasowy regulamin nadal b ę dzie mie ć moc wi ążą c ą dla okre ś lonej liczby klientów Spó ł ki, którzy nie zaakceptuj ą uczestnictwa w zmodyfikowanym konsorcjum. Maj ą c to na uwadze orzeczono jak sentencji. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 122, poz. 1319 ze zmianami) w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Gda ń sku. z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Roman Jarz ą bek Dyrektora Delegatury w Gda ń sku 8 9