RGD-13/2006

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW D ELEGATURA UOK I K W GDA Ń SKU 80-824 G DA Ń SK , UL . P ODWALE P RZEDMIEJSKIE 30 T EL ./F AX (058) 346-29-32, 346-29-33, 301-51-75 E- MAIL : GDANSK @ UOKIK . GOV . PL RGD. 62 - 8/06/IPW Gda ń sk, dnia 14 czerwca 2006r. DECYZJA N R RGD.13/2006 Na podstawie art. 23e ust. 1 i 2, w zwi ą zku z art. 23a ust. 1 i 2, ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2005r. Nr 244, poz. 2080) oraz sto- sownie do tre ś ci art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. Nr 18, poz. 172 ze zmian ą ), - w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po przeprowadzeniu post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, wszcz ę tego z urz ę du, przeciwko przedsi ę biorcy W [...] G [...] prowadz ą ce- mu dzia ł alno ść gospodarcz ą pod firm ą GROBLEWSKI z siedzib ą w Sopocie, uznaje si ę za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów dzia ł ania tego przedsi ę biorcy po- legaj ą ce na stosowaniu w § 11 wzorca umowy sprzeda ż y komisowej zapisu o tre ś ci: „Ewentualne spory powsta ł e na tle wykonywania niniejszej umowy b ę d ą rozstrzy- gane przez w ł a ś ciwy S ą d w Gda ń sku”, który zbie ż ny jest z postanowieniami umownymi wpisanymi, na podstawie art. 479 45 ko- deksu post ę powania cywilnego, do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, co stanowi naruszenie art. 23a ust 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i stwierdza si ę zaniechanie jej stoso- wania z dniem 21 marca 2006r. UZASADNIENIE W dniu 6 stycznia 2006r., Delegatura UOKiK w Gda ń sku, w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, wszcz ęł a post ę powanie wyja ś niaj ą ce maj ą ce na celu ustalenie, czy pisemne umowy sprzeda ż y, regulaminy i inne dokumenty wewn ę trzne nor- muj ą ce prawa i obowi ą zki stron, obowi ą zuj ą ce w 2006r., stosowane przez przedsi ę biorców prowadz ą cych auto-komis, s ą zgodne z ustaw ą o ochronie [...] oraz innymi ustawami, ma- j ą cymi za zadanie chroni ć prawa konsumentów, a w szczególno ś ci, czy nie stanowi ą nie- dozwolonych klauzul umownych okre ś lonych w art. 385 1 i nast ę pnych Kodeksu cywilnego. W toku post ę powania otrzymano m.in. wzorzec umowny sprzeda ż y komisowej, opracowany i stosowany przez przedsi ę biorc ę W [...] G [...] prowadz ą cego dzia ł alno ść go- spodarcz ą pod firm ą GROBLEWSKI z siedzib ą w Sopocie. Analiza zapisów umownych zawartych w przedmiotowym wzorcu wskaza ł a, i ż po- stanowienia § 11 o tre ś ci: „ Ewentualne s pory powsta ł e na tle wykonywania niniejszej umowy b ę d ą rozstrzygane przez w ł a ś ciwy S ą d w Gda ń sku”, zbie ż ne s ą w swojej tre ś ci z niedozwolonymi postanowieniami umownymi wpisanymi do rejestru takich postanowie ń (por. min. wyroki S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsu- mentów: z dnia 31 stycznia 2003r., sygn. akt XVII Amc 31/02 – poz. 41; z dnia 19 kwiet- nia 2004r., sygn. akt XVII Amc 59/03 – poz. 92; sygn. akt XVII Amc 35/01 z dnia 8 maja 2004 r. – poz. 148). Maj ą c na uwadze te ustalenia, organ antymonopolowy, postanowieniem z dnia 14 marca 2006r., wszcz ął przeciwko W [...] G [...] z urz ę du, post ę powanie w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, polegaj ą cych na umieszczeniu w umowie ww. zapisu, który stanowi naruszenie art. 23a ust. 2 ustawy o ochronie [...]. W odpowiedzi na zawiadomienie o wszcz ę ciu post ę powania przedsi ę biorca W [...] G [...] wraz z pismem z dnia 21 marca 2006 r. przekaza ł nowy zmodyfikowany wzorzec umowy sprzeda ż y komisowej, z którego usun ął kwestionowany przez Urz ą d zapis. W TOKU PROWADZONEGO POST Ę POWANIA ORGAN ANTYMONOPOLOWY USTALI Ł , CO NAST Ę PUJE : Pan W [...] G [...] prowadzi dzia ł alno ść gospodarcz ą pod firm ą GROBLEWSKI, na podstawie wpisu do ewidencji dzia ł alno ś ci gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Miasta Sopotu pod numerem[...]. Przedmiotem dzia ł alno ś ci przedsi ę biorcy jest m. in.: 9 sprzeda ż detaliczna pojazdów samochodowych, 9 sprzeda ż detaliczna cz ęś ci i akcesoriów do pojazdów samochodowych, 9 konserwacja i naprawa pojazdów samochodowych. dowód: za ś wiadczenie o wpisie do ewidencji dzia ł alno ś ci gospodarczej prowadzo- nej przez Prezydenta Miasta Sopotu z dnia 12 kwietnia 2006r. Przedsi ę biorca W [...] G [...] stosowa ł w obrocie z konsumentami wzorzec umowy sprzeda ż y komisowej, który w § 11 zawiera ł postanowienie o tre ś ci: „ Ewentualne s pory powsta ł e na tle wykonywania niniejszej umowy b ę d ą rozstrzygane przez w ł a ś ciwy S ą d w Gda ń sku”. O zaprzestaniu stosowania ww. zapisu poinformowa ł pismem z dnia 21 marca 2006r., do łą czaj ą c do niego zmodyfikowany, zgodny z przepisami prawa wzorzec umowy sprzeda ż y komisowej . dowód: przekazany przez przedsi ę biorc ę wzorzec umowy sprzeda ż y komisowej. ORGAN ANTYMONOPOLOWY ZWA Ż Y Ł , CO NAST Ę PUJE : Instrumenty przewidziane przepisami ustawy o ochronie […] gwarantuj ą mo ż li- wo ść podj ę cia bezpo ś redniej ochrony konsumentów, których prawa mog ą zosta ć istotnie ograniczone poprzez okre ś lone zachowania przedsi ę biorców, wykorzystuj ą cych posiadan ą przewag ę kontraktow ą w kontaktach z nieprofesjonalnymi uczestnikami rynku w dwoja- kiego rodzaju sytuacjach, tj. wówczas, gdy przedsi ę biorcy ci: 2 9 nadu ż ywaj ą zajmowan ą na rynku pozycj ę dominuj ą c ą poprzez stwarzanie konsumentom uci ąż liwych warunków dochodzenia swoich praw (art. 8 ust. 2 pkt 7 - praktyka ograniczaj ą ca konkurencj ę ), 9 naruszaj ą zbiorowe interesy konsumentów, np. dzia ł aj ą wobec konsumentów w sposób bezprawny (art. 23a ust. 1), naruszaj ą obowi ą zek udzielania kon- sumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, czy stosuj ą wzorce u- mów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uzna- nych za niedozwolone, o których mowa w art. 47945 K.p.c. (art. 23a ust. 2). Dla udowodnienia stosowania przez przedsi ę biorc ę praktyk naruszaj ą cych zbioro- we interesy konsumentów nie jest wymagane wykazanie, ż e zajmuje on szczególn ą , kwali- fikowan ą (dominuj ą c ą ) pozycj ę na rynku. Ź ród ł em tego rodzaju praktyk nie jest bowiem jedynie si ł a ekonomiczna i w ł adza rynkowa profesjonalisty, ale jego przewaga nad niepro- fesjonalnymi uczestnikami obrotu, przejawiaj ą ca si ę nie tyle w indywidualnych transak- cjach, co w relacjach z nieskonkretyzowan ą , co do ilo ś ci, grup ą odbiorców. Mo ż na wi ę c wówczas mówi ć o wspólnej cesze stosunków danego rodzaju, nawi ą zywanych pomi ę dzy przedsi ę biorc ą a konsumentami. Dla rozstrzygni ę cia, czy – w danym przypadku – mamy do czynienia ze zbiorowym interesem, koniecznym i wystarczaj ą cym jest wi ę c spe ł nienie przes ł anki, ż e kwestionowanymi dzia ł aniami s ą , lub mog ą by ć , dotkni ę ci obecni, czy nawet potencjalni, klienci przedsi ę biorcy. Zbiorowe interesy konsumentów podlegaj ą ochronie prawnej. Zakazane s ą zatem takie zachowania przedsi ę biorców, które naruszaj ą upraw- nienia nieprofesjonalnych uczestników rynku, poprzez stosowanie wobec nich dzia ł a ń , jak zaznaczono ju ż wcze ś niej okre ś lonych w art. 23a ust. 1 i 2. Zgodnie z art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie […]: „Przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę - biorcy. Nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów kon- sumentów”, stosownie za ś do art. 23a ust. 2 powo ł anej ustawy „Za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów uwa ż a si ę w szczególno ś ci […] naruszenie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji […]”. Dla orzeczenia, ż e konkretne zachowanie rynkowe przedsi ę biorcy stanowi przejaw stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów konieczne jest wykaza- nie i udowodnienie, ż e podejmowane przez tego przedsi ę biorc ę dzia ł anie: 9 ujawnia si ę w obrocie konsumenckim, a wi ę c w relacjach pomi ę dzy podmio- tem posiadaj ą cym przymiot przedsi ę biorcy a konsumentami, 9 nie odnosi si ę do indywidualnych przypadków, ale charakteryzuje stan relacji zawieranych z pewn ą zbiorowo ś ci ą konsumentów, 9 jest bezprawne, 9 godzi w zbiorowe interesy konsumentów. W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, ż e stronami umowy sprzeda ż y komi- sowej s ą : 9 W [...] G [...] , prowadz ą cy dzia ł alno ść gospodarcz ą pod firm ą GROBLEWSKI z siedzib ą w Sopocie, a wi ę c przedsi ę biorca, przez którego – zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej (Dz.U. Nr 173, poz. 1807 ze zmianami) – rozumie si ę osob ę fizyczn ą , prawn ą i jed- nostk ę organizacyjn ą nie b ę d ą c ą osob ą prawn ą , której odr ę bna ustawa przy- 3 znaje zdolno ść prawn ą , wykonuj ą c ą we w ł asnym imieniu dzia ł alno ść gospo- darcz ą , 9 konsument; zgodnie z art. 221 Kodeksu cywilnego konsumentem jest osoba fizyczna lub prawna dokonuj ą ca czynno ś ci prawnej niezwi ą zanej bezpo ś red- nio z jej dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą lub zawodow ą . Umowa zawierana jest wi ę c w obrocie konsumenckim przez „profesjonalist ę ”, b ę - d ą cego synonimem przedsi ę biorcy oraz nieprofesjonalnego uczestnika obrotu, tj. konsu- menta, któremu przedk ł adany jest opracowany i stosowany w stosunkach z klientami in- dywidualnymi przez W G wzorzec umowny. Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 17 listopada 1964r. Kodeks post ę powania cy- wilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 269 ze zmianami), mówi ą c o w ł a ś ciwo ś ci miejscowej, mo ż na wyró ż ni ć w ł a ś ciwo ść : ogóln ą , przemienn ą oraz wy łą czn ą . Zasad ę , w zakresie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej, konstytuuje art. 27 K.p.c. w § 1: „Powództwo wytacza si ę przed s ą d pierwszej instancji, w którego okr ę gu pozwany ma miejsce zamieszkania”. W ł a ś ciwo ść wy łą czna dotyczy powództw zwi ą zanych m.in. z prawem rzeczowym na nieruchomo ś ci, dziedziczeniem, stosunkami mi ę dzy rodzicami i dzie ć mi. Przepisy dotycz ą ce w ł a ś ciwo ś ci przemiennej przewiduj ą mo ż liwo ść wytoczenia powództwa o ustalenie istnienia umowy, jej wykonanie, rozwi ą zanie lub uniewa ż nienie, jak te ż odszkodowanie z powodu niewykonania lub nienale ż ytego wykonania umowy, przed s ą d miejsca jej wykonania. W razie w ą tpliwo ś ci, miejsce to powinno by ć stwierdzone do- kumentem. Przepisy te (art. 31 i nast ę pne K.p.c.) umo ż liwiaj ą powodowi dokonanie wybo- ru pomi ę dzy s ą dem w ł a ś ciwo ś ci ogólnej, a innym s ą dem oznaczonym w tych przepisach, w zale ż no ś ci od tego, który s ą d jest dla niego dogodniejszy. 1 Nie jest zatem dopuszczalne narzucenie w ł a ś ciwo ś ci przemiennej przez jedn ą ze stron stosunku prawnego, a jedynie nast ę pczy jej wybór w chwili powstania roszczenia wynikaj ą cego z umowy. Artyku ł 46 K.p.c. przewiduje mo ż liwo ść zawarcia tzw. umowy prorogacyjnej. Zgod- nie z jego tre ś ci ą , strony mog ą umówi ć si ę na pi ś mie o poddanie s ą dowi pierwszej instan- cji, który wed ł ug ustawy nie jest miejscowo w ł a ś ciwy, sporu ju ż wynik ł ego lub sporów mog ą cych wynikn ąć w przysz ł o ś ci z oznaczonego stosunku prawnego. S ą d ten, je ż eli stro- ny nie postanowi ł y inaczej, b ę dzie wówczas wy łą cznie w ł a ś ciwy. W ś wietle przytoczonego przepisu mo ż liwe jest odej ś cie od generalnego modelu w ł a ś ciwo ś ci ogólnej, jednak tylko wtedy, gdy jest to przedmiotem indywidualnego uzgodnienia umownego. Skuteczno ść ta- kiej umowy zale ż y zatem od zgodnego wyra ż enia woli stron, poprzez zawarcie stosownej umowy prorogacyjnej, okre ś lonej w art. 46 K.p.c. Nie mo ż e by ć za tak ą poczytywany, wzorzec stosowany przez przedsi ę biorc ę W ł odzimierza Groblewskiego, zam. w Sopocie, ul Okr ęż na 29A/1, 81-819 Sopot, prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod firm ą GROB- LEWSKI z siedzib ą w Sopocie, gdy ż zawiera on zbiór opracowanych (gotowych) i obowi ą - zuj ą cych przepisów (klauzul), przygotowanych przez przedsi ę biorc ę , bez wspó ł udzia ł u i woli jego kontrahentów. Jest to zatem wzorzec umowny, poprzez który definiuje si ę w lite- 1 Kodeks post ę powania cywilnego. Komentarz. Tom I., pod redakcj ą K. Piaseckiego, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 1996, s. 164. 4 raturze przedmiotu 2 wszelkie jednostronnie przygotowane z góry, przed zawarciem umo- wy, gotowe klauzule, w postaci warunków umów, ich wzorów, regulaminów itp. i jako taki, nie mo ż e by ć rozpatrywany jako wyraz woli obu stron czyli umowa. Bezspornym jest, co wykazano w toku post ę powania wyja ś niaj ą cego, i ż przedsi ę biorca W [...] G [...] stosuje wzorce umowne w stosunku do swoich klientów, nie zawiera za ś umów indywidualnie uzgadnianych. Wzorzec umowny jako akt o charakterze ogólnym, narzucony przez proponenta jego kontrahentowi, mo ż e stanowi ć zagro ż enie dla interesów drugiej strony, bowiem 3 : 9 wy łą cza swobod ę oceny sytuacji i podj ę cia decyzji przez kontrahenta propo- nenta, 9 bardzo cz ę sto zawiera postanowienia krzywdz ą ce drug ą stron ę , nierówno- miernie okre ś laj ą c ryzyko transakcji, zawieraj ą c niesymetryczne roz ł o ż enie praw i obowi ą zków, przyznaj ą c tylko proponentowi uprawnienia kszta ł tuj ą ce stosunek prawny, zawieraj ą c wy łą czenia poziomu ochrony przyznanej s ł ab- szej stronie przez samo prawo, 9 wzorce finguj ą istnienie konsensusu na, w rzeczywisto ś ci niechciane, klauzu- le, 9 wzorce manewruj ą mo ż liwo ś ciami wynikaj ą cymi z wyboru prawa w ł a ś ciwego, co niesie ze sob ą zagro ż enie dla ekonomicznych interesów konsumenta, a nierzadko i dla jego bezpiecze ń stwa i zdrowia. Z tych te ż powodów stosowane przez przedsi ę biorców wzorce umowne podlegaj ą szczególnemu nadzorowi i sta ł ej kontroli. Specjalne instrumenty tej kontroli zosta ł y wpro- wadzone do kodeksu cywilnego w wyniku dokonanej w 2000r. nowelizacji tego aktu praw- nego. Dotycz ą one m.in. kontroli tre ś ci wzorca, która ma charakter abstrakcyjny i obejmu- je poszczególne jego przepisy „klauzule”, pojedynczo lub zbiorowo, czyli ca ł y wzorzec lub jego okre ś lone fragmenty. Zgodnie z przepisami art. 385 3 pkt 23 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny: „ W razie w ą tpliwo ś ci uwa ż a si ę , ż e niedozwolonymi postanowieniami umownymi s ą te, które w szczególno ś ci wy łą czaj ą jurysdykcj ę s ą dów polskich lub poddaj ą spraw ę pod rozstrzygniecie s ą du polubownego polskiego lub zagranicznego albo innego organu, a tak- ż e narzucaj ą rozpoznanie sprawy przez s ą d, który wedle ustawy nie jest miejscowo w ł a- ś ciwy.” Postanowienia, o których mowa w zdaniu poprzednim, nale żą zatem do tzw. klau- zul niedozwolonych, obj ę tych domniemaniem abuzywno ś ci. Zgodnie z tre ś ci ą art. 23a ust. 2 ustawy o ochronie [...], „za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów uwa ż a si ę w szczególno ś ci stosowanie postanowie ń wzor- ców umowy, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 [45] Kodeksu post ę powania cywilnego ...”. Dla bytu praktyki, okre ś lonej powo ł anym przepisem, niezb ę dnym jest łą czne wy- st ą pienie nast ę puj ą cych przes ł anek: 9 przedsi ę biorca musi stosowa ć wzorzec umowy, 2 E. Łę towska, Ochrona niektórych praw konsumentów, Komentarz, 3. Wydanie, wydawnictwo C.H. Beck, W-wa 2001r., s. 75. 3 E. Łę towska, Ochrona niektórych praw konsumentów, Komentarz, 3. Wydanie, wydawnictwo C.H. Beck, W-wa 2001r., s. 76. 5 9 okre ś lone postanowienia wzorca umowy musz ą , wyrokiem S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zosta ć uznane za niedozwolone, 9 postanowienia niedozwolone musz ą zosta ć wpisane do w ł a ś ciwego rejestru, przez organ do tego uprawniony. Zgodnie z art. 479 36 K.p.c., sprawy o uznanie postanowie ń wzorca umowy za nie- dozwolone nale żą do wy łą cznej w ł a ś ciwo ś ci S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Uznanie przez S ą d ra żą cego naruszenia interesów konsumentów poprzez stoso- wanie danej (konkretnej) klauzuli umownej skutkuje wpisaniem takiego postanowienia do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone. Organem wyznaczonym do prowadzenia tego rejestru i dokonywania wpisów do rejestru bezprawnych klauzul umownych jest, zgodnie z art. 479 45 K.p.c., Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsu- mentów. W oparciu o przeprowadzon ą analiz ę przepisów wzorców obowi ą zuj ą cych kontra- hentów skar ż onego (konsumentów) ustalono, ż e okre ś lone zapisy ww. wzorca zbie ż ne s ą z brzmieniem niedozwolonego postanowienia umownego wpisanego do rejestru postano- wie ń wzorców umownych uznanych za niedozwolone m.in. wyrokiem S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 8 maja 2004 r., sygn. akt XVII Amc 35/01, o tre ś ci „Sprawy wymagaj ą ce rozstrzygni ę cia s ą dowego b ę d ą prowadzo- ne przed s ą dami dla miasta sto ł ecznego Warszawy”. W ocenie organu antymonopolowego za ca ł kowicie zasadne nale ż y przyj ąć stanowi- sko reprezentowane przez S ą d Apelacyjny, który rozpatruj ą c sprawy z zakresu niedozwo- lonych postanowie ń umownych (por. wyroki S ą du Apelacyjnego w Warszawie VI Wydzia ł Cywilny z dnia 29.09.2005r, sygn. akt VI ACa 381/05 oraz z dnia 16.11.2005r., sygn. akt VI ACa 473/05) stwierdzi ł m.in., ż e „Celem post ę powania w sprawach o uznanie postano- wie ń wzorca umowy za niedozwolone jest tzw. abstrakcyjna kontrola wzorców, dokonana w oderwaniu od konkretnej umowy, za ś wyrok uwzgl ę dniaj ą cy powództwo przez uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone i zakazanie ich stosowania ma, zgodnie z art. 479 43 k.p.c., od chwili wpisania do odpowiedniego rejestru, skutek tak ż e wobec osób trzecich. Rozszerzona prawomocno ść materialna takich wyroków stanowi przeszkod ę pro- cesow ą dla ponownego rozpoznawania sprawy dotycz ą cej uznania za niedozwolone po- stanowie ń wzorców umowy, które zosta ł y uznane za niedozwolone prawomocnymi wyro- kami wpisanymi do rejestru prowadzonego przez Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów prowadzonego zgodnie z art. 479 45 k.p.c. Wpisanie do rejestru wzorca umowy uznanego za niedozwolony wy łą cza ponowne wytoczenie powództwa w tym przedmiocie, tak ż e przez osob ę nie bior ą c ą udzia ł u w sprawie, w której wyrok wydano, za ś pozew obejmuj ą cy takie powództwo podlega odrzuceniu na podstawie art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. – takie stanowisko zaj ął S ą d Najwy ż szy w uchwale z dnia 19 grudnia 2003r. III CZP 95/03 (OSNC 2005//2/25)”. Nale ż y wi ę c przyj ąć , zgodnie z art. 479 43 K.p.c., ż e orzeczenie s ą du w danej spra- wie ma skutek tak ż e wobec osób trzecich, st ą d za niedozwolone mog ą zosta ć uznane tak- ż e postanowienia umowne stosowane przez innych przedsi ę biorców, je ż eli tylko ich tre ść , czy dokonana wyk ł adnia j ę zykowa, wskazuj ą na identyczny zamiar b ą d ź skutek prawny. Warunkiem koniecznym i wystarczaj ą cym dla uznania danego zachowania przed- si ę biorcy za bezprawne i godz ą ce w interesy konsumentów nie jest wi ę c, aby zachowana 6 by ł a literalna identyczno ść obu porównywanych klauzul. Niewielkie, czy nieznacz ą ce ró ż ni- ce, modyfikacje tre ś ci warunków umownych, nie przes ą dzaj ą o braku mo ż liwo ś ci uznania kontrolowanych postanowie ń równie ż za niedozwolone, je ż eli tylko wskutek stosowania takich warunków umownych dochodzi do naruszenia takich samych praw kontrahenta przedsi ę biorcy, zwykle konsumenta indywidualnego. Z porównania kwestionowanego zapisu umowy i postanowienia umieszczonego w rejestrze wynika, ż e tre ś ci tych przepisów s ą na tyle zbie ż ne z brzmieniem wskazanej klau- zuli, i ż mo ż na przyj ąć , ż e mamy do czynienia z tym samym postanowieniem umownym. Porównywane warunki konstytuuj ą w sposób identyczny zarówno prawa jak i obowi ą zki kontrahentów (konsumentów), a w szczególno ś ci ograniczaj ą w ł a ś ciwo ść rozstrzygania sporów do wskazanego s ą du. Dla postawienia przedsi ę biorcy zarzutu stosowania praktyk naruszaj ą cych zbio- rowe interesy konsumentów, konieczne jest spe ł nienie dwóch przes ł anek: 9 bezprawno ść dzia ł ania przedsi ę biorcy, 9 wykazanie, ze dzia ł anie to narusza zbiorowe interesy konsumentów. W tym stanie rzeczy uzna ć nale ż y, ż e wszystkie ww. ustawowe przes ł anki art. 23a ust. 2 ustawy o ochronie [...] zosta ł y spe ł nione. Bezprawno ść dzia ł ania polega na stoso- waniu przez skar ż onego przedsi ę biorc ę wzorca umownego, którego tre ść zawiera ł a posta- nowienie uznane za bezprawne i wpisane do rejestru klauzul niedozwolonych. Jego dzia ł a- nia koliduj ą zatem z przepisami prawa, co jest wystarczaj ą c ą przes ł ank ą do uznania ich za bezprawne (por. Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Komentarz pod redakcj ą Janusza Szwaji, Urz ą d Antymonopolowy, Warszawa 1994, s. 38-39). Ponadto, zgodnie z tre ś ci ą powo ł anego art. 385 3 pkt 23 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, za niedozwolone nale ż y uzna ć takie postanowienia umowy, które m.in. narzucaj ą rozpoznanie sprawy przez s ą d, który wedle ustawy nie jest miejscowo w ł a ś ciwy. W ś wietle ustale ń sta- nu faktycznego oraz poczynionych wy ż ej rozwa ż a ń , nie ulega w ą tpliwo ś ci, ż e z tak ą sytu- acj ą mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie. Istot ą praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów jest bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy godz ą ce w zbiorowe interesy konsumentów. Przy czym przez zbio- rowy interes rozumie si ę interes ogó ł u konsumentów. W przedmiotowej sprawie bezpraw- nym dzia ł aniem przedsi ę biorcy jest stosowanie postanowie ń uznanych przez S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów za niedozwolone, które naruszaj ą interes konsumentów po- przez jednostronne narzucenie jurysdykcji s ą du w ł a ś ciwego dla siedziby Sprzedawcy, a tym samym ograniczaj ą dyspozytywno ść art. 27 i 28 K.p.c. Ze wzgl ę du na to, ż e oferta przedsi ę biorcy W [...] G [...] kierowana by ł a i jest do bli ż ej nieokre ś lonej liczby klientów, najcz ęś ciej konsumentów indywidualnych, uzna ć nale ż y, ż e zachowanie przedsi ę biorcy wype ł nia ł o dyspozycj ę art. 23a ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji [...], dotycz ą c ą sto- sowania wzorców, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uzna- nych za niedozwolone. Zgodnie jednak z brzmieniem art. 23e ust. 1 ustawy o ochronie […], je ż eli przed- si ę biorca zaprzesta ł stosowania zarzucanej praktyki, organ antymonopolowy nie wydaje decyzji o uznaniu praktyki za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i nakazuj ą cej zaniechanie jej stosowania. W takiej sytuacji organ antymonopolowy zgodnie z ust. 2 te- go ż artyku ł u wydaje decyzj ę o uznaniu praktyki za naruszaj ą c ą zborowe interesy konsu- mentów i stwierdzaj ą c ą zaniechanie jej stosowania. 7 W przedmiotowej sprawie uzna ć nale ż y, ż e W [...] G [...] , sporz ą dzaj ą c nowy wzorzec umowy sprzeda ż y komisowej, nie zawieraj ą cy niedozwolonych postanowie ń umownych w zakresie jurysdykcji, zaniecha ł stosowania zarzucanej praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów z dniem 21 marca 2006 r. Maj ą c na uwadze wszystkie okoliczno ś ci sprawy organ antymonopolowy orzek ł jak w sentencji. P OUCZENIE : Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie [...], w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 K.p.c., od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w War- szawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Gda ń sku. Z up. Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury w Gda ń sku Roman Jarz ą bek Otrzymuje: 1. W [...] G [...] prowadz ą cy dzia ł alno ść gospodarcz ą pod firm ą GROBLEWSKI 2. a/a 8