RBG-3/2006

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA W BYDGOSZCZY ul. Jagiello ń ska 34, 85-097 Bydgoszcz tel. (052) 345-56-44, Fax (052) 345-56-17 e-mail: bydgoszcz@uokik.gov.pl Bydgoszcz, dnia 20.03.2006 r. Znak: RBG-61-16/05/AB Pan W ł adys ł aw Kozie ł „Us ł ugi Transportowe-Osobowe” w Wi ę c ł awicach reprezentowany przez: Radc ę Prawnego Andrzeja Kokot Kancelaria Prawnicza ul. Królowej Jadwigi 23 88-100 Inowroc ł aw Decyzja Nr RBG 3/2006 Stosownie do art. 28 ust. 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jednolity Dz.U. z 2005 r. Nr 244, poz. 2080), oraz §2 ust. 3a i §6 ust. 1 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. z 2002 r. Nr 18, poz. 172 ze zm. w Dz.U. z 2003 r. Nr 6, poz. 68), po przeprowadzeniu post ę powania w sprawie praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów, wszcz ę tego z urz ę du przeciwko Panu W ł adys ł awowi Kozie ł prowadz ą cemu dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą „Us ł ugi Transportowe-Osobowe” z siedzib ą w Gniewkowie Wi ę c ł awice 20/7, dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, na podstawie art. 23d ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, stwierdza si ę , ż e: W ł adys ł aw Kozie ł prowadz ą cy dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą „Us ł ugi Transportowe- Osobowe” z siedzib ą w Wi ę c ł awicach, nie narusza obowi ą zku udzielania konsumentom pe ł nej informacji o rozk ł adzie jazdy stosowanym na obs ł ugiwanej przez tego przedsi ę biorc ę linii nr 23 w Inowroc ł awiu, poprzez jego nie podawanie do wiadomo ś ci konsumentów w formie og ł osze ń wywieszanych na przystankach autobusowych, , a tym samym, wskazana praktyka nie narusza zbiorowych interesów konsumentów , o których mowa w art. 23a ust. 2 w zwi ą zku z art. 23a ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów. Uzasadnienie W dniu 18.05.2005 r. do Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwany dalej „Prezesem Urz ę du”) wp ł yn ęł a skarga konsumenta (dane osobowe), który z ł o ż y ł skarg ę na przewo ź ników linii miejskich nr 22, nr 23 i nr 26 w Inowroc ł awiu, którzy jego zdaniem nie zamieszczali informacji o rozk ł adach jazdy na przystankach autobusowych, naruszaj ą c tym samym obowi ą zek informacyjny wzgl ę dem konsumentów. Podobnej tre ś ci skarg ę skierowa ł do Prezesa Urz ę du Pan (dane osobowe) pismem z dnia 24.05.2005 r. Równie ż on zarzuci ł przewo ź nikom linii nr 22, 23 i 26 m.in. nie zamieszczanie informacji o stosowanych rozk ł adach jazdy, dowoln ą jazd ę , cz ę ste zmiany tras, wypuszczanie pasa ż erów pomi ę dzy przystankami, nie wydawanie pasa ż erom biletów co jego zdaniem narusza konkurencj ę , oraz interes konsumentów. Wobec powy ż szego, postanowieniem nr RBG 76/2005 z dnia 14.06.2005 r. Prezes Urz ę du wszcz ął post ę powanie wyja ś niaj ą ce w sprawie wst ę pnego ustalenia, czy m.in. Pan W ł adys ł aw Kozie ł prowadz ą cy dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą „Us ł ugi Transportowe- Osobowe” w Wi ę c ł awicach (zwany dalej „Uczestnikiem”, b ą d ź „Przewo ź nikiem”), naruszy ł ustaw ę z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (zwana dalej „ustaw ą ”). W toku post ę powania wyja ś niaj ą cego, Prezes Urz ę du wst ę pnie zweryfikowa ł zarzuty stawiane Panu W ł adys ł awowi Kozie ł przez skar żą cych, i stwierdzaj ą c braki rozk ł adów jazdy na przystankach linii nr 23 (obs ł ugiwana przez Uczestnika), postanowieniem nr RBG 118/2005 z dnia 15.09.2005 r. wszcz ął z urz ę du post ę powanie w sprawie stosowania przez Uczestnika praktyki naruszaj ą cej zbiorowy interes konsumentów, polegaj ą cej na naruszaniu obowi ą zku udzielania konsumentom pe ł nej informacji o rozk ł adzie jazdy stosowanym na obs ł ugiwanej przez tego przedsi ę biorc ę linii nr 23 w Inowroc ł awiu, poprzez jego nie podawanie do wiadomo ś ci konsumentów w formie og ł osze ń wywieszanych na przystankach autobusowych, do czego, jako przewo ź nik wykonuj ą cy przewozy regularne w transporcie drogowym, jest on zobowi ą zany z mocy art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. Prawo przewozowe (t. jednolity Dz.U. z 2000 r. Nr 50, poz. 601 z pó ź n. zmianami – zwana dalej „Prawem przewozowym”) w zwi ą zku z §2 ust. 1 rozporz ą dzenia Ministra Infrastruktury z dnia z dnia 24 grudnia 2003 r. w sprawie tre ś ci, sposobu i terminów og ł aszania rozk ł adów jazdy oraz warunków ponoszenia kosztów z tym zwi ą zanych (Dz.U. z 2003 r. Nr 232, poz. 2332 – zwane dalej „rozporz ą dzeniem w sprawie rozk ł adów jazdy”). W toku post ę powania, Prezes Urz ę du przeprowadzi ł dowód z ogl ę dzin zdj ęć i filmów utrwalonych na p ł ytach CD dostarczonych przez skar żą cych konsumentów. Ogl ę dziny pozwoli ł y ustali ć , o czym mowa szerzej w dalszej cz ęś ci uzasadnienia, ż e brak rozk ł adów jazdy, b ą d ź brak kompletnych (ca ł ych) rozk ł adów jazdy dotyczy wy łą cznie kilku przystanków linii nr 23. Ustosunkowuj ą c si ę do postawionego zarzutu, Uczestnik o ś wiadczy ł , i ż uzupe ł nia brakuj ą ce rozk ł ady jazdy w miar ę potrzeb, przewa ż nie 2-3 razy w tygodniu, gdy ż te s ą stale zrywane, i z tego tytu ł u ponosi koszty w wysoko ś ci 20-50 z ł miesi ę cznie. Zdaniem Uczestnika, postawiony mu zarzut jest niezasadny, mimo, i ż ogl ę dziny zdj ęć przystanków wykaza ł y braki rozk ł adów na niektórych przystankach w dniach 19.05.2005 r. i 2.08.2005 r. Uczestnik podniós ł , i ż przeprowadzony dowód z ogl ę dzin nie wykaza ł , ż e rozk ł ady te nie zosta ł y uzupe ł nione w tym samym dniu lub w nast ę pnym. Uczestnik wykluczy ł równie ż , ż e zarzucana mu praktyka ma na celu umo ż liwienie mu stosowania czynu nieuczciwej konkurencji wobec innych przewo ź ników, poprzez podje ż d ż anie przed autobusy konkurentów z naruszeniem obowi ą zuj ą cego rozk ł adu jazdy. W tym stanie rzeczy, pismem z dnia 24.11.2005 r. Prezes Urz ę du zawiadomi ł Uczestnika o zako ń czeniu post ę powania dowodowego w sprawie. 2 Na podstawie powy ż szego, Prezes Urz ę du ustali ł i zwa ż y ł co nast ę puje: Zgodnie z art. 23a ustawy, „Przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy. Nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów. (ust. 1) Za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów uwa ż a si ę w szczególno ś ci stosowanie postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479[45] Kodeksu post ę powania cywilnego, naruszanie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji , nieuczciw ą lub wprowadzaj ą c ą w b łą d reklam ę i inne czyny nieuczciwej konkurencji godz ą ce w zbiorowe interesy konsumentów.” (ust. 2) Naruszenie zbiorowych interesów konsumentów wymaga zatem spe ł nienia dwóch warunków: 1. bezprawno ś ci dzia ł ania przedsi ę biorcy, 2. naruszenia zbiorowego interesu konsumentów. Jedn ą z praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów jest zgodnie z art. 23a ust. 2 naruszenie obowi ą zku udzielania pe ł nej informacji, co zarzucono Uczestnikowi w zwi ą zku z podejrzeniem stosowania przez niego praktyki polegaj ą cej na nie podawaniu rozk ł adów jazdy do wiadomo ś ci konsumentów w formie og ł osze ń wywieszanych na przystankach autobusowych. W tym przypadku, stwierdzenie bezprawno ś ci, o której mowa w art. 23a ust. 1 ustawy, wymaga w pierwszym rz ę dzie ustalenia, ż e na Uczestniku ci ąż y ł prawny obowi ą zek informacyjny wzgl ę dem konsumentów (pasa ż erów) okre ś lony przepisami szczególnymi, w tym Prawa przewozowego i rozporz ą dzenia w sprawie rozk ł adów jazdy. Zgodnie z art. 2 ust. 2 Prawa przewozowego „ Przewo ź nik wykonuj ą cy regularne przewozy osób jest obowi ą zany w szczególno ś ci poda ć do publicznej wiadomo ś ci rozk ł ad jazdy ś rodków transportowych przez zamieszczenie informacji na wszystkich dworcach i przystankach wymienionych w rozk ł adzie jazdy.”. Natomiast zgodnie z §2 ust. 1 rozporz ą dzenia w sprawie rozk ł adów jazdy „ Przewo ź nik podaje, z zastrze ż eniem ust. 2, rozk ł ad jazdy do publicznej wiadomo ś ci, w formie og ł osze ń wywieszonych na dworcach i przystankach wymienionych w tym rozk ł adzie jazdy oraz w punktach sprzeda ż y biletów, co najmniej na 7 dni przed terminem jego obowi ą zywania. Rozk ł ad jazdy mo ż e by ć ponadto podany do publicznej wiadomo ś ci w inny sposób zwyczajowo przyj ę ty, w szczególno ś ci w formi ę ksi ąż ek, broszur, ulotek, na no ś nikach elektronicznych lub w formie informacji telefonicznej.”. Z powy ż szego wynika, ż e na przewo ź nikach wykonuj ą cych regularne przewozy osób ci ąż y obowi ą zek udzielania konsumentom informacji m.in. o stosowanym rozk ł adzie jazdy, a jego realizacja wymaga w szczególno ś ci wywieszenia og ł osze ń na przystankach, oraz na dworcach i ewentualnie, przez podanie do publicznej wiadomo ś ci w inny zwyczajowo przyj ę ty sposób. Co istotne, og ł oszenia na przystankach nie mog ą by ć zast ę powane przez inne formy podawania rozk ł adów do wiadomo ś ci konsumentów, oraz powinny by ć uzupe ł niane w przypadku ich zniszczenia. W toku post ę powania Prezes Urz ę du ustali ł , ż e Uczestnik jest przedsi ę biorc ą wykonuj ą cym regularne przewozy osób w krajowym transporcie drogowym, w oparciu o zezwolenie Prezydenta Miasta Inowroc ł awia Nr 15/2003 z dnia 3.12.2003 r. dotycz ą ce linii regularnej nr 23 na terenie Miasta Inowroc ł awia. Wobec powy ż szego, na Uczestniku spoczywa ł obowi ą zek wywieszania na przystankach linii nr 23 og ł osze ń informuj ą cych pasa ż erów o stosowanym przez niego rozk ł adzie jazdy. Fakt ten by ł bezsporny w toku post ę powania. Ustalenie, ż e Uczestnik naruszy ł obowi ą zek informacyjny, o którym mowa, wymaga ł oby stwierdzenia, ż e na przystankach obs ł ugiwanej przez niego linii brak by ł o 3 og ł osze ń o rozk ł adzie jazdy, b ą d ź takie by ł y, lecz nieaktualne. W tym celu, Prezes Urz ę du opar ł si ę na dowodzie z ogl ę dzin zdj ęć przystanków utrwalonych na p ł ytach CD dostarczonych przez Pana (dane osobowe) pismem z dnia 10.06.2005 r., oraz przez Miejskie Przedsi ę biorstwo Komunikacyjne Sp. z o.o. w Inowroc ł awiu pismami z dnia 29.07.2005 r. i z dnia 3.08.2005 r. Ogl ę dziny zdj ęć przystanków utrwalonych na p ł ytach CD pozwoli ł y dokona ć nast ę puj ą cych ustale ń : 1. p ł yta CD stanowi ą ca za łą cznik do pisma z dnia 10.06.2005 r. Pana (dane osobowe): - zdj ę cia s ą oznaczone dat ą 19.05.2005 r.; - na p ł ycie utrwalono zdj ę cia 12 przystanków linii nr 23 ( łą cznie linia ta posiada 18 przystanków na trasie Marulewska-D ł uga-Os. R ą bin i 22 na trasie powrotnej Os. R ą bin- D ł uga-Marulewska, tj. razem 40 przystanków); - spo ś ród zdj ęć przystanków linii nr 23, rozk ł ad jazdy widnieje na 7 przystankach, a na pozosta ł ych 5 brak jest rozk ł adu, z czego, na jednym zdj ę ciu rozk ł ad ten jest zerwany i nieczytelny; 2. p ł yta CD stanowi ą ca za łą cznik do pisma MPK Sp. z o.o. z dnia 29.07.2005 r.: - zawarto ść p ł yty jest to ż sama z p ł yt ą jak wy ż ej; 3. p ł yta CD stanowi ą ca za łą cznik do pisma MPK Sp. z o.o. z dnia 29.07.2005 r.: - na p ł ycie utrwalono zdj ę cia jednego przystanku linii nr 23 (przystanek nr 65) na którym brak jest rozk ł adu jazdy; - zdj ę cia s ą oznaczone dat ą 27.07.2005 r.; 4. p ł yta CD stanowi ą ca za łą cznik do pisma MPK Sp. z o.o. z dnia 3.08.2005 r.: - zdj ę cia s ą oznaczone dat ą 02.08.2005 r.; - na p ł ycie utrwalono zdj ę cia 37 przystanków linii nr 23; - ca ł kowity brak rozk ł adu jazdy stwierdzono na 7 przystankach; - na 7 przystankach rozk ł ad jazdy jest cz ęś ciowo zerwany, b ą d ź zaklejony, z czego na 3 jest mimo wszystko czytelny, a na 4 cz ęś ciowo nieczytelny; - niepe ł na informacja o rozk ł adzie jazdy dotyczy łą cznie 11 przystanków linii nr 23, z czego 4 jedynie cz ęś ciowo. Ustosunkowuj ą c si ę do przeprowadzonego dowodu, Uczestnik o ś wiadczy ł , ż e ogl ę dziny dowiod ł y tego, ż e generalnie wywiesza ł na przystankach og ł oszenia o rozk ł adzie jazdy, które jednak by ł y niszczone, st ą d cz ęś ciowe braki w dniach 19.05.2005. i 2.08.2005 r. Zdaniem Uczestnika, poddane ogl ę dzinom zdj ę cia nie wykaza ł y, ż e nie uzupe ł ni ł on tych braków niezw ł ocznie po wykonaniu zdj ęć . Z powy ż szego wynika, ż e zarzut, którego istot ą jest nie podawanie do wiadomo ś ci konsumentów, w formie og ł osze ń wywieszanych na przystankach autobusowych, informacji o obowi ą zuj ą cym rozk ł adzie jazdy, mo ż e by ć zasadny jedynie co do niewielkiej cz ęś ci przystanków linii nr 23. Najbardziej w tej mierze wiarygodne by ł y zdj ę cia wykonane w dniu 2.08.2005 r. gdy ż obejmowa ł y a ż 37 z łą cznej liczby 40 przystanków tej linii (brak zdj ęć trzech przystanków Prezes Urz ę du zmuszony by ł t ł umaczy ć na korzy ść Uczestnika). Oznacza to, i ż ca ł kowity brak informacji o rozk ł adzie jazdy – w ocenianej formie – dotyczy ł 7 na 40 przystanków, tj. 17,5%, natomiast licz ą c z tymi przystankami, na których widnia ł cz ęś ciowo zniszczony i nieczytelny rozk ł ad jazdy (niepe ł ny w rozumieniu art. 23a ustawy) brak dotyczy ł 11 na 40 przystanków Uczestnika, tj. 27,50%. Prezes Urz ę du ustali ł równie ż jako bezsporny fakt, i ż Uczestnik uzupe ł nia ł okresowo zniszczone rozk ł ady jazdy. Poza twierdzeniem Uczestnika, dowodzi tego fakt, i ż na zdj ę ciach przystanków, na których stwierdzono brak rozk ł adów jazdy w dniu 19.05.2005 r., tj. na przystankach nr 7, 17, 18 i 23, w dniu 2.08.2005 widnia ł y rozk ł ady jazdy. Bezspornym w niniejszej sprawie by ł fakt cz ę stego niszczenia rozk ł adów jazdy na przystankach autobusowych w Inowroc ł awiu. Z pisma MPK Sp. z o.o. z dnia 29.07.2005 r. wynika, ż e s ą przystanki, na których rozk ł ady s ą uzupe ł niane nawet co 2-3 dni. Problem ten 4 w równym stopniu dotyczy Miejskiego Przedsi ę biorstwa Komunikacyjnego Sp. z o.o. w Inowroc ł awiu (przewo ź nik komunalny) i przewo ź ników prywatnych, w tym Uczestnika. Niszczenie og ł osze ń o rozk ł adach jazdy jest ryzykiem dzia ł alno ś ci przewo ź ników, i wi ąż e si ę z nim obowi ą zek ich niezw ł ocznego uzupe ł niania, oraz, w razie takiej potrzeby, zabezpieczenia przed aktami wandalizmu. Staranno ść wykonania tego obowi ą zku decyduje o uznaniu praktyki przedsi ę biorcy za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 23a ustawy. W ocenie Prezesa Urz ę du, Uczestnik wykonuje obowi ą zek og ł aszania rozk ł adów jazdy z nale ż yt ą staranno ś ci ą , a stwierdzone, jedynie cz ęś ciowe braki og ł osze ń , nie stanowi ą wystarczaj ą cej przes ł anki dla uznania praktyki Uczestnika za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów. W szczególno ś ci, istotnym jest, i ż zdecydowana wi ę kszo ść z przystanków Uczestnika by ł a zaopatrzona w aktualne rozk ł ady jazdy, a brakuj ą ce by ł y przez niego cyklicznie uzupe ł niane. W tym miejscu nale ż y podkre ś li ć , ż e Prezes Urz ę du nie znalaz ł podstaw dla uznania za niewiarygodne twierdze ń Uczestnika o uzupe ł nianiu brakuj ą cych rozk ł adów jazdy w miar ę potrzeb, przewa ż nie 2-3 razy w tygodniu i ponoszeniu z tego tytu ł u kosztów w wysoko ś ci 20-50 z ł miesi ę cznie. Tym samym, Prezes Urz ę du nie mia ł podstaw dla stwierdzenia, i ż Uczestnik nie dope ł nia obowi ą zku, o którym mowa w art. 2 ust. 2 Prawa przewozowego. Niespe ł nienie przes ł anki bezprawno ś ci czyni zb ę dnym ocen ę warunku naruszenia zbiorowych interesów konsumentów. Maj ą c na uwadze powy ż sze, nale ż a ł o orzec jak w sentencji, tj. uzna ć , ż e W ł adys ł aw Kozie ł prowadz ą cy dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą „Us ł ugi Transportowe-Osobowe” z siedzib ą w Gniewkowie, nie stosuje praktyki polegaj ą cej na naruszaniu obowi ą zku udzielania konsumentom pe ł nej informacji w rozumieniu art. 23a ust. 2 ustawy. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy w zwi ą zku z art. 479 28 §2 k.p.c. od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Odwo ł anie nale ż y przes ł a ć na adres Delegatury UOKiK w Bydgoszczy. Z up. Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Andrzej Chaj ę cki Dyrektor Delegatury UOKiK w Bydgoszczy 5