DPI-76/2003

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW L.dz. DPI-2-411-12/850/03/ML Warszawa, dn. 27 listopada 2003 r. DECYZJA Nr DPI - 76/2003 Na podstawie art. 17 w zwi ą zku z art. 12 ust. 1 i art. 12 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2003r. Nr 86, poz. 804), Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego wszcz ę tego z wniosku spó ł ki Kudelski S.A. z siedzib ą w Cheseaux (Szwajcaria) wyra ż a zgod ę na dokonanie koncentracji, polegaj ą cej na nabyciu przez t ę spó ł k ę ponad 25% akcji Canal+ Technologies S.A. z siedzib ą w Pary ż u (Francja). UZASADNIENIE W dniu 30 wrze ś nia 2003 r. do Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej jako Prezes Urz ę du, b ą d ź organ antymonopolowy) wp ł yn ęł o zg ł oszenie zamiaru koncentracji przedsi ę biorców, polegaj ą cej na nabyciu przez Kudelski S.A. ponad 25% akcji Canal+ Technologies S.A. W zwi ą zku z tym, i ż : - spe ł nione zosta ł y niezb ę dne przes ł anki uzasadniaj ą ce obowi ą zek zg ł oszenia zamiaru koncentracji, bowiem łą czny obrót ww. przedsi ę biorców w roku obrotowym poprzedzaj ą cym rok zg ł oszenia przekracza ł warto ść okre ś lon ą w art. 12 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (dalej zwanej te ż ustaw ą antymonopolow ą ), tj. 50 mln. euro, - obj ę cie lub nabycie akcji innego przedsi ę biorcy, powoduj ą cego uzyskanie co najmniej 25% g ł osów na walnym zgromadzeniu lub zgromadzeniu wspólników, jest jednym ze sposobów koncentracji, okre ś lonym w art. 12 ust. 3 pkt 1 ww. ustawy, - nie wyst ę puje w tej sprawie, ż adna okoliczno ść z katalogu przes ł anek wymienionych w art. 13 ww. ustawy, powoduj ą ca odst ą pienie od konieczno ś ci zg ł oszenia koncentracji, Prezes Urz ę du wszcz ął post ę powanie w powy ż szej sprawie, o czym powiadomi ł stron ę pismem z dnia 3 pa ź dziernika 2003 r. Przyczyny i opis koncentracji. Zg ł oszona koncentracja jest cz ęś ci ą globalnej transakcji, której skutki zostan ą zrealizowane na terenie kilku krajów, w tym Austrii, Hiszpanii, Niemiec i Polski. Celem transakcji jest przeniesienie cz ęś ci przedsi ę biorstwa Canal+ Technologies SA, (okre ś lanej jako MediaGuard Division), do spó ł ki która zostanie specjalnie dla tych celów utworzona i b ę dzie w ca ł o ś ci w ł asno ś ci ą spó ł ki Kudelski SA. (robocza nazwa nowoutworzonej spó ł ki – córki to CASCo). Planowana koncentracja zostanie przeprowadzona w trzech etapach: Etap 1 – Kudelski SA, dzia ł aj ą c przez kontrolowan ą przez siebie w ca ł o ś ci spó ł k ę CASCo, nab ę dzie od Canal+ Technologies SA wszystkie sk ł adniki maj ą tkowe niezb ę dne do funkcjonowania MediaGuard Division, oprócz praw w ł asno ś ci intelektualnej zwi ą zanych z t ą dzia ł alno ś ci ą . Etap 2 – Kudelski SA nab ę dzie od Thomson SA, spó ł ki posiadaj ą cej 95,44% akcji Canal+ Technologies SA i b ę d ą cej cz ęś ci ą grupy Thomson, nie wi ę cej ni ż 50% akcji Canal+ Technologies SA; spó ł ka ta przekszta ł ci si ę tym samym w spó ł k ę typu joint- venture, w której akcje b ę d ą posiada ć Kudelski SA oraz Thomson SA w stosunku 50:50. Spó ł ka ta zmieni firm ę i tymczasowo b ę dzie si ę nazywa ć CASLicenseCo. Thomson SA zamierza odkupi ć pozosta ł e 4,56% akcji od akcjonariuszy mniejszo ś ciowych. Etap 3 – Kudelski SA udost ę pni spó ł ce CASLicenseCo pewne prawa w ł asno ś ci intelektualnej zwi ą zane ze ś wiadczeniem us ł ug dost ę pu warunkowego. W tym celu zawarta zostanie stosowna umowa licencyjna. Celem CASLicenseCo b ę dzie zarz ą dzanie prawami 2 w ł asno ś ci intelektualnej wypracowanymi przez Kudelski SA i Thomson SA, zwi ą zanymi ze ś wiadczeniem us ł ug dost ę pu warunkowego. Realizuj ą c to zadanie CASLicenseCo b ę dzie korzysta ć z do ś wiadczenia, umiej ę tno ś ci i do ś wiadczonego personelu Thomson S.A. Prawa te zostan ą udost ę pnione (na zasadzie licencji) spó ł kom Kudelski SA i CASCo, jak równie ż podmiotom od nich zale ż nym. Thomson SA nie zawrze oddzielnej umowy z CASLicenseCo, lecz wykorzysta prawa udost ę pnione mu wcze ś niej przez jej prawn ą poprzedniczk ę , spó ł k ę Canal+ Technologies SA. Nie wyklucza si ę natomiast udost ę pnienia tych praw osobom trzecim, tj. spoza grup Kudelski SA i Thomson SA, na zasadach umów licencyjnych. Podsumowuj ą c opisan ą wy ż ej struktur ę transakcji nale ż y stwierdzi ć , ż e jej efektem ko ń cowym b ę dzie z jednej strony powstanie CASCo (w ł a ś ciciela sk ł adników maj ą tkowych Canal+ Technologies SA zwi ą zanych z us ł ugami „MediaGuard”), z drugiej za ś reorganizacja Canal+ Technologies SA (która po zmianie firmy na CASLicenseCo b ę dzie si ę zajmowa ć zarz ą dzaniem prawami w ł asno ś ci intelektualnej wypracowanymi przez Thomson SA i Kudelski SA zwi ą zanymi z us ł ugami dost ę pu warunkowego). CASLicenseCo b ę dzie prowadzi ł a dzia ł alno ść inn ą od prowadzonej dotychczas przez Canal+ Technologies SA. „Nowa” dzia ł alno ść , polegaj ą ca na zarz ą dzaniu prawami w ł asno ś ci intelektualnej zwi ą zanymi z systemami dost ę pu warunkowego, nie b ę dzie dzia ł alno ś ci ą to ż sam ą z dzia ł alno ś ci ą CASCo. Spó ł ka ta b ę dzie mog ł a natomiast korzysta ć z praw w ł asno ś ci intelektualnej zwi ą zanych z us ł ugami dost ę pu warunkowego „MediaGuard” na zasadzie licencji udzielonej przez CASLicenseCo. Etap 1 nie podlega zg ł oszeniu na podstawie ustawy antymonopolowej. Zgodnie z § 11 ust. 2 rozporz ą dzenia Rady Ministrów z 23 maja 2001r. w sprawie sposobu obliczania obrotu przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w koncentracji, je ś li koncentracja polega na nabyciu cz ęś ci maj ą tku lub cz ęś ci przedsi ę biorstwa, obliczaj ą c obrót, uwzgl ę dnia si ę jedynie obrót zrealizowany przez t ę cz ęść . Obrót osi ą gni ę ty przez MediaGuard Division na terenie Polski w ż adnym z dwóch lat obrotowych poprzedzaj ą cych zg ł oszenie nie przekroczy ł 10.000.000 euro, a zatem zgodnie z art. 13 pkt 1 ustawy antymonopolowej, nabycie sk ł adników maj ą tkowych, na które sk ł ada si ę przedsi ę biorstwo realizuj ą ce dzia ł alno ść okre ś lana jako MediaGuard, nie podlega zg ł oszeniu. Natomiast obowi ą zkowi zg ł oszenia koncentracji podlega Etap 2, polegaj ą cy na nabyciu przez Kudelski SA do 50% akcji Canal+ Technologies S.A. Spe ł nia on kryteria 3 zg ł oszenia zamiaru koncentracji na podstawie art. 12 ust. 3 pkt 1 ustawy antymonopolowej, gdy ż Kudelski SA nab ę dzie ponad 25% akcji, reprezentuj ą cych ponad 25% g ł osów na zgromadzeniu akcjonariuszy (jeden g ł os przypada na jedn ą akcj ę ). W wyniku koncentracji Kudelski SA obejmie do 50% g ł osów na zgromadzeniu akcjonariuszy Canal+ Technologies SA; taki sam procent g ł osów b ę dzie przys ł ugiwa ł Thomson SA. Kudelski SA nie nab ę dzie innych akcji ani udzia ł ów. Koncentracja ma charakter eksterytorialny. Uczestnicy koncentracji nie posiadaj ą na obszarze RP ż adnych spó ł ek zale ż nych, jednak ż e obydwie grupy kapita ł owe prowadz ą tutaj sprzeda ż systemów dost ę pu warunkowego. Za ł o ż eniem opisywanej koncentracji jest zintensyfikowanie rozwoju dzia ł alno ś ci okre ś lanej jako MediaGuard oraz podniesienie jako ś ci us ł ug oferowanych konsumentom. Konsekwencje koncentracji w odniesieniu do jej uczestników s ą w g ł ównej mierze zwi ą zane z reorganizacj ą struktury przedsi ę biorstwa ś wiadcz ą cego us ł ugi MediaGuard, a poza tym z organizacj ą spó ł ki joint-venture w celu zapewnienia zreorganizowanej spó ł ce ś wiadcz ą cej us ł ugi MediaGuard, a tak ż e spó ł ce Thomson SA i innym podmiotom, dost ę pu do praw w ł asno ś ci intelektualnej. Opis przedsi ę biorców bior ą cych udzia ł w koncentracji. A/ Kudelski S.A. Kudelski SA i grupa kontrolowanych przeze ń spó ł ek, dzia ł aj ą w dwóch podstawowych sektorach: ¾ bezpiecze ń stwa dost ę pu do informacji (telewizja cyfrowa i szerokopasmowy dost ę p do Internetu). Dzia ł alno ść w bran ż y telewizji cyfrowej (przedsi ę biorstwa okre ś lane jako Digital TV) polega na zapewnianiu klientom na ca ł ym ś wiecie rozwi ą za ń polegaj ą cych na zabezpieczeniach oferowanych operatorom telewizji cyfrowych oraz dostawcom programów. Wchodz ą tu w gr ę rozwi ą zania w zakresie dost ę pu warunkowego oraz oferowanie oprogramowania umo ż liwiaj ą cego operowanie interaktywnymi aplikacjami 4 szerokopasmowymi, takimi jak us ł ugi handlu elektronicznego (tzw. e-commerce) oraz us ł ugi film na ż yczenie (tzw. video-on-demand). ¾ dost ę pu fizycznego do pewnych us ł ug lub miejsc . Dzia ł alno ść przedsi ę biorstw z bran ż y dost ę pu publicznego (tzw. Public Access) polega na oferowaniu zintegrowanych rozwi ą za ń w zakresie kontroli dost ę pu bazuj ą cej na technologii inteligentnych kart dost ę pu (tzw. smart-card) do miejsc i urz ą dze ń publicznych (np. parkometry, stadiony sportowe, parki rozrywki, infrastruktura o ś rodków narciarskich), w łą czaj ą c w to ca łą gam ę zwi ą zanych z tym us ł ug. Niezale ż nie od tej dzia ł alno ś ci, przedsi ę biorstwa, na okre ś lenie których u ż ywa si ę handlowej nazwy „Nagra Audio Sector”, wytwarzaj ą i rozprowadzaj ą w ś ród klientów wiele produktów przydatnych w dzia ł alno ś ci przedsi ę biorstw pos ł uguj ą cych si ę profesjonaln ą technik ą hi-fi. Grupa Kudelski S.A. sk ł ada si ę z 60 spó ł ek dzia ł aj ą cych w 35 krajach na ca ł ym ś wiecie. Ż adna spó ł ka z grupy Kudelski SA nie dzia ł a w Polsce. W Polsce Kudelski SA ma jednego odbiorc ę - Telewizj ę Polsat S.A. W roku 2002 udzia ł grupy Kudelski SA w łą cznym imporcie do Polski oprogramowania dost ę pu warunkowego dla potrzeb p ł atnych telewizji wyniós ł oko ł o tajemnica przedsi ę biorstwa %. W roku 2001 udzia ł ten wyniós ł oko ł o tajemnica przedsi ę biorstwa %. Spó ł ka Kudelski S.A. zawar ł a umow ę dostawy ze spó ł k ą Polsat S.A. dnia 1 pa ź dziernika 1999 r. Umowa ma charakter zamówienia. Mo ż e by ć rozwi ą zana przez ka ż d ą ze stron ze skutkiem natychmiastowym. B/ Thomson S.A. (zbywca) Thomson S.A. jest ś wiatowym wytwórc ą produktów elektronicznych, aktywnym g ł ównie w nast ę puj ą cych dziedzinach: ekrany (monitory) i komponenty, cyfrowe rozwi ą zania medialne, elektroniczne produkty konsumpcyjne, patenty i licencjonowanie, a tak ż e produkty i us ł ugi w zakresie nowych technologii medialnych (tzw. nowe media). C/ Canal+ Technologies S.A. (podmiot, którego akcje s ą nabywane) Spó ł ka Canal+ Technologies S.A. jest zale ż na od Thomson S.A. Prowadzi ona dzia ł alno ść polegaj ą c ą na us ł ugach technicznych dla p ł atnych telewizji cyfrowych, w szczególno ś ci w 5 zakresie projektowania oraz udost ę pniania cyfrowych ś rodków programowo-sprz ę towych oraz oprogramowania dost ę pu warunkowego dla potrzeb sieci p ł atnych telewizji. Cyfrowe oprogramowanie dla potrzeb dost ę pu warunkowego jest udost ę pniane przez Canal+ Technologies SA na ca ł ym ś wiecie pod handlow ą nazw ą MediaGuard. 1 Tego rodzaju oprogramowanie umo ż liwia abonentom p ł atnych stacji telewizyjnych dost ę p do kodowanych przez te stacje przekazów. Dzi ę ki MediaGuard operatorzy oferuj ą swoim klientom wybór mi ę dzy wieloma mo ż liwo ś ciami regulowania p ł atno ś ci za kana ł y p ł atne lub us ł ugi tzw. „pay-per-view” (oddzielne p ł atno ś ci za poszczególne emisje). Dodatkowo, systemy te umo ż liwiaj ą rozliczanie si ę z abonentami za pomoc ą okresowych faktur oraz op ł aconych z góry elektronicznych „ ż etonów”, co ś wiadczy o wszechstronno ś ci tego typu rozwi ą za ń . Ponadto, MediaGuard umo ż liwia regulowanie p ł atno ś ci za dekodery kartami elektronicznymi (debetowymi lub kredytowymi) czy rozliczanie transakcji elektronicznych dokonywanych za po ś rednictwem telewizji (tzw. t-commerce), takich jak zakupy na aukcjach lub innego rodzaju zakupy dokonywane z wykorzystaniem elektronicznych ś rodków komunikacji. Udzia ł Canal+ Technologies S.A. (w odniesieniu do systemów MediaGuard) w roku 2002 w ogólnym imporcie do Polski systemów dost ę pu warunkowego dla potrzeb p ł atnych telewizji wyniós ł 46,61%, za ś w roku 2001 oko ł o 33,9%. W Polsce Canal+ Technologies S.A. dokona ł w 2002 roku sprzeda ż y jedynie na rzecz operatora platformy cyfrowej Cyfra+. Umowa Canal+ Technologies S.A. zawar ł a umow ę dostawy z Cyfr ą + dnia 23 marca 2000 r. Umowa zosta ł a zawarta na czas ograniczony, tj. do 12 grudnia 2008 r. Mo ż e zosta ć rozwi ą zana przez t ą dat ą przez ka ż d ą ze stron za 12 miesi ę cznym wypowiedzeniem lub w razie naruszenia jej postanowie ń i braku naprawienia skutków naruszenia w okresie 30 dni. 1 Inn ą cz ęść tego przedsi ę biorstwa stanowi dzia ł alno ść okre ś lana jako MediaHighway, która zostanie wy łą czona z przedsi ę biorstwa Canal+ Technologies SA w oddzielnym trybie, przy czym jej nabywc ą nie b ę dzie Kudelski SA. MediaHighway jest to interaktywne oprogramowanie specjalistyczne i technologia interaktywnych aplikacji telewizyjnych. 6 Organ antymonopolowy zwa ż y ł , co nast ę puje: I. Rynki, na które koncentracja wywiera wp ł yw. Maj ą c na uwadze definicje rynków, na które koncentracja wywiera wp ł yw, zawarte w za łą czniku do rozporz ą dzenia Rady Ministrów w sprawie zg ł oszenia zamiaru koncentracji przedsi ę biorców, oraz przedmiot dzia ł alno ś ci Kudelski S.A., Thompson S.A. i Canal+ Technologies SA, organ antymonopolowy uzna ł , i ż : A/ Rynkiem, na który przedmiotowa koncentracja wywiera ć b ę dzie wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym jest globalny rynek us ł ug w zakresie systemów dost ę pu warunkowego. Na rynku tym dzia ł aj ą zarówno Kudelski SA, jak i Canal+ Technologies SA, jest to wi ę c rynek wspólny dla stron. Po zako ń czeniu koncentracji udzia ł przedsi ę biorców w tym rynku pozostanie na poziomie przekraczaj ą cym 20%. B/ W przedmiotowej transakcji nie ma rynku w ł a ś ciwego, na który ta koncentracja wywiera ł aby wp ł yw w uk ł adzie wertykalnym . W kontek ś cie zg ł oszonej koncentracji nie mo ż na wyodr ę bni ć ż adnego rynku, na którym indywidualny lub łą czny udzia ł w rynku przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w koncentracji na tych rynkach przekracza 30%. C/ W przedmiotowej transakcji nie ma rynku w ł a ś ciwego, na który ta koncentracja wywiera ł aby wp ł yw w uk ł adzie konglomeratowym . II. Rynek w ł a ś ciwy transakcji Rynek produktowy - system dost ę pu warunkowego. Rozwi ą zania w zakresie dost ę pu warunkowego mo ż na zdefiniowa ć jako wszelkiego rodzaju ś rodki i dzia ł ania, które powoduj ą , ż e dost ę p do pewnych us ł ug jest mo ż liwy dopiero po stosownej autoryzacji. Taka definicja wskazuje na dwa podstawowe aspekty dost ę pu warunkowego: mo ż liwo ść sprawowania kontroli dost ę pu do us ł ug lub tre ś ci przekazywanych elektronicznie oraz mo ż liwo ść kontroli warunków, na których podstawie dost ę p jest mo ż liwy. Bior ą c pod uwag ę , i ż systemy dost ę pu warunkowego pozwalaj ą odmówi ć osobie nie posiadaj ą cej autoryzacji dost ę pu do okre ś lonych informacji lub tre ś ci, a nawet uniemo ż liwi ć jej skorzystanie z systemu komunikacyjnego, maj ą one szerokie zastosowanie w zakresie zapewnienia bezpiecze ń stwa. Dostawcy us ł ug ś wiadczonych drog ą elektroniczn ą korzystaj ą z nich zatem w celu zapewnienia bezpiecze ń stwa komunikacji i sieci informatycznych, 7 poufno ś ci danych, integralno ś ci i dost ę pno ś ci danych, zachowania tajemnicy korespondencji, ochrony w ł asno ś ci intelektualnej oraz bezpiecze ń stwa transakcji zawieranych elektronicznie. Systemy dost ę pu warunkowego znajduj ą zastosowanie zarówno w bran ż y nadawania programów, jak i w Internecie. W zakresie nadawania, a w szczególno ś ci w odniesieniu do p ł atnej telewizji, systemy dost ę pu warunkowego stosowane s ą w celu kodowania nadawanych programów zarówno przez operatorów analogowych przekazów satelitarnych, jak i przekazów cyfrowych. Charakterystyczne cechy rynku systemów dost ę pu warunkowego w telewizji s ą nast ę puj ą ce: • operatorzy p ł atnych telewizji organizuj ą przewa ż nie przetargi na dostaw ę systemów co 4 – 5 lat. Zdarza si ę jednak, ż e umowy s ą zawierane na d ł u ż szy okres (np. Canal+ Technologies zawar ł umow ę z Cyfr ą + /obecnie Canal+/ na okres 8 lat, a Kudelski S.A. ma zawart ą umow ę na czas nieokre ś lony w sprawie dostarczania systemów warunkowego dost ę pu dla Polsat S.A.), • ewentualny wysoki udzia ł w rynku, jaki mo ż e osi ą gn ąć dostawca oprogramowania w wyniku wygrania przetargu, w stosunkowo krótkim czasie mo ż e zosta ć zachwiany w wyniku og ł oszenia kolejnego przetargu, • operatorzy p ł atnych telewizji mog ą zazwyczaj rozwi ą za ć umowy na dostaw ę oprogramowania z zastosowaniem stosunkowo krótkich okresów wypowiedzenia, co umo ż liwia im szybkie przeniesienie dostaw do innego producenta przed up ł ywem wa ż no ś ci poprzedniej umowy. Nie jest to jednak zasad ą np. ww. umowa Canal+ Technologies zawiera klauzul ę o rocznym okresie wypowiedzenia, • system przetargów sprzyja obni ż aniu ceny dostarczanych urz ą dze ń i programów, • istnieje bardzo silna konkurencja na rynku systemów warunkowego dost ę pu. Najwi ę kszymi przedsi ę biorcami na tym rynku s ą : NDS, Viaccess, Beta, Kudelski S.A. i Canal+ Technologies S.A. W ci ą gu ostatnich lat powsta ł o wielu nowych dostawców dzia ł aj ą cych na tym ogólno ś wiatowym rynku np. @Sky, Octalis, Conax, Latens, Widevine Technologies. Na rynku tym dzia ł aj ą tak ż e tacy przedsi ę biorcy jak Motorola czy Microsoft. Ponadto niektórzy operatorzy telewizyjni sami stwarzaj ą w ł asne systemy dost ę pu warunkowego, 8 • w zwi ą zku z szybkim rozwojem technologii, mo ż liwe jest wej ś cie nowych produktów zabezpieczaj ą cych dost ę p warunkowy do us ł ug p ł atnych telewizji, oraz mo ż liwe jest powstanie nowych przedsi ę biorców dzia ł aj ą cych na rynku w ł a ś ciwym koncentracji, • nie istniej ą bariery wej ś cia na rynek zwi ą zane z konieczno ś ci ą uzyskiwania zezwole ń administracyjno-prawnych, • barier ę wej ś cia na rynek stanowi ć mo ż e konieczno ść pozyskania odpowiednich technologii i kapita ł u. Okres niezb ę dny do wypracowania nowego rozwi ą zania i wprowadzenia na rynek nowej us ł ugi wynosi od 1 do 3 lat dla ka ż dej stacji telewizyjnej, poniewa ż systemy dost ę pu warunkowego musz ą by ć dostosowane do potrzeb klientów, co poci ą ga za sob ą konieczno ść odpowiednich opracowa ń , testów, wdro ż e ń . Rynek geograficzny Rynkiem w ł a ś ciwym geograficznie dla systemów dost ę pu warunkowego, jest rynek ś wiatowy (globalny). Takie ustalenie rynku jest uzasadnione nast ę puj ą cymi przes ł ankami: ¾ licencje na korzystanie z praw w ł asno ś ci intelektualnej, niezb ę dne do ś wiadczenia takich us ł ug, udzielane s ą globalnie, tj. na obszar ca ł ego ś wiata; ¾ nawet wówczas, gdy poszczególne rozwi ą zania musz ą by ć dostosowane do potrzeb wynikaj ą cych z regionalnych standardów (system DVB-MHP w Europie, system BML w Japonii, czy system OCAP w Stanach Zjednoczonych), wszyscy licz ą cy si ę w tej bran ż y przedsi ę biorcy mog ą w ł atwy sposób w łą czy ć je do w ł asnych produktów; ¾ nie istniej ą ż adne znacz ą ce koszty zwi ą zane z transportem; ¾ klienci (operatorzy p ł atnych telewizji) nabywaj ą tego typu us ł ugi w wyniku przetargów. Dostawcy przedk ł adaj ą oferty operatorom p ł atnych telewizji bez wzgl ę du na miejsce og ł oszenia przetargu. Przyk ł adowo Kudelski SA rocznie bierze udzia ł w 150 przetargach na ca ł ym ś wiecie, przy czym wygrywa jedynie oko ł o 10-20 przetargów. Wielko ść rynku w ł a ś ciwego mo ż na oszacowa ć okre ś laj ą c liczb ę dekoderów, w których zainstalowano oprogramowanie dost ę pu warunkowego. Sytuacja na tym rynku przedstawia si ę w sposób nast ę puj ą cy: 9 Dane dotycz ą ce konkurentów na europejskim i ś wiatowym rynku systemów dost ę pu warunkowego dla p ł atnych telewizji w 2002 roku 2 Udzia ł ilo ś ciowy - liczba dekoderów, w których zain- stalowano system dost ę pu warunkowego Udzia ł w rynku Przedsi ę biorca Europa Ś wiat Europa Ś wiat NDS 7.202.000 23.428.750 31,8% 27,9% Viaccess 2.760.938 3.337.188 12,2% 4,0% Beta 2.656.000 2.656.000 11,7% 3,2% Kudelski SA 3.100.000 26.100.000 13,7% 31% Canal+ Technologies SA 5.604.573 7.448.533 24,7% 8,9% RAZEM 21.323.511 62.970.471 80,40% 75,00% Polska jest zaopatrywana w oprogramowanie dost ę pu warunkowego dla potrzeb p ł atnych telewizji przez dostawców zagranicznych, g ł ównie z krajów Unii Europejskiej. Operatorzy kablowych p ł atnych telewizji dzia ł aj ą cych w Polsce korzystaj ą przede wszystkim z us ł ug oferowanych przez UPC, który jest dostawc ą programów telewizyjnych u ż ywaj ą cym systemu dost ę pu warunkowego o nazwie Cryptoworks, opracowanego przez Philipsa. Udzia ł Philipsa w rynku krajowym szacuje si ę na 30,9%. W Polsce łą czn ą liczb ę dekoderów korzystaj ą cych z oprogramowania systemów dost ę pu warunkowego szacuje si ę na 819.400 w roku 2001 i 889.700 w roku 2002. III. Ocena skutków koncentracji. Przepis art. 17 ustawy antymonopolowej stanowi, ż e Prezes UOKiK wydaje zgod ę na dokonanie koncentracji, w wyniku której nie powstanie lub nie umocni si ę pozycja dominuj ą ca na rynku i wskutek czego konkurencja na rynku nie zostanie istotnie ograniczona. Organ antymonopolowy uzna ł , ż e przedmiotowa koncentracja spe ł nia wskazane powy ż ej kryteria ustawowe. Przyjmuj ą c niniejsze stanowisko, Prezes UOKiK mia ł na wzgl ę dzie, co nast ę puje: Przedstawiona koncentracja ma wp ł yw na rynek systemów dost ę pu warunkowego w uk ł adzie horyzontalnym brak jest przy tym rynków, na które omawiana koncentracja wywiera ł aby wp ł yw w uk ł adzie wertykalnym i konglomeratowym). Oceniaj ą c skutki koncentracji na rynku polskim (na co wskazuje brzmienie art. 1 ust. 1 ustawy 2 Przedstawiona tabela nie obejmuje mniejszych przedsi ę biorców dzia ł aj ą cych na rynku systemów dost ę pu warunkowego. 10 antymonopolowej) organ antymonopolowy nie uzna ł , aby przedmiotowa koncentracja mia ł a doprowadzi ć do powstania lub umocnienia pozycji dominuj ą cej. Na polskim rynku dzia ł aj ą tacy nadawcy telewizji p ł atnej korzystaj ą cy z systemów warunkowego dost ę pu, jak: Canal+, Polsat, telewizje kablowe, a ostatnio tak ż e kodowana telewizja Trwam. Obecnie na rynek polski systemy warunkowego dost ę pu dostarczaj ą : Kudelski S.A. (dla Polsatu), Philips (dla telewizji kablowej UPC), Canal+ Technologies S.A. (dla Canal+). Istniej ą tak ż e polscy producenci dekoderów. Np. Telewizja trwam u ż ywa urz ą dze ń produkowanych przez firm ę Datcom z Ż ywca (dotychczas rozprowadzono jednak zaledwie 30 tys. sztuk dekoderów 3 ). W latach 2001-2002 łą czny udzia ł grup Kudelski i Thomson w rynku polskim wynosi ł ponad tajemnica przedsi ę biorstwa %. Mimo tak wysokiego udzia ł u w rynku w ł a ś ciwym, organ antymonopolowy nie uzna ł , aby na skutek przedmiotowej koncentracji dosz ł o do powstania lub umocnienia pozycji dominuj ą cej na krajowym rynku. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów definiuje pozycj ę dominuj ą c ą jako pozycj ę umo ż liwiaj ą c ą w znacznym zakresie dzia ł anie niezale ż ne od konkurentów, kontrahentów, w tym konsumentów. Rynek oprogramowania dost ę pu warunkowego dla potrzeb p ł atnych telewizji kszta ł towany jest w g ł ównej mierze przez si łę nabywców oraz ich wymagania (popyt). Dystrybutorzy programów telewizyjnych organizuj ą przetargi na dostarczanie systemów dost ę pu warunkowego dla telewizji p ł atnej, do których przyst ę puj ą zainteresowani producenci. Zdobycie zamówienia wymaga ze strony producentów sta ł ej rywalizacji. Rywalizacja ta pot ę gowana jest dodatkowo faktem, i ż wypowiedzenie umów i zmiana dostawcy nie stanowi znacz ą cej trudno ś ci. Taki charakter rynku wyklucza mo ż liwo ść dzia ł ania niezale ż nie od kontrahentów oraz konkurentów. Na taki wymiar sprawy ma wp ł yw równie ż fakt, i ż rynek systemów dost ę pu warunkowego jest rynkiem wci ąż rozwijaj ą cym si ę – powstaj ą nowe technologie, wypieraj ą ce dotychczasowe. Umo ż liwia to wej ś cie na rynek nowych podmiotów, gdy ż najistotniejsz ą kwesti ą w tym zakresie jest odpowiednie know-how, przyci ą gaj ą ce odbiorców. Ocenia si ę , ż e okres niezb ę dny do wypracowania nowego rozwi ą zania wynosi od 1 do 3 lat bada ń (prace organizacyjne i technologiczne). 3 Miko ł aj Lizut, Vadim Makarenko, Marcin Czy ż ewski, Czy o. Rydzyk wytrwa, Gazeta Wyborcza 14.11.2003 r. 11 Podkre ś li ć przy tym nale ż y, i ż w efekcie prowadzonego przed organem antymonopolowym post ę powania dotycz ą cego rynku urz ą dze ń dost ę pu warunkowego, obie platformy cyfrowe dzia ł aj ą ce w Polsce zdecydowa ł y si ę na zmian ę swoich regulaminów i dopuszczenie do u ż ytku dekoderów alternatywnych producentów (bez konieczno ś ci dzier ż awy przez abonenta dekodera od operatora platformy cyfrowej) – o ile spe ł nione zostan ą wymogi dotycz ą ce odpowiednich zabezpiecze ń antypirackich. Rozwi ą zanie to pozwala wi ę c na rozwój innych, krajowych dostawców rozwi ą za ń dost ę pu warunkowego. Maj ą c na uwadze powy ż sze, nale ż y uzna ć , i ż wysoki udzia ł uczestników koncentracji w rynku polskim nie ma odzwierciedlenia w rzeczywistej sile rynkowej. Pami ę ta ć przy tym nale ż y, i ż udzia ł ten ukszta ł towa ł si ę przede wszystkim na skutek wyboru dostawcy przez dzia ł aj ą ce na polskim rynku platformy cyfrowe – które w najwi ę kszej mierze wykorzystuj ą w dzia ł alno ś ci system dost ę pu warunkowego. W przypadku wyboru innego dostawcy nie dosz ł oby do zmiany struktury polskiego rynku, tylko do zmian podmiotowych. Nale ż y zwróci ć równie ż uwag ę , i ż wskazany udzia ł rynkowy mo ż e ulec ca ł kowitej zmianie ( łą cznie z zaprzestaniem dostaw na teren Polski) w zwi ą zku z wyga ś ni ę ciem stosownych umów z operatorami platform cyfrowych i ewentualnym wyborem innego dostawcy. Przetargowy charakter rynku z natury powoduje stosunkowo wysoki stopie ń p ł ynno ś ci udzia ł ó rynkowych globalnych producentów. Nawet przedstawiona powy ż ej tabela udzia ł ów rynkowych producentów systemów dost ę pu warunkowego wskazuje na istotne dysproporcje w udzia ł ach odnoszonych do obszaru Europy oraz w skali ś wiatowej, co przy globalnym charakterze rynku (nie ograniczonym znacz ą cymi barierami) potwierdza zale ż no ść udzia ł u rynkowego od zdobytych ostatnio kontraktów. W zwi ą zku z powy ż szym, organ antymonopolowy uzna ł , ż e omawiana koncentracja, nie b ę dzie mia ł a negatywnego wp ł ywu na polski rynek systemów warunkowego dost ę pu. Wobec powy ż szego orzeczono jak w sentencji. Zgodnie z art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów. 12 Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów podpisa ł p.o.Dyrektora Departamentu Przemys ł u i Infrastruktury Piotr Mück Otrzymuje: Pan Lech Naubauer Kancelaria Prawna Hogan & Hartson M. Jamka, A. Galos i Wspólnicy Spó ł ka Komandytowa Al. Jana Paw ł a II 25 00-854 Warszawa pe ł nomocnik Kudelski S.A. Route do Geneve 22 1033 Cheseaux Szwajcaria 13