DPI-52/2003

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DDI-1-411/28/486/03/GG Warszawa, 16 lipca 2003 r. D E C Y Z J A Nr DPI - 52/2003 Na podstawie art. 17 w zwi ą zku z art. 12 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 122, poz. 1319 z pó ź n. zm.), po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego wszcz ę tego na wniosek Procter & Gamble Germany Management GmbH z siedzib ą w Schwalbach (Niemcy), Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów wyra ż a zgod ę na dokonanie koncentracji , polegaj ą cej na przej ę ciu przez ww. przedsi ę biorc ę kontroli nad spó ł k ą Wella AG z siedzib ą w Darmstadt (Niemcy). U Z A S A D N I E N I E W dniu 28 maja 2003 r. do Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów wp ł yn ęł o zg ł oszenie zamiaru koncentracji, polegaj ą cej na przej ę ciu przez Procter & Gamble Germany Management GmbH z siedzib ą w Schwalbach (Niemcy), kontroli nad spó ł k ą Wella AG z siedzib ą w Darmstadt (Niemcy), poprzez nabycie wi ę kszo ś ciowego pakietu akcji tej spó ł ki. W zwi ą zku z tym, i ż : - spe ł nione zosta ł y niezb ę dne przes ł anki uzasadniaj ą ce zg ł oszenie koncentracji, bowiem łą czny obrót przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w koncentracji w roku obrotowym poprzedzaj ą cym rok zg ł oszenia przekroczy ł 50 mln euro, tj. kwot ę okre ś lon ą w art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 122, poz. 1319 z pó ź . zm.), zwanej dalej ustaw ą antymonopolow ą , - przej ę cie kontroli nad innym przedsi ę biorc ą jest jedn ą z form koncentracji, okre ś lon ą w art. 12 ust. 2 pkt. 2 ww. ustawy - w przedmiotowej sprawie nie wyst ę puje ż adna okoliczno ść z katalogu przes ł anek egzoneracyjnych, wymienionych w art. 13 ustawy antymonopolowej, powoduj ą ca odst ą pienie od obowi ą zku zg ł oszenia koncentracji, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwany dalej tak ż e organem antymonopolowym, wszcz ął post ę powanie w niniejszej sprawie, o czym powiadomi ł stron ę pismem z dnia 6 czerwca 2003 r. Z informacji zawartych w aktach sprawy wynika, ż e transakcja zosta ł a zg ł oszona z naruszeniem 7-dniowego terminu, o którym mowa w art. 94 ust 4 ustawy antymonopolowej, bowiem umowa nabycia akcji zosta ł a zawarta w dniu 17 marca 2003 r., natomiast zg ł oszenie koncentracji wp ł yn ęł o do Urz ę du w dniu 28 maja 2003 r. W trakcie post ę powania organ antymonopolowy ustali ł , co nast ę puje : Opis i przyczyny transakcji. Przedmiotem niniejszej koncentracji jest nabycie, na podstawie umowy zawartej w dniu 17 marca 2003 r., pakietu 77,57% akcji zwyk ł ych spó ł ki Wella AG, b ę d ą cych poza publicznym obrotem. Drugi etap transakcji stanowi ł o nabycie pozosta ł ych akcji zwyk ł ych Wella AG, w drodze oferty publicznej, wa ż nej w okresie od 24 kwietnia do 28 maja 2003 r. Uzasadniaj ą c przyczyny koncentracji wnioskodawca wskaza ł , i ż planowana transakcja stanowi realizacj ę strategii Grupy Procter & Gamble, która zak ł ada rozwój dzia ł alno ś ci podstawowej w segmentach zapewniaj ą cych najlepszy rozwój i zyski. Profesjonalne kosmetyki fryzjerskie Wella AG stanowi ą uzupe ł nienie dla kosmetyków Procter & Gamble, b ę d ą cych w sprzeda ż y detalicznej, a kosmetyki do koloryzacji i uk ł adania w ł osów Wella AG s ą produktami uzupe ł niaj ą cymi dla szamponów i od ż ywek Procter & Gamble. Istotna pozycja spó ł ki Wella AG na rynku europejskim uzupe ł nia pozycj ę Procter & Gamble na rynku Ameryki Pó ł nocnej. Strony transakcji zak ł adaj ą , ż e po łą czenie tych dope ł niaj ą cych si ę , w zakresie oferty produktowej przedsi ę biorstw, mo ż e przyczyni ć si ę do stworzenia znacz ą cych perspektyw wzrostu przychodów i zysków ze sprzeda ż y kosmetyków do piel ę gnacji w ł osów. Uczestnicy koncentracji. Procter & Gamble Germany Management GmbH – aktywny uczestnik niniejszej koncentracji – jest spó ł k ą holdingow ą zajmuj ą c ą si ę kupnem, sprzeda żą i zarz ą dzaniem pakietami akcji. Wymieniony podmiot nale ż y do ameryka ń skiej Grupy Procter & Gamble, uwa ż anej za jedn ą z najwi ę kszych organizacji gospodarczych ś wiata. Grupa prowadzi dzia ł alno ść w ponad 140 krajach, zatrudnia oko ł o 100.000 pracowników. G ł ównymi kategoriami produktów wytwarzanych i sprzedawanych przez Grup ę Procter & Gamble s ą : - ś rodki czysto ś ci (wybielacze, proszki do prania, p ł yny do dezynfekcji, p ł yny do p ł ukania tkanin, ś rodki czyszcz ą ce, ś ciereczki do kurzu); - ś rodki higieniczne (podpaski, wk ł adki, tampony); - ś rodki do piel ę gnacji niemowl ą t i dzieci (pieluszki, chusteczki piel ę gnacyjne); - kosmetyki (myd ł a, szampony i od ż ywki, produkty do uk ł adania w ł osów, kosmetyki zapachowe, dezodoranty, kosmetyki do makija ż u); - ś rodki ochrony zdrowia (pasty i szczoteczki do z ę bów); - karmy dla psów i kotów. W Polsce Grupa Procter & Gamble prowadzi dzia ł alno ść za po ś rednictwem dwóch spó ł ek zale ż nych, tj.: ¾ Procter & Gamble Operations Polska Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie, która zajmuje si ę produkcj ą na rynek polski oraz na eksport pieluszek „Pampers”, 2 wybielaczy „Ace” i p ł ynów „Flash”, a ponadto dystrybucj ą innych produktów Procter & Gamble na terenie Polski; ¾ Procter & Gamble Polska Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie, która zajmuje si ę . dystrybucj ą wszystkich produktów Procter & Gamble na terenie: Litwy, Ł otwy, Estonii, Kaliningradu i Bia ł orusi. Wella AG – pasywny uczestnik koncentracji – jest spó ł k ą holdingow ą , zarz ą dzaj ą c ą spó ł kami wchodz ą cymi w sk ł ad Grupy Wella - koncernu obecnego w oko ł o 150 krajach ś wiata, zajmuj ą cego si ę : produkcj ą i sprzeda żą kosmetyków, wyposa ż eniem salonów fryzjerskich, produkcj ą sprz ę tu fryzjerskiego, a tak ż e organizacj ą szkole ń w zakresie us ł ug fryzjerskich. Dzia ł alno ść Grupy Wella jest podzielona na trzy g ł ówne obszary: - dzia ł zajmuj ą cy si ę profesjonalnymi farbami i szamponami do koloryzacji w ł osów, ś rodkami do piel ę gnacji w ł osów, p ł ynami do trwa ł ej ondulacji, ś rodkami do uk ł adania w ł osów, wystrojem wn ę trz zak ł adów fryzjerskich, sprz ę tem fryzjerskim, szkoleniami – na potrzeby fryzjerów; - dzia ł zajmuj ą cy si ę farbami i szamponami do koloryzacji w ł osów, ś rodkami do piel ę gnacji w ł osów, ś rodkami do uk ł adania w ł osów – na potrzeby konsumentów ko ń cowych; - dzia ł zajmuj ą cy si ę , innymi ni ż wskazane wy ż ej, kosmetykami i perfumami. Do Grupy Wella nale żą nast ę puj ą ce podmioty z siedzib ą na terenie Polski, których przedmiot dzia ł alno ś ci jest nast ę puj ą cy: ¾ Wella Polska Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie – dystrybucja produktów do koloryzacji w ł osów oraz produktów do piel ę gnacji w ł osów, takich jak szampony i od ż ywki; ¾ Cosmopolotan Cosmetics Polska Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie – dzia ł alno ść w zakresie dystrybucji perfum, ż eli pod prysznic, toników do cia ł a; ¾ Londa Kosmetyki Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie – dzia ł alno ść w zakresie dystrybucji produktów do koloryzacji w ł osów oraz produktów do piel ę gnacji w ł osów; ¾ Centra Szkoleniowe „Studio Wella” w Warszawie, Krakowie i Poznaniu – prowadz ą wy łą cznie dzia ł alno ść w zakresie szkole ń fryzjerskich. Organ antymonopolowy zwa ż y ł , co nast ę puje : Rynki, na które koncentracja wywiera wp ł yw. W my ś l art. 4 pkt. 8 ustawy antymonopolowej, przez rynek w ł a ś ciwy rozumie si ę rynek towarów, które ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ą oraz w ł a ś ciwo ś ci, w tym jako ść , s ą uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz s ą oferowane na obszarze, na którym, ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji. A zatem rynek ten wyznaczaj ą zasadniczo dwa elementy: towar ( rynek produktowy ) i terytorium ( rynek geograficzny). Maj ą c na uwadze powy ż sz ą definicj ę oraz kryteria wyznaczania rynków w ł a ś ciwych, na które koncentracja wywiera wp ł yw, zawarte w rozporz ą dzeniu Rady 3 Ministrów z dnia 3 kwietnia 2002 r. w sprawie zg ł oszenia zamiaru koncentracji przedsi ę biorców (Dz. U. Nr 37, poz. 334), organ antymonopolowy uzna ł , i ż : a) W przedmiotowej sprawie wyst ę puj ą rynki w ł a ś ciwe, na które koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym . Produktami wytwarzanymi i sprzedawanymi zarówno przez Grup ę Procter & Gamble, jak i Grup ę Wella s ą : • produkty do piel ę gnacji w ł osów, tj.: - szampony, - od ż ywki do w ł osów, - produkty do stylizacji w ł osów, • kosmetyki zapachowe. Organ antymonopolowy uzna ł , i ż w aspekcie geograficznym, rynkiem w ł a ś ciwym dla ww. grup produktowych jest rynek ś wiatowy. O takim okre ś leniu rynku geograficznego decyduje przede wszystkim skala dzia ł ania obu grup kapita ł owych (Procter & Gamble w 140, a Wella w 150 krajach ś wiata). Równocze ś nie nale ż y wskaza ć , i ż w przypadku produktów do piel ę gnacji w ł osów oraz kosmetyków zapachowych, wszelkie bariery handlowe (c ł a, taryfy) nie maj ą istotnego wp ł ywu na eksport i import tych produktów. Równie ż koszty transportu oraz inne koszty zwi ą zane z wprowadzeniem towaru na rynek, s ą relatywnie niskie i nie maj ą wi ę kszego wp ł ywu na skal ę obrotu ww. produktami. Na tak okre ś lonym rynku udzia ł y uczestników koncentracji kszta ł tuj ą si ę nast ę puj ą co: (tajemnica przedsi ę biorstwa) Zdaniem organu antymonopolowego, powy ż sze dane wskazuj ą , i ż rynkami, na które przedmiotowa koncentracja b ę dzie wywiera ł a wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym s ą : rynek szamponów do w ł osów i rynek od ż ywek do w ł osów, poniewa ż na tych rynkach uczestnicy koncentracji osi ą gn ą udzia ł przekraczaj ą cy 20%. b) W ocenie organu antymonopolowego, przedmiotowa koncentracja nie wywrze wp ł ywu na ż aden rynek w ł a ś ciwy w uj ę ciu wertykalnym , bowiem przedsi ę biorcy nale żą cy do grup kapita ł owych uczestnicz ą cych w transakcji, nie prowadz ą dzia ł alno ś ci na rynkach b ę d ą cych rynkami poprzedniego, b ą d ź nast ę pnego szczebla obrotu. c) Organ antymonopolowy stwierdzi ł równie ż , i ż w przedmiotowej sprawie brak jest rynków w ł a ś ciwych, na które koncentracja wywrze wp ł yw w uk ł adzie konglomeratowym . Ocena skutków koncentracji. Maj ą c na wzgl ę dzie rynki w ł a ś ciwe, na które przedmiotowa koncentracja wywrze wp ł yw oraz przepis art. 1 ust. 2 ustawy antymonopolowej stanowi ą cy, i ż ustawa reguluje zasady przeciwdzia ł ania antykonkurencyjnym koncentracjom, je ż eli 4 mog ą one wywo ł a ć skutki na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, organ antymonopolowy uzna ł za zasadne ocen ę skutków niniejszej koncentracji na polskim rynku produktów do piel ę gnacji w ł osów. Na okre ś lonej w sposób powy ż szy cz ęś ci rynku geograficznego, koncentracja b ę dzie wywiera ł a wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym na rynek szamponów oraz na rynek produktów do uk ł adania w ł osów (stylizacji), bowiem w tych dwóch grupach produktowych łą czne udzia ł y Grupy Procter & Gamble i Grupy Wella przekraczaj ą poziom 20%: (tajemnica przedsi ę biorstwa) G ł ównymi konkurentami uczestników koncentracji na polskim rynku szamponów s ą firmy: L’Oreal (udzia ł ok. 14%) i Unilever (udzia ł ok. 13%), a na rynku produktów do stylizacji w ł osów firmy: Schwarzkopf & Henkel (udzia ł ok. 22%) i Statestrong (udzia ł ok. 13%). Zarówno szampony, jak i produkty do stylizacji w ł osów oferowane w Polsce przez g ł ównych uczestników rynku (w tym równie ż uczestników koncentracji), s ą w znacznej cz ęś ci wytwarzane poza granicami Polski, zw ł aszcza na terenie Unii Europejskiej. St ą d te ż wyst ę puje du ż y import tych produktów, nie ograniczany ani barierami administracyjnymi, ani kosztami transportu, stanowi ą cymi na terenie Europy zaledwie od 0,5% do 1% warto ś ci sprzeda ż y. Dystrybucja produktów do piel ę gnacji w ł osów (w tym równie ż szamponów i produktów do stylizacji w ł osów) w przewa ż aj ą cej cz ęś ci odbywa si ę poprzez du ż e sieci handlowe, takie jak Makro Cash & Carry, Carrefour, Auchan czy Tesco. Jedynie mniejsze sklepy zaopatruj ą si ę u niezale ż nych dystrybutorów. Tendencja ta ulega intensyfikacji i oczekuje si ę , ż e w nied ł ugiej perspektywie czasowej ok. 70% produktów do piel ę gnacji w ł osów b ę dzie sprzedawanych na rzecz du ż ych sieci handlowych, a jedynie ok. 30% niezale ż nym dystrybutorom. Ka ż da z du ż ych sieci handlowych ma znaczn ą si łę nabywcz ą , która ogranicza zdolno ść producentów do niezale ż nego dzia ł ania i do podnoszenia cen powy ż ej poziomu cen konkurentów. Znaczna si ł a rynkowa jest szczególnie widoczna w odniesieniu do strategii cenowych. W tym zakresie hipermarkety wywieraj ą wp ł yw na swoich dostawców, aby ci dostarczali produkty na korzystniejszych warunkach. Poniewa ż hipermarkety s ą znacz ą cymi dystrybutorami na rynku, producenci s ą cz ę sto zmuszeni do akceptowania tych warunków, aby nie ryzykowa ć utraty lub zmniejszenia mo ż liwo ś ci sprzeda ż y swoich towarów. *** Przepis art. 17 ustawy antymonopolowej stanowi, i ż Prezes Urz ę du wydaje zgod ę na dokonanie koncentracji, w wyniku której nie powstanie lub nie umocni si ę pozycja dominuj ą ca na rynku i wskutek czego konkurencja na rynku nie zostanie istotnie ograniczona. Analiza zg ł oszenia niniejszej koncentracji nie wykaza ł a zagro ż e ń dla krajowego rynku produktów do piel ę gnacji w ł osów, zwi ą zanych z przej ę cia przez Grup ę Procter & Gamble kontroli nad Grup ą Wella. Organ antymonopolowy uznaj ą c za zasadne wyra ż enie zgody na dokonanie przedmiotowej koncentracji, wzi ął pod uwag ę w szczególno ś ci nast ę puj ą ce przes ł anki: 5 − przedmiotowa koncentracja ma charakter eksterytorialny i rozpatrywana jest w aspekcie rynku w ł a ś ciwego, obejmuj ą cego ś wiatowy rynek produktów kosmetycznych. Na terenie Polski transakcja doprowadzi do zsumowania udzia ł ów rynkowych jej uczestników w dwóch rynkach produktowych, osi ą gaj ą c udzia ł w wysoko ś ci (tajemnica przedsi ę biorstwa) w rynku szamponów i (tajemnica przedsi ę biorstwa w rynku produktów do stylizacji w ł osów. S ą to jednak udzia ł y dalekie od osi ą gni ę cia pozycji, która stanowi ł aby zagro ż enie dla istnienia, b ą d ź rozwoju konkurencji w ww. obszarach produktowych; − na terenie Polski dost ę pne s ą wyroby do piel ę gnacji w ł osów produkowane przez najwi ę kszych konkurentów uczestników koncentracji. Brak ogranicze ń importowych powoduje du ż y nap ł yw towarów z zagranicy, gdzie ww. podmioty posiadaj ą swoje zak ł ady produkcyjne. Z uwagi na powy ż sze, konkurencja na rynku wyrobów do piel ę gnacji w ł osów ma zasi ę g szerszy ni ż tylko krajowy; − specyfika sprzeda ż y produktów do piel ę gnacji w ł osów, w tym szczególnie dystrybucja poprzez wielkie sieci handlowe, b ę dzie uniemo ż liwia ć wywieranie negatywnego wp ł ywu przez uczestników niniejszej koncentracji zarówno na konkurentów, jak i konsumentów ko ń cowych. Reasumuj ą c, nale ż y stwierdzi ć , i ż planowana koncentracja spe ł nia przes ł anki okre ś lone w art. 17 ustawy antymonopolowej. Wobec powy ż szego orzeczono jak w sentencji. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c., od niniejszej decyzji stronie przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie, S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwóch tygodni od dnia jej dor ę czenia Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów p.o. Zast ę pcy Dyrektora Departamentu Przemys ł u i Infrastruktury Marcin Kolasi ń ski Otrzymuje: Pani Jolanta Tropaczy ń ska Pe ł nomocnik:Procter & Gamble Germany Management GmbH LINKLATERS, T. Komosa i Wspólnicy Spó ł ka Komandytowa ul. Sienna 39 00-121 Warszawa 6