Wróć do: Decyzje UOKiK

Numer decyzji

DPI-45/2003

Decyzja UOKiK DPI-45/2003

Data decyzji
1 lipca 2003

Treść rozstrzygnięcia

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW L.dz. DDI-I-411-15/252/03/RK Warszawa dn.,1 lipca 2003 r. DECYZJA Nr DDI -45/03 Na podstawie art. 17 w zwi ą zku z art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. nr 122 poz. 1319 z pó ź n. zm.), po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego wszcz ę tego na wniosek Polskiego Koncernu Naftowego Orlen S.A. z siedzib ą w P ł ocku, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów wyra ż a zgod ę na dokonanie koncentracji , polegaj ą cej na przej ę ciu przez Polski Koncern Naftowy Orlen S.A. z siedzib ą w P ł ocku, bezpo ś redniej kontroli nad Paliwa i Produkty Naftowe Sp. z o.o. z siedzib ą w Pyrzycach, w wyniku nabycia 75 % akcji tej spó ł ki. UZASADNIENIE W dniu 14 marca 2003 r. do Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów wp ł yn ęł o od Polskiego Koncernu Naftowego Orlen S.A. z siedzib ą w P ł ocku (zwanej dalej Orlen), zg ł oszenie zamiaru koncentracji przedsi ę biorców, polegaj ą cej na przej ę ciu przez ten podmiot bezpo ś redniej kontroli nad Paliwa i Produkty Naftowe Sp. z o.o. z siedzib ą w Pyrzycach (zwanej dalej PiPN). W zwi ą zku z tym, i ż : - spe ł nione zosta ł y niezb ę dne przes ł anki uzasadniaj ą ce obowi ą zek zg ł oszenia koncentracji, bowiem łą czny obrót ww. podmiotów w roku obrotowym poprzedzaj ą cym rok zg ł oszenia koncentracji przekracza ł 50 mln euro, tj. warto ść podan ą w art. 12 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , - przej ę cie kontroli przez jednego z przedsi ę biorców nad innym przedsi ę biorc ą jest jednym ze sposobów koncentracji, okre ś lonym w art. 12 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy, - nie wyst ę puje w tej sprawie ż adna okoliczno ść z katalogu przes ł anek ezgoneracyjnych, wymienionych w art. 13 ww. ustawy, powoduj ą ca odst ą pienie od konieczno ś ci zg ł oszenia koncentracji, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwany dalej tak ż e organem antymonopolowym), wszcz ął post ę powanie w niniejszej sprawie, o czym powiadomi ł stron ę - po uprzednim otrzymaniu potwierdzenia uiszczenia op ł aty wniosku o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego w sprawie koncentracji - pismem z dnia 10 kwietnia 2003 r. Zg ł oszenie zamiaru koncentracji zosta ł o przekazane do UOKiK w dniu 14 marca 2003 r. Zg ł oszenia dokonano w oparciu o uchwa łę zarz ą du Orlenu z dnia 10 lutego 2003 r., udzielaj ą c ą aprobaty na dokonanie przedmiotowej koncentracji. Dotychczas nie zosta ł a natomiast podpisana stosowna umowa pomi ę dzy uczestnikami koncentracji. W zwi ą zku z tym, i ż powy ż szej uchwa ł y nie mo ż na uzna ć za czynno ść , która skutkuje obowi ą zkiem zg ł oszenia koncentracji, nale ż y stwierdzi ć , i ż przedmiotowa koncentracja zosta ł a zg ł oszona bez naruszenia terminu, o którym mowa w art. 94 ust. 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W trakcie post ę powania Prezes Urz ę du ustali ł , co nast ę puje: Przyczyny i opis transakcji. W dniu 10 lutego 2003 r. zarz ą d Orlenu wyda ł zgod ę na obj ę cie przez t ą spó ł k ę 75 % w PiPN. Po uzyskaniu zgody Prezesa Urz ę du na dokonanie przedmiotowej koncentracji, zwo ł ane ma zosta ć nadzwyczajne zgromadzenie wspólników PiPN. Na zgromadzeniu tym ma zapa ść decyzja o podwy ż szeniu kapita ł u zak ł adowego spó ł ki, który w wi ę kszo ś ci ma zosta ć obj ę ty przez Orlen. Po dokonaniu powy ż szej transakcji, Orlen dysponowa ć b ę dzie w sumie 75 % g ł osami na zgromadzeniu wspólników PiPN. Jako przyczyny przedmiotowej koncentracji wnioskodawca wskaza ł zamiar utworzenia nowego Regionalnego Operatora Rynku (ROR). Dotychczas Orlen posiada 5 takich podmiotów. Dzia ł alno ść ż adnego z nich nie obejmuje jednak swoim zasi ę giem woj. zachodniopomorskiego. Utworzenie nowego ROR-u zapewni ć ma Orlenowi lepszy zbyt towarów na trudnych do penetracji niszach rynkowych. Znajomo ść rynku przez podmiot przejmowany, a tak ż e zró ż nicowanie oferty handlowej, pozwoli ć ma na pozyskiwanie nowych klientów. Dzi ę ki temu Orlen ma zamiar zwi ę kszy ć swoj ą sprzeda ż i skuteczniej konkurowa ć w ten sposób z importem (g ł ównie z rafinerii Schwedt). Skuteczniejsza ma by ć równie ż walka z nieuczciw ą konkurencj ą (tanimi paliwami o niskiej jako ś ci). Z drugiej strony, w łą czenie PiPN do grupy kapita ł owej Orlenu, zapewni ć ma spó ł ce przejmowanej wi ę ksz ą wiarygodno ść w trakcie przetargów na dostawy paliw oraz negocjacji z klientami. Uczestnicy koncentracji. Orlen Grupa Orlen nale ż y do najwi ę kszych grup kapita ł owych w Polsce. W jej sk ł ad wchodzi kilkadziesi ą t bezpo ś rednio i po ś rednio zale ż nych podmiotów. W chwili obecnej Orlen plasuje si ę na pierwszej pozycji w rankingu 500 najwi ę kszych polskich przedsi ę biorców wg Rzeczypospolitej http://www.rp.pl . Orlen jest równocze ś nie najwi ę kszym podmiotem na polskim rynku paliw p ł ynnych. Przedmiot dzia ł ania grupy skoncentrowany jest wokó ł przerobu ropy oraz sprzeda ż y produktów ropopochodnych. Grupa wi ę kszo ść swoich dochodów osi ą ga 2 ze sprzeda ż y paliw. Orlen zaspokaja oko ł o 60 % ich krajowej konsumpcji, a jego udzia ł w sprzeda ż y detalicznej paliw wynosi oko ł o 40 %. W sk ł ad sieci sprzeda ż y detalicznej koncernu wchodzi ponad 2000 stacji paliw (z czego 3/4 stacji stanowi w ł asno ść koncernu, pozosta ł e to stacje patronackie). Stanowi to blisko 1/3 wszystkich istniej ą cych w Polsce stacji benzynowych. Poza produkcj ą paliw, Orlen jest tak ż e najwi ę kszym producentem petrochemikaliów w Polsce. PiPN PiPN w chwili obecnej nie prowadzi dzia ł alno ś ci. Podmiot ten zosta ł utworzony przez Paliwa i Produkty Naftowe W. Wielgus, M. Pastuszak s.j (zwanej dalej PiPN s.j.) i jest w 100 % spó ł k ą zale ż n ą od tej firmy. PiPN s.j. posiada status spó ł ki pracowniczej Orlenu. Podmiot ten prowadzi dzia ł alno ść w zakresie hurtowej i detalicznej sprzeda ż y paliw. Zasi ę g prowadzonej przez ten podmiot dzia ł alno ś ci obejmuje obszar woj. zachodniopomorskiego. Na potrzeby niniejszej transakcji PiPN s.j. ma przenie ść do PiPN dzia ł alno ść w zakresie sprzeda ż y hurtowej paliw, w tym przewóz paliw autocysternami. Pozosta ł a dzia ł alno ść tj. sprzeda ż detaliczna paliw oraz prze ł adunek i magazynowanie paliw pozostanie w PIPN s.j. Z uwagi na powy ż sze, w dalszej cz ęś ci niniejszej decyzji dzia ł alno ść PiPN s.j., w zakresie sprzeda ż y hurtowej paliw, traktowana b ę dzie ju ż jako dzia ł alno ść PiPN. Organ antymonopolowy zwa ż y ł , co nast ę puje: Rynki w ł a ś ciwe, na które koncentracja wywiera wp ł yw. W my ś l art. 4 pkt 8 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , przez rynek w ł a ś ciwy rozumie si ę rynek towarów, które ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ś ci, w tym jako ść , s ą uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz s ą oferowane na obszarze, na którym, ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji. A zatem rynek ten wyznaczaj ą zasadniczo dwa elementy: towar (rynek produktowy) i terytorium (rynek geograficzny). Maj ą c na wzgl ę dzie powy ż sz ą definicj ę oraz kryteria wyznaczania rynków w ł a ś ciwych, na które koncentracja wywiera wp ł yw, zawarte w rozporz ą dzeniu Rady Ministrów z dnia 3 kwietnia 2002 r. w sprawie zg ł oszenia zamiaru koncentracji przedsi ę biorców (Dz. U. Nr 37, poz. 334), organ antymonopolowy uzna ł , co nast ę puje: a) Pod wzgl ę dem produktowym, rynkiem w ł a ś ciwym, na który koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym , jest rynek sprzeda ż y hurtowej paliw. Rynek ten obejmuje: 1 sprzeda ż hurtow ą benzyn (benzyny s ł u żą jako paliwo do zasilania silników w pojazdach samochodowych), 3 2 sprzeda ż hurtow ą oleju nap ę dowego (olej nap ę dowy s ł u ż y jako paliwo do zasilania silników wysokopr ęż nych - diesel’a w pojazdach samochodowych), 3 sprzeda ż hurtow ą i dla klientów instytucjonalnych lekkiego oleju opa ł owego (olej opa ł owy jest wykorzystywany w celu ogrzewania mieszka ń , domów oraz budynków niemieszkalnych). Okre ś laj ą c rynek geograficzny dla sprzeda ż y hurtowej paliw, nale ż y zwróci ć uwag ę na fakt, i ż obecnie brak jest kontyngentów i ce ł na import paliw do Polski. Na koszty importu wp ł ywa konieczno ść utrzymywania zapasów obowi ą zkowych od zrealizowanego importu oraz koszty transportu. Ponadto, na obrót paliwami na terytorium Polski - je ż eli roczna warto ść obrotu przekracza równowarto ść 500 000 euro - wymagane jest, stosownie do zapisów ustawy Prawo energetyczne, posiadanie koncesji, któr ą wydaje Prezes Urz ę du Regulacji Energetyki. Podmiot ubiegaj ą cy si ę o koncesj ę musi mie ć siedzib ę na terytorium Polski. Nie s ą to jednak ograniczenia, które hamuj ą import paliw do Polski. Wielko ść importu i jego kierunek uzale ż nione s ą g ł ównie od ró ż nic, jakie wyst ę puj ą pomi ę dzy cenami paliw obowi ą zuj ą cych u polskich producentów, a cenami obowi ą zuj ą cymi u producentów w krajach s ą siednich. Polscy producenci, podobnie jak inni producenci w Europie, ustalaj ą ceny paliw w oparciu o notowania paliw na ś wiatowych gie ł dach, z uwzgl ę dnieniem podatku akcyzowego oraz kosztów zwi ą zanych z transportem i prze ł adunkiem paliwa z najwi ę kszego centrum rafineryjnego ARA (Amsterdam, Rotterdam, Antwerpia). Ponadto, pod uwag ę brany jest szereg tzw. czynników niewymiernych (w tym np. sytuacja na rynkach lokalnych). W sytuacji, kiedy ceny polskich producentów s ą znacznie wy ż sze od cen producentów z s ą siednich krajów, import wzrasta, natomiast kiedy ró ż nice te s ą niewielkie lub ceny obowi ą zuj ą ce u polskich producentów s ą ni ż sze, import spada. Wielko ść importu nie jest wi ę c wielko ś ci ą statyczn ą . Wielko ść ta zmienia si ę w zale ż no ś ci od sytuacji na rynku paliwowym, w szczególno ś ci od kszta ł tuj ą cych si ę na nim cen. W 2002 r. import stanowi ł 14,5 % ogólnej konsumpcji benzyn, 21,2 % oleju nap ę dowego i 18, 9 % oleju opa ł owego. Najwi ę cej paliw importowano z Niemiec (29 %), krajów by ł ego ZSRR (27 %) oraz S ł owacji (26 %). Tak ż e obszaru, z jakiego nast ę puje import paliw, nie mo ż na uzna ć za statyczny. W zale ż no ś ci od kszta ł tuj ą cych si ę cen, a tak ż e innych czynników (tzw. niewymiernych), obszar ten b ę dzie wzrasta ł lub zmniejsza ł si ę . Zmienia ć si ę te ż mo ż e geografia importu paliw do Polski, tzn. kierunek z jakich krajów b ę dzie nast ę powa ł import. Maj ą c na uwadze powy ż sze, nale ż y stwierdzi ć , i ż rynku geograficznego dla sprzeda ż y hurtowej paliw p ł ynnych, nie mo ż na zaw ęż a ć do terytorium Polski. Aktualnie, oprócz terytorium Polski, wskazane by ł oby w łą czy ć do niego przynajmniej cz ęść terytoriów krajów s ą siednich, takich jak Niemcy, Czechy, S ł owacja, Bia ł oru ś , Litwa, pa ń stwa skandynawskie, a wi ę c kraje z których faktycznie nast ę puje import paliw do Polski. Nie jest wykluczone, i ż w przypadku zmiany czynników rynkowych, w tym g ł ównie ceny paliwa, ww. zakres 4 geograficzny ulegnie zmianie. Dane dotycz ą ce konsumpcji paliw w Polsce, analizowane na potrzeby niniejszej koncentracji, zawieraj ą ju ż ilo ś ci paliw importowanych. Przy obliczaniu udzia ł ów w rynku podmiotów rozpatrywanej transakcji, nale ż y zatem kierowa ć si ę tymi w ł a ś nie danymi. Podej ś cie to bowiem umo ż liwia oszacowanie aktualnego stanu rynku hurtowej sprzeda ż y paliw, unikaj ą c zaw ęż enia spektrum analizy tylko do terytorium Polski. Rynek sprzeda ż y hurtowej paliw jest ś ci ś le zwi ą zany z ich produkcj ą . Sprawia to, ż e najwi ę ksze udzia ł y w tym rynku nale żą do producentów paliw, tj. rafinerii. Dotyczy to w szczególno ś ci Orlenu oraz Rafinerii Gda ń skiej S.A. Podmioty te s ą najwi ę kszymi producentami paliw p ł ynnych w Polsce i jednocze ś nie posiadaj ą najwi ę kszy udzia ł w ich sprzeda ż y hurtowej. Udzia ł Orlenu kszta ł tuje si ę na poziomie tajemnica przedsi ę biorstwa , udzia ł Rafinerii Gda ń skiej na poziomie ok. 20 %. Pozosta ł e polskie rafinerie tzw. rafinerie po ł udniowe (Rafineria Czechowice S.A., Rafineria Jas ł o S.A., Rafineria Jedlicze S.A., Rafineria Trzebinia S.A., Rafineria Nafty Glimar S.A.), maj ą w porównaniu z nimi du ż o mniejszy przerób, a w zwi ą zku z tym nie odgrywaj ą tak du ż ej roli w tym segmencie rynku. Przypuszcza si ę , i ż rafinerie po ł udniowe, z uwagi na ma łą op ł acalno ść przerobu w nich ropy naftowej (du ż a odleg ł o ść od ruroci ą gów, stosunkowo ma ł a moc przerobowa, przestarza ł e instalacje), skieruj ą dzia ł alno ść na wybrane nisze rynku naftowego. W chwili obecnej ich pozycja, w stosunku do innych uczestników hurtowego obrotu paliwami – poza Orlenem i Rafineri ą Gda ń sk ą - jest jednak znacz ą ca. Na rynku sprzeda ż y hurtowej paliw, obok PKN ORLEN S.A., Rafinerii Gda ń skiej i rafinerii po ł udniowych, dzia ł aj ą tak ż e firmy niezale ż ne - nie zwi ą zane z polskimi producentami oraz spó ł ki z grup kapita ł owych koncernów zachodnich (J & S Energy, Shell, BP, Statoil, Petrim, BGM Petrotrade, Pol-Oil-Co, BGW, Kolgard, Mares, Falco, Imso, Z. Nizi ń ski). Pozycja ww. firm przedstawia si ę jednak mniej korzystnie, w porównaniu do dwóch najwi ę kszych polskich rafinerii. Udzia ł ż adnej z tych firm nie przekracza 10 %. Firmy te kupuj ą paliwa od producentów krajowych, importerów, b ą d ź te ż same je importuj ą . Powoduje to, ż e przynajmniej cz ęść paliw b ę d ą cych przedmiotem obrotu na rynku hurtowym, znajduje si ę na tym szczeblu sprzeda ż y przynajmniej dwukrotnie. Przedsi ę biorcy operuj ą cy na rynku hurtowym, oferuj ą zazwyczaj pe ł n ą gam ę paliw (benzyny, olej nap ę dowy, olej opa ł owy), nie ograniczaj ą c si ę wy łą cznie do jednego produktu. Jak ju ż wspomniano, import stanowi oko ł o 20 % konsumowanych w Polsce paliw. Z uwagi na rozproszenie podmiotów importuj ą cych paliwa, ich pozycja rynkowa jest jednak s ł absza, ni ż wynika ł oby to wy łą cznie z udzia ł u procentowego importu. Ś rodki transportu, jakimi realizowany jest import paliw, zdeterminowane s ą przez to sk ą d ma ten import nast ą pi ć . Wykorzystywane s ą wi ę c autocysterny, cysterny kolejowe (transport l ą dowy), barki (transport rzeczny) oraz statki (transport morski). Prowadzenie dzia ł alno ś ci na rynku sprzeda ż y hurtowej paliw wi ąż e si ę z 5 konieczno ś ci ą posiadania silnego zaplecza infrastrukturalnego (bazy magazynowe, ś rodki transportu) oraz z budow ą systemu dystrybucji. Zarówno wej ś cie na ten rynek jak i rozszerzenie dzia ł alno ś ci, oznacza poniesienie znacznych nak ł adów. Pomimo, i ż nie s ą to bariery utrudniaj ą ce w sposób istotny zaistnienie (lub umocnienie pozycji) na polskim rynku dla du ż ych zagranicznych koncernów paliwowych, to jednak nie nale ż y przypuszcza ć , aby w najbli ż szym okresie dosz ł o do diametralnych zmian w tym segmencie rynku. Strategiczn ą pozycj ę zachowaj ą wi ę c najprawdopodobniej Orlen oraz Rafineria Gda ń ska, a jedyn ą konkurencj ę dla tych podmiotów stanowi ć b ę d ą paliwa importowane. Odnosz ą c powy ż sze dane, dotycz ą ce hurtowej sprzeda ż y paliw, do oceny niniejszej transakcji, a tak ż e ze wzgl ę du na tre ść art. 1 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , skutki jakie mo ż e wywo ł a ć przedmiotowa koncentracja nale ż y jednak ż e rozpatrywa ć w odniesieniu do terytorium Polski. Dodatkowo, w przedmiotowej sprawie nale ż y wzi ąć pod uwag ę fakt, i ż zasi ę g dzia ł alno ś ci spó ł ki przejmowanej, nie wykracza poza obszar województwa zachodniopomorskiego. Celowym wydaje si ę zatem, aby analiza tych skutków dokonana zosta ł a z uwzgl ę dnieniem równie ż tego obszaru, na nim bowiem dzia ł alno ść obu podmiotów bior ą cych udzia ł w koncentracji pokrywa si ę . Sytuacja na rynku sprzeda ż y hurtowej paliw na obszarze województwa zachodniopomorskiego kszta ł tuje si ę podobnie jak na ww. rynku w ł a ś ciwym, na który niniejsza koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym . Ze wzgl ę du jednak na fakt, i ż jest to obszar przygraniczny, stosunkowo wi ę kszy udzia ł w porównaniu do ca ł ego terytorium kraju stanowi tutaj import paliw (blisko 40 %). W Europie ca ł kowite moce produkcyjne istniej ą cych rafinerii s ą wi ę ksze ni ż zapotrzebowanie na paliwa. W zwi ą zku z tym rafinerie te, staraj ą si ę przynajmniej cz ęść swojej produkcji sprzeda ć w Polsce, traktuj ą c j ą jako dodatkowy – obok narodowego - rynek zbytu. W przypadku woj. zachodniopomorskiego takim producentem jest rafineria Schwedt (Niemcy), zlokalizowana tu ż przy granicy polsko – niemieckiej, na wysoko ś ci ww. województwa. Takie usytuowanie daje jej nawet pewn ą przewag ę nad polskimi producentami. Koszty transportu autocysternami na teren woj. zachodniopomorskiego s ą bowiem z tej rafinerii ni ż sze ni ż z P ł ocka lub Gda ń ska. Ponadto na rynek woj. zachodniopomorskiego trafiaj ą paliwa z Austrii, Danii, Litwy oraz z krajów skandynawskich. Udzia ł Orlenu na rynku sprzeda ż y hurtowej paliw na terytorium woj. zachodniopomorskiego wynosi tajemnica przedsi ę biorstwa . Udzia ł PiPN kszta ł tuje si ę odpowiednio na poziomie tajemnica przedsi ę biorstwa . Podkre ś li ć jednak nale ż y, i ż ww. danych nie powinno si ę sumowa ć . Odnosz ą c si ę bowiem do tych danych nale ż y wskaza ć na fakt, i ż grupa kapita ł owa Orlen tajemnica przedsi ę biorstwa Najwa ż niejszymi konkurentami ww. podmiotów na rynku sprzeda ż y hurtowej paliw na terenie woj. zachodniopomorskiego s ą : J&S Energy S.A. Warszawa, Shell Polska Sp. z o.o. Warszawa oraz BGM Petrotrade Sp. z o.o. Szczecin. Podmioty te 6 w znacznej mierze zaopatruj ą si ę w paliwa importowane. (m.in. z Austrii, Danii, Czech). Koncern Shell jest jednym z udzia ł owców niemieckiej Rafinerii Schwedt, w zwi ą zku z czym, rafineria ta stanowi na obszarze woj. zachodniopomorskiego jedno z jego g ł ównych ź róde ł zaopatrzenia. Na rynku woj. zachodniopomorskiego cze ść produkowanych przez siebie paliw sprzedaje tak ż e Rafineria Gda ń ska. Jej sprzeda ż jest jednak ponad tajemnica przedsi ę biorstwa ni ż sprzeda ż Orlenu. Ponadto na tym rynku dzia ł a tak ż e szereg mniejszych firm (Solan Sp. z o.o. z siedzib ą w Wolinie, FDF Sp. z o.o. z siedzib ą w Szczecinie, Qatro Sp. z o.o. z siedzib ą w Szczecinie, Petrochem Sp. z o.o. z siedzib ą Ko ł obrzegu, Amber Trans PHU z siedzib ą w Szczecinie, PHT HL z siedzib ą w Szczecinie; PKT KB z siedzib ą w Szczecinie, Wastawa Sp. z o.o. z siedzib ą w Szczecinie, P.W. Menago z siedzib ą w Szczecinie). b) Przedmiotowa koncentracja wywrze wp ł yw w uk ł adzie wertykalnym na rynek w ł a ś ciwy sprzeda ż y hurtowej paliw (benzyn, oleju nap ę dowego, oleju opa ł owego). Zasi ę g geograficzny tego rynku nale ż y okre ś li ć , zgodnie z wyja ś nieniami wskazanymi powy ż ej, jako obejmuj ą cy terytorium Polski, z jednoczesnym uwzgl ę dnieniem importu paliw z zagranicy. Uzasadniaj ą c powy ż sze nale ż y wskaza ć , i ż Orlen jest producentem paliw. Wyprodukowane przez siebie paliwa sprzedaje za po ś rednictwem Regionalnych Biur Handlu Hurtowego i Logistyki (RBHHiL), Regionalnych Operatorów Rynkowych (ROR), a tak ż e za po ś rednictwem w ł asnej sieci stacji benzynowych. PiPN nie produkuje paliw. Spó ł ka ta nabywa paliwa w Orlenie (RBHHiL w Szczecinie). Nabytymi w ten sposób paliwami, PiPN zaopatruje z kolei swoich odbiorców. Jak wynika z powy ż szego, pomi ę dzy uczestnikami koncentracji zachodz ą powi ą zania wertykalne na rynku hurtowej sprzeda ż y paliw (benzyn, oleju nap ę dowego, lekkiego oleju opa ł owego). W zwi ą zku z tym, i ż udzia ł Orlenu na szczeblu sprzeda ż y hurtowej przekracza 30 %, nale ż y uzna ć , i ż zamierzona koncentracja wywrze wp ł yw na powy ż sze rynki w uk ł adzie wertykalnym. c) Rynkami w ł a ś ciwymi, na które koncentracja wywrze wp ł yw w uk ł adzie konglomeratowym , s ą nast ę puj ą ce rynki produktowe, na których prowadzi dzia ł alno ść Orlen, oceniane w aspekcie geograficznym obejmuj ą cym terytorium Polski, z jednoczesnym uwzgl ę dnieniem importu z zagranicy: 1. paliwo lotnicze Jet-A1 – udzia ł w rynku tajemnica przedsi ę biorstwa 2. olej opa ł owy „3”(mazut) – udzia ł w rynku tajemnica przedsi ę biorstwa 3. asfalty – udzia ł w rynku tajemnica przedsi ę biorstwa , 4. glikole – udzia ł w rynku tajemnica przedsi ę biorstwa , 5. fenol – udzia ł w rynku tajemnica przedsi ę biorstwa 6. butadien - udzia ł w rynku tajemnica przedsi ę biorstwa , 7 7. aceton – udzia ł w rynku tajemnica przedsi ę biorstwa , 8. tlenek etylenu – udzia ł w rynku tajemnica przedsi ę biorstwa , 9. ortoksylen - udzia ł w rynku tajemnica przedsi ę biorstwa , 10. paraksylen – udzia ł w rynku tajemnica przedsi ę biorstwa , 11. toulen – udzia ł w rynku tajemnica przedsi ę biorstwa , 12. polietylen – udzia ł w rynku tajemnica przedsi ę biorstwa , 13. polipropylen – udzia ł w rynku tajemnica przedsi ę biorstwa , 14. etylen – udzia ł w rynku tajemnica przedsi ę biorstwa , 15. propylen – udzia ł w rynku tajemnica przedsi ę biorstwa Powy ż sze towary nie s ą przedmiotem obrotu przedsi ę biorców dzia ł aj ą cych na rynku hurtowej sprzeda ż y paliw. Produkty te nie stanowi ą tak ż e substytutów dla benzyn, oleju opa ł owego oraz lekkiego oleju opa ł owego. Jedynie paliwo lotnicze i ci ęż ki olej opa ł owy mo ż na zaliczy ć do grupy paliw. Mo ż liwo ś ci ich zastosowania nie pokrywaj ą si ę jednak z benzynami, olejem nap ę dowym i lekkim olejem opa ł owym (paliwo lotnicze s ł u ż y do zasilania silników lotniczych; ci ęż ki olej opa ł owy s ł u ż y ć mo ż e jako paliwo grzewcze – stosowane musz ą by ć wtedy zupe ł nie inne instalacje, ni ż w przypadku lekkiego oleju opa ł owego, lub te ż mo ż e by ć wykorzystywany jako paliwo do silników okr ę towych). W zwi ą zku z tym nale ż y uzna ć , i ż silna pozycja Orlenu na rynkach, na które koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie konglomeratowym, nie b ę dzie mog ł a by ć wykorzystywana na rynkach, na które przedmiotowa koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym i wertykalnym. Na podstawie materia ł u zgromadzonego w sprawie i powy ż szych ustale ń organ antymonopolowy zwa ż y ł , co nast ę puje. Przepis art. 17 ustawy antymonopolowej stanowi, ż e Prezes Urz ę du wydaje zgod ę na dokonanie koncentracji, w wyniku której nie powstanie lub nie umocni si ę pozycja dominuj ą ca na rynku i wskutek czego konkurencja na rynku nie zostanie istotnie ograniczona. Analiza skutków niniejszej koncentracji nie wykaza ł a istotnych zagro ż e ń p ł yn ą cych z przej ę cia przez Orlen spó ł ki PiPN. Organ antymonopolowy, uznaj ą c za zasadne wyra ż enie zgody na dokonanie przedmiotowej koncentracji, wzi ął pod uwag ę w szczególno ś ci nast ę puj ą ce przes ł anki: - Orlen posiada w chwili obecnej pozycj ę dominuj ą c ą na rynku sprzeda ż y hurtowej paliw. Wobec tego, w niniejszej sprawie nie mo ż na mówi ć o osi ą gni ę ciu pozycji dominuj ą cej na rynku, ale jedynie o jej ewentualnym wzmocnieniu. Zdaniem organu antymonopolowego, w przypadku dokonania przedmiotowej koncentracji, nie nast ą pi jednak znacz ą ce wzmocnienie Orlenu, a zarazem istotne ograniczenie konkurencji. Nale ż y w tym miejscu wskaza ć na dysproporcje, jakie zachodz ą pomi ę dzy spó ł k ą przejmuj ą c ą , a przejmowan ą . Orlen jest dominantem polskiego rynku paliw p ł ynnych. Spó ł ka ta posiada siln ą i ugruntowan ą od wielu lat pozycj ę 8 na tym rynku. Orlen dostarcza oko ł o tajemnica przedsi ę biorstwa paliw na rynek polski. Równie ż na terytorium woj. zachodniopomorskiego jego udzia ł oscyluje na poziomie oko ł o tajemnica przedsi ę biorstwa . Spó ł ka przejmowana nie jest natomiast znacz ą cym graczem na tym rynku. Bior ą c pod uwag ę ca ł y kraj, jej udzia ł nie przekracza tajemnica przedsi ę biorstwa . Na obszarze woj. zachodniopomorskiego udzia ł ten jest wi ę kszy i wynosi oko ł o tajemnica przedsi ę biorstwa . W zwi ą zku jednak z tym, i ż sprzedawane przez ni ą paliwa pochodz ą w ca ł o ś ci z grupy kapita ł owej Orlenu, jej udzia ł zawiera si ę ju ż w zasadzie w udziale Orlenu. Przej ę cie tej spó ł ki wzmocni pozycj ę Orlenu, jednak nie b ę dzie to wzmocnienie na tyle znacz ą ce, aby mog ł o w sposób istotny wp ł yn ąć na obecn ą pozycj ę Orlenu, w stosunku do konkurentów dzia ł aj ą cych na tym rynku (J&S Energy, Shell, BGM Petrotrade oraz szeregu mniejszych firm). - w wyniku przedmiotowej koncentracji nie powinno tak ż e doj ść do ograniczenia dostaw paliw innym podmiotom operuj ą cym na rynku hurtowym. Jak ju ż wskazano, w chwili obecnej popyt na paliwa w Europie jest mniejszy, ni ż wielko ść zainstalowanych mocy rafineryjnych i nie wyst ę puj ą problemy z poda żą paliw. G ł ówni konkurenci Orlenu na obszarze woj. zachodnioeuropejskiego w znacznej mierze ju ż zaopatruj ą si ę w paliwa pochodz ą ce z importu (s ą to np.: J&S Energy, Shell Polska, BGM Petrotrade). Nast ę pstwem tego jest fakt, ż e na ww. obszarze wi ę kszy udzia ł w konsumpcji paliw, w porównaniu do ca ł ego kraju, stanowi ą paliwa importowane (blisko 40 %). W efekcie, o tym z jakiego ź ród ł a zaopatrywa ć b ę d ą si ę hurtownicy, w znacznym stopniu stanowi ć b ę dzie cena produktów jaka obowi ą zuje u polskich producentów oraz w imporcie. Nie ma wi ę c podstaw przypuszcza ć , aby przedmiotowa koncentracja wp ł yn ęł a negatywnie na konkurentów dzia ł aj ą cych na rynku hurtowej sprzeda ż y paliw oraz odbiorców zaopatruj ą cych si ę na tym rynku. - w przypadku doj ś cia do skutku przedmiotowej koncentracji, nie powinno równie ż doj ść do wzrostu cen paliw. Polscy producenci ustalaj ą ceny paliw w oparciu o notowania ś wiatowe tych produktów. Ró ż nice pomi ę dzy cenami netto (bez podatków) w Polsce i innych krajach europejskich tych produktów wynika ć b ę d ą g ł ównie z uwarunkowa ń lokalnych. Kupuj ą cy kieruj ą si ę g ł ównie cen ą i w sytuacji utrzymywania si ę niekorzystnych cen u producentów krajowych, mog ą zaopatrywa ć si ę w paliwa importowane. - w chwili obecnej PiPN zaopatruje si ę w paliwa wy łą cznie w Orlenie. Koncentracja nie wp ł ynie zatem na ograniczenie sprzeda ż y dokonywanej przez ź ród ł a konkurencyjne w stosunku do Orlenu (np. Rafineria Gda ń ska, import). Reasumuj ą c nale ż y stwierdzi ć , ż e planowana koncentracja spe ł nia przes ł anki okre ś lone w art. 17 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, bowiem w jej wyniku nie dojdzie do istotnego ograniczenia konkurencji na rynku. Wobec powy ż szego orzeczono jak w sentencji. Na niniejsz ą decyzj ę , na postawie art. 78. ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , w zw. z art. 479 28 § 2 k.p.c., stronom przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie - S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za 9 po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwóch tygodni od dnia dor ę czenia. Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów p.o. Zast ę pcy Dyrektora Departamentu Przemys ł u i Infrastruktury Marcin Kolasi ń ski 10

Analiza z kontekstem sprawy

Co ta decyzja oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o tę decyzję

Informacje o sprawie

Sygnatura
DDI-I-411-15/252/03/RK
Rodzaj praktyki
Kontrola koncentracji
Kara finansowa
nie
Branża
06.10 Górnictwo ropy naftowej 46.71 Sprzedaż hurtowa paliw i produktów pochodnych 19.20 Wytwarzanie i przetwarzanie produktów rafinacji ropy naftowej
Region
Mazowieckie; Zachodniopomorskie
Strony
Polski Koncern Naftowy Orlen S.A. z siedzibą w Płocku i Paliwa i Produkty Naftowe Sp. z o.o. z siedzibą w Pyrzycach
Odwołanie do sądu
Nie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów