DPI-4/2003

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DDI-1-411/50/638/02/ES Warszawa, 2003-01-21 DECYZJA Nr DPI -4/2003 Na podstawie art. 17 w zwi ą zku z art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 122, poz. 1319 z pó ź n. zm.), Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów wyra ż a zgod ę na dokonanie koncentracji, polegaj ą cej na przej ę ciu przez Novoferm GmbH z siedzib ą w Rees, Niemcy, kontroli nad: - Gerda Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie, - Gerda 3 Sp. z o.o. z siedzib ą w Starachowicach. U Z A S A D N I E N I E W dniu 11 wrze ś nia 2002 r. do Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów wp ł yn ęł o zg ł oszenie zamiaru koncentracji, polegaj ą cej na przej ę ciu przez Spó ł k ę Novoferm GmbH kontroli nad Gerda Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie i Gerda 3 Sp. z o.o. z siedzib ą w Starachowicach. W zwi ą zku z tym, i ż : - spe ł nione zosta ł y niezb ę dne przes ł anki uzasadniaj ą ce zg ł oszenie niniejszej koncentracji, bowiem łą czny obrót przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w koncentracji w roku obrotowym poprzedzaj ą cym rok zg ł oszenia przekroczy ł 50 mln euro, tj. wielko ść okre ś lon ą w art. 12 ust. 1 ustawy dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 122, poz. 1319 z pó ź n. zm.), zwanej dalej ustaw ą antymonopolow ą , - przej ę cie kontroli nad innym przedsi ę biorc ą jest jedn ą z form koncentracji, okre ś lon ą w art. 12 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy, - w przedmiotowej sprawie nie wyst ę puje ż adna okoliczno ść z katalogu przes ł anek egzoneracyjnych, wymienionych w art. 13 ustawy antymonopolowej, powoduj ą ca odst ą pienie od konieczno ś ci zg ł oszenia koncentracji, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwany dalej organem antymonopolowym, wszcz ął post ę powanie w przedmiotowej sprawie, o czym powiadomi ł stron ę pismem z dnia 24 wrze ś nia 2002 r. Przedmiotowe zg ł oszenie zosta ł o wystosowane do Urz ę du w dniu 11 wrze ś nia 2002 r. Ostateczna umowa w sprawie przedmiotowej transakcji nie zosta ł a jeszcze podpisana, zatem transakcja zosta ł a zg ł oszona z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 94 ust 4 ustawy antymonopolowej. W trakcie post ę powania Prezes Urz ę du ustali ł , co nast ę puje: 2 Opis transakcji. Przedmiotowa transakcja polega na przej ę ciu przez Spó ł k ę Novoferm GmbH kontroli nad spó ł k ą Gerda Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie i spó ł k ą Gerda 3 Sp. z o.o. z siedzib ą w Starachowicach, poprzez nabycie 100 % udzia ł ów w ka ż dej z ww. spó ł ek. Spó ł ki te tworz ą ca ł o ść Grupy Gerda. Przyczyny transakcji. Zg ł aszaj ą cy - poprzez nabycie 100 % udzia ł ów w ww. spó ł kach - zamierza aktywnie w łą czy ć si ę w proces produkcji, rozwój technologii i sieci dystrybucji drzwi bezpiecze ń stwa, zamków, systemów zamkni ęć i o ś cie ż nic. Novoferm poprzez swoj ą partycypacj ę w dzia ł alno ś ci Grupy Gerda zamierza rozszerzy ć asortyment produkowanych wyrobów. Dzi ę ki po łą czeniu sieci dystrybucji produktów Grupy Gerda z technologicznym know-how Novoferm, zamierzona transakcja spowoduje realn ą mo ż liwo ść zast ą pienia importu produktów Novoferm do Polski ich monta ż em lub nawet produkcj ą w kraju. Uczestnictwo Novoferm w dzia ł alno ś ci Gerda ma przynie ść wymierne korzy ś ci, w szczególno ś ci dla odbiorców Gerdy, którym zostanie zaoferowana, szersza ni ż dotychczas, paleta wyró ż niaj ą cych si ę wysok ą jako ś ci ą produktów z grupy drzwi bezpiecze ń stwa. Uczestnicy koncentracji. 1. Novoferm GmbH z siedzib ą w Rees, Niemcy, 2. Grupa Gerda tj. Gerda Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie i Gerda 3 Sp. z o.o. z siedzib ą w Starachowicach. Novoferm GmbH – aktywny uczestnik koncentracji – jest spó ł k ą dzia ł aj ą c ą w ramach koncernu ThyssenKrupp AG, prowadz ą cego dzia ł alno ść o zasi ę gu ś wiatowym, m.in. na rynku produkcji stali, cz ęś ci do pojazdów, systemów produkcyjnych, komponentów oraz budownictwa in ż ynieryjnego. Novoferm GmbH dzia ł a na europejskim rynku produkcji i dystrybucji tzw. drzwi bezpiecze ń stwa, w szczególno ś ci drzwi przeciwpo ż arowych i wielozadaniowych, bram oraz o ś cie ż nic do nich, a tak ż e stalowych elementów konstrukcyjnych, gotowych gara ż y i cz ęś ci ich wyposa ż enia. Novoferm posiada ponad 20 spó ł ek zale ż nych prowadz ą cych dzia ł alno ść g ł ównie na terytorium Europy. Udzia ł Novoferm GmbH w rynku europejskim w zakresie sprzeda ż y drzwi przeciwpo ż arowych w latach 2000-2001 nie przekracza ł (tajemnica przedsi ę biorstwa) %, a w przypadku drzwi wielozadaniowych (tajemnica przedsi ę biorstwa) %. W Polsce ww. przedsi ę biorca dzia ł a za po ś rednictwem dwóch spó ł ek, tj.: - Siebau Polska GmbH (rynek gara ż y metalowych, wiat samochodowych, komórek ogrodowych, ma ł ych hal sk ł adowych oraz pojemników metalowych), - Novoferm Polska Sp. z o.o. (rynek dystrybucji drzwi przeciwpo ż arowych, wielozadaniowych oraz bram gara ż owych, przemys ł owych, nap ę dów do bram i o ś cie ż nic). 3 Szacunkowy udzia ł Siebau Polska Sp. z o.o. w rynku polskim, w zakresie któregokolwiek z produktów sprzedawanych przez tego przedsi ę biorc ę , nie przekracza (tajemnica przedsi ę biorstwa) %. Udzia ł Novoferm Polska Sp. z o.o. w polskim rynku drzwi przeciwpo ż arowych, wielozadaniowych, bram przemys ł owych, nap ę dów do bram i o ś cie ż nic w latach 2000-2001 nie przekracza ł (tajemnica przedsi ę biorstwa) %, a w przypadku bram gara ż owych wynosi ł poni ż ej (tajemnica przedsi ę biorstwa) % w 2000 r. i poni ż ej (tajemnica przedsi ę biorstwa) % w 2001 r. Grupa Gerda dzia ł a na rynku produkcji drzwi antyw ł amaniowych oraz zamków i oku ć budowlanych. Do czerwca 2001 r. Grupa Gerda produkowa ł a okna z PCV, jednak ż e ze wzgl ę du na malej ą ce zyski i poka ź ny wzrost konkurentów na tym rynku, zaprzestano ww. produkcji. Dzia ł alno ść Gerdy koncentruje si ę na rynku krajowym, aczkolwiek przedsi ę biorca ten w latach 2000-2001 eksportowa ł swoje produkty do Rosji i Wielkiej Brytanii. Obecno ść Grupy Gerda na europejskim rynku drzwi antyw ł amaniowych oraz zamków i oku ć budowlanych w latach 2000-2001 mia ł a charakter marginalny, bowiem jej udzia ł w tym rynku nie przekracza ł (tajemnica przedsi ę biorstwa) %. Udzia ł Gerda w krajowym rynku drzwi antyw ł amaniowych w 2000 r. wynosi ł ok. (tajemnica przedsi ę biorstwa) %, a w 2001 r. ok. (tajemnica przedsi ę biorstwa) . W zakresie zamków i oku ć budowlanych, Gerda szacuje swój udzia ł w rynku krajowym na poziomie (tajemnica przedsi ę biorstwa) % w 2000 r. i (tajemnica przedsi ę biorstwa) % w 2001 r. Rynek w ł a ś ciwy w sprawie. W my ś l art. 4 pkt 8 ustawy antymonopolowej, przez rynek w ł a ś ciwy rozumie si ę rynek towarów, które ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ś ci, w tym jako ść , s ą uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz s ą oferowane na obszarze, na którym, ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji. A zatem rynek ten wyznaczaj ą zasadniczo dwa elementy: towar ( rynek produktowy ) i terytorium ( rynek geograficzny ). Uczestnicy niniejszej koncentracji prowadz ą dzia ł alno ść na rynku tzw. drzwi bezpiecze ń stwa. Podkre ś li ć w tym miejscu nale ż y, i ż poj ę cie drzwi bezpiecze ń stwa nie wyst ę puje w Polskiej Klasyfikacji Dzia ł alno ś ci (PKD), Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Us ł ug (PKWiU), w Systematycznym Wykazie Wyrobów (SWW), ani w ż adnej innej klasyfikacji. W zale ż no ś ci od u ż ytkownika, potrzeba bezpiecze ń stwa zapewniona zostaje przez ró ż nego rodzaju drzwi, tj. drzwi drewniane z dodatkowymi zamkami, bolcami antywywa ż eniowymi, zwyk ł e drzwi stalowe, jak te ż drzwi przeciwpo ż arowe i antyw ł amaniowe. Z tego wzgl ę du, dla okre ś lenia w niniejszej sprawie rynku w ł a ś ciwego produktowi, organ antymonopolowy zbada ł , czy drzwi produkowane przez poszczególnych uczestników koncentracji mo ż na zakwalifikowa ć jako produkty stanowi ą ce jedn ą grup ę tzw. drzwi bezpiecze ń stwa, czy te ż nale ż y je rozpatrywa ć jako rynki odr ę bnych produktów, nie stanowi ą cych alternatywy dla odbiorców. 4 Z przes ł anego zg ł oszenia wynika, ż e Spó ł ka Novoferm GmbH jest producentem drzwi przeciwpo ż arowych, wielozadaniowych i antyw ł amaniowych. Drzwi przeciwpo ż arowe Novoferm s ą produkowane z powstrzymuj ą cych ogie ń , cienkich blach oraz ogniotrwa ł ych i termiczno-izolacyjnych materia ł ów, takich jak we ł na mineralna czy karton gipsowy. Charakteryzuj ą si ę ł atwym sposobem budowy i prost ą konstrukcj ą z zastosowaniem mo ż liwie prostych zamków. Wspomniane drzwi s ł u żą jako drzwi wewn ę trzne oddzielaj ą ce poszczególne pomieszczenia w danym budynku. Drzwi wielozadaniowe to drzwi stalowe, wewn ę trzne, nie b ę d ą ce drzwiami przeciwpo ż arowymi, produkowane z cienkiej blachy oraz materia ł ów o dobrych w ł a ś ciwo ś ciach izolacji ciep ł a i d ź wi ę ku. Drzwi antyw ł amaniowe, produkowane przez Novoferm GmbH i jej spó ł k ę zale ż n ą Siebau GmbH, znajduj ą zastosowanie wewn ą trz budynków. Nie odpowiadaj ą one jednak drzwiom antyw ł amaniowym produkowanym przez Grup ę Gerda, które stosuje si ę jako zewn ę trzne drzwi wej ś ciowe do budynków. Ponadto, wspomniane drzwi nie by ł y i nie s ą dystrybuowane na rynku polskim. Grupa GERDA produkuje drzwi stalowe antyw ł amaniowe stosowane jako zewn ę trzne drzwi wej ś ciowe do budynków, których g ł ównych przeznaczeniem jest mo ż liwe trwa ł e zapobieganie próbom w ł amania. Drzwi te s ą produkowane z mocnej blachy masywnie natapianej stal ą , o stalowym pokryciu zewn ę trznymi, wype ł nione tworzywem piankowym i zaopatrzone w zamek antyw ł amaniowy. Jednocze ś nie drzwi stalowe Grupy Gerda nie posiadaj ą atestu przeciwpo ż arowego. Materia ł y zebrane w trakcie post ę powania wskazuj ą , i ż drzwi Grupy Gerda i Novoferm posiadaj ą ca ł kowicie inn ą konstrukcj ę , wytwarzane s ą wed ł ug innych norm, maj ą zupe ł nie inne przeznaczenie i cechy u ż ytkowe. Ponadto drzwiom stalowym Gerda s ą stawiane znacznie wy ż sze wymagania, zarówno co do rodzaju, jak i jako ś ci materia ł ów, z których s ą wykonane, co powoduje, ż e mi ę dzy tymi produktami wyst ę puje znaczna ró ż nica cenowa. Jednocze ś nie, ze zg ł oszenia wynika, ż e z powodu zasadniczych ró ż nic w konstrukcji drzwi antyw ł amaniowych i przeciwpo ż arowych nie jest mo ż liwe, aby prowadzi ć przemiennie produkcj ę ww. drzwi na tych samych liniach produkcyjnych, tak ż e przy dokonaniu niewielkich przeróbek technicznych tych linii. W tej sytuacji organ antymonopolowy uzna ł , i ż jakkolwiek obaj uczestnicy transakcji dzia ł aj ą na rynku drzwi bezpiecze ń stwa, w przedmiotowej sprawie rynkiem w ł a ś ciwym od strony produktowej s ą poszczególne segmenty tego rynku, a mianowicie: segment drzwi przeciwpo ż arowych, wielozadaniowych i antyw ł amaniowych. Na tak okre ś lonym rynku od strony produktowej nie zachodzi horyzontalna styczno ść dzia ł alno ś ci Novoferm i Grupy Gerda, bowiem z uwagi na specyficzne funkcje u ż ytkowe, ró ż nice w konstrukcji, rodzaj i jako ść materia ł ów, z których s ą wykonane oraz ceny, drzwi produkowane przez ww. Spó ł ki nie s ą produktami to ż samym, ani substytutami. Tym samym, w przedmiotowej sprawie nie ma rynku w ł a ś ciwego, na który koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym w rozumieniu definicji 5 zawartej w za łą czniku do rozporz ą dzenia Rady Ministrów z dnia 3 kwietnia 2002 r. w sprawie zg ł oszenia zamiaru koncentracji przedsi ę biorców (Dz. U. Nr 37, poz. 334). W niniejszej koncentracji nie zidentyfikowano równie ż rynków, na które koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie wertykalnym, b ą d ź konglomeratowym, w rozumieniu definicji zawartych w ww. rozporz ą dzeniu. Ze wzgl ę dów opisanych powy ż ej, dla oceny skutków niniejszej koncentracji nie jest konieczne definitywne okre ś lenie, czy rynek, którego dotyczy przedmiotowa koncentracja, w uj ę ciu geograficznym wykracza poza terytorium Polski, czy ma charakter jedynie krajowy. Niemniej wskaza ć nale ż y, i ż obszarem geograficznym, na którym dla uczestników koncentracji panuj ą wzgl ę dnie zbli ż one warunki konkurencji, jest rynek wykraczaj ą cy poza rynek krajowy. Przemawia za tym w szczególno ś ci fakt, i ż rynek drzwi, na którym dzia ł aj ą uczestnicy koncentracji, jest rynkiem otwartym dla konkurencji zewn ę trznej. Wej ś cie na wspomniany rynek zwi ą zane jest praktycznie z barierami natury finansowej. Nak ł ady zwi ą zane z podj ę ciem przedmiotowej dzia ł alno ś ci s ą niewielkie. Dodatkowym czynnikiem sprzyjaj ą cym wej ś ciu na rynek i prowadzeniu produkcji w Polsce jest stosunkowo niski koszt si ł y roboczej. Poza odpowiednimi normami, jakie spe ł nia ć musz ą okre ś lone grupy produktów z bran ż y zabezpiecze ń , nie wyst ę puj ą ż adne administracyjne bariery wej ś cia na ten rynek. Op ł aty celne przy imporcie do Polski produktów z bran ż y zabezpiecze ń , w szczególno ś ci drzwi bezpiecze ń stwa, z krajów Unii Europejskiej wynosz ą 0 %, tym samym nie maj ą charakteru bariery wp ł ywaj ą cej na import. Koszty transportu szacowane przez Novoferm stanowi ą ok. 4 % ceny sprzeda ż y. O tym, i ż nie jest to znacz ą ca bariera ś wiadczy chocia ż by fakt, i ż w ostatnich latach na rynku polskim pojawili si ę praktycznie wszyscy ś wiatowi dostawcy z bran ż y drzwi bezpiecze ń stwa, a ich import w latach 2000-2001 utrzymywa ł si ę na poziomie 36-37 % i pochodzi ł g ł ównie z W ł och, Niemiec, Izraela i Hiszpanii. Na podstawie materia ł u zgromadzonego w sprawie i powy ż szych ustale ń organ antymonopolowy zwa ż y ł , co nast ę puje. Przepis art. 17 ustawy antymonopolowej stanowi, i ż Prezes Urz ę du wydaje zgod ę na dokonanie koncentracji, w wyniku której nie powstanie lub nie umocni si ę pozycja dominuj ą ca na rynku i wskutek czego konkurencja na rynku nie zostanie istotnie ograniczona. Dla zastosowania tego przepisu niezb ę dne jest zatem wykazanie, ż e wskutek koncentracji: a) nie powstanie lub nie umocni si ę pozycja dominuj ą ca, b) konkurencja na rynku nie zostanie istotnie ograniczona. Ad a) Definicja pozycji dominuj ą cej okre ś lona jest w art. 4 pkt 9 ustawy antymonopolowej. Zgodnie z t ą definicj ą , dominuj ą ca pozycja rynkowa przedsi ę biorcy to pozycja, która umo ż liwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku 6 w ł a ś ciwym poprzez stworzenie mu mo ż liwo ś ci dzia ł ania w znacznym stopniu niezale ż nie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów. Ustawa wprowadza domniemanie, ż e przedsi ę biorca ma pozycj ę dominuj ą c ą , je ż eli jego udzia ł w rynku przekracza 40 %. Jak wykaza ł o niniejsze post ę powanie, zamierzona transakcja nie doprowadzi do powstania lub umocnienia si ę pozycji dominuj ą cej na rynku któregokolwiek z uczestników transakcji, ani w Polsce ani w Europie, bowiem udzia ł tych Spó ł ek w poszczególnych segmentach rynku drzwi bezpiecze ń stwa, zarówno w wymiarze krajowym, jak i europejskim, daleki jest od wskazanego powy ż ej 40 % udzia ł u. W segmencie drzwi przeciwpo ż arowych udzia ł Novoferm GmbH w rynku europejskim nie przekracza (tajemnica przedsi ę biorstwa) %, a w rynku polskim nie przekracza (tajemnica przedsi ę biorstwa) %. W europejskim rynku drzwi wielozadaniowych udzia ł Novoferm nie przekracza (tajemnica przedsi ę biorstwa) %, a w rynku polskim nie przekracza (tajemnica przedsi ę biorstwa) %. Z uwagi na nieobecno ść Grupy Gerda w tym segmencie rynku, pozycja Novoferm po koncentracji praktycznie nie ulegnie ż adnej zmianie. W odniesieniu do segmentu rynku drzwi antyw ł amaniowych, na którym równie ż nie wyst ę puje horyzontalna styczno ść dzia ł alno ś ci uczestników koncentracji, Gerda posiada marginalny, nie przekraczaj ą cy (tajemnica przedsi ę biorstwa) %, udzia ł w rynku europejskim. Udzia ł Grupy Gerda w tym segmencie rynku drzwi w Polsce spad ł z poziomu ok. (tajemnica przedsi ę biorstwa) % w 2000 r. do (tajemnica przedsi ę biorstwa) % w 2001 r., przy utrzymuj ą cej si ę w okresie ostatnich dwóch lat na niezmienionym poziomie konkurencji ze strony g ł ównych rywali tej Spó ł ki, takich jak Spó ł ka Hörmann - ok. (tajemnica przedsi ę biorstwa) % rynku i Dierre S.p.A. - ok. (tajemnica przedsi ę biorstwa) %. Ad b) Drug ą z przes ł anek, któr ą nale ż y wykaza ć wyra ż aj ą c zgod ę na dokonanie koncentracji, jest brak istotnego ograniczenia konkurencji. Skoro planowana transakcja nie wp ł ynie na zmian ę dotychczasowej pozycji rynkowej Novoferm w segmencie drzwi przeciwpo ż arowych i wielozadaniowych i nie spowoduje wzmocnienia, a tym bardziej uzyskania przez t ę Spó ł k ę pozycji dominuj ą cej w segmencie drzwi antyw ł amaniowych, nie przyczyni si ę równie ż do istotnego ograniczenia konkurencji na rynku w ł a ś ciwym. Rynek drzwi bezpiecze ń stwa nale ż y uzna ć za rynek w pe ł ni konkurencyjny. Rynek ten znajduje si ę obecnie w ś rodkowym stadium pe ł nego ukszta ł towania. Faza schy ł kowa nast ą pi wraz z upowszechnieniem tzw. inteligentnych budynków oraz standardowym chronieniem mienia poprzez systemy z ł o ż one z monitoringu elektronicznego oraz grup interwencyjnych. Zanim jednak nast ą pi faza schy ł kowa, warunki konkurencji pozwalaj ą na swobodn ą dzia ł alno ść gospodarcz ą , nieskr ę powane wchodzenie i schodzenie z rynku ró ż nym podmiotom. Na rynku produkcji drzwi bezpiecze ń stwa istnieje du ż a liczba lokalnych producentów, co jest zwi ą zane z lokalnymi tradycjami stolarskimi. Ponadto, jak ju ż wcze ś niej wspomniano, wej ś cie na przedmiotowy rynek nie jest zwi ą zane z wysokimi nak ł adami finansowymi, a inne bariery s ą nieistotne, o czym ś wiadczy chocia ż by import, utrzymuj ą cy si ę na poziomie 36-37 %. 7 Reasumuj ą c, nale ż y stwierdzi ć , i ż planowana koncentracja spe ł nia przes ł anki okre ś lone w art. 17 ustawy antymonopolowej. St ą d wyra ż enie zgody na dokonanie koncentracji jest uzasadnione. Wobec powy ż szego orzeczono jak w sentencji. Od niniejszej decyzji stronie przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwóch tygodni od dnia dor ę czenia decyzji. Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Zast ę pca Dyrektora Departamentu Przemys ł u i Infrastruktury Jolanta Steppa Otrzymuj ą : Pan Zbigniew Jara Pan Przemys ł aw Pietrzak Pan Przemys ł aw Drapa ł a Gleiss Lutz Sp. z o.o. Ul. Sienna 39 00-121 Warszawa Pe ł nomocnicy Novoferm GmbH, Niemcy