DPI-26/2003

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DDI-1-411-04/460/03/ES Warszawa, 2003-04-22 DECYZJA Nr DPI – 26/2003 Na podstawie art. 17 w zwi ą zku z art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 122, poz. 1319 z pó ź n. zm.), Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów wyra ż a zgod ę na dokonanie koncentracji, polegaj ą cej na przej ę ciu przez Spó ł k ę PCC Aktiengesellschaft z siedzib ą w Duisburgu (Niemcy), kontroli nad Zak ł adami Chemicznymi Rokita S.A. z siedzib ą w Brzegu Dolnym. U Z A S A D N I E N I E W dniu 9 stycznia 2003 r. do Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów wp ł yn ęł o zg ł oszenie zamiaru koncentracji, polegaj ą cej na przej ę ciu przez Spó ł k ę PCC Aktiengesellschaft, zwanej dalej równie ż PCC AG, kontroli nad Zak ł adami Chemicznymi Rokita S.A., zwanych dalej równie ż ZCh Rokita, w drodze nabycia akcji w ilo ś ci powoduj ą cej przekroczenie 50 % g ł osów na Walnym Zgromadzeniu Akcjonariuszy tej Spó ł ki. W zwi ą zku z tym, i ż : - spe ł nione zosta ł y niezb ę dne przes ł anki uzasadniaj ą ce zg ł oszenie niniejszej koncentracji, bowiem łą czny obrót ww. przedsi ę biorców w roku obrotowym poprzedzaj ą cym rok zg ł oszenia przekroczy ł 50 mln euro, tj. wielko ść okre ś lon ą w art. 12 ust. 1 ustawy dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 122, poz. 1319 z pó ź n. zm.), zwanej dalej ustaw ą antymonopolow ą , - przej ę cie kontroli nad innym przedsi ę biorc ą jest jedn ą z form koncentracji, okre ś lon ą w art. 12 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy, - w przedmiotowej sprawie nie wyst ę puje ż adna okoliczno ść z katalogu przes ł anek egzoneracyjnych, wymienionych w art. 13 ustawy antymonopolowej, powoduj ą ca odst ą pienie od konieczno ś ci zg ł oszenia koncentracji, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów wszcz ął post ę powanie w przedmiotowej sprawie, o czym powiadomi ł strony pismem z dnia 23 stycznia 2003 r. Z informacji zawartych w zg ł oszeniu wynika, ż e transakcja zosta ł a zg ł oszona bez naruszenia terminu, o którym mowa w art. 94 ust 4 ustawy antymonopolowej, bowiem PCC AG powiadomiona zosta ł a o skutecznym przyj ę ciu jej oferty w dniu 6 stycznia 2003 r., a zg ł oszenie przedmiotowej koncentracji do Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów wp ł yn ęł o w dniu 9 stycznia 2003 r. Jednocze ś nie sfinalizowanie przedmiotowej transakcji nast ą pi po uprawomocnieniu si ę decyzji Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, wyra ż aj ą cej zgod ę na dokonanie niniejszej koncentracji. W trakcie post ę powania Prezes Urz ę du ustali ł , co nast ę puje: Opis transakcji. Zamierzona koncentracja zostanie dokonana poprzez nabycie przez PCC AG, od Narodowych Funduszy Inwestycyjnych, kolejnej transzy akcji ZCh Rokita S.A., w łą cznej ilo ś ci stanowi ą cej 33 % kapita ł u akcyjnego i g ł osów na Walnym Zgromadzeniu Akcjonariuszy. W rezultacie wspomnianej transakcji, PCC AG b ę dzie posiadaczem pakietu akcji uprawniaj ą cych do ponad 50 % g ł osów na Walnym Zgromadzeniu Akcjonariuszy tej Spó ł ki. Przyczyny transakcji. Nabycie przez PCC AG kolejnych akcji Zak ł adów Chemicznych Rokita S.A. jest nast ę pnym etapem realizacji strategii PCC AG, ukierunkowanej na rozszerzanie zakresu dotychczasowej dzia ł alno ś ci PCC AG w zakresie produkcji substancji chemicznych. Pierwsza spó ł ka z grupy PCC, tj. PCC GmbH, rozpocz ęł a dzia ł alno ść w 1994 r., jako spó ł ka handlowa wyspecjalizowana w obrocie produktami chemicznymi pochodzenia petro-i karbochemicznego. Od pocz ą tku dzia ł alno ś ci firmy, Spó ł ka prowadzi ł a obrót towarowy pomi ę dzy krajami Wschodniej i Centralnej Europy a krajami Zachodniej Europy. Nied ł ugo po utworzeniu PCC GmbH, rozpocz ęł a dzia ł alno ść pierwsza ze spó ł ek zale ż nych w Polsce, tj. PCC Carbo Chem S.A. z siedzib ą w Gliwicach. W celu zapewnienia stabilnej bazy surowcowej i produktowej, PCC zdecydowa ł o si ę na rozszerzenie zakresu dzia ł ania, poprzez rozwój w zakresie us ł ug pomocniczych w stosunku do obrotu substancjami chemicznymi, tj. w zakresie transportu i spedycji kolejowej oraz realizacj ę strategii inwestowania w zak ł ady produkcji chemicznej, które posiadaj ą profil produkcji zbie ż ny z portfelem produktowym grupy. W ramach ww. strategii PCC naby ł a m.in. Zak ł ad Synteza S.A. W chwili zg ł aszania przedmiotowej transakcji, PCC AG posiada ł a akcje ZCh Rokita w ilo ś ci uprawniaj ą cej do 39,8 % g ł osów na Walnym Zgromadzeniu Akcjonariuszy tej spó ł ki, a przedmiotowa transakcja jest kolejnym etapem realizacji opisanej ww. strategii rozwoju obszaru dzia ł alno ś ci grupy w sferze produkcji chemicznej. Uczestnicy koncentracji. I. PCC Aktiengesellschaft jest typow ą spó ł k ą holdingow ą kontroluj ą c ą dzia ł alno ść spó ł ek z grupy PCC. Spó ł ki z grupy PCC dzia ł aj ą na europejskim rynku obrotu substancjami chemicznymi, surowcami mineralnymi i pó ł produktami chemicznymi. Ponadto zajmuj ą si ę przetwórstwem substancji chemicznych, transportem, spedycj ą , prze ł adunkami kolejowym, obrotem w zakresie energii elektrycznej oraz dzier ż aw ą cystern kolejowych 2 i ich remontami. Najwa ż niejszymi produktami w ofercie handlowej grupy PCC s ą surowce (w ę giel) i pó ł produkty chemiczne pochodzenia petro- i karbochemicznego (m.in. koks, benzol, smo ł a, benzen, fenol, aceton, kaprolaktam, bisfenol A, nonylofenol). W Polsce grupa PCC dzia ł a za po ś rednictwem nast ę puj ą cych spó ł ek zale ż nych: 1) Petro Carbo Chem S.A. z siedzib ą w Gliwicach dzia ł a na krajowym rynku obrotu surowcami, pó ł produktami chemicznymi i energi ą elektryczn ą , w tym na rynku obrotu smo łą . 2) Synteza S.A. z siedzib ą w K ę dzierzynie-Ko ź lu dzia ł a na rynku produkcji i obrotu substancjami chemicznymi, w szczególno ś ci bisfenolu A, dodecylfenolu, biefenoli, nonylofenolu, Pertrotexu – dodatku do paliw. Spó ł ka jest jedynym w Polsce producentem bisfenolu A i nonylofenolu. 3) PCC Energy S.A. z siedzib ą w Chorzowie prowadzi dzia ł alno ść w zakresie obrotu surowcami, g ł ównie w ę glem, koksem i smo łą . 4) PCC Cargo SA z siedzib ą w Katowicach dzia ł a na krajowym rynku spedycji kolejowej oraz ś wiadczy us ł ugi bezpo ś rednio powi ą zane w celu zapewnienia kompleksowej obs ł ugi logistycznej klientowi przy przewozie towarów kolej ą , tj. dzier ż awy cystern, czyszczenia cystern i prze ł adunków. 5) W ę glopochodne Sp. z o.o. z siedzib ą w D ą browie Górniczej dzia ł a na rynku przetwórstwa substancji chemicznych Jest to spó ł ka produkcyjna, której podstawow ą dzia ł alno ś ci ą jest us ł uga przerobu smo ł y. 6) Sped-Kol Blachownia Sp. z o.o. z siedzib ą w K ę dzierzynie-Ko ź lu prowadzi dzia ł alno ść w zakresie spedycji kolejowej, dzier ż awy taboru kolejowego, czyszczenia wagonów i cystern kolejowych oraz obs ł ugi bocznicowej na terenie lokalnej bocznicy zak ł adowej w K ę dzierzynie-Ko ź lu. 7) Petro Carbo Chem GmbH Przedstawicielstwo w Polsce z siedzib ą w Warszawie dzia ł a na rynku obrotu substancjami chemicznymi, 8) Chemia Partners Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie nie podj ęł a jeszcze dzia ł alno ś ci. II. Zak ł ady Chemiczne Rokita S.A. powsta ł y w 1946 roku. W 1992 roku z przedsi ę biorstwa pa ń stwowego przekszta ł cone zosta ł y w jednoosobow ą spó ł k ę Skarbu Pa ń stwa. Od 9 pa ź dziernika 2002 r. akcjonariuszem wiod ą cym Spó ł ki (dysponuj ą cym 39,8 % g ł osów na WZA) jest niemiecka firma Petro Carbo Chem, maj ą ca siedzib ę w Duisburgu. Pozosta ł e akcje posiada Skarb Pa ń stwa i inni akcjonariusze. ZCH. Rokita s ą najwi ę ksz ą firm ą chemiczn ą na Dolnym Ś l ą sku. Podstawowa dzia ł alno ść produkcyjna tej spó ł ki skupia si ę wokó ł czterech kompleksów: a. kompleksu chlorowego KC (produkcja chloru ciek ł ego, ł ugu sodowego, sody kaustycznej kwasu solnego, podchlorynu sodu i koagulantów ż elazowych), b. kompleksu ś rodków powierzchniowo-czynnych KP (produkcja anionowych, niejonowych i amfoterycznych ś rodków powierzchniowo czynnych), c. kompleksu rokopoli KR (wytwórnia tlenku propylenu i polieterów), d. kompleksu chemii specjalistycznej i budowlanej KS (produkcja dyspergatorów, retardantów, plastyfikatorów i nieorganicznych zwi ą zków fosforu). 3 Wokó ł firmy skupiona jest, obejmuj ą ca kilkana ś cie spó ł ek, Grupa Rokita. Spó ł ki wchodz ą ce w sk ł ad Grupy powsta ł y na bazie poszczególnych zak ł adów Rokity i w znacznej cz ęś ci nadal ś wiadcz ą us ł ugi na rzecz tej Spó ł ki: 1) "APAKOR-ROKITA" Sp. z o.o. Zak ł ad Budowy Aparatury, 2) "BUMET-ROKITA" Sp. z o.o. Zak ł ad Budowlano-Mechaniczny, 3) "INWEST-ROKITA" Sp. z o.o. Zak ł ad Budownictwa i Monta ż u, 4) "ROKITA-PROJEKT" Sp. z o.o. Biuro Projektowo-In ż ynieryjne, 5) "KONSUM - ROKITA" Sp. z o.o. Zak ł ad Ż ywienia Zbiorowego, 6) "AUTOCHEM - ROKITA" Sp. z o. o. Przedsi ę biorstwo Transportu Samochodowego, 7) "KOLCHEM-ROKITA" Sp. z o.o. Zak ł ad Transportu Kolejowego, 8) "KOSMET-ROKITA" Sp. z o.o. Zak ł ad Chemii Gospodarczej i Samochodowej, 9) "ENERGETYKA-ROKITA" Sp. z o.o. Zak ł ad Energetyczny, 10) "ROKITA-AGRO" Spó ł ka Akcyjna powsta ł a na bazie Kompleksu Ochrony Ro ś lin, 11) "LABMATIC" Sp. z o.o. Zak ł ad Pomiarów i Automatyki, 12) "LABANALITYKA" Spó ł ka z o.o. Analizy laboratoryjne, 13) "ELMONTSERWIS" Sp. z o.o. Przedsi ę biorstwo Us ł ug Elektrycznych, 14) "ENERGOREMONT" Sp. z o.o. Przedsi ę biorstwo Remontowe, 15) "ROKITA-AGRO" Spó ł ka Akcyjna Ś rodki Ochrony Ro ś lin, 16) "POLSKIE CENTRUM TELEINFORMATYKI" Spó ł ka Akcyjna Us ł ugi Teleinformatyczne, 17) "BiznesPark Rokita" Spó ł ka z o.o. Zarz ą dzanie maj ą tkiem i bezpiecze ń stwem, 18) Centrum Wspierania Biznesu "Partner" Spó ł ka z o.o. Ksi ę gowo ść , Finanse, Controlling, 19) "LOGIS" Sp. z o.o. Logistyka, Zakupy, Magazynowanie. Organ antymonopolowy zwa ż y ł , co nast ę puje: Rynki, na które koncentracja wywiera wp ł yw. W my ś l art. 4 pkt 8 ustawy antymonopolowej, przez rynek w ł a ś ciwy rozumie si ę rynek towarów, które ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ś ci, w tym jako ść , s ą uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz s ą oferowane na obszarze, na którym, ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji. A zatem rynek ten wyznaczaj ą zasadniczo dwa elementy: towar ( rynek produktowy ) i terytorium ( rynek geograficzny ). Stosownie do rozporz ą dzenia Rady Ministrów z dnia 3 kwietnia 2002 r. w sprawie zg ł oszenia zamiaru koncentracji przedsi ę biorców (Dz. U. Nr 37, poz. 334): a) rynkiem w ł a ś ciwym, na który koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym (poziomym), jest ka ż dy rynek produktowy, na którym zaanga ż owani s ą , co najmniej dwaj przedsi ę biorcy uczestnicz ą cy w koncentracji 4 (rynki wspólne) i gdzie koncentracja prowadzi do uzyskania łą cznego udzia ł u w rynku geograficznym w wysoko ś ci wi ę kszej ni ż 20 %, b) rynkiem w ł a ś ciwym, na który koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie wertykalnym (pionowym), jest ka ż dy rynek, je ż eli równocze ś nie dzia ł a na nim, co najmniej jeden przedsi ę biorca uczestnicz ą cy w koncentracji, jest on równocze ś nie rynkiem zakupu lub sprzeda ż y, na którym dzia ł a którykolwiek z pozosta ł ych przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w koncentracji i indywidualny lub łą czny udzia ł w rynku przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w koncentracji na tych rynkach przekracza 30%, bez wzgl ę du na to, czy aktualnie istnieje powi ą zanie typu dostawca-odbiorca mi ę dzy tymi przedsi ę biorcami, c) rynkiem w ł a ś ciwym, na który koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie konglomeratowym, jest ka ż dy rynek produktowy, na którym pomi ę dzy uczestnikami koncentracji nie istniej ą ż adne powi ą zania (uk ł ady) horyzontalne i wertykalne, ale przynajmniej jeden przedsi ę biorca uczestnicz ą cy w koncentracji posiada wi ę cej ni ż 40 % udzia ł u w jakimkolwiek rynku w ł a ś ciwym. Bior ą c pod uwag ę powy ż sze definicje, oraz przedmiot dzia ł alno ś ci uczestników koncentracji, organ antymonopolowy uzna ł , i ż : Ad a) Przedmiotowa koncentracja nie wywrze wp ł ywu na rynek w uk ł adzie horyzontalnym. Wprawdzie dzia ł alno ść uczestników koncentracji pokrywa si ę na krajowym rynku obrotu w ę glem, energi ą elektryczn ą , dzier ż awy i czyszczenia cystern oraz spedycji kolejowej, ale skala dzia ł alno ś ci prowadzonej na poszczególnych wspólnych rynkach produktowych jest niewielka, na co wskazuje łą czny udzia ł PCC AG i ZCh Rokita na ww. rynkach, nie przekraczaj ą cy progu 20 %. Ad b) Przedmiotowa koncentracja nie wywrze wp ł ywu na rynek w uj ę ciu wertykalnym, bowiem uczestnicy koncentracji nie dzia ł aj ą na rynkach stanowi ą cych dla siebie poprzedni lub nast ę pny stopie ń obrotu. Ad c) Koncentracja wywiera wp ł yw na rynek w uk ł adzie konglomeratowym. Rynkami konglomeratowymi dla PCC AG s ą : − krajowy rynek przetwórstwa smo ł y surowej koksowniczej oraz − krajowy rynek produkcji bisfenolu A. Rynkami konglomeratowymi dla ZCh Rokita S.A. s ą : − krajowy rynek polioli do produkcji pianek elastycznych oraz − rynek nieorganicznych zwi ą zków fosforu (trójchlorek fosforu i tlenochlorek fosforu). Ocena skutków koncentracji. Jak ustali ł organ antymonopolowy, rynkami w ł a ś ciwymi w sprawie, na które koncentracja wywiera wp ł yw, s ą rynki konglomeratowe zarówno PCC AG, jak 5 i Zak ł adów Chemicznych Rokita S.A. (podmiotu przejmowanego w wyniku przedmiotowej koncentracji). W przypadku PCC AG rynki konglomeratowe obejmuj ą : A/ przetwórstwo smo ł y surowej koksowniczej – (tajemnica przedsi ę biorstwa) % udzia ł u w rynku, oraz B/ produkcj ę bisfenolu A – ok. (tajemnica przedsi ę biorstwa) % udzia ł u w rynku. Ad A/ Smo ł a surowa koksownicza jest produktem ubocznym powstaj ą cym przy produkcji koksu i stanowi surowiec do wytwarzania innych substancji chemicznych, g ł ównie paków, wykorzystywanych np. w akumulatorach samochodowych. Smo ł a jest wykorzystywana w Polsce w jedynym obecnie funkcjonuj ą cym na rynku zak ł adzie destylacji smo ł y w K ę dzierzynie-Ko ź lu – tj. Spó ł ce W ę glopochodne Sp. z o.o. z Grupy PCC AG. Istnieje w Polsce jeszcze jeden zak ł ad przetwórstwa smo ł y przy Kombinacie Koksochemicznym w Zabrzu, jednak ż e nie prowadzi on od kilku miesi ę cy przetwórstwa smo ł y. Produkcj ą koksu i smo ł y zajmuje si ę w Polsce 7 zak ł adów koksowniczych: Przyja źń (D ą browa Górnicza), w Zdzieszowicach, im. Sendzimira (Kraków), w Wa ł brzychu, w Cz ę stochowie, Zabrzu i Bytomiu. Produkcja smo ł y w kraju w 2002 r. wynios ł a ok. 450 tys. ton. W 2002 r. PCC AG, za po ś rednictwem PCC S.A., PCC GmbH i PCC Energy, zakupi ł a ok. (tajemnica przedsi ę biorstwa) tys. ton smo ł y, co stanowi ł o ok. (tajemnica przedsi ę biorstwa) % ilo ś ci wyprodukowanej w Polsce smo ł y. Spó ł ka W ę glopochodne Sp. z o.o. dokona ł a w 2002 r. us ł ugowego przerobu smo ł y b ę d ą cej w ł asno ś ci ą Spó ł ki Rutgers Polska VFT. Pozosta ł a cz ęść smo ł y surowej, zakupionej przez PCC, by ł a przedmiotem eksportu, g ł ównie do Niemiec. Oceniaj ą c wp ł yw rynku konglomeratowego w ł a ś ciwego dla PCC AG, organ antymonopolowy nie uzna ł , aby rynek ten móg ł negatywnie oddzia ł ywa ć na otoczenie konkurencyjne na rynkach w ł a ś ciwych dla ZCh Rokita. PCC nie jest uczestnikiem rynku produktowego smo ł y surowej koksowniczej w kraju, ani krajowego rynku obrotu produktami powstaj ą cymi w wyniku przetwórstwa ww. smo ł y. Natomiast przerób smo ł y koksowniczej dokonywany jest g ł ównie na potrzeby wytwarzania paków, na którym to rynku nie jest obecna grupa kapita ł owa ZCh Rokita. Ad B/ Bisfenol A to pó ł produkt wykorzystywany do produkcji ż ywic epoksydowych b ę d ą cych surowcem m.in. do klejów, materia ł ów budowlanych, oraz ż ywic poliw ę glanowych wykorzystywanych w wielu ga łę ziach przemys ł u, takich jak przemys ł samochodowy i meblarski. Rynek Biosfenolu w Polsce ogranicza si ę do jednego producenta, którym jest Synteza S.A. – spó ł ka z Grupy PCC AG oraz jednego g ł ównego odbiorcy – Zak ł adów Chemicznych „Sarzyna” i dwóch mniejszych firm odbieraj ą cych ś ladowe ilo ś ci ww. produktu. Szacunkowa wielko ść tego rynku w Polsce wynosi ok. 5.600 ton, z czego prawie ca ł o ść jest sprzedawana na potrzeby najwi ę kszego odbiorcy, tj. Zak ł adów Chemicznych „Sarzyna”. Synteza S.A. zabezpiecza ok. (tajemnica przedsi ę biorstwa) % 6 potrzeb surowcowych tego przedsi ę biorcy. Pozosta łą ilo ść surowca Zak ł ady Chemiczne „Sarzyna” importuj ą . Ze wzgl ę du na ponad dwukrotnie wi ę ksze zdolno ś ci produkcyjne w stosunku do obecnego zapotrzebowania krajowego, Synteza S.A. eksportuje pozosta łą cz ęść produkcji. Maj ą c na uwadze: - otwarty charakter rynku bisfenolu A (brak barier celnych dla importu z krajów Unii Europejskiej i krajów kandyduj ą cych - c ł o na surowiec wynosi 0 a z Rosji 6 %; rzeczywista wymiana handlowa w tym zakresie i to zarówno od strony importu jak i eksportu), - realne mo ż liwo ś ci dywersyfikowania dostawców tego surowca z fabryk europejskich (Spolek w Usti-Czechy, w Ufie-Rosja, Dow Chemical-Hamburg, Bayer-Niemcy, GEPlastic-Hiszpania), - kilkukrotnie mniejsze zdolno ś ci produkcyjne Synteza SA w porównaniu z konkurentami zagranicznymi, organ antymonopolowy nie dopatrzy ł si ę zagro ż e ń dotycz ą cych oddzia ł ywania tego rynku na sytuacj ę konkurencyjn ą na rynkach w ł a ś ciwych dla ZCh Rokita. Rynkami konglomeratowymi dla ZCh Rokita s ą rynki w ł a ś ciwe odnosz ą ce si ę do produkcji: A/ polioli do produkcji pianek elastycznych – (tajemnica przedsi ę biorstwa) % udzia ł u w rynku, B/ produkcji nieorganicznych zwi ą zków fosforu (trójchlorek fosforu i tlenochlorek fosforu) - (tajemnica przedsi ę biorstwa) % udzia ł u w rynku. Ad A/ Poliole s ą pó ł produktem do wytwarzania ró ż nych typów pianek elastycznych, sztywnych, formowanych i typu „case” wykorzystywanych szeroko w wielu ga łę ziach przemys ł u. Podstawowym surowcem do ich produkcji jest tlenek propylenu. Produkty ko ń cowe powstaj ą z po łą czenia polioli z TDI lub MDI u odbiorców finalnych, tj. np. producentów lodówek, cz ęś ci motoryzacyjnych lub mebli. Krajowy rynek polioli jest rynkiem, na którym dzia ł aj ą wielkie mi ę dzynarodowe koncerny chemiczne, takie jak: − Bayer, − Dow Chemical, − BASF, − Shell, − Respol. ZCh Rokita na pocz ą tku lat 90-tych dominowa ł y na polskim rynku wytwarzania polioli, posiadaj ą c ponad (tajemnica przedsi ę biorstwa) % udzia ł u w rynku. Przez ostatnie 10 lat zwi ę ksza ł a si ę konkurencja na rynku ze strony innych producentów i ZCh Rokita systematycznie traci ł y pozycj ę dominuj ą c ą . Proces wypierania ww. przedsi ę biorcy, b ę d ą cego jedynym polskim producentem tego typu wyrobów, jest kontynuowany, szczególnie w najbardziej atrakcyjnych segmentach tego rynku, tj. polioli do produkcji pianek formowanych i sztywnych. Segment elastycznych pianek blokowych, w zakresie, których ZCh Rokita dysponuje (tajemnica przedsi ę biorstwa) % udzia ł em w rynku, jest 7 najmniej zaawansowany technologicznie i st ą d s ą nim mniej zainteresowani pozostali producenci. Podkre ś li ć nale ż y, i ż wszystkie mi ę dzynarodowe koncerny chemiczne dzia ł aj ą ce na tym rynku, posiadaj ą wysoko zaawansowane i chronione technologie produkcyjne w zakresie tlenku propylenu oraz dysponuj ą w tym zakresie znacz ą c ą przewag ą technologiczn ą w stosunku do ZCh Rokita. Ponadto, producenci maszyn do spieniania polioli wspó ł pracuj ą z globalnymi producentami w zakresie przekazywania informacji dotycz ą cych potrzeb rynku oraz oferowania produktów wybranych producentów. O przewadze konkurencyjnej danego producenta decyduje w znacznej mierze R&D – sposób aplikacji polioli w produkcie ko ń cowym, gdy ż klienci oczekuj ą pomocy w tym zakresie. Wiod ą cym koncernem oferuj ą cym tego rodzaju pomoc jest firma Bayer. Obok wspomnianych powy ż ej czynników, istotnym elementem maj ą cym wp ł yw na kszta ł towanie si ę konkurencji na tym rynku w przysz ł o ś ci ma fakt, i ż ZCh Rokita w pe ł ni wykorzystuj ą swoje moce produkcyjne tlenku propylenu, podczas gdy konkurenci posiadaj ą znaczne rezerwy w tym zakresie. Oceniaj ą c skutki przedmiotowej koncentracji pod k ą tem ewentualnego przenoszenia si ł y rynkowej posiadanej na rynku wytwarzania polioli, na inne rynki w ł a ś ciwe dla PCC AG, organ antymonopolowy nie uzna ł , aby mog ł o doj ść w tym zakresie do nadu ż y ć ze strony uczestników koncentracji. Za przyj ę ciem takiego stanowiska przemawiaj ą przede wszystkim nast ę puj ą ce okoliczno ś ci: − poliole wykorzystywane s ą przede wszystkim przy produkcji pralek, cz ęś ci motoryzacyjnych oraz mebli. Na rynkach tych nie prowadzi dzia ł alno ś ci grupa kapita ł owa PCC, st ą d mocna pozycja ZCH Rokita nie umocni w innym zakresie pozycji PCC; − rynek w ł a ś ciwy jest rynkiem coraz bardziej konkurencyjnym; mocna pozycja ZCH Rokita uleg ł a na przestrzeni lat os ł abieniu i wydaje si ę , i ż proces ten nadal post ę puje. Ad B/ Drugim z rynków konglomeratowych ZCh Rokita jest wytwarzanie nieorganicznych zwi ą zków fosforu , tj. trójchlorku fosforu i tlenochlorku fosforu. Wskazane zwi ą zki s ą produkowane g ł ównie na potrzeby kompleksu KS ZCh Rokita. Jak wynika z informacji przedstawionych we wniosku, sprzeda ż ww. produktów podmiotom trzecim dotyczy jedynie nadwy ż ek i ma miejsce tylko w przypadku zg ł oszenia zapotrzebowania p ł yn ą cego z rynku. Polski rynek na te produkty jest bardzo ograniczony (wielko ść rynku w 2001 r. oszacowano na poziomie 560 ton). Ponadto s ą to zwi ą zki, które wyst ę puj ą w wykazie towarów o znaczeniu strategicznym dla bezpiecze ń stwa pa ń stwa i obrót nimi podlega szczególnej kontroli. Z uwagi na specyfik ę tego rynku, a zw ł aszcza fakt, i ż ww. zwi ą zki fosforu s ą produkowane g ł ównie na potrzeby w ł asne ZCh Rokita, planowana transakcja – w ocenie organu antymonopolowego – nie spowoduje umocnienia pozycji rynkowej PCC AG, w sposób umo ż liwiaj ą cy negatywne oddzia ł ywanie na konkurentów dzia ł aj ą cych na rynkach w ł a ś ciwych. * * * 8 Przepis art. 17 ustawy antymonopolowej stanowi, i ż Prezes Urz ę du wydaje zgod ę na dokonanie koncentracji, w wyniku, której nie powstanie lub nie umocni si ę pozycja dominuj ą ca na rynku i wskutek czego konkurencja na rynku nie zostanie istotnie ograniczona. Analiza skutków niniejszej koncentracji nie wykaza ł a zagro ż e ń p ł yn ą cych z przej ę cia przez PCC AG kontroli nad ZCH Rokita. Organ antymonopolowy uznaj ą c za zasadne wyra ż enie zgody na dokonanie przedmiotowej koncentracji, wzi ął pod uwag ę w szczególno ś ci nast ę puj ą ce przes ł anki: - z punktu widzenia konkurencji, przej ę cie przez PCC AG kontroli nad Rokit ą nie zmieni sytuacji na rynku masowych substancji chemicznych (rynek wspólny dla uczestników koncentracji), ze wzgl ę du na nik łą obecno ść tej spó ł ki w grupach produktów wytwarzanych przez chlorowy kompleks produkcyjny ZCH Rokita – rynek ten nie zosta ł zakwalifikowany jako rynek, na który koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym, z uwagi na udzia ł rynkowy nie przekraczaj ą cy 20%; - koncentracja nie spowoduje równie ż zmian w konkurencji w zakresie przetworzonych produktów pozosta ł ych kompleksów produkcyjnych Rokity, tj. ś rodków powierzchniowo- czynnych, chemii specjalistycznej oraz rokopoli, bowiem PCC nie jest obecna na rynkach tych produktów. Dzia ł alno ść spó ł ek z grupy PCC nie pokrywa si ę w ż adnym stopniu z dzia ł alno ś ci ą innych spó ł ek zale ż nych (us ł ugowych) z grupy ZCH Rokita; - brak jest rynków w ł a ś ciwych, na które koncentracja wywiera ł aby wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym b ą d ź wertykalnym; - przej ę cie przez PCC AG kontroli nad ZCh Rokita nie b ę dzie mia ł o zasadniczego wp ł ywu na zmian ę sytuacji rynkowej tych przedsi ę biorców z uwagi na siln ą pozycj ę na krajowych rynkach przetwórstwa smo ł y i produkcji biosfenolu A oraz polioli i nieorganicznych zwi ą zków fosforu. Po dokonaniu transakcji, zarówno PCC AG, jak i ZCh Rokita, b ę d ą dzia ł a ł y w tym samym, co dotychczas otoczeniu konkurencyjnym, a transakcja nie stwarza niebezpiecze ń stwa powstania jakichkolwiek negatywnych, z punktu widzenia ograniczenia konkurencji, efektów konglomeratowych. Reasumuj ą c, nale ż y stwierdzi ć , i ż planowana koncentracja spe ł nia przes ł anki okre ś lone w art. 17 ustawy antymonopolowej. W jej wyniku nie dojdzie do powstania pozycji dominuj ą cej na ż adnym z rynków, natomiast silna pozycja poszczególnych uczestników koncentracji na rynkach konglomeratowych nie b ę dzie negatywnie oddzia ł ywa ć na inne rynki produktowe. Wskutek planowanej koncentracji nie powinno równie ż doj ść do ograniczenia konkurencji. Natomiast PCC AG, poprzez znajomo ść rynków zakupu surowców i pó ł produktów chemicznych, mo ż e zapewni ć ZCh Rokita dost ę p do konkurencyjnych cenowo surowców, a w efekcie umo ż liwi obni ż k ę kosztów produkcji. Wobec powy ż szego orzeczono jak w sentencji. Od niniejszej decyzji stronie przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwóch tygodni od dnia dor ę czenia decyzji. 9 Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Zast ę pca Dyrektora Departamentu Przemys ł u i Infrastruktury Jolanta Steppa Otrzymuje: Pan Marek Tadeusiak Kancelaria Adwokacka Prawa Konkurencji Ul. Ż urawia 7/9 91-455 Ł ód ź Pe ł nomocnik PCC Aktiengesellschaft, Niemcy 10