DPI-24/2003

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DDI-1-411/08/111/03/GG Warszawa, 2003-04-10 D E C Y Z J A Nr DPI -24/2003 Na podstawie art. 17 w zwi ą zku z art. 12 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 122, poz. 1319 z pó ź n. zm.), Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów wyra ż a zgod ę na dokonanie koncentracji, polegaj ą cej na utworzeniu przez: − Impexmetal S.A. z siedzib ą w Warszawie, − „Hutmen” S.A. z siedzib ą we Wroc ł awiu, − Hut ę Metali Nie ż elaznych „Szopienice” S.A. z siedzib ą w Katowicach, − Walcowni ę Metali „Dziedzice” S.A. z siedzib ą w Czechowicach-Dziedzicach, wspólnego przedsi ę biorcy, tj. spó ł ki z ograniczon ą odpowiedzialno ś ci ą pod firm ą „Impex-Mied ź ” Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie. U Z A S A D N I E N I E W dniach 31 stycznia i 14 lutego 2003 r. do Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów wp ł yn ęł y, odpowiednio od Walcowni Metali „Dziedzice” S.A. oraz Impexmetalu S.A., zg ł oszenia zamiaru koncentracji przedsi ę biorców, polegaj ą cej na utworzeniu przez Walcowni ę Metali „Dziedzice” S.A. oraz Impexmetal S.A. i jego spó ł ki zale ż ne – „Hutmen” S.A. i Hut ę Metali Nie ż elaznych „Szopienice” S.A. – wspólnego przedsi ę biorcy, tj. spó ł ki z ograniczon ą odpowiedzialno ś ci ą pod firm ą „Impex- Mied ź ” Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie. W zwi ą zku z tym, i ż : - spe ł nione zosta ł y niezb ę dne przes ł anki uzasadniaj ą ce obowi ą zek zg ł oszenia koncentracji, bowiem łą czny obrót ww. przedsi ę biorców w roku obrotowym poprzedzaj ą cym rok zg ł oszenia przekroczy ł 50 mln euro, tj. kwot ę okre ś lon ą w art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r . o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 122, poz. 1319 z pó ź n. zm.), zwanej dalej równie ż ustaw ą antymonopolow ą , - utworzenie przez przedsi ę biorców wspólnego przedsi ę biorcy jest jednym ze sposobów koncentracji, okre ś lonym w art. 12 ust. 2 pkt 3 ww. ustawy, - w przedmiotowej sprawie nie wyst ę puje ż adna okoliczno ść z katalogu przes ł anek egzoneracyjnych, wymienionych w art. 13 ustawy, powoduj ą ca odst ą pienie od obowi ą zku zg ł oszenia koncentracji, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwany dalej organem antymonopolowym, wszcz ął post ę powanie w niniejszej sprawie, o czym powiadomi ł strony pismem z dnia 25 lutego 2003 r. Umowa spó ł ki „Impex-Mied ź ” Sp. z o.o. zosta ł a podpisana w dniu 24 stycznia 2003 r. Impexmetal S.A. pierwsze zg ł oszenie (wadliwe, które zosta ł o zwrócone), wystosowa ł do Urz ę du w dniu 30 stycznia 2003 r. W tej samej dacie zosta ł o wystosowane równie ż zg ł oszenie Walcowni Metali „Dziedzice” S.A. Tym samym zosta ł zachowany 7-dniowy termin na zg ł oszenie zamiaru koncentracji, o którym mowa w art. 94 ust. 4 ustawy antymonopolowej. W trakcie post ę powania organ antymonopolowy ustali ł , co nast ę puje. Opis koncentracji. Spó ł ka „Impex-Mied ź ” Sp. z o.o. – nowy przedsi ę biorca utworzony w wyniku przedmiotowej koncentracji – zosta ł a zawi ą zana w dniu 24 stycznia 2003 r. Kapita ł zak ł adowy Spó ł ki wynosi 600.000 z ł i dzieli si ę na 1.200 udzia ł ów, obj ę tych i pokrytych wk ł adem pieni ęż nym przez: 1) Impexmetal S.A. – 31% udzia ł ów, 2) Spó ł k ę „Hutmen” S.A. – 23% udzia ł ów, 3) Hut ę Metali Nie ż elaznych „Szopienice” S.A. – 23% udzia ł ów, 4) Walcowni ę Metali „Dziedzice” S.A. – 23% udzia ł ów. Trzej pierwsi z ww. przedsi ę biorców nale żą do Grupy Kapita ł owej Impexmetalu. Impexmetal S.A. posiada tak ż e mniejszo ś ciowe udzia ł y w Walcowni Metali „Dziedzice” S.A. (17,5%). 2 Przyczyny koncentracji. Utworzenie „Impex- Mied ź ” Sp. z o.o. ma na celu zapewnienie wspó ł dzia ł ania w zakresie kszta ł towania i realizacji jednolitej polityki handlowej i marketingowej przedsi ę biorców–za ł o ż ycieli tej Spó ł ki. Koordynowanie dzia ł a ń w powy ż szym zakresie ma przede wszystkim przyczyni ć si ę do obni ż enia kosztów sprzeda ż y, co powinno mie ć bezpo ś redni wp ł yw na mo ż liwo ść obni ż enia cen wyrobów oferowanych przez uczestników koncentracji. Wspólna dzia ł alno ść handlowa, za po ś rednictwem „Impex- Mied ź ” Sp. z o.o., pozwoli ponadto na wprowadzenie jednolitych standardów obs ł ugi klientów i oferowanie lepszych warunków p ł atno ś ci, co nie b ę dzie bez znaczenia w perspektywie bliskiego wej ś cia Polski do Unii Europejskiej i konieczno ś ci skutecznego konkurowania producentów polskich z producentami europejskimi. Aby sprosta ć powy ż szym zadaniom „Impex-Mied ź ” Sp. z o.o. zamierza przej ąć dotychczasow ą dzia ł alno ść biur handlowych spó ł ek–za ł o ż ycieli, a jej g ł ównym przedmiotem dzia ł alno ś ci b ę dzie sprzeda ż na rynku krajowym i rynkach zagranicznych pó ł fabrykatów z miedzi i stopów miedzi, stanowi ą cych podstawowy przedmiot dzia ł alno ś ci producentów bior ą cych udzia ł w tworzeniu tej Spó ł ki, tj. „Hutmen” S.A., HMN „Szopienice” S.A. i WM „Dziedzice” S.A. Z formalnego punktu widzenia, „Impex-Mied ź ” Sp. z o.o. b ę dzie prowadzi ć dzia ł alno ść na zlecenie i rachunek oraz ryzyko Impexmetalu S.A., z którym d ł ugoterminowe umowy handlowe podpisz ą pozosta ł e spó ł ki–za ł o ż yciele. W nowej strukturze handlowej „Impex-Mied ź ” Sp. z o.o. b ę dzie pe ł ni ć rol ę centrum decyzyjnego i zarazem specjalistycznego podmiotu handlowego, prowadz ą cego dzia ł alno ść rynkow ą z wykorzystaniem dotychczasowych kana ł ów dystrybucji, a tak ż e dzia ł alno ść akwizycyjn ą w celu pozyskania nowych odbiorców. Uczestnicy koncentracji. Przedmiotem faktycznej dzia ł alno ś ci Huty Metali Niezale ż nych „Szopienice” S.A. jest produkcja: - blach i ta ś m z miedzi i mosi ą dzu, - rurek cienko ś ciennych z miedzi i mosi ą dzu, - cynku i jego wyrobów, - o ł owiu i jego wyrobów, - wyrobów z w ę glika krzemu. 3 Z kolei „Hutmen” S.A. prowadzi dzia ł alno ść w zakresie produkcji: - rur, pr ę tów i kszta ł towników z miedzi, mosi ą dzu i br ą zu, - miedzianych rur instalacyjnych, - drutów z mosi ą dzu i br ą zu, - mosi ą dzów, - br ą zów odlewniczych, - spoiw cynowo-o ł owiowych, - siarczanu cynkowego. Impexmetal S.A. prowadzi przede wszystkim dzia ł alno ść handlow ą na rynkach zagranicznych, poprzez zorganizowan ą sie ć agentów i dystrybutorów handlowych dzia ł aj ą cych w wielu krajach ś wiata, a tak ż e za po ś rednictwem 8 spó ł ek zagranicznych, w których jest jedynym lub wi ę kszo ś ciowym udzia ł owcem. Impexmetal S.A. specjalizuje si ę w handlu zagranicznym metalami nie ż elaznymi i ich pó ł fabrykatami. Jednocze ś nie, wykorzystuj ą c posiadane kana ł y dystrybucji, prowadzi sprzeda ż produktów pochodz ą cych z zak ł adów wytwórczych swojej Grupy Kapita ł owej. Od czerwca 1997 r. akcje Impexmetal S.A. s ą notowane na Warszawskiej Gie ł dzie Papierów Warto ś ciowych. Wszystkie wskazane powy ż ej spó ł ki wchodz ą w sk ł ad Grupy Kapita ł owej Impexmetal (Impexmetal S.A. stoi na czele tej Grupy), która jest jedn ą z najwi ę kszych w Polsce organizacji o strukturze holdingu produkcyjno-handlowego. Strategicznymi sektorami w dzia ł alno ś ci Grupy jest bran ż a aluminium i bran ż a miedzi. W ramach dzia ł alno ś ci w tych bran ż ach, Grupa kontroluje m.in. Hut ę Aluminium „Konin” S.A. (jedynego w Polsce producenta aluminium pierwotnego i najwi ę kszego producenta wyrobów walcowanych, takich jak blachy i ta ś my z aluminium i stopów aluminium), i - jak ju ż wy ż ej wspomniano - Spó ł k ę „Hutmen” S.A. i HMN „Szopienice” S.A., zaliczanych do wiod ą cych w kraju producentów wyrobów z miedzi i mosi ą dzu. Obok ww. bran ż wa ż n ą rol ę w dzia ł alno ś ci Grupy odgrywa równie ż dzia ł alno ść w bran ż y stalowej (poprzez m.in. Hut ę „Zawiercie” S.A., najwi ę kszego w kraju producenta walcówki stalowej i pr ę tów gor ą cowalcowanych) oraz w bran ż y cynku i o ł owiu (poprzez m.in. Zak ł ady Metalurgiczne „Silesia” S.A., znacz ą cego krajowego producenta blachy cynkowo-tytanowej, anod cynkowych, drutu cynkowego, stopów odlewniczych). Poza ww. sektorami, okre ś laj ą cymi g ł ówny przedmiot dzia ł ania Grupy Impexmetal, do Grupy nale ż y równie ż szereg spó ł ek o charakterze handlowym i 4 us ł ugowym, prowadz ą cych ró ż norodn ą dzia ł alno ść , jak np.: skup i sprzeda ż z ł omu, instalowanie i naprawy sprz ę tu elektrycznego, dystrybucj ę paliw, uzdatnianie wody, roboty budowlane, handel artyku ł ami przemys ł owymi, turystyk ę krajow ą i zagraniczn ą , itp. Nale ż y przy tym zaznaczy ć , ż e przyj ę ty w 1998 r. i obecnie realizowany program rozwoju Grupy Impexmetal, ukierunkowany jest na ko ń czenie inwestycji nie zwi ą zanych ze strategicznymi sektorami dzia ł alno ś ci Grupy. STRUKTURA GRUPY IMPEXMETAL 1 Walcownia Metali „Dziedzice” S.A. , obejmuj ą ca wspólnie ze spó ł kami z Grupy Impexmetalu udzia ł y w „Impex-Mied ź ” Sp. z o.o., nale ż y – obok „Hutmen” S.A. i HMN „Szopienice” S.A. – do grona wiod ą cych producentów wyrobów z miedzi i mosi ą dzu. Do przedmiotu dzia ł alno ś ci spó ł ki nale ż y produkcja: - pr ę tów mosi ęż nych i miedzianych, - rur mosi ęż nych, 1 Schemat uwzgl ę dnia spó ł ki dzia ł aj ą ce w sektorach o strategicznym znaczeniu dla Grupy. 5 - rur z mosi ą dzów o ł owiowych, - ta ś m ze stopów miedzi, - kr ąż ków monetarnych, - pr ę tów z aluminium i ze stopów aluminium, - profili otwartych z aluminium i ze stopów aluminium, - blach kanalikowych. Wyroby HMN „Szopienice” S.A., „Hutmena” S.A. i WM „Dziedzice” SA znajduj ą zastosowanie jako pó ł fabrykaty w wielu ga łę ziach i bran ż ach ca ł ej gospodarki. Najcz ęś ciej stosowane s ą w: przemy ś le budowlanym, elektrotechnicznym, maszynowym, samochodowym, stoczniowym i okr ę towym, hydraulicznym i gazowniczym, w energetyce, a tak ż e do wyrobu monet i sztonów oraz w rzemio ś le artystycznym. Poni ż ej przedstawiono g ł ówne, tj. maj ą ce co najmniej 10% udzia ł u w warto ś ci sprzeda ż y ogó ł em, asortymenty wyrobów produkowanych przez uczestników niniejszej koncentracji wraz z ich szacunkowymi udzia ł ami w rynku krajowym w latach 2001 – 2002. Udzia ł y w rynku krajowym (na podstawie w ł asnych szacunków uczestników koncentracji) HMN „Szopienice” S.A. Hutmen S.A. WM „Dziedzice“ S.A. Nazwa wyrobu 2001 r. 2002 r. 2001 r. 2002 r. 2001 r. 2002 r. z miedzi: ta ś my pr ę ty rury 57% - - 56% - - - 43% 22% - 57% 25% - - - - - - z mosi ą dzu: - ta ś my - pr ę ty - rury - mosi ą dze i br ą zy odlewnicze - kr ąż ki monetarne 37% - - - - 34% - - - - - 29% - 56% - - 31% - 54% - 12% 25% 51% - 80% 16% 25% 55% - 80% Powy ż sze dane wskazuj ą na to, i ż ka ż dy z producentów uczestnicz ą cych w koncentracji posiada dominuj ą cy udzia ł w rynku krajowym w zakresie innego asortymentu wyrobów. I tak: − HMN „Szopienice” S.A. – w zakresie ta ś m z miedzi (57% - 56%), 6 − „Hutmen” S.A. – w zakresie pr ę tów z miedzi (43% -57%) oraz mosi ą dzów i br ą zów odlewniczych (56% - 54%), − WM „Dziedzice” S.A. – w zakresie rur z mosi ą dzu (51% - 55%) oraz kr ąż ków monetarnych (80%). Na szczególne podkre ś lenie zas ł uguje fakt, i ż podstawowym kierunkiem sprzeda ż y ww. Spó ł ek jest eksport, realizowany g ł ównie za po ś rednictwem Impexmetalu S.A, specjalizuj ą cego si ę w tego rodzaju dzia ł alno ś ci. Udzia ł sprzeda ż y eksportowej w przychodach ogó ł em trzech ww. przedsi ę biorców kszta ł towa ł si ę w 2002 r. na poziomie od 40% do 76%, a g ł ównymi kierunkami tej sprzeda ż y by ł y rynki krajów europejskich (Niemcy, Wielka Brytania, Dania, Czechy). Organ antymonopolowy zwa ż y ł , co nast ę puje. Rynki w ł a ś ciwe, na które koncentracja wywiera wp ł yw. W my ś l art. 4 pkt 8 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, przez rynek w ł a ś ciwy rozumie si ę rynek towarów, które ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ś ci, w tym jako ść , s ą uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz s ą oferowane na obszarze, na którym, ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji. A zatem rynek w ł a ś ciwy wyznaczaj ą zasadniczo dwa elementy: towar (rynek produktowy) i terytorium (rynek geograficzny). Jednocze ś nie, zgodnie z rozporz ą dzeniem Rady Ministrów z dnia 3 kwietnia 2002 r. w sprawie zg ł oszenia zamiaru koncentracji przedsi ę biorców (Dz. U. Nr 37, poz. 334): a) rynkiem w ł a ś ciwym, na który koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym (poziomym), jest ka ż dy rynek produktowy, na którym zaanga ż owani s ą co najmniej dwaj przedsi ę biorcy uczestnicz ą cy w koncentracji (rynki wspólne) i gdzie koncentracja prowadzi do uzyskania łą cznego udzia ł u w rynku geograficznym w wysoko ś ci wi ę kszej ni ż 20%, b) rynkiem w ł a ś ciwym, na który koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie wertykalnym (pionowym), jest ka ż dy rynek produktowy, je ż eli równocze ś nie: 7 - dzia ł a na nim co najmniej jeden przedsi ę biorca uczestnicz ą cy w koncentracji, - jest on równocze ś nie rynkiem zakupu lub sprzeda ż y (poprzedni lub nast ę pny szczebel obrotu), na którym dzia ł a którykolwiek z pozosta ł ych przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w koncentracji, - indywidualny lub łą czny udzia ł w rynku przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w koncentracji na tych rynkach przekracza 30%, bez wzgl ę du na to, czy aktualnie istnieje powi ą zanie typu dostawca-odbiorca mi ę dzy tymi przedsi ę biorcami. c) rynkiem w ł a ś ciwym, na który koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie konglomeratowym , jest ka ż dy rynek produktowy, na którym mi ę dzy przedsi ę biorcami uczestnicz ą cymi w koncentracji nie istniej ą ż adne powi ą zania (uk ł ady) horyzontalne i wertykalne, ale przynajmniej jeden przedsi ę biorca uczestnicz ą cy w koncentracji posiada wi ę cej ni ż 40% udzia ł u w jakimkolwiek rynku w ł a ś ciwym. Maj ą c na wzgl ę dzie powy ż sze definicje oraz przedmiot dzia ł alno ś ci spó ł ek – za ł o ż ycieli Impex-Mied ź Sp. z o.o., organ antymonopolowy stwierdzi ł , co nast ę puje: Ad a) W przedmiotowej sprawie nie ma rynków, na które koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym. Wprawdzie ta ś my i pr ę ty z mosi ą dzu stanowi ą rynki produktowe, w których zaanga ż owani s ą odpowiednio HMN „Szopienice” S.A. i WM „Dziedzice” S.A. oraz Hutmen S.A. i WM „Dziedzice”, lecz ich łą czny udzia ł - w rynku geograficznym w ł a ś ciwym dla wskazanych rynków produktowych - nie przekracza 20%. Organ antymonopolowy uzna ł , i ż rynkiem w ł a ś ciwym geograficznie dla wyrobów z ta ś m i pr ę tów z mosi ą dzu jest rynek europejski. Za takim okre ś leniem rynku przemawiaj ą nast ę puj ą ce okoliczno ś ci: − Obrót wyrobów z mosi ą dzu nie jest ograniczony ż adnymi barierami administracyjnymi w postaci ce ł , kontyngentów, czy taryf zakupowych. − Bariery celne obowi ą zuj ą ce do 1998 r. by ł y praktycznie jedyn ą barier ą ograniczaj ą c ą dost ę p do rynku polskiego; od zniesienia w 1998 r. barier celnych, nast ą pi ł wyra ź ny wzrost ekspansji zagranicznych producentów na rynek polski – od tego czasu do 2002 r. mia ł miejsce np. blisko 2-krotny wzrost importu rur mosi ęż nych i blisko 2,5-krotny wzrost importu pr ę tów mosi ęż nych. − W latach 2001 – 2002 import pokrywa ł znaczn ą cz ęść krajowego zapotrzebowania w zakresie wyrobów z mosi ą dzu. 8 Udzia ł importu wyrobów z mosi ą dzu w ca ł kowitej sprzeda ż y tych wyrobów na rynku polskim: Nazwa wyrobu 2001 2002 ta ś my 28% 28% pr ę ty 40% 39% rury 23% 15% mosi ą dze i br ą zy odlewnicze 23% 23% Kierunek importu do Polski wyrobów z mosi ą dzu ma miejsce przede wszystkim z Niemiec, a ponadto z Holandii, W ł och, Czech i S ł owacji. − Obrót wyrobami z mosi ą dzu (w tym pr ę tami i ta ś mami) ma miejsce w dwóch kierunkach, tj. zarówno w postaci importu tych wyrobów do Polski jak i ich eksportu z Polski do krajów Europy Zachodniej. Sprzeda ż eksportowa ma decyduj ą ce znaczenie w obrotach handlowych uczestników niniejszej koncentracji (przekracza ł a 40% udzia ł u w przychodach ogó ł em w 2002 r.). Równie ż w skali ca ł ego kraju eksport wyrobów mosi ą dzu utrzymuje si ę na wysokim poziomie, wynosz ą cym w ca ł kowitej sprzeda ż y tych wyrobów latach 2001 – 2002, odpowiednio 67% i 61%. Zdecydowana wi ę kszo ść sprzeda ż y eksportowej kierowana jest na rynki krajów europejskich. W tak okre ś lony rynku geograficznym udzia ł uczestników koncentracji w zakresie produkcji i obrotu wyrobami z mosi ą dzu jest niewielki i wynosi ł w latach 2001 – 2002 odpowiednio: 0,3% i 0,2%. 2 Z tych wzgl ę dów wspólny rynek produktowy uczestników koncentracji nie stanowi rynku, na który koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym. Ad b) Organ antymonopolowy stwierdzi ł , i ż brak jest w przedmiotowej sprawie rynków w ł a ś ciwych, na które koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie wertykalnym. Wprawdzie Impexmetal S.A. prowadzi dzia ł alno ść dystrybucyjn ą wyrobów WM „Dziedzice” S.A., jednak ż e z uwagi na niewielki – wskazany powy ż ej – udzia ł tych przedsi ę biorców w rynkach w ł a ś ciwych geograficznie dla produkcji i obrotu wyrobami z mosi ą dzu (rynek europejski), nie mo ż na uzna ć , aby by ł y to rynki, na które koncentracja wywiera wp ł yw 2 ź ród ł o: CRU Monitor – stycze ń 2003 9 w uk ł adzie wertykalnym. Jednocze ś nie – z uwagi na powi ą zania kapita ł owe pomi ę dzy HMN „Szopienice” S.A. i Hutmen S.A., a Impexmetalem S.A. – organ antymonopolowy nie uzna ł , aby konieczne by ł o ocenianie rynku wertykalnego w odniesieniu do wyrobów z miedzi (Hutmen S.A. i HMN „Szopienice” S.A. s ą producentami tych wyrobów, a Impexmetal S.A. – dystrybutorem). Wskazane powi ą zania powoduj ą bowiem, ż e obrót pomi ę dzy producentem a dystrybutorem odbywa si ę w ramach jednej grupy kapita ł owej i tym samym nie ma wp ł ywu na ocen ę koncentracji ( nota bene udzia ł tych podmiotów w rynku europejskim jest równie ż nieznaczny i wynosi ca 1,45%) Ad c) Organ antymonopolowy stwierdzi ł , i ż brak jest rynków, na które koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie konglomeratowym. Jak wskazano na str. 6 niniejszej decyzji, uczestnicy koncentracji posiadaj ą wysokie (przekraczaj ą ce 40%) udzia ł y w rynku produkcji wyrobów z mosi ą dzu i miedzi. Wskazane udzia ł y rynkowe odnosz ą si ę jednak wy łą cznie do rynku polskiego, który nie jest rynkiem w ł a ś ciwym geograficznie dla tych produktów. Rynkiem w ł a ś ciwym dla wyrobów z mosi ą dzu jest rynek europejski, na co wskazano w pkt ad a) niniejszej decyzji. Europejski wymiar ma tak ż e rynek wyrobów z miedzi. Produkcja i obrót wyrobami z miedzi odbywa si ę bowiem w to ż samych warunkach jak produkcja i obrót wyrobami z mosi ą dzu - brak jest barier administracyjnych wej ś cia na rynek, koszty transportu nie ograniczaj ą importu, wymiana handlowa odbywa si ę w dwóch kierunkach (podmioty dzia ł aj ą ce na rynku polskim s ą zarówno importerami tych produktów, jak i eksporterami). Na tak okre ś lonym rynku geograficznym udzia ł uczestników koncentracji jest natomiast daleki od poziomu 40 % (dla wyrobów z mosi ą dzu wynosi ł na koniec 2002 r. – 0,2 %, a dla wyrobów z miedzi – 1,45%). Ocena skutków koncentracji. Jak wskazano powy ż ej, w przedmiotowej koncentracji nie ma rynków, na które koncentracja – w ś wietle definicji z rozporz ą dzenia – wywiera ł aby wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym, wertykalnym lub konglomeratowym. Maj ą c jednak ż e na uwadze, ż e wynikiem koncentracji b ę dzie skupienie w spó ł ce „Impex-Mied ź ” dzia ł alno ś ci dystrybucyjnej spó ł ek z grupy Impexmetal i WM „Dziedzice” - którzy to przedsi ę biorcy stanowi ą trzon zaopatrzenia rynku polskiego w wyroby z 10 mosi ą dzu 3 – organ antymonopolowy uzna ł za zasadne przeprowadzenie dodatkowej analizy skutków przedmiotowej koncentracji na rynek polski 4 . G ł ównym przedmiotem zainteresowania organu antymonopolowego by ł a kwestia ewentualnych negatywnych skutków, jakie niesie za sob ą wy łą czna dystrybucja wyrobów produkowanych przez za ł o ż ycieli „Impex-Mied ź ” Sp. z o.o. Negatywne skutki tego typu koncentracji mog ą dotyczy ć w szczególno ś ci poziomu cen dla odbiorców, warunków umów, dost ę pno ś ci do produktu, czy te ż negatywnego oddzia ł ywania na mo ż liwo ś ci dystrybucji swoich produktów przez innych producentów. W ocenie organu antymonopolowego negatywne skutki takiej koncentracji mog ą zatem dotyka ć nast ę puj ą cych grup: A/ konkurentów na szczeblu produkcji, B/ dystrybutorów pozostaj ą cych poza tworzon ą sieci ą , C/ kontrahentów. Analiza sprawy, dokonana przez organ antymonopolowy, wskazuje, i ż przedmiotowa koncentracja nie niesie za sob ą zagro ż e ń dla wskazanych grup. Za przyj ę ciem takiego stanowiska przemawiaj ą w szczególno ś ci nast ę puj ą ce okoliczno ś ci: Ad A/ Dystrybucja wyrobów z mosi ą dzu w Polsce, przebiega dwoma kana ł ami: − bezpo ś rednio od producenta do ko ń cowych u ż ytkowników (firm produkcyjnych), − za po ś rednictwem firm handlowych. W kraju prowadzi dzia ł alno ść kilkaset niezale ż nych firm handlowych, w tym kilkana ś cie du ż ych, specjalistycznych hurtowni. Z tych wzgl ę dów polscy producenci – konkurenci za ł o ż ycieli spó ł ki – w wyniku przedmiotowej koncentracji nie zostan ą pozbawieni dost ę pu do kana ł ów dystrybucyjnych. Z po ś rednictwa firm handlowych korzystaj ą tak ż e producenci zagraniczni, przez co ich dost ę p do kana ł ów dystrybucyjnych tak ż e nie zostanie – w wyniku przedmiotowej koncentracji – ograniczony. Ad B/ 3 por. str. 6 niniejszej decyzji 4 stosownie do przepisu art. 1 ust 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów ocena skutków 11 Oceniaj ą c wp ł yw przedmiotowej koncentracji na sytuacj ę innych dystrybutorów i ich ograniczenia wynikaj ą ce z wy łą cznej dystrybucji realizowanej przez „Impex-Mied ź ” Sp. z o.o., wskaza ć nale ż y w szczególno ś ci na stanowisko S ą du Antymonopolowego, zgodnie z którym „ Nie mo ż na generalnie czyni ć zarzutu nadu ż ycia pozycji dominuj ą cej producentowi, który nie zamierza korzysta ć z po ś rednictwa innego podmiotu gospodarczego w obrocie towarowym z zagranic ą , lecz sam chce przej ąć wspomniane funkcje lub je realizowa ć za po ś rednictwem podmiotu powi ą zanego z nim organizacyjnie. Przyj ę cie odmiennego stanowiska oznacza ł oby w swej istocie, trudny do zaakceptowania w warunkach gospodarki rynkowej i naruszaj ą cy zasad ę swobody umów (art. 3531 kc), przymus zawierania przez podmiot gospodarczy umów z innymi podmiotami gospodarczymi, tym bardziej, gdy zawieranie takich umów jest w ocenie danego podmiotu nie tylko zb ę dne, ale wr ę cz szkodliwe .” (wyrok S ą du Antymonopolowego z 1996.01.17, sygn. akt XVII Amr 54/95 Wokanda 1997/4/52). Z powy ż szych wzgl ę dów, zdaniem organu antymonopolowego, podmioty zajmuj ą ce si ę dystrybucj ą wyrobów z mosi ą dzu nie powinny by ć dotkni ę te skutkami niniejszej koncentracji, w sposób naruszaj ą cy przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Dodatkowo nale ż y wskaza ć , i ż dystrybucja produktów HMN „Szopienice” S.A. Hutmena S.A. oraz WM „Dziedzice” S.A. w chwili obecnej jest i tak realizowana w przewa ż aj ą cej cz ęś ci przez Impexmetal S.A. Ad C/ Koncentracja nie powinna tak ż e negatywnie skutkowa ć na kontrahentów spó ł ek – za ł o ż ycieli „Impex-Mied ź ” Sp. z o.o. Jak ju ż wcze ś niej wskazano rynek produkcji i obrotu wyrobami z mosi ą dzu jest rynkiem o zasi ę gu europejskim. Informacje zebrane w trakcie post ę powania wskazuj ą , ż e rynek ten jest zdominowany przez producentów zagranicznych, posiadaj ą cych na tym rynku w ł asne sieci sprzeda ż y. Kilku z tych producentów, a mianowicie KM Europa Metal AG, Wieland Werke AG, Diehl Stiftung, Outokumpu Nederlands, Europa Metalli S.P.A., Trefimetaux i Gnutti łą cznie pokrywaj ą ok. 80% ca ł kowitej sprzeda ż y wyrobów z mosi ą dzu w Europie. Taka struktura rynku powoduje, ż e polscy odbiorcy wyrobów z mosi ą dzu maj ą alternatywne ź ród ł o zaopatrzenia. Mo ż liwo ść ta w naturalny sposób przeciwdzia ł a eksploatacyjnym zachowaniom ze strony przedsi ę biorców, takim jak nieuzasadnione podwy ż ki cen, koncentracji odnosi si ę wy łą cznie do rynku polskiego 12 ograniczenie zbytu, czy uci ąż liwe warunki umów. * * * Do zastosowania art. 17 ustawy antymonopolowej wymagane jest udowodnienie, ż e w wyniku dokonania planowanej koncentracji nie powstanie lub nie umocni si ę pozycja dominuj ą ca na rynku i wskutek czego konkurencja na rynku nie zostanie istotnie ograniczona. Definicja pozycji dominuj ą cej okre ś lona jest w art. 4 pkt 9 ustawy antymonopolowej. Zgodnie z t ą definicj ą , dominuj ą ca pozycja rynkowa przedsi ę biorcy to pozycja, która umo ż liwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku w ł a ś ciwym, poprzez stworzenie mu mo ż liwo ś ci dzia ł ania w znacznym stopniu niezale ż nie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów. Ustawa wprowadza domniemanie, ż e przedsi ę biorca ma pozycj ę dominuj ą c ą , je ż eli jego udzia ł w rynku przekracza 40 %. Jak wykaza ł o przeprowadzone post ę powanie, utworzenie przez Spó ł ki z Grupy Impexmetalu i WM. „Dziedzice” S.A. wspólnego przedsi ę biorcy, tj. Spó ł ki „Impex-Mied ź ” Sp. z o.o., nie doprowadzi do powstania, a tym bardziej do umocnienia si ę pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym dla niniejszej koncentracji, okre ś lonym jako europejski rynek dystrybucji wyrobów z mosi ą dzu. Na tak zdefiniowanym rynku pozycja nowej Spó ł ki – w odniesieniu do wyrobów z mosi ą dzu – b ę dzie si ę kszta ł towa ł a na poziomie 0,3% - 0,2%. Udzia ł y te dalekie s ą zatem od domniemania, z którym ustawa antymonopolowa łą czy osi ą gni ę cie pozycji dominuj ą cej. Planowana koncentracja, nie powoduj ą c osi ą gni ę cia przez „Impex-Mied ź ” Sp. z o.o. pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym, nie przyczyni si ę równie ż do istotnego ograniczenia konkurencji na tym rynku. Jak wskazano powy ż ej przedmiotowy rynek jest zdominowanym przez du ż e mi ę dzynarodowe koncerny, takie jak: − KM Europa Metal AG (Niemcy), − Wieland Werke AG (Niemcy), − Diehl Stiftung (Niemcy), − Outokumpu Nederlands (Holandia), − Europa Metalli S.P.A. (W ł ochy), − Trefimetaux (Francja), 13 − Gnutti (W ł ochy), Koncerny te łą cznie pokrywaj ą ok. 80% ca ł kowitej sprzeda ż y wyrobów z mosi ą dzu w Europie. Mo ż na zatem przypuszcza ć , ż e presja silnie konkurencyjnego ś rodowiska rynkowego, nie powinna pozwoli ć przedsi ę biorcy powsta ł emu wskutek niniejszej koncentracji, na dzia ł ania nosz ą ce znamiona ograniczania konkurencji. Powy ż sze stanowisko organu antymonopolowego, znalaz ł o potwierdzenie w wypowiedziach dotychczasowych odbiorców spó ł ek–za ł o ż ycieli „Impex-Mied ź ” Sp. z o.o., do których organ antymonopolowy zwróci ł si ę o opini ę w sprawie zamierzonej koncentracji. Za wydaniem zgody na przedmiotow ą koncentracj ę przemawia równie ż dotychczasowe orzecznictwo S ą du Antymonopolowego. Obok wskazanego wcze ś niej wyroku przywo ł a ć mo ż na wyrok z dnia 25 czerwca 1997 r. (sygn. Akt 19/97, Wokanda 1998/7/47), zgodnie z którym „ Nie do pomy ś lenia jest tak ż e, aby przy obecnym poziomie organizacji procesów gospodarczych w masowej skali producenci, specjalizuj ą cy si ę przede wszystkim w procesach produkcji, mogli oby ć si ę bez istnienia rozbudowanych sieci handlowych, w których dystrybucj ę towarów powierzaj ą specjalistycznym przedsi ę biorstwom handlowym. Wzgl ę dy systemowej i funkcjonalnej wyk ł adni prawa prowadz ą zatem do wniosku, ż e umowy wy łą czne, na których z regu ł y opieraj ą si ę sieci dystrybucyjne producentów, same w sobie nie naruszaj ą prawa antymonopolowego. Zreszt ą funkcjonowanie na rynku sieci handlowych, nawet zamkni ę tych dla innych przedsi ę biorstw, nie musi si ę wi ą za ć z ograniczeniem konkurencji. Wr ę cz przeciwnie. Niejednokrotnie w ł a ś nie za spraw ą sieci handlowych producentów, opartych na umowach wy łą cznych, dochodzi do wzrostu konkurencji na rynku, a nie jej ograniczenia. O klienta konkuruj ą wówczas sieci handlowe i ten stan rzeczy przeciwdzia ł a nieuzasadnionym podwy ż kom cen.” Reasumuj ą c nale ż y stwierdzi ć , i ż planowana koncentracja spe ł nia przes ł anki okre ś lone w art. 17 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Post ę powanie w sprawie wykaza ł o, ż e utworzenie „Impex-Mied ź ” Sp. z o.o. przez Spó ł ki z Grupy Impexmetalu i WM „Dziedzice” S.A. nie przyczyni si ę do powstania pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym, a tak ż e nie dojdzie do istotnego ograniczenia konkurencji na tym 14 rynku. Wobec powy ż szego orzeczono jak w sentencji. Od niniejszej decyzji stronie przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwóch tygodni od dnia dor ę czenia decyzji. Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Zast ę pca Dyrektora Departamentu Przemys ł u i Infrastruktury Jolanta Steppa Otrzymuj ą : IMPEXMETAL S.A. ul. Ł ucka 7/9 00-842 Warszawa Walcownia Metali „Dziedzice” S.A. ul. Hutnicza 13 43-502 Czechowice-Dziedzice 15