DOK-92/2004

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW Warszawa, dnia 14.09.2004 r. DOK3-421/19/04/MB DECYZJA nr DOK - 92/04 Na podstawie art. 17 w zwi ą zku z art. 12 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804 ze zm.), po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego wszcz ę tego na wniosek „Sobieski Dystrybucja” Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów wydaje zgod ę na dokonanie koncentracji, polegaj ą cej na przej ę ciu przez „Sobieski Dystrybucja” Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie kontroli nad Fabryk ą Wódek „Polmos Ł a ń cut” S.A. z siedzib ą w Ł a ń cucie. UZASADNIENIE W dniu 21 czerwca 2004 r. Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwany dalej „organem antymonopolowym”, wszcz ął na wniosek „Sobieski Dystrybucja” Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie, zwanej dalej „Sobieski Dystrybucja”, na podstawie art. 44 ust. 1 w zwi ą zku z art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804 ze zm.), zwanej dalej „ustaw ą o ochronie konkurencji”, post ę powanie antymonopolowe w sprawie koncentracji, polegaj ą cej na przej ę ciu przez Sobieski Dystrybucja kontroli nad Fabryk ą Wódek „Polmos Ł a ń cut” S.A. z siedzib ą w Ł a ń cucie, zwanej dalej „Polmos Ł a ń cut”. Z uzyskanych od strony informacji wynika, ż e łą czny obrót przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w koncentracji - w roku obrotowym poprzedzaj ą cym rok zg ł oszenia zamiaru koncentracji - przekroczy ł 50 mln EURO, natomiast Polmos Ł a ń cut w ka ż dym z dwóch lat poprzedzaj ą cych zg ł oszenie zamiaru koncentracji uzyska ł na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obrót przekraczaj ą cy 10 mln EURO. Wobec spe ł nienia przes ł anek art. 12 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 oraz niewyst ą pienia przes ł anek wymienionych w art. 13 ustawy o ochronie konkurencji, na przedsi ę biorcy przejmuj ą cym kontrol ę spoczywa ł obowi ą zek zg ł oszenia organowi antymonopolowemu zamiaru niniejszej transakcji. W trakcie post ę powania organ antymonopolowy ustali ł i zwa ż y ł , co nast ę puje: Uczestnicy koncentracji Sobieski Dystrybucja nale ż y do grupy kapita ł owej, na czele której stoi Belvedere S.A. z siedzib ą w Beaune we Francji. W Polsce grupa Belvedere jest obecna od 1992 r. i obecnie posiada bezpo ś rednio i po ś rednio dziewi ęć spó ł ek zale ż nych, z których dwie nie prowadz ą dzia ł alno ś ci gospodarczej, a siedem dzia ł a na rynku wyrobów alkoholowych. Spó ł ki: Euro-Agro Warszawa Sp. z o.o. w Warszawie, Domain Menada Sp. z o.o. w Warszawie oraz Cris Vin Niko S.A. w Toruniu prowadz ą dzia ł alno ść g ł ównie w zakresie importu win, natomiast produkcj ą napojów alkoholowych wysokoprocentowych, tj. spirytusu rektyfikowanego oraz wódki, w tym wódki czystej i gatunkowej, zajmuj ą si ę : Alco – Pegro Sp. z o.o. w Ko ł czakowie, Destylarnia Sobieski S.A. w Starogardzie Gda ń skim oraz Destylernia Polmos S.A. w Krakowie. Sobieski Dystrybucja zajmuje si ę marketingiem i dystrybucj ą napojów alkoholowych wysokoprocentowych produkowanych przez polskie spó ł ki z Grupy oraz francuskich i bu ł garskich win. Na podstawie umowy z dnia 26 lipca 2002. r. Minister Skarbu Pa ń stwa zby ł akcje Polmosu Ł a ń cut spó ł ce Caribbean Distillers Corporation Limited z siedzib ą w Anguilla, Autonomiczne Terytorium Zale ż ne Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii. Polmos Ł a ń cut zajmuje si ę produkcj ą napojów alkoholowych wysokoprocentowych, tj. spirytusu rektyfikowanego i wódki, w tym wódki czystej i gatunkowej. Wyprodukowan ą wódk ę sprzedaje g ł ównie pod mark ą Bia ł a Dama i Ł a ń cut Wódka. 2 Opis transakcji Przedmiotowa transakcja polega ć b ę dzie na przej ę ciu przez Sobieski Dystrybucja bezpo ś redniej kontroli nad Polmosem Ł a ń cut poprzez nabycie 85,16% akcji tej Spó ł ki daj ą cych tyle samo procent g ł osów na walnym zgromadzeniu akcjonariuszy. W dniu 1 kwietnia 2004 r. zg ł aszaj ą cy zamiar zawar ł trójstronn ą umow ę z Ministrem Skarbu Pa ń stwa i Caribbean Distillers Corporation Limited. Moc ą tej umowy Minister Skarbu Pa ń stwa, maj ą c na wzgl ę dzie nie wywi ą zanie si ę Caribbean Distillers Corporation Limited ze zobowi ą za ń inwestycyjnych i socjalnych okre ś lonych w Umowie Sprzeda ż y Akcji z dnia 26 lipca 2002 r., wyrazi ł zgod ę na zbycie przez Caribbean Distillers Corporation Limited akcji Polmosu Ł a ń cut. Rynek w ł a ś ciwy, na który koncentracja wywiera wp ł yw W my ś l art. 4 pkt 8 ustawy o ochronie konkurencji, przez rynek w ł a ś ciwy rozumie si ę rynek towarów, które ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ś ci, w tym jako ść , s ą uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz s ą oferowane na obszarze, na którym ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji. A zatem rynek ten wyznaczaj ą dwa elementy: towar (rynek produktowy) i terytorium (rynek geograficzny). Przedsi ę biorcy uczestnicz ą cy w koncentracji prowadz ą dzia ł alno ść na nast ę puj ą cych wspólnych rynkach produktowych: rynku spirytusu i rynku wódki, w tym: wódki czystej i gatunkowej, za ś wspólnym rynkiem geograficznym jest obszar Polski. Z danych i informacji przekazanych przez stron ę post ę powania wynika, i ż w 2003 r. ilo ś ciowy udzia ł w rynku uczestników koncentracji kszta ł towa ł si ę nast ę puj ą co: L.p. Wyszczególnienie Grupa Sobieski Polmos Ł a ń cut Udzia ł łą czny 1. Spirytus rektyfikowany 1 2. Wódka ogó ł em 3. Wódka czysta 4. Wódka gatunkowa [tajemnica przedsi ę biorstwa] 1 Ocena w ł asna strony 3 Wyja ś nienia jednak wymaga, ż e AC Nielsen, którego dane dotycz ą ce udzia ł ów rynkowych (poz. 2-4 tabeli) przedstawi ł a w zg ł oszeniu Sobieski Dystrybucja, opiera swoje badania o dane dotycz ą ce sprzeda ż y detalicznej, bez uwzgl ę dnienia handlu hurtowego oraz sprzeda ż y bezpo ś redniej, a zatem badania te nie odzwierciedlaj ą faktycznego udzia ł u w rynku. W ś wietle danych GUS, w 2003 r. krajowa produkcja wódki czystej wynios ł a 795.615 hl 2 . Dane GUS obejmuj ą wielko ść produkcji wyrobów gotowych przeznaczonych na sprzeda ż i do dalszego przerobu podmiotów gospodarki narodowej, w których liczba pracuj ą cych w badanym roku wynosi ł a 10 i wi ę cej osób. Z przeprowadzonego w 2004 r. przez organ antymonopolowy badania stanu koncentracji na rynku napojów alkoholowych w 2003 r. wynika, i ż wielko ść krajowej produkcji wódki czystej wynios ł a 800.601 hl. Ró ż nica w danych wynosz ą ca poni ż ej 1% nie ma istotnego wp ł ywu na ocen ę wielko ś ci rynku i mo ż e wynika ć z faktu, i ż badaniem Prezesa Urz ę du obj ę te zosta ł y tak ż e firmy zatrudniaj ą ce mniej ni ż 10 osób. Wobec powy ż szego organ antymonopolowy uzna ł dane uzyskane w trakcie przeprowadzonego badania jako dane pe ł niej odzwierciedlaj ą ce rzeczywist ą wielko ść polskiego rynku produkcji i sprzeda ż y wyrobów alkoholowych i na ich podstawie obliczy ł ilo ś ciowy udzia ł w rynku sprzeda ż y poszczególnych wyrobów alkoholowych, osi ą gni ę ty w 2003 r. przez uczestników przedmiotowej koncentracji. W ocenie organu antymonopolowego wielko ść tego udzia ł u przedstawia ł a si ę nast ę puj ą co: Udzia ł w rynku (w %) L.p. Wyszczególnienie Krajowa sprzeda ż (w hl) Grupa Sobieski Polmos Ł a ń cut Łą cznie 1. Spirytus rektyfikowany 668.870 2. Wódka ogó ł em 910.634 3. Wódka czysta 792.937 4. Wódka gatunkowa 117.884 [tajemnica przedsi ę biorstwa] Z powy ż szego wynika, i ż przedmiotowa koncentracja ma wp ł yw na krajowy rynek wódki ogó ł em oraz wódki czystej, który ujawnia si ę w uk ł adzie horyzontalnym (poziomym), gdy ż przedsi ę biorcy uczestnicz ą cy w koncentracji zaanga ż owani s ą na tych samych rynkach produktowych, a ich łą czny udzia ł na tak wyznaczonych rynkach przekracza 20%. Z uwagi na fakt, i ż uczestnicy koncentracji nie s ą zaanga ż owani na tym samym rynku produktowym, który jest dla nich równocze ś nie rynkiem zakupu lub sprzeda ż y, a ich łą czny udzia ł na tak 2 oznacza hl w przeliczeniu na 100% spirytusu 4 wyznaczonym rynku nie przekracza 30% transakcja ta nie wywrze wp ł ywu na polski rynek wódki ogó ł em oraz wódki czystej w uk ł adzie wertykalnym (pionowym). Koncentracja nie ujawni si ę równie ż w uk ł adzie konglomeratowym, gdy ż ż aden z przedsi ę biorców w niej uczestnicz ą cych nie posiada wi ę cej ni ż 40% udzia ł u w jakimkolwiek rynku, na którym dzia ł a. Struktura rynku w ł a ś ciwego, na który koncentracja wywiera wp ł yw Z przeprowadzonego przez organ antymonopolowy w 2004 r. badania stanu koncentracji na rynku napojów alkoholowych wynika, ż e obj ę ci badaniem przedsi ę biorcy (28 firm) w 2003 r. wyprodukowali łą cznie ok. 922.443 hl wódki ogó ł em, z tego ok. 800.601 hl wódki czystej i ok. 121.842 hl wódki gatunkowej. Sprzeda ż krajowa wódki ogó ł em, zrealizowana przez obj ę tych badaniem przedsi ę biorców, wynios ł a 910.634 hl, z tego sprzeda ż wódki czystej kszta ł towa ł a si ę na poziomie 792.937 hl, a wódki gatunkowej na poziomie 117.884 hl, co stanowi ł o odpowiednio ok. 87% i ok. 13% sprzeda ż y krajowej wódek ogó ł em. Trzej najwi ę ksi przedsi ę biorcy, tj. grupa Sobieski, Przedsi ę biorstwo „POLMOS” Bia ł ystok S.A. w Bia ł ymstoku i Bols Sp. z o.o. w Obornikach Wielkopolskich posiadali łą cznie ok. 55% udzia ł u w rynku zarówno produkcji jak i sprzeda ż y wódki ogó ł em. Import wódek do Polski w 2003 r. by ł niewielki i wyniós ł ok. 43.202 hl, co stanowi ł o ok. 5% produkcji krajowej. Najwi ę cej importowano wódki czystej, która stanowi ł a ok. 77% importu wódek ogó ł em. Najwi ę kszym importerem by ł a Finlandia Ballantines Sp. z o.o. w Warszawie. W 2003 r. wyeksportowano ok. 56.484 hl wódki, co stanowi ł o ok. 6% sprzeda ż y zrealizowanej przez obj ę tych badaniem przedsi ę biorców. Eksport wódki czystej stanowi ł ok. 81% eksportu wódek ogó ł em, a najwi ę kszym eksporterem by ł a Warszawska Wytwórnia Wódek „Koneser” w Warszawie. Zgodnie z art. 17 ustawy o ochronie konkurencji organ antymonopolowy w drodze decyzji wydaje zgod ę na dokonanie koncentracji, w wyniku której konkurencja na rynku nie zostanie istotnie ograniczona, w szczególno ś ci przez powstanie lub umocnienie pozycji dominuj ą cej na rynku. Zgodnie z art. 4 pkt 9 tej ustawy przez pozycj ę dominuj ą c ą rozumie si ę pozycj ę przedsi ę biorcy, która umo ż liwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku w ł a ś ciwym przez stworzenie mu mo ż liwo ś ci dzia ł ania w znacznym zakresie niezale ż nie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów; domniemywa si ę , ż e przedsi ę biorca ma pozycj ę dominuj ą c ą , je ż eli jego udzia ł w rynku przekracza 40%. 5 Oceniaj ą c wp ł yw planowanej koncentracji na stan konkurencji na krajowym rynku sprzeda ż y wódek, organ antymonopolowy uwzgl ę dni ł struktur ę podmiotow ą rynku - na rynku tym funkcjonuj ą przedsi ę biorcy o ustabilizowanej pozycji rynkowej, oraz udzia ł w rynku łą cz ą cych si ę przedsi ę biorców - w wyniku planowanej koncentracji wielko ść udzia ł u w polskim rynku sprzeda ż y wódki ogó ł em i wódki czystej grupy Sobieski wyniesie odpowiednio [tajemnica przedsi ę biorstwa], a tym samym grupa ta nie osi ą gnie udzia ł u rodz ą cego domniemanie uzyskania pozycji dominuj ą cej (ponad 40%). W ś wietle powy ż szego brak jest podstaw do stwierdzenia, i ż w wyniku przedmiotowej koncentracji konkurencja na krajowym rynku sprzeda ż y wódki ogó ł em i wódki czystej zostanie istotnie ograniczona, a grupa Sobieski osi ą gnie na tym rynku pozycj ę dominuj ą c ą . Przedmiotowy zamiar koncentracji spe ł nia zatem przes ł anki art. 17 ustawy o ochronie konkurencji, st ą d orzeczono jak w sentencji. Zgodnie z art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie - s ą du ochrony konkurencji i konsumentów - za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów - w terminie dwutygodniowym od daty jej dor ę czenia. Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Zast ę pca Dyrektora Departamentu Ochrony Konk rencji u Danuta Gruszczy ń ska Otrzymuje : „Sobieski Dystrybucja” Sp. z o.o., Warszawa 6