DOK-7/2005

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW Warszawa, dnia 21.01.2005 r. DOK3-421/41/04/KO DECYZJA nr DOK - 7/05 Na podstawie art. 17 w zwi ą zku z art. 12 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804 ze zm.), po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego z wniosku Intralot S.A. Integrated Lottery Systems and Services z siedzib ą w Atenach, Grecja, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów wydaje zgod ę na dokonanie koncentracji, polegaj ą cej na przej ę ciu przez Intralot S.A. Integrated Lottery Systems and Services z siedzib ą w Atenach, Grecja, po ś redniej kontroli nad TOTOLOTEK TOTO – MIX S.A. z siedzib ą w Warszawie. UZASADNIENIE W dniu 21 grudnia 2004 r. wp ł yn ęł o do Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwanego dalej „organem antymonopolowym”, zg ł oszenie zamiaru koncentracji przedsi ę biorców, polegaj ą cej na przej ę ciu przez Intralot S.A. Integrated Lottery Systems and Services z siedzib ą w Atenach, Grecja, zwan ą dalej „Intralot”, po ś redniej kontroli nad TOTOLOTEK TOTO – MIX S.A. z siedzib ą w Warszawie, zwan ą dalej „Totolotek”. W zwi ą zku z tym, i ż : 1) spe ł nione zosta ł y niezb ę dne przes ł anki uzasadniaj ą ce obowi ą zek zg ł oszenia zamiaru koncentracji, bowiem: ƒ łą czny obrót przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w koncentracji - w roku obrotowym poprzedzaj ą cym rok zg ł oszenia zamiaru koncentracji – przekroczy ł warto ść okre ś lon ą w art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804 ze zm.), zwanej dalej „ustaw ą o ochronie konkurencji”, tj. 50 mln EURO, ƒ po ś rednie przej ę cie kontroli nad spó ł k ą – poprzez nabycie akcji tej spó ł ki jest jednym ze sposobów koncentracji, okre ś lonych w art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji, 2) nie wyst ę puje w tej sprawie ż adna okoliczno ść z katalogu przes ł anek wymienionych w art. 13 ustawy o ochronie konkurencji, wy łą czaj ą ca obowi ą zek zg ł oszenia zamiaru przedmiotowej koncentracji, w dniu 21 grudnia 2004 r. organ antymonopolowy wszcz ął , na podstawie art. 44 ust. 1 w zwi ą zku z art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji, post ę powanie antymonopolowe w tej sprawie, o czym, zgodnie z art. 61 § 4 kpa, zawiadomi ł stron ę pismem z dnia 30 grudnia 2004 r. Przyczyny i zakres koncentracji W dniu 9 sierpnia 2004 r. Intralot zawar ł a z Panem Leszkiem Ha ń skim i Panem Miros ł awem Pusto łą przedwst ę pn ą umow ę sprzeda ż y udzia ł ów. Zgodnie z tre ś ci ą tej umowy Intralot lub podmioty wskazane przez Intralot nab ę d ą bezpo ś rednio i po ś rednio 54% akcji Totolotek, przejmuj ą c tym samym kontrol ę nad t ą Spó ł k ą . Powy ż sza transakcja dokonana zostanie za po ś rednictwem dwóch spó ł ek zale ż nych Intralot: Intralot Holdings International Limited z siedzib ą w Nikozji na Cyprze (zwanej dalej „Intralot Holdings”) oraz Pollot Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie (zwan ą dalej „Pollot”) w wyniku przeprowadzenia nast ę puj ą cych transakcji kapita ł owych: − nabycia przez Intralot Holdings bezpo ś rednio od Pana Leszka Ha ń skiego i Pana Miros ł awa Pusto ł y 100% udzia ł ów w spó ł ce White Eagle Investments Ltd. z siedzib ą w Londynie, Wielka Brytania. White Eagle Investments Ltd. jest bezpo ś rednio w ł a ś cicielem 0,6% akcji Totolotek, ponadto posiada 100% udzia ł ów w spó ł ce Beta Rial Sp. z o.o. w Warszawie, która jest w ł a ś cicielem 32,04% akcji Totolotek. W wyniku tej transakcji Intralot Holdings stanie si ę po ś rednio w ł a ś cicielem 32,64% akcji Totolotek; − nabycia przez Pollot bezpo ś rednio od Pana Leszka Ha ń skiego i Pana Miros ł awa Pusto ł y 21,36% akcji Totolotek. Spó ł ki White Eagle Investments i Beta Rial s ą spó ł kami holdingowymi, które nie prowadz ą dzia ł alno ś ci operacyjnej. 2 Przedmiotowa koncentracja umo ż liwi Intralot wej ś cie na polski rynek zak ł adów wzajemnych, na którym Spó ł ka ta nie prowadzi ł a dotychczas dzia ł alno ś ci. Uczestnicy koncentracji Intralot jest spó ł k ą , której akcje notowane s ą na greckiej gie ł dzie papierów warto ś ciowych. Spó ł ka ś wiadczy specjalistyczne us ł ugi, techniczn ą obs ł ug ę oraz wsparcie administracyjne dla organizatorów gier i loterii. Jest producentem programów komputerowych oraz elektronicznych systemów wykorzystywanych przez organizatorów gier, loterii i zak ł adów. Za po ś rednictwem przedsi ę biorców zale ż nych Intralot jest równie ż wspó ł organizatorem loterii i gier w systemie on-line prowadzonych zgodnie z prawem krajowym pa ń stw, w którym ma siedzib ę dana spó ł ka zale ż na. Poprzez swoje spó ł ki zale ż ne jest obecna w Europie, Ameryce Po ł udniowej, Stanach Zjednoczonych, Meksyku, Azji i na Filipinach. W Europie Intralot prowadzi dzia ł alno ść w 13 krajach. Intralot posiada w skali ś wiatowej ok. (tajemnica przedsi ę biorstwa) % udzia ł w rynku gier prowadzonych w systemie on-line, natomiast na poszczególnych rynkach krajowych udzia ł ten wynosi ok. tajemnica przedsi ę biorstwa %. W Polsce posiada jedn ą spó ł k ę zale ż n ą Pollot. Pollot jest spó ł k ą bezpo ś rednio zale ż n ą od Intralot. Prowadzi dzia ł alno ść w zakresie dystrybucji biletów loterii pieni ęż nej Polskiego Monopolu Loteryjnego Sp. z o.o., za po ś rednictwem sieci dystrybutorów, licz ą cej ok. 12000 punktów sprzeda ż y (osoby fizyczne i prawne). Intralot Holdings jest spó ł k ą bezpo ś rednio zale ż n ą od Intralot. Statutowa dzia ł alno ść Intralot Holdings polega na obs ł udze podmiotów prowadz ą cych gry w systemie on-line. Jednak ż e faktyczny zakres dzia ł alno ś ci Spó ł ki ogranicza si ę do zarz ą dzania spó ł kami grupy Intralot. Totolotek prowadzi dzia ł alno ść na polskim rynku zak ł adów wzajemnych. Jest organizatorem zak ł adów bukmacherskich Toto – Mix i totalizatorów pi ł karskich Toto – Liga i Toto – Gol. Poprzez 17 przedstawicielstw regionalnych Totolotek zarz ą dza ogólnopolsk ą sieci ą sprzeda ż y licz ą c ą 350 punktów przyjmowania zak ł adów. Ponadto jest organizatorem salonów gier bingo (posiada 3 salony – po jednym w Warszawie, Cz ę stochowie i Krakowie). W 2003 r. udzia ł Totolotka obliczony na podstawie osi ą gni ę tych przychodów w krajowych rynkach przedstawia ł si ę nast ę puj ą co: − zak ł ady wzajemne – ok. 18%, − salony gry bingo – 22,4%. 3 W trakcie post ę powania organ antymonopolowy ustali ł i zwa ż y ł , co nast ę puje: Rynek w ł a ś ciwy, na który koncentracja wywiera wp ł yw W my ś l art. 4 pkt 8 ustawy o ochronie konkurencji, przez rynek w ł a ś ciwy rozumie si ę rynek towarów, które ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ś ci, w tym jako ść , s ą uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz s ą oferowane na obszarze, na którym ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji. A zatem rynek ten wyznaczaj ą dwa elementy: towar (rynek produktowy) i terytorium (rynek geograficzny). W przedmiotowej koncentracji rynkiem w ł a ś ciwym w aspekcie produktowym dla Intralot jest rynek obs ł ugi i organizacji loterii i gier w systemie on-line, ś wiadczenie us ł ug zaplecza technicznego dla podmiotów organizuj ą cych loterie, gry i zak ł ady w sieci Internet, telefonii komórkowej oraz telewizji interaktywnej, za ś dla Totolotka rynek zak ł adów wzajemnych i gier bingo. Natomiast z uwagi na prawne regulacje tego rynku – odr ę bne dla ka ż dego kraju – okre ś laj ą ce: formy i sposób organizowania zak ł adów wzajemnych oraz gier, w tym wydawanie zezwole ń na prowadzenie dzia ł alno ś ci w zakresie gier i zak ł adów wzajemnych i zatwierdzanie regulaminów gier, okre ś lanie limitów lokalizacyjnych o ś rodków gier tj. kasyn gry, salonów gier na automatach oraz salonów gry bingo pieni ęż ne, a tak ż e ze wzgl ę du na ś cis łą kontrol ę , jakiej podlegaj ą uczestnicy tego rynku, prowadzon ą przez krajowe organa administracji pa ń stwowej, w aspekcie geograficznym rynek gier i zak ł adów wzajemnych nale ż y traktowa ć jako rynek krajowy. Podobne stanowisko prezentowane jest przez Komisj ę Europejsk ą 1 . W Polsce rynek gier i zak ł adów wzajemnych regulowany jest ustaw ą z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zak ł adach wzajemnych Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 27. Wed ł ug danych opublikowanych przez Ministerstwo Finansów w raporcie „Informacja o realizacji ustawy o grach i zak ł adach wzajemnych w 2003 r.” ( www.mofnet.gov.pl/gryizakladywzajemne ) rynek zak ł adów wzajemnych jest najbardziej dynamicznie rozwijaj ą cym si ę segmentem szeroko zdefiniowanego rynku gier i zak ł adów wzajemnych. Przedsi ę biorcy prowadz ą cy dzia ł alno ść w zakresie organizacji zak ł adów wzajemnych w 2003 r. osi ą gn ę li przychody o 16,9% wy ż sze ni ż w 2002 r. W oparciu o uzyskane zezwolenia na rynku zak ł adów wzajemnych w 2003 r. obok Totolotek, którego 1 Decyzja Komisji w sprawie nr COMP/M.3109 – Candover/Cinven/Gala, decyzja Komisji Europejskiej w sprawie Nr IV/M.1411 – Deutsche Bank/Coral 4 udzia ł w rynku kszta ł towa ł si ę na poziomie ok. 18%, dzia ł alno ść prowadzili np. przedsi ę biorcy: − Star Typ Sport Sp. z o.o. (ok. 41% udzia ł u w rynku), − Profesjona ł Sp. z o.o. (ok. 34,3% udzia ł u w rynku), − STWK „S ł u ż ewiec” Sp. z o.o. (ok. 5,3% udzia ł u w rynku), − Betako Sp. z o.o. (ok. 1,2% udzia ł u w rynku). Jak wynika z ww. raportu, jedynym segmentem rynku gier i zak ł adów wzajemnych , w którym przychody w 2003 r. by ł y ni ż sze ni ż w 2002 r., by ł segment gier organizowanych w salonach gier bingo. W 2003 r. dzia ł alno ść w zakresie gry bingo pieni ęż ne prowadzi ł o dwóch przedsi ę biorców: Biss International Sp. z o.o. (77,6% udzia ł u w rynku) i Totolotek (22,4% udzia ł u w rynku). Zgodnie z postanowieniami rozporz ą dzenia Rady Ministrów z dnia 3 kwietnia 2002 r. w sprawie zg ł oszenia zamiaru koncentracji przedsi ę biorców (Dz. U. Nr 37, poz. 334): a) rynkiem w ł a ś ciwym, na który koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym (poziomym), jest ka ż dy rynek produktowy, na którym zaanga ż owani s ą co najmniej dwaj przedsi ę biorcy uczestnicz ą cy w koncentracji (rynki wspólne) i gdzie koncentracja prowadzi do uzyskania łą cznego udzia ł u w rynku geograficznym w wysoko ś ci wi ę kszej ni ż 20%. Zgodnie z powy ż sz ą definicj ą w niniejszej sprawie brak jest rynków, na które koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym, poniewa ż uczestnicy koncentracji prowadz ą dzia ł alno ść w odr ę bnych segmentach rynku gier i zak ł adów wzajemnych. b) rynkiem w ł a ś ciwym, na który koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie wertykalnym (pionowym), jest ka ż dy rynek produktowy, je ż eli równocze ś nie : • dzia ł a na nim co najmniej jeden przedsi ę biorca uczestnicz ą cy w koncentracji, • jest on równocze ś nie rynkiem zakupu lub sprzeda ż y (poprzedni lub nast ę pny szczebel obrotu), na którym dzia ł a którykolwiek z pozosta ł ych przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w koncentracji, • indywidualny lub łą czny udzia ł w rynku przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w koncentracji na tych rynkach przekracza 30%, bez wzgl ę du na to, czy aktualnie istnieje powi ą zanie typu dostawca –odbiorca mi ę dzy tymi przedsi ę biorcami. 5 Zgodnie z powy ż sz ą definicj ą w niniejszej sprawie brak jest rynków, na które koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie wertykalnym. c) rynkiem w ł a ś ciwym, na który koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie konglomeratowym, jest ka ż dy rynek produktowy, na którym mi ę dzy przedsi ę biorcami uczestnicz ą cymi w koncentracji nie istniej ą ż adne powi ą zania (uk ł ady) horyzontalne i wertykalne, ale przynajmniej jeden przedsi ę biorca uczestnicz ą cy w koncentracji posiada wi ę cej ni ż 40% udzia ł u w jakimkolwiek rynku w ł a ś ciwym. Zgodnie z powy ż sz ą definicj ą w niniejszej sprawie brak jest rynków, na które koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie konglomeratowym. Ocena skutków koncentracji Przepis art. 17 ustawy o ochronie konkurencji stanowi, i ż Prezes Urz ę du wydaje zgod ę na dokonanie koncentracji, w wyniku której konkurencja na rynku nie zostanie istotnie ograniczona, w szczególno ś ci przez powstanie lub umocnienie pozycji dominuj ą cej na rynku przez, któr ą rozumie si ę zgodnie z art. 4 pkt 9 tej ustawy pozycj ę przedsi ę biorcy, która umo ż liwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku w ł a ś ciwym przez stworzenie mu mo ż liwo ś ci dzia ł ania w znacznym zakresie niezale ż nie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów; domniemywa si ę , ż e przedsi ę biorca ma pozycj ę dominuj ą c ą , je ż eli jego udzia ł w rynku przekracza 40%. Organ antymonopolowy uzna ł , i ż zamierzona koncentracja spe ł nia kryterium wskazane w art. 17 ustawy o ochronie konkurencji. Przyjmuj ą c niniejsze stanowisko, Prezes Urz ę du mia ł na wzgl ę dzie, w szczególno ś ci, nast ę puj ą ce okoliczno ś ci: 1. Przedsi ę biorcy uczestnicz ą cy w koncentracji prowadz ą dzia ł alno ść na rynku gier i zak ł adów wzajemnych, jednak w odr ę bnych segmentach tego rynku. 2. Nie istniej ą rynki w ł a ś ciwe, na które zamierzona koncentracja wywo ł ywa ł aby jakikolwiek wp ł yw. Tym samym zamierzona koncentracja nie wp ł ynie na stan konkurencji na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wobec powy ż szego orzeczono jak w sentencji. Zgodnie z art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie - S ą du 6 Ochrony Konkurencji i Konsumentów - za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów - w terminie dwutygodniowym od daty jej dor ę czenia. Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów DYREKTOR Departamentu Ochrony Konkurencji Piotr Muck Otrzymuje : Intralot S.A. Integrated Lottery Systems and Services 7