DOK-60/2005

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DOK-1-423/2/05/GG Warszawa, 2005-06-20 D E C Y Z J A Nr DOK - 60/2005 Na podstawie art. 17 w zwi ą zku z art. 12 ust.1 i ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804 z pó ź n. zm.), Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego wszcz ę tego na wniosek COMSA S.A. z siedzib ą w Barcelonie (Hiszpania), wydaje zgod ę na dokonanie koncentracji , polegaj ą cej na nabyciu przez COMSA S.A. z siedzib ą w Barcelonie (Hiszpania) akcji spó ł ki Trakcja Polska – PKRE S.A. z siedzib ą w Warszawie, w ilo ś ci powoduj ą cej przekroczenie progu 25% g ł osów na Walnym Zgromadzeniu tej spó ł ki. U Z A S A D N I E N I E W dniu 4 kwietnia 2005 r. do Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów wp ł yn ęł o zg ł oszenie zamiaru koncentracji, polegaj ą cej na nabyciu przez COMSA S.A. z siedzib ą w Barcelonie, Hiszpania (dalej: „COMSA”), akcji spó ł ki Trakcja Polska – PKRE S.A. z siedzib ą w Warszawie (dalej: „Trakcja Polska”), w ilo ś ci powoduj ą cej przekroczenie progu 25% g ł osów na Walnym Zgromadzeniu tej spó ł ki. W zwi ą zku z tym, i ż : − łą czny obrót przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w koncentracji w roku obrotowym poprzedzaj ą cym rok zg ł oszenia przekroczy ł równowarto ść 50 mln euro, tj. kwot ę okre ś lon ą w art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804 z pó ź n. zm.), zwanej dalej „ustaw ą antymonopolow ą ”, − nabycie akcji innego przedsi ę biorcy, powoduj ą ce uzyskanie co najmniej 25% g ł osów na walnym zgromadzeniu, jest jednym ze sposobów koncentracji okre ś lonym w art. 12 ust. 3 pkt. 1 ustawy antymonopolowej, - w przedmiotowej sprawie nie wyst ę puje ż adna okoliczno ść z katalogu przes ł anek egzoneracyjnych, wymienionych w art. 13 ustawy antymonopolowej, powoduj ą ca odst ą pienie od obowi ą zku zg ł oszenia koncentracji, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwany dalej tak ż e „organem antymonopolowym”, wszcz ął post ę powanie w niniejszej sprawie, o czym, zgodnie z art. 61 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks post ę powania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071 z pó ź n. zm.), powiadomi ł stron ę pismem z dnia 16 maja 2005 r. W trakcie post ę powania organ antymonopolowy ustali ł , co nast ę puje . Przyczyny i opis transakcji . Planowana transakcja polega ć b ę dzie na nabyciu przez COMSA 4.233.052 akcji zwyk ł ych spó ł ki Trakcja Polska, co b ę dzie uprawnia ć do posiadania 32,54% g ł osów na Walnym Zgromadzeniu tej spó ł ki. Celem zamierzonej koncentracji ze strony COMSA, jest zamiar wej ś cia na rynek ś rodkowoeuropejski, a zw ł aszcza na rynek polski, który COMSA uwa ż a za szczególnie atrakcyjny ze wzgl ę du na jego wielko ść – ponad 23.000 kilometrów linii kolejowych. COMSA ma zamiar bra ć udzia ł w najbli ż szych latach, za po ś rednictwem spó ł ki Trakcja Polska, w wielu projektach obejmuj ą cych modernizacj ę i konserwacj ę linii kolejowych w Polsce. Ponadto, wi ążą c si ę kapita ł owo ze spó ł k ą Trakcja Polska, COMSA zamierza stworzy ć w Polsce baz ę inwestycyjn ą , za pomoc ą której planuje podj ę cie dalszych dzia ł a ń w innych krajach Europy Ś rodkowej. Z kolei dla spó ł ki Trakcja Polska, planowana koncentracja wi ąż e si ę z dokapitalizowaniem spó ł ki oraz uzyskaniem silnego partnera gospodarczego, co jest warunkiem dalszego udzia ł u w przetargach og ł aszanych przez przedsi ę biorstwa kolejowe oraz tramwajowe. Uczestnicy koncentracji. I. COMSA – aktywny uczestnik koncentracji – specjalizuje si ę w ś wiadczeniu us ł ug budowlano-monta ż owych i konserwacyjnych infrastruktury kolejowej, obejmuj ą cych w szczególno ś ci: - budownictwo torowe, - monta ż sieci trakcyjnych, - monta ż urz ą dze ń zasilania energetycznego kolei i tramwajów, - projektowanie infrastruktury kolejowej, - monta ż sygnalizacji kolejowej. Ww. przedsi ę biorca nale ż y do hiszpa ń skiej Grupy COMSA , prowadz ą cej dzia ł alno ść g ł ównie na terenie Europy, tj. w Hiszpanii, Portugalii, Irlandii i W ł oszech. Poza Europ ą prowadz ą dzia ł alno ść tylko trzy spó ł ki z Grupy COMSA, tj. Comsa de Argentina S.A. w Buenos Aires (Argentyna), Comsa de Chile S.A. w Santiago de Chile (Chile) oraz MVM Rail PTY Ltd. w Perth (Australia). Spó ł ki z Grupy COMSA obok dzia ł alno ś ci na rynku us ł ug budowlano-monta ż owych i konserwacyjnych 2 infrastruktury kolejowej, stanowi ą cej g ł ówny przedmiot dzia ł ania Grupy, prowadz ą równie ż dzia ł alno ść m.in. na: - rynku robót ogólnobudowlanych, - rynku transportu kolejowego osób, towarów i zwierz ą t, - rynku wydobycia piachów i ż wirów, - rynku obrotu nieruchomo ś ciami. W Polsce Grupa COMSA nie prowadzi ł a dotychczas ż adnej dzia ł alno ś ci gospodarczej, nie posiada równie ż na terenie Polski ż adnej spó ł ki zale ż nej. Przedmiotowa koncentracja b ę dzie zatem pierwsz ą transakcj ą kapita ł ow ą dokonan ą przez Grup ę COMSA w Polsce. II. Trakcja Polska – pasywny uczestnik koncentracji – prowadzi dzia ł alno ść na terenie Polski w zakresie ś wiadczenia us ł ug budowlano-monta ż owych i konserwacyjnych infrastruktury kolejowej, obejmuj ą cych w szczególno ś ci: - budownictwo torowe, - monta ż sieci trakcyjnych, - monta ż urz ą dze ń zasilania energetycznego kolei i tramwajów, - projektowanie infrastruktury kolejowej, - monta ż sygnalizacji kolejowej. Trakcja Polska posiada trzy spó ł ki zale ż ne, tworz ą c łą cznie z nimi Grup ę Trakcja Polska – PKRE . S ą to: − Przedsi ę biorstwo Robót Kolejowych i In ż ynieryjnych S.A. z siedzib ą we Wroc ł awiu (g ł ówny przedmiot dzia ł ania – budownictwo i konserwacja linii kolejowych oraz in ż ynieria l ą dowa), − Przedsi ę biorstwo Robót Kolejowych i In ż ynieryjnych Sp. z o.o. z siedzib ą w Katowicach (g ł ówny przedmiot dzia ł ania – budownictwo i konserwacja linii kolejowych oraz in ż ynieria l ą dowa), − Bahn Technik Wroc ł aw Sp. z o.o. z siedzib ą we Wroc ł awiu (g ł ówny przedmiot dzia ł ania – uk ł adanie i konserwacja szyn kolejowych). Trakcja Polska oraz jej spó ł ki zale ż ne prowadz ą dzia ł alno ść na terenie Polski, a ich g ł ównym i w zasadzie jedynym us ł ugobiorc ą jest PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. z siedzib ą w Warszawie (dalej: „PKP PLK S.A.”). Praktycznie 100% przychodów Trakcji Polskiej pochodzi (bezpo ś rednio, b ą d ź po ś rednio) od tego przedsi ę biorcy. Wed ł ug bada ń i szacunków dokonanych przez Trakcj ę Polsk ą , aktualnie na polskim rynku us ł ug budowlano-monta ż owych i konserwacyjnych infrastruktury kolejowej prowadzi dzia ł alno ść ponad 20 podmiotów. Swój udzia ł w tym rynku Trakcja Polska szacuje na ok. 12%, a udzia ł y jej konkurentów wynosz ą : - PKP Energetyka S.A., Warszawa – ok. 13%, - ZWUS Bombardier S.A., Katowice – ok. 8%, - Przedsi ę biorstwo Robót Komunikacyjnych S.A., Pozna ń – ok. 6%, - Przedsi ę biorstwo Robót Komunikacyjnych S.A., Kraków – ok. 5%, - udzia ł y pozosta ł ych konkurentów kszta ł tuj ą si ę na poziomie od 1% do 4%. 3 Organ antymonopolowy zwa ż y ł , co nast ę puje: Rynki w ł a ś ciwe, na które koncentracja wywiera wp ł yw. W my ś l art. 4 pkt. 8 ustawy antymonopolowej, przez rynek w ł a ś ciwy rozumie si ę rynek towarów, które ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ą oraz w ł a ś ciwo ś ci, w tym jako ść , s ą uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz s ą oferowane na obszarze, na którym, ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji. A zatem rynek ten wyznaczaj ą zasadniczo dwa elementy: towar ( rynek produktowy ) i terytorium ( rynek geograficzny). Stosownie do rozporz ą dzenia Rady Ministrów z dnia 3 kwietnia 2002 r. w sprawie zg ł oszenia zamiaru koncentracji przedsi ę biorców (Dz. U. Nr 37, poz. 334): A) rynkiem w ł a ś ciwym, na który koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym (poziomym), jest ka ż dy rynek produktowy, na którym zaanga ż owani s ą co najmniej dwaj przedsi ę biorcy uczestnicz ą cy w koncentracji (rynki wspólne) i gdzie koncentracja prowadzi do uzyskania łą cznego udzia ł u w rynku geograficznym w wysoko ś ci wi ę kszej ni ż 20 %, B) rynkiem w ł a ś ciwym, na który koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie wertykalnym (pionowym), jest ka ż dy rynek, je ż eli równocze ś nie dzia ł a na nim co najmniej jeden przedsi ę biorca uczestnicz ą cy w koncentracji, jest on równocze ś nie rynkiem zakupu lub sprzeda ż y, na którym dzia ł a którykolwiek z pozosta ł ych przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w koncentracji i indywidualny lub łą czny udzia ł w rynku przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w koncentracji na tych rynkach przekracza 30 %, bez wzgl ę du na to, czy aktualnie istnieje powi ą zanie typu dostawca-odbiorca mi ę dzy tymi przedsi ę biorcami, C) rynkiem w ł a ś ciwym, na który koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie konglomeratowym , jest ka ż dy rynek, na którym pomi ę dzy uczestnikami koncentracji nie istniej ą ż adne powi ą zania (uk ł ady) horyzontalne i wertykalne, ale przynajmniej jeden przedsi ę biorca uczestnicz ą cy w koncentracji posiada wi ę cej ni ż 40 % udzia ł u w jakimkolwiek rynku w ł a ś ciwym. Maj ą c na wzgl ę dzie definicj ę rynku w ł a ś ciwego oraz ww. kryteria wyznaczania rynków w ł a ś ciwych, na które koncentracja wywiera wp ł yw, organ antymonopolowy uzna ł , i ż : Ad. A) W przedmiotowej sprawie nie ma rynków w ł a ś ciwych, na które koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym. Uczestnicy koncentracji dzia ł aj ą wprawdzie na tym samym rynku produktowym, tj. na rynku us ł ug budowlano- monta ż owych i konserwacyjnych infrastruktury kolejowej, ale na odr ę bnych rynkach geograficznych, w odniesieniu bowiem do ww. rynku produktowego, w ł a ś ciwy rynek geograficzny okre ś li ć nale ż y jako rynek krajowy. O takim okre ś leniu rynku w ł a ś ciwego w aspekcie geograficznym decyduj ą nast ę puj ą ce czynniki: 4 − charakter us ł ug budowlano-monta ż owych i konserwacyjnych infrastruktury kolejowej, polegaj ą cy na istnieniu specyficznych wi ę zi (np. w formie wieloletnich umów o wspó ł prac ę ) pomi ę dzy przedsi ę biorcami ś wiadcz ą cymi te us ł ugi, a ich odbiorcami, którymi z regu ł y s ą du ż e przedsi ę biorstwa zarz ą dzaj ą ce infrastruktur ą kolejow ą danego kraju (tak jak np. PKP PLK S.A. w Polsce, Grupa SNCF we Francji, Network Rail Ltd. w Wielkiej Brytanii, czy DB Netz AG w Niemczech); − wci ąż istniej ą ce ograniczenia natury techniczno-prawnej, czyli ró ż ni ą ce si ę mi ę dzy sob ą normy techniczne u ż ywane przez operatorów infrastruktury kolejowej w poszczególnych krajach, okre ś laj ą ce wymogi, jakie musz ą spe ł nia ć przedsi ę biorcy ś wiadcz ą cy us ł ugi budowlano-monta ż owe i konserwacyjne. Wymogi te dotycz ą np. konieczno ś ci homologacji sprz ę tu i samych przedsi ę biorców ś wiadcz ą cych us ł ugi, co poci ą ga za sob ą d ł ug ą i kosztown ą procedur ę sprawdzaj ą c ą , praktycznie uniemo ż liwiaj ą c wej ś cie na rynek podmiotom zagranicznym; − koszt ś wiadczenia us ł ug budowlano-monta ż owych i konserwacyjnych infrastruktury kolejowej w danym kraju jest znacznie wy ż szy dla przedsi ę biorcy zagranicznego, ni ż dla przedsi ę biorcy pochodz ą cego z tego kraju. Przedsi ę biorca zagraniczny musi bowiem ponosi ć znacznie wy ż sze koszty zatrudnienia (spowodowane np. wyp ł acaniem wy ż szych wynagrodze ń z tytu ł u roz łą ki z rodzin ą ) oraz wy ż sze koszty transportu (zwi ą zane z konieczno ś ci ą przemieszczania na du ż e odleg ł o ś ci ci ęż kiego, specjalistycznego sprz ę tu i maszyn), co skutkuje wyst ę powaniem znacznych ró ż nic w cenach tych us ł ug oferowanych przez przedsi ę biorców krajowych i zagranicznych. Uwzgl ę dniaj ą c zatem ww. czynniki nale ż y stwierdzi ć , i ż uczestnicy przedmiotowej koncentracji prowadz ą dzia ł alno ść na odr ę bnych rynkach geograficznych: - COMSA na rynku obejmuj ą cym terytorium Hiszpanii, - Trakcja Polska na rynku obejmuj ą cym terytorium Polski. Ad. B) Przedmiotowa koncentracja nie wywiera tak ż e wp ł ywu na ż aden rynek w ł a ś ciwy w uk ł adzie wertykalnym, bowiem przedsi ę biorcy uczestnicz ą cy w koncentracji nie prowadz ą dzia ł alno ś ci na rynkach b ę d ą cych rynkami poprzedniego, b ą d ź nast ę pnego szczebla obrotu. Ad. C) Organ antymonopolowy stwierdzi ł równie ż , i ż w przedmiotowej koncentracji nie wyst ę puj ą rynki w ł a ś ciwe, na które koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie konglomeratowym. Brak jest bowiem rynków, na których uczestnicy koncentracji dysponowaliby udzia ł em wy ż szym ni ż 40%. Ocena skutków koncentracji . Przepis art. 17 ustawy antymonopolowej stanowi, i ż Prezes Urz ę du wydaje zgod ę na dokonanie koncentracji, w wyniku której konkurencja na rynku nie zostanie istotnie ograniczona, w szczególno ś ci poprzez powstanie lub umocnienie pozycji dominuj ą cej na rynku. 5 Organ antymonopolowy dokonuj ą c oceny zasadno ś ci wyra ż enia zgody na przeprowadzenie przedmiotowej koncentracji, w tym m.in. analizuj ą c skutki, jakie niniejsza transakcja mo ż e wywrze ć na rynek polski (ze wzgl ę du na „zasad ę skutku” wyra ż on ą w art. 1 ust. 2 ustawy antymonopolowej), wzi ął pod uwag ę fakt, i ż w przedmiotowej sprawie brak jest rynków w ł a ś ciwych, na które koncentracja wywiera ł aby wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym, wertykalnym oraz konglomeratowym. Organ antymonopolowy uwzgl ę dni ł równie ż to, i ż przedmiotowa koncentracja nie prowadzi do przej ę cia kontroli przez COMSA nad spó ł k ą Trakcja Polska. W zwi ą zku z powy ż szym nale ż y stwierdzi ć , i ż planowana koncentracja spe ł nia przes ł anki okre ś lone w art. 17 ustawy antymonopolowej. Wobec powy ż szego orzeczono jak w sentencji. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy antymonopolowej w zwi ą zku z art. 479 28 k.p.c., od niniejszej decyzji stronie przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia. Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów p.o. Dyrektora Departamentu Ochrony Konkurencji Monika Bychowska Otrzymuje: Pan Marcin Krakowiak Pe ł nomocnik: COMSA S.A. Kancelaria Prawnicza Doma ń ski, Zakrzewski, Palinka Sp.k. ul. Emilii Plater 53 00-113 Warszawa 6