DOK-56/2005

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DOK-1-421/15/05/GG Warszawa, 2005-06-07 D E C Y Z J A Nr DOK - 56/2005 Na podstawie art. 17 w zwi ą zku z art. 12 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804 z pó ź n. zm.), Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego wszcz ę tego na wniosek Danube Erste GmbH z siedzib ą we Frankfurcie n/Menem (Niemcy), wydaje zgod ę na dokonanie koncentracji , polegaj ą cej na przej ę ciu przez Danube Erste GmbH z siedzib ą we Frankfurcie n/Menem (Niemcy) kontroli nad spó ł kami tworz ą cymi Grup ę Kapita ł ow ą Wendt, tj.: − Wendt GmbH z siedzib ą w Meerbusch (Niemcy), − Wendt Boart UK Limited z siedzib ą w Staplehurst (Anglia), − Wendt USA Inc. z siedzib ą w Royersford, Pensylwania (USA), − Wendt Samedi S.A. z siedzib ą w Barcelonie (Hiszpania), − Wendt Boart S.A. z siedzib ą w Nivelles (Belgia). U Z A S A D N I E N I E W dniu 31 marca 2005 r. do Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów wp ł yn ęł o zg ł oszenie zamiaru koncentracji, polegaj ą cej na przej ę ciu przez Danube Erste GmbH z siedzib ą we Frankfurcie n/Menem, Niemcy (dalej: „Danube Erste”) bezpo ś redniej i po ś redniej kontroli nad grup ą spó ł ek, tworz ą cych Grup ę Kapita ł ow ą Wendt z siedzib ą g ł ówn ą w Meerbusch, Niemcy (dalej: „Grupa Wendt”). W zwi ą zku z tym, i ż : − łą czny obrót przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w koncentracji w roku obrotowym poprzedzaj ą cym rok zg ł oszenia przekroczy ł równowarto ść 50 mln euro, tj. kwot ę okre ś lon ą w art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804 z pó ź n. zm.), zwanej dalej „ustaw ą antymonopolow ą ”, - przej ę cie kontroli przez jednego przedsi ę biorc ę nad innymi przedsi ę biorcami jest jednym ze sposobów koncentracji okre ś lonym w art. 12 ust. 2 pkt. 2 ustawy antymonopolowej, - w przedmiotowej sprawie nie wyst ę puje ż adna okoliczno ść z katalogu przes ł anek egzoneracyjnych, wymienionych w art. 13 ustawy antymonopolowej, powoduj ą ca odst ą pienie od obowi ą zku zg ł oszenia koncentracji, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwany dalej tak ż e „organem antymonopolowym”, wszcz ął post ę powanie w niniejszej sprawie, o czym, zgodnie z art. 61 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks post ę powania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071 z pó ź n. zm.), powiadomi ł stron ę pismem z dnia 28 kwietnia 2005 r. W trakcie post ę powania organ antymonopolowy ustali ł , co nast ę puje . Przyczyny i opis transakcji . Planowana transakcja polega na bezpo ś rednim przej ę ciu przez Danube Erste kontroli nad pi ę cioma spó ł kami nale żą cymi do Grupy Wendt, a mianowicie: - Wendt GmbH z siedzib ą w Meerbusch (Niemcy), - Wendt Boart UK Limited z siedzib ą w Staplehurst (Anglia), - Wendt USA Inc. z siedzib ą w Royersford, Pensylwania (USA), - Wendt Samedi S.A. z siedzib ą w Barcelonie (Hiszpania), - Wendt Boart S.A. z siedzib ą w Nivelles (Belgia), poprzez nabycie 100% udzia ł ów tych spó ł ek. Jednocze ś nie, w sposób po ś redni, Danube Erste przejmie kontrol ę nad czterema spó ł kami, w których Wendt GmbH z siedzib ą w Meerbusch (Niemcy), posiada odpowiednio: 100% udzia ł ów (Wendt Slipteknik AB z siedzib ą w Gustavsberg, Szwecja), 99% udzia ł ów (Wendt Boart France s.n.c. z siedzib ą w Limonest, Francja), 87% udzia ł ów (Stankowendt z siedzib ą w Moskwie, Rosja) oraz 50% udzia ł ów (Wendt India Limited z siedzib ą w Bangalore, Indie). Nale ż y równocze ś nie zaznaczy ć , i ż w zwi ą zku z tym, ż e spó ł ka Danube Erste nale żą ca do Grupy Kapita ł owej 3i, zosta ł a specjalnie utworzon ą w celu przeprowadzenia niniejszej transakcji, faktyczn ą kontrol ę nad Grup ą Wendt b ę dzie sprawowa ł a Grupa 3i. Grupa Kapita ł owa 3i zamierza dokona ć przedmiotowej transakcji w celu osi ą gni ę cia zysku, poprzez zwi ę kszenie warto ś ci Grupy Wendt. Aby ten cel osi ą gn ąć , Grupa 3i zapewni Grupie Wendt fachow ą wiedz ę w zakresie zarz ą dzania i udost ę pni ś rodki finansowe na przeprowadzenie niezb ę dnych inwestycji. Uczestnicy koncentracji. I. Danube Erste – aktywny uczestnik koncentracji – nie prowadzi dzia ł alno ś ci operacyjnej, jest spó ł k ą holdingow ą w Grupie Kapita ł owej 3i, w sk ł ad której wchodzi spó ł ka macierzysta, tj. 3i Group plc z siedzib ą w Londynie (Wielka Brytania) oraz 2 jej podmioty zale ż ne, a tak ż e kilka funduszy inwestycyjnych zarz ą dzanych przez Grup ę 3i. Grupa Kapita ł owa 3i dzia ł a w zakresie funduszy podwy ż szonego ryzyka, tzw. venture capital. Jej dzia ł alno ść polega na lokowaniu kapita ł u w ró ż nych sektorach gospodarki i us ł ug, takich jak: telekomunikacja, przemys ł maszynowy, spo ż ywczy, opieka zdrowotna, transport i logistyka, ropa naftowa i gaz ziemny, rozrywka, media, us ł ugi informatyczne, us ł ugi zwi ą zane z programami komputerowymi i Internetem. W Polsce obecno ść Grupy 3i przejawia si ę poprzez sprzeda ż dokonywan ą przez niektóre spó ł ki, w których Grupa 3i jest inwestorem. Skala dzia ł alno ś ci tych spó ł ek jest niewielka – ich łą czny obrót w roku obrachunkowym ko ń cz ą cym si ę 31 marca 2004 r. wyniós ł 253.223 euro, z czego 216.223 euro przypada ł o na spó ł k ę Jung Pumpen Polska Sp. z o.o. z siedzib ą w Katowicach, która w 2004 r. zosta ł a w sposób po ś redni przej ę ta przez Grup ę 3i, w wyniku koncentracji pomi ę dzy Galatea Zweiundzwazigste Vermögensverwaltungs GmbH z siedzib ą we Frankfurcie (Niemcy), a Jung Pumpen GmbH & Co. KG z siedzib ą w Steinhagen (Niemcy) 1 . Jung Pumpen Polska Sp. z o.o. jest spó ł k ą dystrybucyjn ą Jung Pumpen GmbH & Co. KG, realizuj ą c ą w Polsce indywidualne zamówienia w zakresie pomp dla przemys ł u. Jej udzia ł w polskim rynku pomp szacowany jest na ok. (tajemnica przedsi ę biorstwa). Inn ą spó ł k ą z Grupy 3i, posiadaj ą c ą w Polsce podmiot zale ż ny, jest Aligment System AB – producent profesjonalnych urz ą dze ń do warsztatów pojazdów ci ęż kich. Polsk ą spó ł k ą zale ż n ą tego przedsi ę biorcy jest spó ł ka dystrybucyjna Josam Polska Sp. z o.o. z siedzib ą w Ł odzi, dostarczaj ą ca sprz ę t do usuwania skutków kolizji samochodowych oraz zajmuj ą ca si ę dystrybucj ą urz ą dze ń stanowi ą cych wyposa ż enie warsztatów samochodowych. Skala dzia ł alno ś ci Josam Polska Sp. z o.o., a tak ż e pozosta ł ej dzia ł alno ś ci Grupy 3i w Polsce, która sprowadza si ę do bezpo ś redniej sprzeda ż y ró ż nego rodzaju towarów (np. pojemników i opakowa ń plastikowych, produktów z ropy naftowej, materia ł ów budowlanych, tkanin, sprz ę tu audio) i ś wiadczenia niektórych us ł ug (np. ekspresowego dor ę czania paczek, us ł ug na rzecz mediów, us ł ug konsultanckich w zakresie rolnictwa), jest niewielka, o czym ś wiadczy obrót osi ą gni ę ty z tej dzia ł alno ś ci – 37.000 euro w roku obrachunkowym ko ń cz ą cym si ę 31 marca 2004 r. Z uwagi na ten fakt, nale ż y przyj ąć , i ż udzia ł y Grupy 3i w rynkach produktowych, na których jest obecna w Polsce s ą marginalne. II. Grupa Wendt – pasywny uczestnik koncentracji – specjalizuje si ę w produkcji szlifierek przemys ł owych i super ś ciernych narz ę dzi szlifierskich do szlifowania materia ł ów twardych, stali precyzyjnej, szk ł a oraz materia ł ów polikrystalicznych. Dzia ł alno ść spó ł ek z Grupy Wendt koncentruj ę si ę g ł ównie na terenie Europy (Grupa posiada tylko dwie spó ł ki zlokalizowane poza Europ ą ). Grupa Wendt szacuje swój udzia ł w rynku szlifierek oraz w rynku super ś ciernych narz ę dzi szlifierskich na terenie Europejskiego Obszaru Gospodarczego odpowiednio na: (tajemnica przedsi ę biorstwa). Na terenie Polski Grupa Wendt sprzedaje szlifierki oraz narz ę dzia szlifierskie do szk ł a i materia ł ów twardych. Obroty osi ą gni ę te przez Grup ę Wendt w Polsce w 2004 r. wynios ł y ok. 1,5 mln euro. Przez ostatnie trzy lata szlifierki sprzedawane 1 Zgoda na t ę koncentracj ę zosta ł a wyra ż ona przez Prezesa UOKiK w decyzji Nr DOK-93/2004 z dnia 17 wrze ś nia 2004 r. 3 by ł y tylko jednemu odbiorcy (bezpo ś rednio), tj. Sandvik Baildonit S.A. z siedzib ą w Katowicach. Natomiast sprzeda ż narz ę dzi szlifierskich odbywa si ę za po ś rednictwem firmy dystrybucyjnej – MC DIAM Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie. Jest to firma handlowa (przedstawiciel ponad 20 firm z ró ż nych krajów) specjalizuj ą ca si ę w dostarczaniu m.in. narz ę dzi ś ciernych (szlifierskich) zarówno ma ł ym, jak i wielkim przedsi ę biorcom, dzia ł aj ą cym w takich bran ż ach, jak: przetwórstwo szk ł a, wydobycie i obróbka kamienia oraz obróbka metalu narz ę dziami diamentowymi. Grupa Wendt w 2004 r. szacowa ł a swój udzia ł w polskim rynku szlifierek oraz polskim rynku super ś ciernych narz ę dzi szlifierskich, odpowiednio na ok. (tajemnica przedsi ę biorstwa). W ł a ś cicielem Grupy Wendt jest Anglo American plc z siedzib ą g ł ówn ą w Londynie (Wielka Brytania). Grupa Anglo American prowadzi na skal ę ś wiatow ą dzia ł alno ść w sektorze górnictwa i zasobów naturalnych. Poprzez swoje spó ł ki zale ż ne i stowarzyszone obecna jest na nast ę puj ą cych rynkach: wydobycia z ł ota, platyny, diamentów, w ę gla, rud metali nieszlachetnych i ż elaznych, minera ł ów przemys ł owych oraz na rynku produktów przemys ł u drzewnego (papieru i opakowa ń ). W Polsce Grupa Anglo American obecna jest za po ś rednictwem oko ł o 12 spó ł ek zale ż nych, prowadz ą cych dzia ł alno ść g ł ównie w zakresie wydobycia piasku i ż wiru, hurtowej sprzeda ż y materia ł ów budowlanych i wyposa ż enia sanitarnego, produkcji betonów budowlanych, asfaltu i mas bitumicznych, produkcji papieru i tektury oraz opakowa ń z papieru i tektury falistej. Obroty osi ą gni ę te przez Grup ę Anglo American w Polsce w 2004 r. wynosi ł y ok. 270 mln euro. W wyniku planowanej koncentracji Grupa Wendt przestanie by ć kontrolowana przez Anglo American plc. Organ antymonopolowy zwa ż y ł , co nast ę puje: Rynki w ł a ś ciwe, na które koncentracja wywiera wp ł yw. W my ś l art. 4 pkt. 8 ustawy antymonopolowej, przez rynek w ł a ś ciwy rozumie si ę rynek towarów, które ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ą oraz w ł a ś ciwo ś ci, w tym jako ść , s ą uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz s ą oferowane na obszarze, na którym, ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji. A zatem rynek ten wyznaczaj ą zasadniczo dwa elementy: towar ( rynek produktowy ) i terytorium ( rynek geograficzny). Stosownie do rozporz ą dzenia Rady Ministrów z dnia 3 kwietnia 2002 r. w sprawie zg ł oszenia zamiaru koncentracji przedsi ę biorców (Dz. U. Nr 37, poz. 334): A) rynkiem w ł a ś ciwym, na który koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym (poziomym), jest ka ż dy rynek produktowy, na którym zaanga ż owani s ą co najmniej dwaj przedsi ę biorcy uczestnicz ą cy w koncentracji 4 (rynki wspólne) i gdzie koncentracja prowadzi do uzyskania łą cznego udzia ł u w rynku geograficznym w wysoko ś ci wi ę kszej ni ż 20 %, B) rynkiem w ł a ś ciwym, na który koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie wertykalnym (pionowym), jest ka ż dy rynek, je ż eli równocze ś nie dzia ł a na nim co najmniej jeden przedsi ę biorca uczestnicz ą cy w koncentracji, jest on równocze ś nie rynkiem zakupu lub sprzeda ż y, na którym dzia ł a którykolwiek z pozosta ł ych przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w koncentracji i indywidualny lub łą czny udzia ł w rynku przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w koncentracji na tych rynkach przekracza 30 %, bez wzgl ę du na to, czy aktualnie istnieje powi ą zanie typu dostawca-odbiorca mi ę dzy tymi przedsi ę biorcami, C) rynkiem w ł a ś ciwym, na który koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie konglomeratowym , jest ka ż dy rynek, na którym pomi ę dzy uczestnikami koncentracji nie istniej ą ż adne powi ą zania (uk ł ady) horyzontalne i wertykalne, ale przynajmniej jeden przedsi ę biorca uczestnicz ą cy w koncentracji posiada wi ę cej ni ż 40 % udzia ł u w jakimkolwiek rynku w ł a ś ciwym. Maj ą c na wzgl ę dzie definicj ę rynku w ł a ś ciwego oraz ww. kryteria wyznaczania rynków w ł a ś ciwych, na które koncentracja wywiera wp ł yw, organ antymonopolowy uzna ł , i ż : Ad. A) W przedmiotowej sprawie nie ma rynków w ł a ś ciwych, na które koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym, nie wyst ę puje bowiem ż aden wspólny rynek produktowy, na którym zaanga ż owani byliby bezpo ś redni uczestnicy przedmiotowej koncentracji, lub przedsi ę biorcy nale żą cy do ich grup kapita ł owych. Danube Erste jest spó ł k ą holdingow ą , utworzon ą dla celów przedmiotowej transakcji, natomiast grupa kapita ł owa do której nale ż y (Grupa 3i), prowadzi zdywersyfikowan ą dzia ł alno ść na wielu ró ż nych rynkach produktowych, jednak ż aden z tych rynków nie pokrywa si ę z rynkami, na których dzia ł aj ą przejmowane spó ł ki z Grupy Wendt, tj. z rynkiem szlifierek i rynkiem super ś ciernych narz ę dzi szlifierskich. Ad. B) Przedmiotowa koncentracja nie wywiera tak ż e wp ł ywu na ż aden rynek w ł a ś ciwy w uk ł adzie wertykalnym, bowiem przedsi ę biorcy uczestnicz ą cy w koncentracji nie prowadz ą dzia ł alno ś ci na rynkach b ę d ą cych rynkami poprzedniego, b ą d ź nast ę pnego szczebla obrotu. Ad. C) Organ antymonopolowy stwierdzi ł równie ż , i ż w przedmiotowej koncentracji nie wyst ę puj ą rynki w ł a ś ciwe, na które koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie konglomeratowym. Brak jest bowiem rynków, na których uczestnicy koncentracji dysponowaliby udzia ł em wy ż szym ni ż 40%. Ocena skutków koncentracji . Przepis art. 17 ustawy antymonopolowej stanowi, i ż Prezes Urz ę du wydaje zgod ę na dokonanie koncentracji, w wyniku której konkurencja na rynku nie zostanie istotnie ograniczona, w szczególno ś ci poprzez powstanie lub umocnienie pozycji dominuj ą cej na rynku. 5 Organ antymonopolowy dokonuj ą c oceny zasadno ś ci wyra ż enia zgody na przeprowadzenie przedmiotowej koncentracji, w tym m.in. analizuj ą c skutki, jakie niniejsza transakcja mo ż e wywrze ć na rynek polski (ze wzgl ę du na „zasad ę skutku” wyra ż on ą w art. 1 ust. 2 ustawy antymonopolowej), wzi ął pod uwag ę fakt, i ż w przedmiotowej sprawie brak jest rynków, na które koncentracja wywiera ł aby wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym, wertykalnym oraz konglomeratowym. W zwi ą zku z tym nale ż y stwierdzi ć , i ż planowana koncentracja spe ł nia przes ł anki okre ś lone w art. 17 ustawy antymonopolowej. Wskutek planowanej transakcji nie dojdzie do istotnego ograniczenia konkurencji, szczególnie przez powstanie lub umocnienie pozycji dominuj ą cej. Wobec powy ż szego orzeczono jak w sentencji. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy antymonopolowej w zwi ą zku z art. 479 28 k.p.c., od niniejszej decyzji stronie przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia. Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów p.o. Dyrektora Departamentu Ochrony Konkurencji Monika Bychowska Otrzymuje: Pan Tomasz Ostrowski Pe ł nomocnik: Danube Erste GmbH Clifford Chance Janicka-Sosna, Namiotkiewicz i Wspólnicy Sp. k. ul. Lwowska 19 00-660 Warszawa 6