DOK-55/2005

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DOK-1-421/16/05/GG Warszawa, 2005-06-06 D E C Y Z J A Nr DOK - 55/2005 Na podstawie art. 17 w zwi ą zku z art. 12 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804 z pó ź n. zm.), Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego wszcz ę tego na wniosek Voith Industrial Services Holding GmbH z siedzib ą w Heidenheim (Niemcy), wydaje zgod ę na dokonanie koncentracji , polegaj ą cej na przej ę ciu przez ww. przedsi ę biorc ę bezpo ś redniej kontroli nad nast ę puj ą cymi spó ł kami z Grupy Kapita ł owej Dürr: − Premier Beteiligungsgesellschaft mbH z siedzib ą w Stuttgarcie (Niemcy), − Premier Manufacturing Suport Services Inc. z siedzib ą w Cincinnati, Ohio (USA), − Premier Manufacturing Suport Services (UK) Ltd. z siedzib ą Warwick (Wielka Brytania). U Z A S A D N I E N I E W dniu 31 marca 2005 r. do Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów wp ł yn ęł o zg ł oszenie zamiaru koncentracji, polegaj ą cej na przej ę ciu przez Voith Industrial Services Holding GmbH z siedzib ą w Heidenheim, Niemcy (dalej: „Voith Industrial Services”) bezpo ś redniej kontroli nad trzema spó ł kami z Grupy Kapita ł owej Dürr z siedzib ą g ł ówn ą w Stuttgarcie, Niemcy (dalej: „Grupa Dürr”), zlokalizowanymi na terenie Niemiec, Wielkiej Brytanii i USA. W zwi ą zku z tym, i ż : − łą czny obrót przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w koncentracji w roku obrotowym poprzedzaj ą cym rok zg ł oszenia przekroczy ł równowarto ść 50 mln euro, tj. kwot ę okre ś lon ą w art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804 z pó ź n. zm.), zwanej dalej „ustaw ą antymonopolow ą ”, - przej ę cie kontroli przez jednego przedsi ę biorc ę nad innymi przedsi ę biorcami jest jednym ze sposobów koncentracji okre ś lonym w art. 12 ust. 2 pkt. 2 ustawy antymonopolowej, - w przedmiotowej sprawie nie wyst ę puje ż adna okoliczno ść z katalogu przes ł anek egzoneracyjnych, wymienionych w art. 13 ustawy antymonopolowej, powoduj ą ca odst ą pienie od obowi ą zku zg ł oszenia koncentracji, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwany dalej tak ż e „organem antymonopolowym”, wszcz ął post ę powanie w niniejszej sprawie, o czym, zgodnie z art. 61 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks post ę powania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071 z pó ź n. zm.), powiadomi ł stron ę pismem z dnia 6 maja 2005 r. W trakcie post ę powania organ antymonopolowy ustali ł , co nast ę puje . Przyczyny i opis transakcji . Planowana transakcja polega na bezpo ś rednim przej ę ciu przez Voith Industrial Services kontroli nad trzema spó ł kami nale żą cymi do Grupy Dürr, a mianowicie: − Premier Beteiligungsgesellschaft mbH z siedzib ą w Stuttgarcie (Niemcy), − Premier Manufacturing Suport Services Inc. z siedzib ą w Cincinnati, Ohio (USA), − Premier Manufacturing Suport Services (UK) Ltd. z siedzib ą Warwick (Wielka Brytania), poprzez nabycie 100% udzia ł ów tych spó ł ek (dalej: „Spó ł ki Premier”). Jednocze ś nie, w sposób po ś redni, Voith Industrial Services przejmie kontrol ę nad wszystkimi podmiotami zale ż nymi Spó ł ek Premier, w tym nad polsk ą spó ł k ą Premier Manufacturing Support Services Poland Sp. z o.o. z siedzib ą w Gliwicach (dalej: „Premier Poland”), b ę d ą c ą podmiotem zale ż nym pierwszej z ww. Spó ł ek Premier, tj. Premier Beteiligungsgesellschaft mbH z siedzib ą w Stuttgarcie (Niemcy). Strona zg ł aszaj ą ca niniejsz ą transakcj ę podaje, i ż Grupa Kapita ł owa Dürr pragnie w przysz ł o ś ci skoncentrowa ć swoj ą dzia ł alno ść w dwóch obszarach zwi ą zanych z przemys ł em samochodowym, tj. w sektorach: „Systemy linii monta ż owych” oraz „Systemy miernicze”, w zwi ą zku z czym zamierza sprzeda ć udzia ł y Spó ł ek Premier, które nie dzia ł aj ą w powy ż szych sektorach. Z kolei Grupa Voith poprzez nabycie Spó ł ek Premier b ę dzie mog ł a poszerzy ć zakres swojej dotychczasowej dzia ł alno ś ci zwi ą zanej z bran żą samochodow ą . Uczestnicy koncentracji. I. Voith Industrial Services – aktywny uczestnik koncentracji – nie prowadzi dzia ł alno ś ci operacyjnej, jest spó ł k ą holdingow ą w sektorze „Us ł ugi przemys ł owe” Grupy Kapita ł owej Voith z siedzib ą g ł ówn ą w Heidenheim, Niemcy (dalej: „Grupa Voith”). Grupa Voith prowadzi – w skali ś wiatowej – dzia ł alno ść w nast ę puj ą cych bran ż ach (tzw. sektorach koncernu): - „Papier” – projektowanie i wykonywanie linii technologicznych dla przemys ł u papierniczego, obejmuj ą cych swoim zakresem zarówno ca ł y proces produkcji papieru, jak równie ż komponenty dla technologii wykonywania naci ą gów (sita formuj ą ce, filce mokre, sita suche), 2 - „Systemy nap ę dowe” – opracowywanie i produkcja mechanicznych, hydromechanicznych, elektrycznych i elektronicznych systemów nap ę dowych i hamulcowych dla przemys ł u, transportu kolejowego, transportu drogowego oraz transportu morskiego, - „Energia” – opracowywanie i produkcja komponentów dla elektrowni wodnych, takich jak: generatory, turbiny, pompy, instalacje zamykaj ą ce, systemy diagnozowania i bezpiecze ń stwa, instalacje prze łą cznikowe. Poza ww. g ł ównymi obszarami dzia ł alno ś ci Grupa Voith prowadzi równie ż dzia ł alno ść w sektorze „Us ł ugi przemys ł owe” – przede wszystkim na terenie Niemiec. Dzia ł alno ść w tym sektorze polega na ś wiadczeniu uzupe ł niaj ą cych produkcj ę us ł ug technicznych, takich jak: monta ż instalacji przemys ł owych, us ł ugi eksploatacyjne, zarz ą dzanie obiektami produkcyjnymi, czyszczenie budynków, inspekcje zak ł adów produkcyjnych, naprawy maszyn i urz ą dze ń , doprowadzanie przewodów do obiektów produkcyjnych, czyszczenie techniczne oraz konserwacja maszyn i urz ą dze ń . W Polsce Grupa Voith posiada dwie spó ł ki zale ż ne, tj. Voith Turbo Sp. z o.o. z siedzib ą w Woli Krzysztoporskiej (zaliczanej do sektora „Systemy nap ę dowe”) oraz DIW Service Sp. z o.o. z siedzib ą w Poznaniu (nale żą ca do sektora „Us ł ugi przemys ł owe”). Dzia ł alno ść Voith Turbo Sp. z o.o. polega na dystrybucji w Polsce produktów Grupy Voith (m.in. przek ł adni, sprz ę gie ł , wa ł ków przegubowych dla pojazdów szynowych, autobusowych i ci ęż arowych). Najwi ę kszymi odbiorcami tych produktów s ą firmy: PESA z Bydgoszczy oraz Solaris Bus & Coach Sp. z o.o. z Bolechowa. Wed ł ug szacunków Grupy Voith, udzia ł ww. spó ł ki w zakresie sprzeda ż y na terenie Polski produktów zaliczanych do „Systemów nap ę dowych” wynosi ok. (tajemnica przedsi ę biorstwa). Druga spó ł ka – DIW Service Sp. z o.o. nie rozpocz ęł a dotychczas dzia ł alno ś ci. Ponadto Grupa Voith sprzedaje w Polsce (bezpo ś rednio do ko ń cowych odbiorców) produkty zaliczane do sektora „Papier” i sektora „Energia”. G ł ówni odbiorcy tych produktów to: Mondi Packaging Paper Ś wiecie S.A. z siedzib ą w Ś wieciu, Fabryka Papieru Malta-Decor S.A. z siedzib ą w Poznaniu oraz Elektrownie Szczytowo-Pompowe S.A. z siedzib ą w Warszawie. Łą czny obrót Grupy Voith w Polsce (w roku obrotowym ko ń cz ą cym si ę 30 wrze ś nia 2004 r.) wynosi ł ok. 15,6 mln euro, z czego blisko po ł owa (ok. 6,4 mln euro) zosta ł a osi ą gni ę ta przez spó ł k ę Voith Turbo Sp. z o.o. II. Spó ł ki Premier – pasywny uczestnik koncentracji – ś wiadcz ą ró ż norodne us ł ugi przede wszystkim dla przemys ł u samochodowego, obejmuj ą ce: - us ł ugi dla lakierni (m.in.: czyszczenie techniczne, analiza defektów pow ł ok lakierniczych, wywa ż anie komór lakierniczych), - us ł ugi porz ą dkowe (m.in.: czyszczenie obiektów przemys ł owych, sprz ę tu produkcyjnego, biur oraz terenów niezwi ą zanych bezpo ś rednio z produkcj ą ), - us ł ugi utrzymania technicznego (m.in.: utrzymywanie systemów mechanicznych i elektrycznych, analiza drga ń , skanowanie podczerwieni ą ), - us ł ugi utrzymania sprz ę tu przeno ś nego (m.in.: utrzymanie bie żą ce, zwroty sprz ę tu, zarz ą dzanie cz ęś ciami zamiennymi), - us ł ugi zwi ą zane z dostarczaniem personelu technicznego i sprz ę tu, 3 - us ł ugi zwi ą zane z obiektami (utrzymanie terenów zielonych, od ś nie ż anie, oznakowanie i o ś wietlenie terenu), - us ł ugi wspieraj ą ce produkcj ę (odholowywanie pojazdów, nadzór produkcji, sekwencjonowanie cz ęś ci), - filtracja i zarz ą dzanie towarami (zaopatrywanie w produkty filtruj ą ce powietrze i ciecze, w produkty do utrzymania porz ą dku, zaopatrywanie lakierni). Spó ł ki Premier nale żą do Grupy Dürr , prowadz ą cej – w skali ś wiatowej – dzia ł alno ść w nast ę puj ą cych sektorach: - „Systemy lakiernicze” – projektowanie systemów oraz wytwarzanie produktów na potrzeby lakierni przemys ł owych dla przemys ł u samochodowego, - „Systemy linii monta ż owych” – projektowanie systemów oraz wytwarzanie produktów na potrzeby linii monta ż owych dla przemys ł u samochodowego, - „Us ł ugi” – ś wiadczenie us ł ug wspieraj ą cych produkcj ę w bran ż y samochodowej, - „Ecoclean” – produkcja urz ą dze ń s ł u żą cych do czyszczenia cz ęś ci, do przygotowywania cieczy ch ł odz ą co-smaruj ą cych oraz obróbki pó ł wyrobów, - „Systemy miernicze” – produkcja urz ą dze ń s ł u żą cych do wywa ż ania, diagnozowania, pomiarowania oraz bada ń na potrzeby przemys ł u samochodowego. Na terenie Polski Grupa Dürr, oprócz Premier Poland, posiada równie ż dwie inne spó ł ki, tj. Dürrpol Sp. z o.o. z siedzib ą w Radomiu, specjalizuj ą c ą si ę w projektowaniu i produkcji zautomatyzowanych systemów transportu technologicznego (linii monta ż owych) dla producentów samochodów oraz Schenck Polska Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie, która specjalizuje si ę w produkcji, sprzeda ż y i serwisowaniu elektronicznych wag przemys ł owych (np. do wa ż enia pojazdów ci ęż arowych, wagonów kolejowych) oraz urz ą dze ń dozowniczych dla przedsi ę biorstw chemicznych i farmaceutycznych. Premier Poland, nad któr ą po ś rednio zostanie przej ę ta kontrola przez Voith Industrial Services, specjalizuje si ę w us ł ugach na rzecz przemys ł u samochodowego, g ł ównie na serwisowaniu lakierni. Inne us ł ugi ś wiadczone przez Premier Poland to: kompleksowe utrzymanie ruchu w zak ł adach produkcyjnych, logistyka i gospodarka materia ł owa, archiwizacja dokumentacji technicznej. Swoje us ł ugi Premier Poland ś wiadczy na rzecz takich firm, jak: GM Manufacturing Poland Sp. z o.o. w Gliwicach, VW Pozna ń Sp. z o.o. w Poznaniu, PPG Industries Poland Sp. z o.o. w Katowicach, Plastal Sp. z o.o. w Gliwicach, Kirchhoff Polska Assembly Sp. z o.o. w Mielcu. W 2004 r. Premier Poland uzyska ł a przychody ze sprzeda ż y w wysoko ś ci ok. 7,6 mln euro, natomiast obrót ca ł ej Grupy Dürr w Polsce wyniós ł 20,6 mln euro. Udzia ł Premier Poland na terenie Polski w zakresie us ł ug na rzecz przemys ł u samochodowego szacowany jest na ok. (tajemnica przedsi ę biorstwa). Organ antymonopolowy zwa ż y ł , co nast ę puje: Rynki w ł a ś ciwe, na które koncentracja wywiera wp ł yw. W my ś l art. 4 pkt. 8 ustawy antymonopolowej, przez rynek w ł a ś ciwy rozumie si ę rynek towarów, które ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ą oraz w ł a ś ciwo ś ci, 4 w tym jako ść , s ą uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz s ą oferowane na obszarze, na którym, ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji. A zatem rynek ten wyznaczaj ą zasadniczo dwa elementy: towar ( rynek produktowy ) i terytorium ( rynek geograficzny). Stosownie do rozporz ą dzenia Rady Ministrów z dnia 3 kwietnia 2002 r. w sprawie zg ł oszenia zamiaru koncentracji przedsi ę biorców (Dz. U. Nr 37, poz. 334): A) rynkiem w ł a ś ciwym, na który koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym (poziomym), jest ka ż dy rynek produktowy, na którym zaanga ż owani s ą co najmniej dwaj przedsi ę biorcy uczestnicz ą cy w koncentracji (rynki wspólne) i gdzie koncentracja prowadzi do uzyskania łą cznego udzia ł u w rynku geograficznym w wysoko ś ci wi ę kszej ni ż 20 %, B) rynkiem w ł a ś ciwym, na który koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie wertykalnym (pionowym), jest ka ż dy rynek, je ż eli równocze ś nie dzia ł a na nim co najmniej jeden przedsi ę biorca uczestnicz ą cy w koncentracji, jest on równocze ś nie rynkiem zakupu lub sprzeda ż y, na którym dzia ł a którykolwiek z pozosta ł ych przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w koncentracji i indywidualny lub łą czny udzia ł w rynku przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w koncentracji na tych rynkach przekracza 30 %, bez wzgl ę du na to, czy aktualnie istnieje powi ą zanie typu dostawca-odbiorca mi ę dzy tymi przedsi ę biorcami, C) rynkiem w ł a ś ciwym, na który koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie konglomeratowym , jest ka ż dy rynek, na którym pomi ę dzy uczestnikami koncentracji nie istniej ą ż adne powi ą zania (uk ł ady) horyzontalne i wertykalne, ale przynajmniej jeden przedsi ę biorca uczestnicz ą cy w koncentracji posiada wi ę cej ni ż 40 % udzia ł u w jakimkolwiek rynku w ł a ś ciwym. Maj ą c na wzgl ę dzie definicj ę rynku w ł a ś ciwego oraz ww. kryteria wyznaczania rynków w ł a ś ciwych, na które koncentracja wywiera wp ł yw, organ antymonopolowy uzna ł , i ż : Ad. A) W przedmiotowej sprawie nie ma rynków w ł a ś ciwych, na które koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym, nie wyst ę puje bowiem ż aden wspólny rynek produktowy, na którym zaanga ż owani byliby bezpo ś redni uczestnicy przedmiotowej koncentracji, lub przedsi ę biorcy nale żą cy do ich grup kapita ł owych. Voith Industrial Services jest spó ł k ą holdingow ą dzia ł aj ą c ą w sektorze „Us ł ugi przemys ł owe”, na które sk ł adaj ą si ę m.in. us ł ugi czyszczenia technicznego maszyn i urz ą dze ń , czyszczenia budynków, monta ż instalacji przemys ł owych, utrzymanie ruchu w zak ł adach produkcyjnych, us ł ugi porz ą dkowe. Natomiast grupa kapita ł owa do której nale ż y ww. spó ł ka (Grupa Voith), prowadzi dzia ł alno ść na rynkach produktowych zwi ą zanych z przemys ł em papierniczym, systemami nap ę dowymi dla ró ż nych ś rodków transportu i energetyk ą , jednak ż aden z tych rynków nie pokrywa si ę z rynkami, na których dzia ł aj ą przejmowane Spó ł ki Premier, tj. z rynkami ró ż norodnych us ł ug na rzecz przemys ł u samochodowego. Ad. B) Przedmiotowa koncentracja nie wywiera tak ż e wp ł ywu na ż aden rynek w ł a ś ciwy w uk ł adzie wertykalnym, bowiem przedsi ę biorcy uczestnicz ą cy 5 w koncentracji nie prowadz ą dzia ł alno ś ci na rynkach b ę d ą cych rynkami poprzedniego, b ą d ź nast ę pnego szczebla obrotu. Ad. C) Organ antymonopolowy stwierdzi ł równie ż , i ż w przedmiotowej koncentracji nie wyst ę puj ą rynki w ł a ś ciwe, na które koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie konglomeratowym. Brak jest bowiem rynków, na których uczestnicy koncentracji dysponowaliby udzia ł em wy ż szym ni ż 40%. Ocena skutków koncentracji . Przepis art. 17 ustawy antymonopolowej stanowi, i ż Prezes Urz ę du wydaje zgod ę na dokonanie koncentracji, w wyniku której konkurencja na rynku nie zostanie istotnie ograniczona, w szczególno ś ci poprzez powstanie lub umocnienie pozycji dominuj ą cej na rynku. Organ antymonopolowy dokonuj ą c oceny zasadno ś ci wyra ż enia zgody na przeprowadzenie przedmiotowej koncentracji, w tym m.in. analizuj ą c skutki, jakie niniejsza transakcja mo ż e wywrze ć na rynek polski (ze wzgl ę du na „zasad ę skutku” wyra ż on ą w art. 1 ust. 2 ustawy antymonopolowej), wzi ął pod uwag ę fakt, i ż w przedmiotowej sprawie brak jest rynków, na które koncentracja wywiera ł aby wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym, wertykalnym oraz konglomeratowym. W zwi ą zku z tym nale ż y stwierdzi ć , i ż planowana koncentracja spe ł nia przes ł anki okre ś lone w art. 17 ustawy antymonopolowej. Wskutek planowanej transakcji nie dojdzie do istotnego ograniczenia konkurencji, szczególnie przez powstanie lub umocnienie pozycji dominuj ą cej. Wobec powy ż szego orzeczono jak w sentencji. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy antymonopolowej w zwi ą zku z art. 479 28 k.p.c., od niniejszej decyzji stronie przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia. Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów p.o. Dyrektora Departamentu Ochrony Konkurencji Monika Bychowska Otrzymuje: Pan Zbigniew Jara Pe ł nomocnik: Voith Industrial Services Holding GmbH GLEISS LUTZ Z. Jara Sp. k. ul Sienna 39 00-121 Warszawa 6