DOK-52/2004

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DOK-1-421/14/04 Warszawa, 2004-06-25 D E C Y Z J A Nr DOK - 52/2004 Na podstawie art.17 w zwi ą zku z art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804 z pó ź n. zm.), Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego wszcz ę tego na wniosek Lear Corporation Beteiligungs GmbH z siedzib ą w Ginsheim-Gustavsburg (Niemcy), wyra ż a zgod ę na dokonanie koncentracji , polegaj ą cej na po ś rednim przej ę ciu przez Lear Corporation Beteiligungs GmbH kontroli nad: 1. GHW Gebäudemanagement GmbH & Co. KG z siedzib ą w Wuppertal (Niemcy) oraz 2. GHW Grote & Hartmann GmbH z siedzib ą w Wuppertal (Niemcy). U Z A S A D N I E N I E W dniu 14 kwietnia 2004 r. do Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów wp ł yn ęł o zg ł oszenie zamiaru koncentracji, polegaj ą cej na przej ę ciu przez Lear Corporation Beteiligungs GmbH z siedzib ą w Ginsheim-Gustavsburg (Niemcy), po ś redniej kontroli nad dwiema spó ł kami z Grupy GHW, tj. GHW Gebäudemanagement GmbH & Co. KG z siedzib ą w Wuppertal (Niemcy) oraz GHW Grote & Hartmann GmbH z siedzib ą w Wuppertal (Niemcy). W zwi ą zku z tym, i ż : - spe ł nione zosta ł y niezb ę dne przes ł anki uzasadniaj ą ce zg ł oszenie koncentracji, bowiem łą czny obrót przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w koncentracji w roku obrotowym poprzedzaj ą cym rok zg ł oszenia przekroczy ł 50 mln euro, tj. kwot ę okre ś lon ą w art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804 z pó ź n. zm.), zwanej dalej ustaw ą antymonopolow ą , - przej ę cie kontroli nad innym przedsi ę biorc ą jest jednym ze sposobów koncentracji okre ś lonym w art. 12 ust. 2 pkt. 2 ww. ustawy, - w przedmiotowej sprawie nie wyst ę puje ż adna okoliczno ść z katalogu przes ł anek egzoneracyjnych, wymienionych w art. 13 ustawy antymonopolowej, powoduj ą ca odst ą pienie od obowi ą zku zg ł oszenia koncentracji, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwany dalej tak ż e organem antymonopolowym, wszcz ął post ę powanie w niniejszej sprawie, o czym powiadomi ł stron ę pismem z dnia 19 kwietnia 2004 r. W trakcie post ę powania organ antymonopolowy ustali ł , co nast ę puje . Przyczyny i opis transakcji . Lear Corporation Beteiligungs GmbH zamierza przej ąć kontrol ę nad spó ł kami: GHW Gebäudemanagement GmbH & Co. KG oraz GHW Grote & Hartmann GmbH, poprzez nabycie udzia ł ów w tych spó ł kach, za po ś rednictwem swoich dwóch spó ł ek holdingowych, tj. Lear Corporation Verwaltungs GmbH oraz Lear Corporation Holding GmbH. Przedmiotowe nabycie b ę dzie stanowi ć przej ę cie ca ł o ś ci dzia ł alno ś ci operacyjnej Grupy GHW. Zamiar przeprowadzenia niniejszej koncentracji wynika ze strategii rynkowej Grupy Lear. Celem koncentracji jest poprawa zdolno ś ci produkcyjnych Grupy Lear w zakresie systemów elektronicznych stosowanych w pojazdach samochodowych. Grupa Lear d ąż y do umocnienia swojej pozycji ogólno ś wiatowego dostawcy oraz integratora systemów wyposa ż enia wn ę trz samochodów, w tym systemów siedze ń samochodowych oraz systemów elektrycznych i elektronicznych. Do ś wiadczenia rynkowe Grupy Lear wskazuj ą , i ż kryterium wyboru systemów wyposa ż enia wn ę trza samochodu, przez producentów samochodów, jest nie tylko ich cena, jako ść , u ż yta 2 technologia, czy serwis, ale coraz cz ęś ciej brane s ą pod uwag ę takie kryteria, jak globalna obecno ść dostawcy i mo ż liwo ść dostarczenia przez niego kompletnej us ł ugi. D ł ugoterminowo, planowana koncentracja mo ż e obni ż y ć koszty produkcji wytwarzanych przez Grup ę Lear systemów elektrycznych i elektronicznych dla pojazdów. W okresie najbli ż szych kilku lat zamierzona koncentracja mo ż e przynie ść korzystne skutki dla odbiorców, tj. producentów samochodów, w postaci obni ż enia cen produktów oferowanych przez Grup ę Lear na rynku systemów elektrycznych i elektronicznych oraz podniesienia jako ś ci tych produktów. Uczestnicy koncentracji. I. Lear Corporation Beteiligungs GmbH – aktywny uczestnik koncentracji – jest spó ł k ą holdingow ą (zarz ą dzaj ą c ą ) w Grupie Lear , specjalizuj ą cej si ę w dostawach systemów i elementów wyposa ż enia wn ę trz pojazdów w skali ogólno ś wiatowej. Obecnie spó ł ki nale żą ce do Grupy Lear zatrudniaj ą blisko 110 tys. pracowników (w tym prawie 33 tys. w Europie). Grupa Lear prowadzi dzia ł alno ść produkcyjn ą w 280 fabrykach zlokalizowanych w 34 krajach Europy, Ameryki Po ł udniowej, Afryki i Azji. Do klientów Grupy Lear zaliczaj ą si ę najwi ę ksze ś wiatowe firmy dzia ł aj ą ce na rynku samochodowym, m.in. takie jak: Alfa Romeo, BMW, Daimler/Chrysler, Fiat, Ford, Honda, Hyundai, Mercedes Benz, Rolls Royce, Saab, Seat, Skoda, Toyota, Volkswagen, Volvo. Grupa Lear prowadzi dzia ł alno ść na trzech podstawowych rynkach produktowych, tj.: 1) standardowych siedze ń samochodowych – obejmuj ą cych produkcj ę i dostawy kompletnych systemów siedze ń do samochodów osobowych i lekkich samochodów ci ęż arowych, 2) elementów wyposa ż enia wn ę trz pojazdów, obejmuj ą cych takie produkty jak: panele drzwiowe, systemy sufitowe, systemy pod ł ogowe i izolacji akustycznej, panele instrumentów i systemy kokpitu oraz inne elementy, 3) elektrycznych systemów dystrybucji i urz ą dze ń elektronicznych, które dzielone s ą na trzy podstawowe kategorie: 3 a) elektroniczne i elektryczne systemy dystrybucji (zespo ł y przewodów elektrycznych, skrzynki przy łą czowe, styki i przy łą cza, skrzynki bezpieczników i ma ł e skrzynki przy łą czowe), b) systemy bezprzewodowe (zdalne systemy bez klucza, umo ż liwiaj ą ce wykonanie wielu funkcji przy u ż yciu pojedynczego przycisku nadajnika), c) wewn ę trzne systemy sterowania (sterownik centralnej konsoli panelu instrumentów, wielofunkcyjny kontroler kierunkowskazów, zintegrowany kontroler drzwi, wzmacniacze audio i modu ł y wideo). W Polsce Grupa Lear posiada obecnie cztery spó ł ki zale ż ne, z których tylko trzy prowadz ą dzia ł alno ść gospodarcz ą . S ą to: ¾ Lear Corporation Poland Sp. z o.o. z siedzib ą w Tychach – producent siedze ń samochodowych oraz pianek i poszy ć do siedze ń , ¾ Lear Corporation Poland II Sp. z o.o. z siedzib ą w Tychach – producent siedze ń samochodowych oraz poszy ć do siedze ń , ¾ Lear Automotive Poland Sp. z o.o. z siedzib ą w Mielcu – producent wi ą zek przewodów elektrycznych (w tym do silników). Ca ł o ść produkcji tej spó ł ki przeznaczona jest na eksport. Czwarta spó ł ka – Lear Electrical (Poland) Sp. z o.o. z siedzib ą w Mielcu – od kilku lat nie prowadzi dzia ł alno ś ci gospodarczej (planowana jest jej likwidacja). W 2003 r. Grupa Lear produkowa ł a i sprzedawa ł a na terenie Polski tylko dwa rodzaje produktów z zakresu ca ł ej swojej oferty, tj.: - siedzenia samochodowe – udzia ł Grupy Lear w tym rynku produktowym wynosi ł ok. 37%, - elementy wyposa ż enia wn ę trz pojazdów – udzia ł Grupy Lear w tym rynku produktowym wynosi ł ok.9,7% 1 . 1 Obecnie, tzn. w 2004 r., Grupa Lear nie prowadzi ju ż dzia ł alno ś ci na polskim rynku w zakresie elementów wyposa ż enia wn ę trz pojazdów, bowiem w ubieg ł ym roku sprzeda ł a spó ł ce Adler Polska Sp. z o.o. z siedzib ą w Bielsku-Bia ł ej, swoje zak ł ady produkcyjne wytwarzaj ą ce te elementy (w Bielsku-Bia ł ej, Ś widnicy i P ł ocku). Prezes UOKiK wyrazi ł zgod ę na t ę transakcj ę w dniu 14 listopada 2003 r. (decyzja Nr RKT-43/2003). 4 G ł ównym konkurentem Grupy Lear w Polsce na rynku siedze ń samochodowych jest firma Johnson Controls, z udzia ł em w tym rynku wynosz ą cym ok. 44%, a najwi ę kszymi w Polsce odbiorcami siedze ń samochodowych wytarzanych przez Grup ę Lear s ą firmy Fiat i Opel. II. Podmiotami, nad którymi przejmowana jest kontrola w ramach niniejszej koncentracji, s ą dwie spó ł ki z Grupy GHW: 1. GHW Gebäudemanagement GmbH & Co. KG – nie prowadzi dzia ł alno ś ci gospodarczej, jest spó ł k ą holdingow ą w ramach Grupy GHW, 2. GHW Grote & Hartmann GmbH – prowadzi dzia ł alno ść w zakresie wytwarzania i sprzeda ż y produktów elektromechanicznych u ż ywanych w przemy ś le samochodowym oraz elektrycznego sprz ę tu gospodarstwa domowego. Grupa GHW zajmuje si ę wytwarzaniem i dostaw ą elementów elektromechanicznych oraz urz ą dze ń stosowanych w przemy ś le motoryzacyjnym, a tak ż e produkcja sprz ę tu gospodarstwa domowego. Ponadto, Grupa GHW wytwarza oraz zajmuje si ę udost ę pnianiem (wynajmowaniem) narz ę dzi oraz wyposa ż enia technologicznego dla sektora motoryzacyjnego i narz ę dzi do produkcji sprz ę tu gospodarstwa domowego. Spó ł ki z Grupy GHW prowadz ą dzia ł alno ść w wi ę kszo ś ci krajów europejskich, a tak ż e w USA, Meksyku, Brazylii, Hong Kongu i Korei Po ł udniowej. Swoje produkty Grupa GHW dostarcza producentom systemów stosowanych w przemy ś le samochodowym, którzy sk ł adaj ą je w systemy sprzedawane nast ę pnie producentom pojazdów samochodowych. W odniesieniu do produktów wytwarzanych dla przemys ł u motoryzacyjnego, Grupa GHW produkuje towary z grupy elektronicznych i elektrycznych systemów dystrybucji. W ramach tej kategorii towarów, Grupa GHW wytwarza cztery grupy produktowe, tj.: 1) skrzynki przy łą czowe – s ą wykorzystywane do łą czenia przewodów elektrycznych. Produkt ten, stosowany przez wszystkich producentów samochodów, s ł u ż y do prawid ł owej dystrybucji strumienia pr ą du oraz zabezpieczania obwodów elektrycznych, 5 2) przy łą cza i inne systemy styków – s ą elementami, z których powstaj ą zespo ł y przewodów elektrycznych oraz inne elektroniczne urz ą dzenia, 3) technologie p ł askich przewodników – stosowane do łą czenia systemów elektrycznych, 4) uszczelki jednoprzewodowe – stosowane do izolowania przewodów ró ż nej grubo ś ci. W Polsce Grupa GHW posiada tylko jedn ą spó ł k ę zale ż n ą , tj. GHW Polska Sp. z o.o. z siedzib ą we Wroc ł awiu, która zajmuje si ę sprzeda żą na terenie kraju towarów wytwarzanych przez inne podmioty z grupy GHW. Oprócz sprzeda ż y realizowanej przez GHW Polska Sp. z o.o., równie ż trzy inne spó ł ki z Grupy GHW sprzedaj ą w Polsce swoje produkty bezpo ś rednio do ko ń cowych odbiorców. Łą czna warto ść sprzeda ż y Grupy GHW w Polsce w 2003 r. wynios ł a ok. 14,6 mln euro. Grupa GHW sprzedaje na terenie Polski tylko dwa rodzaje wyrobów z zakresu swojej produkcji, tj. skrzynki przy łą czowe oraz przy łą cza i inne systemy styków. Udzia ł Grupy GHW w tych rynkach produktowych w 2003 r. wynosi ł odpowiednio: (tajemnica przedsi ę biorstwa). W Polsce do g ł ównych konkurentów Grupy GHW w obu ww. rynkach produktowych zalicza si ę firmy: Tyco, Yazaki, FCI, Delphi, Molex oraz Kostal. G ł ównymi odbiorcami Grupy GHW w tych segmentach produktowych s ą natomiast : VW Elektro Systemy, MAN Star Trucks, Delphi Automotive Systems, SEWS-Polska Sp. z o.o., Leoni Autokabel Polska oraz Lear Automotive (EEDS) Poland Sp. z o.o. Organ antymonopolowy zwa ż y ł , co nast ę puje: Rynki, na które koncentracja wywiera wp ł yw. W my ś l art. 4 pkt. 8 ustawy antymonopolowej, przez rynek w ł a ś ciwy rozumie si ę rynek towarów, które ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ą oraz w ł a ś ciwo ś ci, w tym jako ść , s ą uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz s ą oferowane 6 na obszarze, na którym, ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji. A zatem rynek ten wyznaczaj ą zasadniczo dwa elementy: towar ( rynek produktowy ) i terytorium ( rynek geograficzny). Maj ą c na uwadze powy ż sz ą definicj ę oraz kryteria wyznaczania rynków w ł a ś ciwych, na które koncentracja wywiera wp ł yw, zawarte w rozporz ą dzeniu Rady Ministrów z dnia 3 kwietnia 2002 r. w sprawie zg ł oszenia zamiaru koncentracji przedsi ę biorców (Dz. U. Nr 37, poz. 334), organ antymonopolowy uzna ł , i ż : a) W przedmiotowej sprawie nie ma rynków, na które koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym . Wprawdzie zarówno Grupa Lear, jak i Grupa GHW wytwarzaj ą i sprzedaj ą produkty stosowane w przemy ś le motoryzacyjnym, lecz ich łą czny udzia ł – w rynku geograficznym w ł a ś ciwym dla tych produktów – nie przekracza 20%. Za rynek w ł a ś ciwy w uj ę ciu geograficznym w odniesieniu do sprzeda ż y produktów stosowanych w przemy ś le motoryzacyjnym nale ż y uzna ć Europejski Obszar Gospodarczy. Takie stanowisko zaj ęł a Komisja Europejska w swoich dotychczasowych decyzjach, dotycz ą cych koncentracji w tym sektorze (np. w sprawach: Lear/Keiper-IV.M.937; Lear/United Technology-IV.M.1518; Tyco/Siemens-COMP/M.1711). Uzasadni ł a to tym, i ż zarówno niskie koszty transportu, jak i wymogi dostaw dotycz ą ce produktów stosowanych w przemy ś le motoryzacyjnym, nie stanowi ą przeszkody do ich mi ę dzynarodowej wymiany. Ponadto, Komisja Europejska wzi ęł a pod uwag ę fakt, i ż zarówno strony koncentracji, jak i ich konkurenci, wytwarzali oraz sprzedawali swoje produkty w zak ł adach produkcyjnych na ca ł ym terytorium Europejskiego Obszaru Gospodarczego. W zwi ą zku z powy ż szym, Komisja Europejska stwierdzi ł a, i ż warunki konkurencji w obr ę bie Europejskiego Obszaru Gospodarczego dla produktów stosowanych w przemy ś le motoryzacyjnym s ą wystarczaj ą co jednorodne, aby przyj ąć , ż e ich geograficznym rynkiem odniesienia jest rynek ca ł ego Europejskiego Obszaru Gospodarczego (rynek europejski). 7 Analizuj ą c oferty produktowe obu Grup uczestnicz ą cych w przedmiotowej koncentracji, mo ż na wskaza ć tylko jeden produkt, a mianowicie skrzynki przy łą czowe, który jest wytwarzany i sprzedawany na rynku europejskim zarówno przez Grup ę Lear, jaki i Grup ę GHW. W 2003 r. udzia ł Grupy Lear w europejskim rynku skrzynek przy łą czowych wynosi ł (tajemnica przedsi ę biorstwa), a udzia ł Grupy GHW – (tajemnica przedsi ę biorstwa). Z powy ż szych danych wynika zatem, ż e wspólny rynek produktowy, na którym łą czny udzia ł uczestników koncentracji wynosi (tajemnica przedsi ę biorstwa), nie stanowi rynku, na który koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym. b) Przedmiotowa koncentracja nie wywrze tak ż e wp ł ywu na rynek w uk ł adzie wertykalnym . Niemniej jednak nale ż y wskaza ć , i ż mi ę dzy Grup ą Lear i Grup ą GHW istniej ą pewne powi ą zania wertykalne, bowiem obie Grupy s ą uczestnikami ł a ń cucha produkcyjnego wyst ę puj ą cego w przemy ś le motoryzacyjnym. Ł a ń cuch ten obejmuje tzw. dostawców poziomu drugiego, dostawców poziomu pierwszego oraz wytwórców pojazdów. Dostawcy poziomu drugiego wytwarzaj ą jednostkowe elementy i podzespo ł y, z których dostawcy poziomu pierwszego sk ł adaj ą kompletne systemy, dostarczane nast ę pnie producentom pojazdów. Ci ostatni z kolei wykorzystuj ą powy ż sze systemy w montowanych przez siebie pojazdach. Zasadniczo, Grupa Lear jest dostawc ą z poziomu pierwszego, za ś przejmowane spó ł ki z Grupy GHW s ą dostawcami z poziomu drugiego. Powi ą zanie wertykalne mi ę dzy obu Grupami wyst ę puje na rynku przy łą czy oraz na rynku innych systemów styków, bowiem tylko te produkty s ą nabywane przez Grup ę Lear od spó ł ek z Grupy GHW. Jednak ż e ani indywidualne, ani łą czne udzia ł y obu Grup uczestnicz ą cych w koncentracji nie przekraczaj ą na ww. rynkach poziomu 30%, w obr ę bie rynku europejskiego – w ł a ś ciwego rynku geograficznego dla niniejszej koncentracji. c) Organ antymonopolowy stwierdzi ł , i ż w przedmiotowej koncentracji nie wyst ę puj ą rynki w ł a ś ciwe, na które koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie 8 konglomeratowym . Brak jest bowiem rynków, na których uczestnicy koncentracji dysponowaliby udzia ł em wy ż szym ni ż 40%. *** Przepis art. 17 ustawy antymonopolowej stanowi, i ż Prezes Urz ę du wydaje zgod ę na dokonanie koncentracji, w wyniku której konkurencja na rynku nie zostanie istotnie ograniczona, w szczególno ś ci poprzez powstanie lub umocnienie pozycji dominuj ą cej na rynku. Organ antymonopolowy dokonuj ą c oceny zasadno ś ci wyra ż enia zgody na przeprowadzenie przedmiotowej koncentracji, w tym m.in. analizuj ą c skutki, jakie niniejsza transakcja mo ż e wywrze ć na rynek polski (ze wzgl ę du na „zasad ę skutku” wyra ż on ą w art. 1 ust. 2 ustawy antymonopolowej), stwierdzi ł , co nast ę puje: - brak jest rynków, na które koncentracja wywiera ł aby wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym, wertykalnym, oraz konglomeratowym; - Grupa Lear posiada wprawdzie znacz ą c ą pozycj ę w krajowym rynku siedze ń samochodowych (ok. 37%), ale jednocze ś nie ma silnego konkurenta – firm ę Johnson Controls, której udzia ł w tym rynku przekracza 40%. Ponadto, na polskim rynku siedze ń samochodowych prowadz ą dzia ł alno ść równie ż inne firmy, jak np.: Faurecja Fotele Samochodowe Sp. z o.o., czy te ż Inter Automotive (Europe) – „Grupa Magna”, a zatem rynek ten mo ż na uzna ć za konkurencyjny. Jednocze ś nie, nale ż y wskaza ć , i ż przej ę cie kontroli przez Grup ę Lear nad spó ł kami z Grupy GHW, nie spowoduje ż adnej zmiany w dotychczasowej strukturze polskiego rynku siedze ń samochodowych, poniewa ż Grupa GHW nie prowadzi w ogóle dzia ł alno ś ci na tym rynku produktowym; - przejmuj ą c kontrol ę nad spó ł kami z Grupy GHW, Grupa Lear przejmie dzia ł alno ść Grupy GHW w Polsce na dwóch rynkach produktowych, na których dotychczas dzia ł a ł a ta Grupa, tj. na rynku skrzynek przy łą czowych oraz na rynku przy łą czy i innych systemów styków. Jednak dotychczasowe udzia ł y Grupy GHW w tych rynkach produktowych (odpowiednio: tajemnica przedsi ę biorstwa ), dalekie s ą od poziomu mog ą cego stanowi ć istotne zagro ż enie dla konkurencji. Tak ż e w tym przypadku, przej ę cie kontroli przez Grup ę Lear nad spó ł kami z Grupy GHW, nie 9 spowoduje ż adnej zmiany w dotychczasowej strukturze polskiego rynku w tych dwóch segmentach, poniewa ż Grupa Lear nie prowadzi w ogóle dzia ł alno ś ci na tych rynkach produktowych. Reasumuj ą c, nale ż y stwierdzi ć , i ż planowana koncentracja spe ł nia przes ł anki okre ś lone w art. 17 ustawy antymonopolowej. Wskutek planowanej koncentracji nie dojdzie do istotnego ograniczenia konkurencji, szczególnie przez powstanie lub umocnienie pozycji dominuj ą cej na rynkach produktowych, na których s ą obecni w Polsce uczestnicy koncentracji. Wobec powy ż szego orzeczono jak w sentencji. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy antymonopolowej w zwi ą zku z art. 479 28 k.p.c., od niniejszej decyzji stronie przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwóch tygodni od dnia jej dor ę czenia. Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów p.o. Dyrektora Departamentu Ochrony Konkurencji Piotr Mück Otrzymuje: Pan Piotr Strawa Pe ł nomocnik: 10 Lear Corporation Beteiligungs GmbH Piotr Strawa i Wspólnicy, Sp.k. ul. Królewska 14 00-065 Warszawa 11