DOK-5/2005

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW Warszawa, dnia 14 stycznia 2005 r. DOK3-422/2/04/MK Decyzja Nr DOK- 5/05 Na podstawie art. 17 w zwi ą zku z art. 12 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2003 r. nr 86, poz. 804 z pó ź n. zm.), Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego z wniosku: Po ł udniowego Koncernu Energetycznego S.A. z siedzib ą w Katowicach, Zak ł adu Górniczo – Energetycznego Janina Sp. z o.o. z siedzib ą w Libi ąż u, Rafinerii Trzebinia S.A. z siedzib ą w Trzebini, Agencji Rozwoju Przemys ł u S.A. z siedzib ą w Warszawie, Agencji Rozwoju Lokalnego S.A. z siedzib ą w Jaworznie, Gminy Libi ąż z siedzib ą w Libi ąż u, Gminy Chrzanów z siedzib ą w Chrzanowie, Gminy Trzebinia z siedzib ą w Trzebini, wydaje zgod ę na dokonanie koncentracji, polegaj ą cej na utworzeniu przez wymienione podmioty wspólnego przedsi ę biorcy – Agencji Rozwoju Ma ł opolski Zachodniej S.A. z siedzib ą w Chrzanowie. Uzasadnienie Dnia 2 sierpnia 2004 r. wp ł yn ęł o do Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwany dalej „Prezesem Urz ę du” lub „organem antymonopolowym”), zg ł oszenie zamiaru koncentracji przedsi ę biorców, uzupe ł nione pismem z dnia 8 listopada 2004 r., polegaj ą cej na utworzeniu przez: Po ł udniowy Koncern Energetyczny S.A. z siedzib ą w Katowicach, Zak ł ad Górniczo – Energetyczny Janina Sp. z o.o. z siedzib ą w Libi ąż u, Rafineri ę Trzebinia S.A. z siedzib ą w Trzebini, Agencj ę Rozwoju Przemys ł u S.A. z siedzib ą w Warszawie, Agencj ę Rozwoju Lokalnego S.A. z siedzib ą w Jaworznie, Gmin ę Libi ąż z siedzib ą w Libi ąż u, Gmin ę Chrzanów z siedzib ą w Chrzanowie i Gmin ę Trzebinia z siedzib ą w Trzebini (zwanych dalej odpowiednio: „PKE”, „ZGE Janina”, „Rafineria Trzebinia”, „ARP”, „ARL”, „Gmina Libi ąż ”, „Gmina Chrzanów”, „Gmina Trzebinia”) nowego wspólnego przedsi ę biorcy pod nazw ą Agencja Rozwoju Ma ł opolski Zachodniej S.A. z siedzib ą w Chrzanowie. W zwi ą zku z tym, i ż : • spe ł nione zosta ł y niezb ę dne przes ł anki uzasadniaj ą ce obowi ą zek zg ł oszenia zamiaru koncentracji, bowiem łą czny obrót uczestników koncentracji w roku obrotowym poprzedzaj ą cym rok zg ł oszenia przekracza ł warto ść okre ś lon ą w art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2003 r. nr 86, poz. 804 z pó ź n. zm.) (dalej „ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów”), tj. 50 mln euro, • utworzenie przez przedsi ę biorców wspólnego przedsi ę biorcy jest sposobem koncentracji okre ś lonym w art. 12 ust. 2 pkt 3 ww. ustawy, • nie wyst ę puje w tej sprawie ż adna okoliczno ść z katalogu przes ł anek wymienionych w art. 13 ww. ustawy, powoduj ą ca odst ą pienie od konieczno ś ci zg ł oszenia zamiaru koncentracji, Prezes Urz ę du wszcz ął w dniu 2 sierpnia 2004 r. post ę powanie w niniejszej sprawie, o czym zawiadomi ł strony pismem z dnia 10 sierpnia 2004 r. Przyczyny i zakres koncentracji Zgodnie z deklaracj ą zg ł aszaj ą cych zamiar koncentracji, jej celem jest utworzenie spó ł ki, której dzia ł alno ść b ę dzie polega ł a na tworzeniu korzystnych warunków dla rozwoju lokalnej przedsi ę biorczo ś ci poprzez zapewnienie w ł a ś ciwej infrastruktury i nadbudowy dzi ę ki efektywnemu zarz ą dzaniu powierzonym maj ą tkiem produkcyjnym oraz ś wiadczeniu us ł ug oko ł obiznesowych. Zadaniem nowo utworzonej spó ł ki b ę dzie efektywne zagospodarowanie terenu Chrzanowsko – Trzebi ń skiego Parku Przemys ł owego (dalej „CHTPP”), administrowanie dost ę pnymi zasobami CHTPP oraz podejmowanie wszechstronnych dzia ł a ń na rzecz przeciwdzia ł ania bezrobociu i ł agodzeniu jego skutków poprzez: - inicjowanie i popieranie procesu tworzenia nowych podmiotów gospodarczych, dzia ł anie na rzecz rozwoju przedsi ę biorczo ś ci ze szczególnym ukierunkowaniem na: 2 tworzenie nowych miejsc pracy, wprowadzenie mened ż erskiego modelu zarz ą dzania, osi ą ganie du ż ej efektywno ś ci i rentowno ś ci przedsi ę wzi ęć , realizacj ę produkcji nowoczesnych wyrobów i technologii, now ą produkcj ę materia ł owo – energooszcz ę dn ą , - restrukturyzacj ę i przekszta ł canie istniej ą cych podmiotów gospodarczych, - inspirowanie zwi ą zków pomi ę dzy podmiotami krajowymi i zagranicznymi w zakresie dzia ł alno ś ci gospodarczej. W ramach celów gospodarczych koncentracji wskaza ć mo ż na: uporz ą dkowanie i efektywne zagospodarowanie powierzonego maj ą tku po likwidowanych i restrukturyzowanych przedsi ę biorstwach z obszaru CHTPP, tworzenie sprzyjaj ą cych warunków dla funkcjonowania podmiotów uczestnicz ą cych w koncentracji, rozwój infrastruktury w celu dostosowania jej do potrzeb i wymaga ń inwestorów, pozyskiwanie lokalnych przedsi ę biorców i inwestorów zewn ę trznych, tworzenie sieci podmiotów wykonuj ą cych produkty i ś wiadcz ą cych us ł ugi komplementarne, zapewnienie kompleksowej obs ł ugi przedsi ę biorców inwestuj ą cych na obszarze CHTPP w zakresie prawno – ekonomiczno – finansowym, w szczególno ś ci w zakresie pozyskiwania ś rodków na dofinansowanie inwestycji z bud ż etu pa ń stwa i funduszy europejskich. Uczestnicy koncentracji PKE PKE stoi na czele grupy kapita ł owej, sprawuj ą c bezpo ś redni ą i po ś redni ą kontrol ę nad 13 podmiotami prowadz ą cymi dzia ł alno ść w zakresie: wytwarzania, dystrybucji i obrotu energi ą elektryczn ą , produkcji i dystrybucji ciep ł a (pary wodnej i gor ą cej wody), poboru i uzdatniania wody, prowadzenia dzia ł alno ś ci us ł ugowej w zakresie instalowania, naprawy i konserwacji wytwornic pary, wydobywania, kruszenia i rozdrabniania ska ł wapiennych, górnictwa i wzbogacania w ę gla kamiennego, ochrony zdrowia ludzkiego. ZGE Janina Spó ł ka jest bezpo ś rednio kontrolowana przez PKE i prowadzi dzia ł alno ść m.in. w zakresie: górnictwa i wzbogacania w ę gla kamiennego, produkcji brykietów i paliw sta ł ych z w ę gla kamiennego, wydobywania ropy naftowej i gazu ziemnego, dzia ł alno ś ci us ł ugowej 3 zwi ą zanej z eksploatacj ą z ł ó ż ropy naftowej i gazu ziemnego, obróbki mechanicznej elementów metalowych, produkcji obrabiarek i narz ę dzi mechanicznych, produkcji maszyn dla górnictwa, kopalnictwa i budownictwa, dzia ł alno ś ci us ł ugowej w zakresie instalowania, naprawy, konserwacji i silników elektrycznych, pr ą dnic i transformatorów, produkcji sprz ę tu elektrycznego. Rafineria Trzebinia Przedmiotem dzia ł alno ś ci Rafinerii Trzebinia jest m.in. wytwarzanie i przetwarzanie produktów rafinacji ropy naftowej, produkcja opakowa ń z tworzyw sztucznych, zagospodarowanie niemetalowych odpadów i wyrobów wybrakowanych, dzia ł alno ść agentów zajmuj ą cych si ę sprzeda żą paliwa, rud metali i chemikaliów przemys ł owych oraz sprzeda żą towarów ró ż nego rodzaju. Spó ł ka sprawuje bezpo ś redni ą kontrol ę nad 6 spó ł kami zale ż nymi, które prowadz ą dzia ł alno ść m. in. w zakresie ś wiadczenia us ł ug laboratorium badawczego, kontroli jako ś ci, utylizacji odpadów i prowadzenia spraw ochrony ś rodowiska, oczyszczania ś cieków, produkcji, zakupu, przesy ł ania energii elektrycznej, cieplnej, wody, gazu i spr ęż onego powietrza. ARP Spó ł ka sprawuje bezpo ś redni ą kontrol ę nad 58 podmiotami prowadz ą cymi dzia ł alno ść m. in. w zakresie produkcji maszyn i wyrobów metalowych, obuwia, odzie ż y, odbiorników telewizyjnych i radiowych, aparatów telefonicznych i urz ą dze ń nadawczych, urz ą dze ń okr ę towych, ś mig ł owców, statków powietrznych, drewna, papieru, ciep ł a, pary wodnej, energii, szk ł a, zagospodarowania terenów zieleni, transportu wodnego, wynajmu i obrotu nieruchomo ś ciami, po ś rednictwa finansowego, poboru, uzdatniania i dystrybucji wody, prowadzenia hoteli i restauracji, sprzeda ż y detalicznej odzie ż y, sprzeda ż y hurtowej odzie ż y i obuwia, handlu zagranicznego w zakresie wyrobów specjalnych, transportu kolejowego i prze ł adunku towarów. Przedmiotem faktycznej dzia ł alno ś ci ARP jest: wspieranie procesów restrukturyzacji podmiotów gospodarczych w ramach mi ę dzy innymi pomocy doradczej, szkoleniowej, organizacyjnej i finansowej, udzia ł w procesach przekszta ł ce ń w ł asno ś ciowych przedsi ę biorstw pa ń stwowych, organizowanie specjalnych stref ekonomicznych i zarz ą dzanie 4 ich maj ą tkiem, zagospodarowywanie mienia przej ę tego od Skarbu Pa ń stwa, zarz ą dzanie mieniem i udzia ł ami Skarbu Pa ń stwa na zlecenie organów pa ń stwowych, pe ł nienie funkcji inwestora w odniesieniu do restrukturyzuj ą cych si ę podmiotów gospodarczych wykonywanie na zlecenie praw z akcji i udzia ł ów w spó ł kach z udzia ł em Skarbu Pa ń stwa, wspieranie funkcjonowania infrastruktury instytucjonalnej s ł u żą cej realizacji polityki regionalnej, w tym g ł ównie Agencji Rozwoju Regionalnego. ARL Przedmiotem jej faktycznej dzia ł alno ś ci jest m.in.: wykonywanie robót ogólnobudowlanych, leasing finansowy, dzia ł alno ść maklerska i zarz ą dzanie funduszami, dzia ł alno ść pomocnicza finansowa, gdzie indziej nie sklasyfikowana, dzia ł alno ść rachunkowo – ksi ę gowa, badanie rynku i opinii publicznej, doradztwo w zakresie prowadzenia dzia ł alno ś ci gospodarczej i zarz ą dzania, dzia ł alno ść w zakresie projektowania urbanistycznego, technologicznego, zwi ą zana z po ś rednictwem pracy, dzia ł alno ść zwi ą zana z t ł umaczeniami i us ł ugami sekretarskimi, dzia ł alno ść zwi ą zana z organizacj ą targów i wystaw, pozosta ł a dzia ł alno ść komercyjna, gdzie indziej nie sklasyfikowane, pozaszkolne formy kszta ł cenia, gdzie indziej nie sklasyfikowane. Gmina Libi ąż , Gmina Chrzanów, Gmina Trzebinia Jako jednostki samorz ą du terytorialnego wykonuj ą zadania publiczne okre ś lone ustaw ą z dnia 8 marca 1990 r. o samorz ą dzie gminnym (tj. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z pó ź n. zm.) oraz zadania okre ś lone przepisami szczególnymi, w tym równie ż zadania zlecone administracji rz ą dowej. Zadania te Gmina Chrzanów realizuje m. in. poprzez dzia ł alno ść swoich dwóch spó ł ek zale ż nych: „Us ł ugi Komunalne Sp. z o.o. w Chrzanowie w Likwidacji” oraz „Towarzystwo Budownictwa Spo ł ecznego Sp. z o.o.”, a Gmina Trzebinia poprzez dzia ł alno ść swoich dwóch spó ł ek zale ż nych: „Us ł ugi Komunalne Trzebinia Sp. z o.o.” oraz „Trzebi ń skie Towarzystwo Budownictwa Spo ł ecznego Sp. z o.o.” 5 W trakcie post ę powania organ antymonopolowy ustali ł i zwa ż y ł , co nast ę puje: Rynek w ł a ś ciwy, na który koncentracja wywiera wp ł yw Zgodnie z brzmieniem art. 4 pkt 8 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, przez rynek w ł a ś ciwy rozumie si ę rynek towarów, które ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ś ci, w tym jako ść , uznawane s ą przez ich nabywców za substytuty oraz s ą oferowane na obszarze, na którym ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji. A zatem rynek ten wyznaczaj ą zasadniczo dwa elementy: towar (rynek produktowy) i terytorium (rynek geograficzny). Przedmiotem dzia ł alno ś ci Agencji Rozwoju Ma ł opolski Zachodniej b ę dzie m.in.: wykonywanie robót zwi ą zanych z wznoszeniem budynków, leasing finansowy, dzia ł alno ść maklerska i zarz ą dzanie funduszami, wynajem i obrót nieruchomo ś ciami, dzia ł alno ść rachunkowo- ksi ę gowa, badanie rynku i opinii publicznej, doradztwo gospodarcze, dzia ł alno ść w zakresie projektowania budowlanego, urbanistycznego i technologicznego, dzia ł alno ść zwi ą zana z po ś rednictwem pracy, dzia ł alno ść zwi ą zana z t ł umaczeniami i us ł ugami sekretarskimi, dzia ł alno ść zwi ą zana z organizacj ą targów i wystaw. W niektórych segmentach dzia ł alno ść podmiotów bior ą cych udzia ł w koncentracji b ę dzie pokrywa ł a si ę , np. w zakresie: dzia ł alno ś ci zwi ą zanej z obrotem i wynajmem nieruchomo ś ci, us ł ug doradztwa gospodarczego i zarz ą dzania w ramach prowadzenia dzia ł alno ś ci gospodarczej, wykonywania robót ogólnobudowlanych, dzia ł alno ś ci zwi ą zanej z t ł umaczeniami i us ł ugami sekretarskimi, dzia ł alno ś ci komercyjnej. Z przedstawionych danych i informacji wynika, i ż uczestnicy koncentracji nie dzia ł aj ą na rynkach, na które zamierzona koncentracja wywiera wp ł yw. Zgodnie z postanowieniami rozporz ą dzenia Rady Ministrów z dnia 3 kwietnia 2002 r. w sprawie zg ł oszenia zamiaru koncentracji przedsi ę biorców (Dz. U. z 2002 r., nr 37, poz. 334): a) rynkiem w ł a ś ciwym, na który koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym (poziomym), jest ka ż dy rynek produktowy, na którym zaanga ż owani s ą co najmniej dwaj przedsi ę biorcy uczestnicz ą cy w koncentracji (rynki wspólne) i gdzie koncentracja prowadzi do uzyskania łą cznego udzia ł u w rynku geograficznym w wysoko ś ci wi ę kszej ni ż 20%. 6 Zgodnie z powy ż sz ą definicj ą w niniejszej sprawie nie wyst ę puje rynek, na który koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym, poniewa ż uczestnicy koncentracji prowadz ą dzia ł alno ść na roz łą cznych rynkach produktowych. b) rynkiem w ł a ś ciwym, na który koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie wertykalnym (pionowym), jest ka ż dy rynek produktowy, je ż eli równocze ś nie : • dzia ł a na nim co najmniej jeden przedsi ę biorca uczestnicz ą cy w koncentracji, • jest on równocze ś nie rynkiem zakupu lub sprzeda ż y (poprzedni lub nast ę pny szczebel obrotu), na którym dzia ł a którykolwiek z pozosta ł ych przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w koncentracji, • indywidualny lub łą czny udzia ł w rynku przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w koncentracji na tych rynkach przekracza 30%, bez wzgl ę du na to, czy aktualnie istnieje powi ą zanie typu dostawca – odbiorca mi ę dzy tymi przedsi ę biorcami. Zgodnie z powy ż sz ą definicj ą w niniejszej sprawie nie wyst ę puje rynek, na który koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie wertykalnym. c) rynkiem w ł a ś ciwym, na który koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie konglomeratowym, jest ka ż dy rynek produktowy, na którym mi ę dzy przedsi ę biorcami uczestnicz ą cymi w koncentracji nie istniej ą ż adne powi ą zania (uk ł ady) horyzontalne i wertykalne, ale przynajmniej jeden przedsi ę biorca uczestnicz ą cy w koncentracji posiada wi ę cej ni ż 40% udzia ł u w jakimkolwiek rynku w ł a ś ciwym. Zgodnie z powy ż sz ą definicj ą w niniejszej sprawie nie wyst ę puje rynek, na który koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie konglomeratowym. Ocena skutków koncentracji Przepis art. 17 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stanowi, i ż Prezes Urz ę du wydaje zgod ę na dokonanie koncentracji, w wyniku, której konkurencja na rynku nie zostanie istotnie ograniczona, w szczególno ś ci przez powstanie lub umocnienie pozycji dominuj ą cej na rynku. Zgodnie z art. 4 pkt 9 tej ustawy przez pozycj ę dominuj ą c ą rozumie si ę pozycj ę przedsi ę biorcy, która umo ż liwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku 7 w ł a ś ciwym przez stworzenie mu mo ż liwo ś ci dzia ł ania w znacznym zakresie niezale ż nie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów; domniemywa si ę , ż e przedsi ę biorca ma pozycj ę dominuj ą c ą , je ż eli jego udzia ł w rynku przekracza 40%. Organ antymonopolowy uzna ł , i ż zamierzona koncentracja spe ł nia wskazane powy ż ej kryteria ustawowe. Przyjmuj ą c niniejsze stanowisko, Prezes Urz ę du mia ł na wzgl ę dzie, w szczególno ś ci, nast ę puj ą ce okoliczno ś ci: 1. Przedmiot dzia ł alno ś ci przedsi ę biorców bior ą cych udzia ł w przedmiotowej koncentracji nie jest to ż samy z przedmiotem dzia ł alno ś ci nowo utworzonego wspólnego przedsi ę biorcy, bowiem b ę dzie on prowadzi ł dzia ł alno ść na odr ę bnych rynkach. 2. Nie istniej ą rynki w ł a ś ciwe, na które zamierzona koncentracja wywo ł ywa ł aby jakikolwiek wp ł yw. Tym samym, zamierzona koncentracja nie wp ł ynie na stan konkurencji na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wobec powy ż szego orzeczono jak w sentencji. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia. Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Piotr Mück Dyrektor Departamentu Ochrony Konkurencji Otrzymuj ą : 1.) Po ł udniowy Koncern Energetyczny S.A. ul. Lwowska 23 40-389 Katowice 2.) Zak ł ad Górniczo – Energetyczny Janina Sp. z o.o. ul. Górnicza 23 8 32-590 Libi ąż 3.) Rafineria Trzebinia S.A. ul. Fabryczna 22 32-540 Trzebinia 4.) Agencja Rozwoju Przemys ł u S.A. ul. Domaniewska 41 02-672 Warszawa 5.) Agencja Rozwoju Lokalnego S.A. ul. Paderewskiego 43 43-600 Jaworzno 6.) Gmina Libi ąż ul. Dzia ł kowa 1 32-590 Libi ąż 7.) Gmina Chrzanów ul. Aleja Henryka 20 32-500 Chrzanów 8.) Gmina Trzebinia ul. Pi ł sudskiego 14 32-540 Trzebinia za po ś rednictwem pe ł nomocnika Pana Zbigniewa Powro ź nika Prezesa Agencji Rozwoju Lokalnego 9