DOK-46/2005

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW Warszawa, dnia 18.05.2005 r. DOK3-421/7/05/MB DECYZJA nr DOK - 46/05 Na podstawie art. 17 w zwi ą zku z art. 12 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804 ze zm.), po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego z wniosku Oy Karl Fazer AB z siedzib ą w Helsinkach, Finlandia, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów wydaje zgod ę na dokonanie koncentracji, polegaj ą cej na przej ę ciu przez Oy Karl Fazer Ab z siedzib ą w Helsinkach, Finlandia, kontroli nad Cloetta Fazer AB z siedzib ą w Sztokholmie, Szwecja. UZASADNIENIE W dniu 9 marca 2005 r. wp ł yn ęł o do Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwanego dalej „organem antymonopolowym”, zg ł oszenie zamiaru koncentracji przedsi ę biorców, polegaj ą cej na przej ę ciu przez Oy Karl Fazer Ab z siedzib ą w Helsinkach, Finlandia, zwan ą dalej „Fazer”, kontroli nad Cloetta Fazer AB z siedzib ą w Sztokholmie, Szwecja, zwan ą dalej „Cloetta”. W zwi ą zku z tym, i ż : 1) spe ł nione zosta ł y niezb ę dne przes ł anki uzasadniaj ą ce obowi ą zek zg ł oszenia zamiaru koncentracji, bowiem: ƒ łą czny obrót przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w koncentracji - w roku obrotowym poprzedzaj ą cym rok zg ł oszenia zamiaru koncentracji – przekroczy ł warto ść okre ś lon ą w art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804 ze zm.), zwanej dalej „ustaw ą o ochronie konkurencji”, tj. równowarto ść 50 mln EURO, ƒ przej ę cie kontroli nad spó ł k ą – poprzez nabycie akcji tej spó ł ki jest jednym ze sposobów koncentracji, okre ś lonych w art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji, 2) nie wyst ę puje w tej sprawie ż adna okoliczno ść z katalogu przes ł anek wymienionych w art. 13 ustawy o ochronie konkurencji, wy łą czaj ą ca obowi ą zek zg ł oszenia zamiaru przedmiotowej koncentracji, w dniu 9 marca 2005 r. organ antymonopolowy wszcz ął post ę powanie antymonopolowe w tej sprawie, o czym, zgodnie z art. 61 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks post ę powania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zawiadomi ł stron ę pismem z dnia 15 marca 2005 r. Przyczyny i zakres koncentracji Zamierzona koncentracja polega ć b ę dzie na zwi ę kszeniu przez Fazer ilo ś ci posiadanych dotychczas 24,1% akcji, daj ą cych prawo do 40% g ł osów na walnym zgromadzeniu akcjonariuszy Cloetta, do ilo ś ci powoduj ą cej przej ę cie kontroli nad t ą Spó ł k ą . Zgodnie z zasadami reguluj ą cymi obowi ą zkow ą ofert ę ustanowionymi przez szwedzki organ regulacyjny (Näringslivets Börskommitté), posiadacz akcji daj ą cych prawo do co najmniej 30% g ł osów na walnym zgromadzeniu akcjonariuszy jest zobowi ą zany do z ł o ż enia publicznej oferty nabycia wszystkich pozosta ł ych akcji spó ł ki nie b ę d ą cych w posiadaniu samej spó ł ki lub jej podmiotów zale ż nych. Z uwagi na publiczny charakter wezwania do sprzeda ż y akcji, na obecnym etapie nie jest mo ż liwe precyzyjne okre ś lenie liczby akcji Cloetta, które zostan ą nabyte przez Fazer. Jednak ż e jak podaje Zg ł aszaj ą cy zamiar, celem przedmiotowej koncentracji jest przej ę cie kontroli nad Cloetta. Uczestnicy koncentracji Fazer (aktywny uczestnik koncentracji) jest firm ą rodzinn ą za ł o ż on ą w 1891 r. Posiada 25 spó ł ek zale ż nych zlokalizowanych w krajach skandynawskich oraz w Wielkiej Brytanii, Rosji, Estonii, na Litwie i na Ł otwie, wraz z którymi prowadzi dzia ł alno ść w zakresie: 2 ƒ ś wiadczenia us ł ug ż ywieniowych dla restauracji w krajach skandynawskich, na Ł otwie i w Estonii, ƒ produkcji wyrobów piekarniczych w: Finlandii, Szwecji, Rosji, Litwie, Ł otwie i Estonii oraz ƒ dystrybucji cukierków, oferuj ą c sprzedawcom detalicznym, kinom, parkom rozrywki i punktom us ł ugowym mo ż liwo ść zakupu wybranej przez nich ilo ś ci i rodzaju s ł odyczy w dowolnej kombinacji (system „pick & mix confectionery”) – dzia ł alno ść ta prowadzona jest g ł ównie w: Szwecji, Finlandii, Norwegii i Wielkiej Brytanii. W Polsce grupa jest obecna wy łą cznie w zakresie sprzeda ż y produktów piekarniczych (bu ł ek i chleba razowego). Swoje wyroby sprzedaje za po ś rednictwem niezale ż nej hurtowni. W 2004 r. grupa osi ą gn ęł a w Polsce obrót z tego tytu ł u wynosz ą cy [tajemnica przedsi ę biorstwa]. Cloetta (pasywny uczestnik koncentracji) jest spó ł k ą publiczn ą , która zosta ł a utworzona w styczniu 2000 r. w wyniku fuzji szwedzkiej spó ł ki Cloetta AB siedzib ą w Sztokholmie, Szwecja i cz ęś ci dzia ł alno ś ci Fazer w zakresie produkcji i sprzeda ż y s ł odyczy Fazer Confectionery. Cloetta jest spó ł k ą matk ą dla sze ś ciu spó ł ek zlokalizowanych, w: Szwecji (2), Finlandii (3) oraz Polsce (1). Ponadto posiada przedstawicielstwa handlowe w Estonii i na Ł otwie. Grupa Cloetta dzia ł a w zakresie produkcji i sprzeda ż y wyrobów czekoladowych oraz cukierków, która realizowana jest w pi ę ciu zak ł adach produkcyjnych zlokalizowanych w: Szwecji (2), Finlandii (2) oraz Polsce (1). Swoje produkty sprzedaje pod dwiema markami: Cloetta i Fazer. W Polsce grupa ta jest obecna poprzez spó ł k ę Cloetta Fazer Polska Sp. z o.o. z siedzib ą w Gda ń sku, która zajmuje si ę produkcj ą i sprzeda żą wyrobów czekoladowych i cukierków. W 2004 r. udzia ł grupy w polskim rynku sprzeda ż y wyrobów czekoladowych wyniós ł ok. [tajemnica przedsi ę biorstwa], a w polskim rynku sprzeda ż y cukierków ok. [tajemnica przedsi ę biorstwa]. W trakcie post ę powania organ antymonopolowy ustali ł i zwa ż y ł , co nast ę puje: Rynek w ł a ś ciwy, na który koncentracja wywiera wp ł yw 3 W my ś l art. 4 pkt 8 ustawy o ochronie konkurencji, przez rynek w ł a ś ciwy rozumie si ę rynek towarów, które ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ś ci, w tym jako ść , s ą uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz s ą oferowane na obszarze, na którym ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji. A zatem rynek ten wyznaczaj ą dwa elementy: towar (rynek produktowy) i terytorium (rynek geograficzny). W przedmiotowej koncentracji rynkiem wspólnym uczestników koncentracji w aspekcie produktowym jest rynek sprzeda ż y cukierków. Jednocze ś nie Fazer dzia ł a w Polsce na rynku sprzeda ż y produktów piekarniczych. Na tym rynku nie dzia ł a jednak Cloetta. Udzia ł Fazer w polskim rynku sprzeda ż y produktów piekarniczych jest marginalny. Rynki produktowe sektora spo ż ywczego, w tym równie ż rynek cukierków, ze wzgl ę du na m.in. preferencje konsumentów, koszty transportu oraz niewielkie znaczenie „marek europejskich”, nale ż y traktowa ć w aspekcie geograficznym jako rynki krajowe 1 . Z uwagi na fakt, i ż Fazer nie prowadzi w Polsce dzia ł alno ś ci na rynkach, na których jest obecna Cloetta nale ż y stwierdzi ć , i ż Cloetta i Fazer dzia ł aj ą na roz łą cznych rynkach w ł a ś ciwych. Zgodnie z postanowieniami rozporz ą dzenia Rady Ministrów z dnia 3 kwietnia 2002 r. w sprawie zg ł oszenia zamiaru koncentracji przedsi ę biorców (Dz. U., Nr 37, poz. 334): a) rynkiem w ł a ś ciwym, na który koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym (poziomym), jest ka ż dy rynek produktowy, na którym zaanga ż owani s ą co najmniej dwaj przedsi ę biorcy uczestnicz ą cy w koncentracji (rynki wspólne) i gdzie koncentracja prowadzi do uzyskania łą cznego udzia ł u w rynku geograficznym w wysoko ś ci wi ę kszej ni ż 20%. Fazer i Cloetta dzia ł aj ą na roz łą cznych rynkach geograficznych w zakresie sprzeda ż y cukierków. Zgodnie z powy ż sz ą definicj ą przedmiotowa koncentracja nie wywiera wp ł ywu na rynek sprzeda ż y cukierków (wspólny rynek produktowy dla Fazer i Cloetta) w uk ł adzie horyzontalnym (poziomym), gdy ż nie doprowadzi do uzyskania łą cznego udzia ł u w polskim rynku w wysoko ś ci wi ę kszej ni ż 20%. 1 Podobne stanowisko prezentuje Komisja Europejskiej, np. decyzja KE w sprawie nr COMP/M.2072 – Philip Morris/Nabisco 4 b) rynkiem w ł a ś ciwym, na który koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie wertykalnym (pionowym), jest ka ż dy rynek produktowy, je ż eli równocze ś nie : • dzia ł a na nim co najmniej jeden przedsi ę biorca uczestnicz ą cy w koncentracji, • jest on równocze ś nie rynkiem zakupu lub sprzeda ż y (poprzedni lub nast ę pny szczebel obrotu), na którym dzia ł a którykolwiek z pozosta ł ych przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w koncentracji, • indywidualny lub łą czny udzia ł w rynku przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w koncentracji na tych rynkach przekracza 30%, bez wzgl ę du na to, czy aktualnie istnieje powi ą zanie typu dostawca –odbiorca mi ę dzy tymi przedsi ę biorcami. Uczestnicy przedmiotowej koncentracji dzia ł aj ą na rynku cukierków, który dla Cloetta jest rynkiem zarówno produkcji jak i sprzeda ż y, za ś dla Fazer rynkiem sprzeda ż y (nast ę pny szczebel obrotu), jednak ż e z uwagi na fakt, i ż w przedmiotowej sprawie brak jest rynku w ł a ś ciwego w aspekcie geograficznym, koncentracja ta nie wywiera wp ł ywu na rynek sprzeda ż y cukierków w uk ł adzie wertykalnym (pionowym). c) rynkiem w ł a ś ciwym, na który koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie konglomeratowym, jest ka ż dy rynek produktowy, na którym mi ę dzy przedsi ę biorcami uczestnicz ą cymi w koncentracji nie istniej ą ż adne powi ą zania (uk ł ady) horyzontalne i wertykalne, ale przynajmniej jeden przedsi ę biorca uczestnicz ą cy w koncentracji posiada wi ę cej ni ż 40% udzia ł u w jakimkolwiek rynku w ł a ś ciwym. Zgodnie z powy ż sz ą definicj ą w niniejszej sprawie brak jest rynków, na które koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie konglomeratowym, gdy ż ż aden z uczestników koncentracji nie dysponuje udzia ł em przekraczaj ą cym 40 % w jakimkolwiek rynku, na którym prowadzi dzia ł alno ść . Ocena skutków koncentracji Przepis art. 17 ustawy o ochronie konkurencji stanowi, i ż Prezes Urz ę du wydaje zgod ę na dokonanie koncentracji, w wyniku której konkurencja na rynku nie zostanie istotnie ograniczona, w szczególno ś ci przez powstanie lub umocnienie pozycji dominuj ą cej na rynku. Zgodnie z art. 4 pkt 9 tej ustawy przez pozycj ę dominuj ą c ą rozumie si ę pozycj ę przedsi ę biorcy, która umo ż liwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku 5 w ł a ś ciwym przez stworzenie mu mo ż liwo ś ci dzia ł ania w znacznym zakresie niezale ż nie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów; domniemywa si ę , ż e przedsi ę biorca ma pozycj ę dominuj ą c ą , je ż eli jego udzia ł w rynku przekracza 40%. Organ antymonopolowy uzna ł , i ż zamierzona koncentracja spe ł nia kryterium wskazane w art. 17 ustawy o ochronie konkurencji. Przyjmuj ą c niniejsze stanowisko, Prezes Urz ę du mia ł na wzgl ę dzie, w szczególno ś ci, nast ę puj ą ce okoliczno ś ci: 1. Przedmiot dzia ł alno ś ci Fazer i jej spó ł ek zale ż nych na rynku polskim nie jest to ż samy z przedmiotem dzia ł alno ś ci spó ł ek grupy Cloetta. Grupy te prowadz ą dzia ł alno ść na odr ę bnych rynkach. 2. Nie istniej ą rynki w ł a ś ciwe, na które zamierzona koncentracja wywiera ł aby wp ł yw w jakimkolwiek uk ł adzie. Tym samym, zamierzona koncentracja nie wp ł ynie na stan konkurencji na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wobec powy ż szego orzeczono jak w sentencji. Zgodnie z art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 i § 3 k.p.c. od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie - S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów - za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów - w terminie dwutygodniowym od daty jej dor ę czenia. Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów p.o. Dyrektora Departamentu Ochrony Kon urencji k Monika Bychowska Otrzymuje : Oy Karl Fazer Ab, Finlandia 6