DOK-3/2004

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DDF1-421/1/04/EP Warszawa, 2004-02-05 DECYZJA nr DOK - 3/2004 Na podstawie art. 17 w zwi ą zku z art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804), Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów wydaje zgod ę na dokonanie koncentracji, polegaj ą cej na przej ę ciu przez Mondi Packaging Holding AG z siedzib ą w Wiedniu kontroli nad Roman Bauernfeind Holding AG z siedzib ą w Obergrunburgu, Austria. UZASADNIENIE W dniu 17 grudnia 2003 r. Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwany dalej „organem antymonopolowym”, na podstawie art. 44 ust. 1 w zwi ą zku z art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804), zwanej dalej „ustaw ą ”, wszcz ął na z ł o ż ony w terminie wniosek Mondi Packaging Holding AG z siedzib ą w Wiedniu, zwan ą dalej „Mondi Packaging”, post ę powanie antymonopolowe w sprawie koncentracji, polegaj ą cej na przej ę ciu przez t ę spó ł k ę kontroli nad Roman Bauernfeind Holding AG z siedzib ą w Obergrunburgu, Austria, zwan ą dalej „RBHA”. Z przekazanych przez Mondi Packaging informacji wynika, ż e łą czny obrót przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w koncentracji w roku obrotowym poprzedzaj ą cym zg ł oszenie, tj. w 2002 r., przekroczy ł 50 mln EURO. Wobec spe ł nienia przes ł anek art. 12 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy oraz niewyst ą pienia ż adnej z wymienionych w art. 13 ustawy przes ł anek wy łą czaj ą cych spod obowi ą zku zg ł oszenia, na przedsi ę biorcy przejmuj ą cym kontrol ę spoczywa ł obowi ą zek zg ł oszenia organowi antymonopolowemu zamiaru przedmiotowej koncentracji. Uczestnicy koncentracji. Mondi Packaging jest spó ł k ą holdingow ą , zarz ą dzaj ą c ą grup ą spó ł ek, nale żą cych do koncernu AngloAmerican. Koncern ten prowadzi dzia ł alno ść na rynku ś wiatowym (z wyj ą tkiem rynku azjatyckiego) w sektorach: wydobycia w ę gla, metali szlachetnych i nieszlachetnych oraz ci ęż kich, produkcji surowców mineralnych (t ł ucze ń kamienny, piasek i ż wir, produkcja asfaltu, betonu itp.) oraz produkcji papieru i opakowa ń z papieru, jak równie ż wyrobów z drewna litego. Grupa spó ł ek zale ż nych Mondi Packaging prowadzi dzia ł alno ść w bran ż y papierniczej, ich zak ł ady produkcyjne znajduj ą si ę g ł ównie w Wielkiej Brytanii, Francji, Irlandii i w Polsce. Pod wzgl ę dem mocy produkcyjnych w zakresie opakowa ń z tektury falistej Grupa zajmuje pi ą t ą pozycj ę na rynku europejskim. W Polsce koncern AngloAmerican jest obecny za po ś rednictwem spó ł ek zale ż nych nale żą cych do grup: Frantschach, Mondi oraz Tarmac. Spó ł ki nale żą ce do Tarmac prowadz ą dzia ł alno ść w zakresie produkcji, magazynowania i sprzeda ż y kruszywa, produkcji piasku, ż wiru i granitu, produkcji asfaltu oraz produkcji masy betonowej i betonowej kostki brukowej („kostka Bauma”). Przedmiotem dzia ł alno ś ci spó ł ek nale żą cych do grupy Frantschach jest produkcja papieru do produkcji tektury falistej i do produkcji worków papierowych oraz papieru graficznego, biurowego i opakowaniowego. Ponadto spó ł ki tej podgrupy zajmuj ą si ę recyklingiem papieru i produkcj ą wyrobów z plastiku. Grupa Mondi prowadzi natomiast dzia ł alno ść w zakresie produkcji tektury falistej i opakowa ń z tektury. Na polskim rynku jest równie ż obecna nale żą ca do grupy Anglo American Boart Longyear Spó ł ka z o.o., która produkuje narz ę dzia do wiercenia ska ł mi ę kkich. RBHA nale ż y do grupy austriackiej rodziny Bauernfeind. W sk ł ad Grupy wchodz ą fabryki papieru do produkcji tektury oraz zak ł ady przetwórcze, które produkuj ą opakowania z tektury. Grupa prowadzi dzia ł alno ść na rynku Europy Ś rodkowej i Zachodniej, a nale żą ce do niej przedsi ę biorstwa znajduj ą si ę w Niemczech, Belgii, Austrii, Polsce, Szwajcarii, Chinach i we W ł oszech. W Polsce Grupa Bauernfeind reprezentowana jest przez spó ł k ę zale ż n ą Roman Bauernfeind Opakowania Sp. z o. o. z siedzib ą w Mszczonowie, producenta tektury falistej i opakowa ń z tektury falistej. 2 Przyczyny koncentracji. Planowana koncentracja o charakterze eksterytorialnym zostanie przeprowadzona w oparciu o Umow ę Wymiany Akcji, na podstawie której Mondi Packaging przejmie kontrol ę nad RBHA i jej spó ł kami zale ż nymi w wyniku nabycia RBHA. Bauernfeind Familienstiftung, jedyny akcjonariusz RBHA, otrzyma w zmian za rezygnacj ę z udzia ł ów w RBHA mniejszo ś ciowy pakiet akcji Anglo American plc. z siedzib ą w Londynie, spó ł ki holdingowej Grupy, do której nale ż y Mondi Packaging. Zamiar przedmiotowej koncentracji zosta ł równie ż zg ł oszony do Komisji Europejskiej na podstawie Artyku ł u 3 (1) EEC 4064/89. Powy ż sza transakcja zosta ł a zg ł oszona w oparciu o punkt b) powo ł anego przepisu, tzn. jako przej ę cie przez Mondi Packaging wy łą cznej kontroli nad RBHA. Przyczyn ą planowanej koncentracji jest d ąż enie Grupy Anglo American do uzupe ł nienia dzia ł alno ś ci Mondi Packaging w zakresie produkcji tektury falistej i opakowa ń z tektury na rynku europejskim. Spo ł ka ta ma ugruntowan ą pozycj ę w Wielkiej Brytanii, Francji i Polsce, natomiast nie prowadzi dzia ł alno ś ci na pozosta ł ych istotnych rynkach europejskich, tj. w Niemczech, Hiszpanii, krajach Beneluksu i we W ł oszech. Przej ę cie kontroli nad RBHA umo ż liwi jej wej ś cie na niektóre z tych rynków i uzyskanie czwartej pozycji na europejskim rynku tektury falistej. Organ antymonopolowy ustali ł i zwa ż y ł , co nast ę puje : Zgodnie z art. 17 ustawy Prezes Urz ę du w drodze decyzji wydaje zgod ę na dokonanie koncentracji, w wyniku której nie powstanie lub nie umocni si ę pozycja dominuj ą ca na rynku i wskutek czego konkurencja na rynku nie zostanie istotnie ograniczona. Przez pozycj ę dominuj ą c ą , zgodnie z art. 4 pkt 9 ustawy, rozumie si ę pozycj ę przedsi ę biorcy, która umo ż liwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku w ł a ś ciwym przez stworzenie mu mo ż liwo ś ci dzia ł ania w znacznym zakresie niezale ż nie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów; domniemywa si ę , ż e przedsi ę biorca ma pozycj ę dominuj ą c ą , je ż eli jego udzia ł w rynku przekracza 40%. Ocena oddzia ł ywania koncentracji na stan konkurencji wymaga okre ś lenia rynków w ł a ś ciwych zarówno w aspekcie produktowym, jak i geograficznym, na które koncentracja wywiera wp ł yw. 3 Rynki w ł a ś ciwe. Obaj bezpo ś redni uczestnicy koncentracji, tzn. Mondi Packgaging i RBHA, s ą spó ł kami holdingowymi nie prowadz ą cymi dzia ł alno ś ci ani produkcyjnej, ani us ł ugowej. Ich dzia ł alno ść polega na zarz ą dzaniu spó ł kami zale ż nymi tworz ą cymi grupy kapita ł owe. Jak wynika z opisu dzia ł alno ś ci spó ł ek nale żą cych do grup, które uczestnicz ą w przedmiotowej koncentracji, rynkami na których pokrywa si ę ich dzia ł alno ść , s ą rynki: papieru do produkcji tektury falistej, tektury falistej i opakowa ń z tektury. Nale ż y przy tym zaznaczy ć , ż e dzia ł alno ść uczestników koncentracji w zakresie produkcji papieru do produkcji tektury falistej oraz produkcji tektury pokrywa si ę zarówno w uk ł adzie horyzontalnym, jak i wertykalnym, bowiem ka ż dy z powy ż szych rynków produktowych mo ż e by ć rynkiem zbytu dla jednego z uczestników koncentracji i równocze ś nie rynkiem zakupu dla drugiego uczestnika. Za rynki w ł a ś ciwe w aspekcie produktowym nale ż y zatem uzna ć rynki tych produktów. Nale ż y przy tym zauwa ż y ć , ż e w praktyce nie wyodr ę bnia si ę rynku tektury falistej, bowiem ten pó ł produkt jest najcz ęś ciej wykorzystywany przez jego producenta do produkcji opakowa ń . Okre ś laj ą c rynek w ł a ś ciwy w aspekcie geograficznym nale ż y wzi ąć pod uwag ę obszar, na którym dystrybuowane s ą wyroby produkowane przez uczestników koncentracji. Zarówno Grupa Mondi Packgaging, jak i RBHA prowadz ą dzia ł alno ść w krajach europejskich, wobec czego rynkiem geograficznym dla przedmiotowej koncentracji jest rynek europejski. Jedynie w odniesieniu do rynku opakowa ń z tektury, czyli rynku pude ł kartonowych, za rynek w ł a ś ciwy geograficznie nale ż y uzna ć rynek krajowy. Stanowisko takie zgodne jest z opini ą Komisji Europejskiej. W swoich decyzjach Komisja uzna ł a, ż e ekonomicznie uzasadniona odleg ł o ść dostaw tych wyrobów wynosi oko ł o 200-300 km. Pud ł a kartonowe ł atwo nasi ą kaj ą wilgoci ą i st ą d m.in. takie ograniczenie zasi ę gu dostaw. Skutki koncentracji. Wed ł ug danych dostarczonych przez Mondi Packgaging, ca ł kowita wielko ść sprzeda ż y papieru do produkcji tektury na rynku europejskim wynios ł a w 2002 r. 24.873 tys. ton. Dane te zosta ł y sporz ą dzone w oparciu m.in. o materia ł y przedstawione przez Federacj ę Europejskich Producentów Tektury Falistej. Wielko ść sprzeda ż y papieru do produkcji tektury, zrealizowana przez uczestników koncentracji, wynios ł a w 2002 r.: Mondi Packgaging - 856 tys.ton, RBHA - 469,4 tys. ton. Tym samym ich udzia ł y w rynku wynios ł y 4 odpowiednio: [ tajemnica przedsi ę biorstwa ], a łą czny udzia ł wyniós ł oko ł o [ tajemnica przedsi ę biorstwa ] %. W ś wietle powy ż szych danych, dotycz ą cych łą cznego udzia ł u w europejskim rynku sprzeda ż y papieru do produkcji tektury przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w koncentracji, nale ż y stwierdzi ć , ż e przedmiotowa koncentracja nie wywiera wp ł ywu na rynek ani w uk ł adzie horyzontalnym, ani w uk ł adzie wertykalnym. Przedmiotowa koncentracja wywiera natomiast wp ł yw na polski rynek papieru do produkcji tektury, bowiem jej uczestnicy osi ą gn ę li na tym rynku nast ę puj ą ce udzia ł y: Mondi Packgaging - [ tajemnica przedsi ę biorstwa ] %, RBHA - [ tajemnica przedsi ę biorstwa ] %. Na polskim rynku w bran ż y papierniczej dzia ł a kilku du ż ych przedsi ę biorców, którzy wytwarzaj ą oko ł o 80% papieru i tektury. Do najwi ę kszych nale żą : International Kwidzyn Paper, nale żą cy do grupy Mondi Packgaging Frantchach Ś wiecie oraz Intercell. W krajowym rynku sprzeda ż y papieru spore znaczenie ma zarówno import, przede wszystkim papieru nie produkowanego w Polsce. Polska jest tak ż e eksporterem ró ż nych rodzajów papieru: papieru graficznego, niepowlekanego bezdrzewnego (biurowego i offsetowego), papieru gazetowego, a ostatnio tak ż e papieru opakowaniowego, w tym papieru do produkcji tektury falistej, którego udzia ł w strukturze produkcji bran ż y papierniczej ro ś nie. Łą czny udzia ł uczestników koncentracji w krajowym rynku papieru do produkcji tektury wyniós ł w 2002 r. ok. 26%. Taki poziom udzia ł u w rynku nie rodzi domniemania uzyskania przez grup ę kapita ł ow ą Mondi Packgaging w wyniku koncentracji pozycji dominuj ą cej (ponad 40% udzia ł u w rynku). Nie dojdzie równie ż do istotnego ograniczenia konkurencji na w ł a ś ciwym rynku produktowym, poniewa ż struktura podmiotowa tego rynku oraz liczba jego uczestników, w tym konkurentów reprezentuj ą cych podobn ą skal ę dzia ł ania, zapewniaj ą odbiorcom alternatywne ź ród ł a zakupów. Wobec powy ż szego mo ż na stwierdzi ć ż e aktualnie dla grupy Mondi Packgaging nie istnieje ani nie powstanie po dokonaniu koncentracji, mo ż liwo ść „dzia ł ania w znacznym zakresie niezale ż nie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów”. Oceny wymaga równie ż wp ł yw przedmiotowej koncentracji na polski rynek opakowa ń z tektury. Ca ł kowita sprzeda ż pude ł kartonowych w Polsce w 2002 r. wynios ł a 1.275 mln. m 2 . Wielko ść sprzeda ż y, a tym samym udzia ł y uczestników koncentracji w ww. rynku w 2002 r. przedstawia ł y si ę nast ę puj ą co: Mondi Packgaging – ok. 116,5 mln. m 2 , co oznacza oko ł o [ tajemnica przedsi ę biorstwa ] % udzia ł w rynku, RBHA – ok. 36,7 mln m 2 , co odpowiada oko ł o [ tajemnica przedsi ę biorstwa ] % udzia ł owi w rynku. Łą czny udzia ł ww. 5 grup w polskim rynku opakowa ń z tektury falistej wynosi zatem oko ł o 12%. Powy ż sze dane wskazuj ą , ż e przedmiotowa koncentracja nie wywiera wp ł ywu na krajowy rynek opakowa ń z tektury falistej ani w uk ł adzie horyzontalnym, ani w uk ł adzie wertykalnym. Jednocze ś nie organ antymonopolowy ustali ł , ż e przedmiotowa koncentracja nie wywiera wp ł ywu na rynek w uk ł adzie konglomeratowym. Jak wynika z powy ż szych ustale ń , koncentracja polegaj ą ca na przej ę ciu przez Mondi Packaging kontroli nad RBHA nie wywiera wp ł ywu na europejski rynek produkcji papieru do produkcji tektury ani na krajowy rynek opakowa ń z tektury, które to rynki uznane zosta ł y za rynki w ł a ś ciwe dla przedmiotowej koncentracji. Okoliczno ś ci zwi ą zane z koncentracj ą , która nie wywiera wp ł ywu na rynki w ł a ś ciwe, wskazuj ą , ż e w jej wyniku nie powstanie ani nie umocni si ę pozycja dominuj ą ca Mondi Packaging i wskutek czego konkurencja na rynkach w ł a ś ciwych nie zostanie ograniczona. Oznacza to, ż e spe ł nione zosta ł y przytoczone wcze ś niej przes ł anki art. 17 ustawy, wobec czego orzeczono jak w sentencji. Zgodnie z art. 78 ust. 1 ustawy od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów - za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów - w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia. Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów ZAST Ę CA DYREKTORA Departamentu Ochrony Konkurencji Danuta Gruszczy ń ska Otrzymuje: Mondi Packaging Holding AG, Wiede ń za po ś rednictwem pe ł nomocnika Pani Jolanty Tropaczy ń skiej LINKLATERS T. Komosa i Wspólnicy S.K. ul. Sienna 39 00-121 Warszawa 6