DOK-26/2005

URZ Ą D OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DEPARTAMENT OCHRONY KONKURENCJI Pl. Powsta ń ców Warszawy 1 00-950 Warszawa 1 Tel.(0-prefiks-22) 826-91-06, Fax.(0-prefiks-22) 826-30-51 E-mail: dok@uokik.gov.pl DOK-2-421/20/04/BC Warszawa, dn. 9 marca 2005 r. D e c y z j a Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Nr DOK 26/2005 Na podstawie art. 17 w zwi ą zku z art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2003 r. nr 86, poz. 804 z pó ź n. zm.), Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego z wniosku General Logistics Systems B.V. z siedzib ą w Oude Meer (Holandia), wydaje zgod ę na dokonanie koncentracji polegaj ą cej na przej ę ciu bezpo ś redniej kontroli nad spó ł k ą General Logistics Systems Poland Sp. z o.o. z siedzib ą w G ą dkach k. Poznania, poprzez nabycie 74,86 % udzia ł ów General Logistics Systems Poland Sp. z o.o., co spowoduje uzyskanie przez General Logistics Systems B.V. 100 % udzia ł ów w kapitale zak ł adowym General Logistics Systems Poland Sp. z o.o. U z a s a d n i e n i e W dniu 27 grudnia 2004 r. wp ł yn ęł o do Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwanego dalej Prezesem UOKiK lub organem antymonopolowym) zg ł oszenie zamiaru koncentracji przedsi ę biorców, polegaj ą cej na przej ę ciu przez General Logistics Systems B.V. z siedzib ą w Oude Meer, Holandia (dalej jako GLS) bezpo ś redniej kontroli nad spó ł k ą General Logistics Systems Poland Sp. z o.o. z siedzib ą w G ą dkach k. Poznania (dalej jako GLS Poland). W zwi ą zku z tym, i ż : • spe ł nione zosta ł y niezb ę dne przes ł anki uzasadniaj ą ce obowi ą zek zg ł oszenia zamiaru koncentracji, bowiem łą czny obrót cz ł onków grup kapita ł owych uczestników koncentracji w roku obrotowym poprzedzaj ą cym rok zg ł oszenia przekracza ł warto ść okre ś lon ą w art. 12 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , tj. 50 mln euro; • przej ę cie kontroli nad spó ł k ą poprzez nabycie aktywów albo udzia ł ów albo akcji tej spó ł ki, jest jednym ze sposobów koncentracji, okre ś lonym w art. 12 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy; • nie wyst ę puje w tej sprawie ż adna okoliczno ść z katalogu przes ł anek wymienionych w art. 13 ww. ustawy, powoduj ą ca odst ą pienie od konieczno ś ci zg ł oszenia koncentracji; Prezes UOKiK wszcz ął post ę powanie w niniejszej sprawie, o czym zawiadomi ł stron ę pismem z dnia 10 stycznia 2005 r. Przyczyny i zakres koncentracji. Podstaw ą zg ł oszonej koncentracji jest „Umowa o nabycie 25,14 % udzia ł ów oraz o udzielenie opcji na pozosta ł e udzia ł y w spó ł ce Szybka Paczka Sp. z o.o.” zawarta w dniu 19 lutego 2001 r. pomi ę dzy spó ł k ą GLS (wówczas General Logistics Systems International Holding B. V.) oraz spó ł k ą Therab B. V. z siedzib ą w Winterswijk (Holandia) jedynym udzia ł owcem spó ł ki GLS Poland (wówczas Szybka Paczka). Na podstawie powy ż szej umowy, [tajemnica przedsi ę biorcy] W wyniku przedmiotowej transakcji GLS Poland uzyska szerszy dost ę p do najnowszych technologii ś wiadczenia us ł ug kurierskich w zakresie przewozu i dor ę czania paczek, dzi ę ki którym b ę dzie mog ł a podnie ść jako ść ś wiadczonych us ł ug oraz do bogatych do ś wiadcze ń GLS w dziedzinie zarz ą dzania i marketingu. Ponadto, transakcja b ę dzie mia ł a wp ł yw na poprawienie struktur organizacyjnych GLS Poland, uzyskanie lepszej pozycji w negocjacjach z bankami, instytucjami kredytowymi oraz innymi partnerami gospodarczymi. przedmiotowa transakcja spowoduje ponadto dalsz ą intensyfikacj ę konkurencji na krajowym rynku przewozu i dor ę czania paczek, w wyniku udzia ł u w tym rynku przedsi ę biorców z silnym zapleczem finansowym i du ż ym do ś wiadczeniem. Uczestnicy koncentracji. 1. General Logistics Systems B. V. (GLS) 1.1 GLS jest holenderska spó ł k ą holdingow ą , w której 100 % udzia ł ów posiada spó ł ka prawa angielskiego Royal Mail Investments Limited, nale żą ca do brytyjskiego koncernu zgrupowanego wokó ł pa ń stwowego przedsi ę biorstwa pocztowego Zjednoczonego Królestwa – Royal Mail Group plc. Koncern ten jest jednym z najwi ę kszych brytyjskich przedsi ę biorców i dysponuje zarówno najnowszymi technologii, jak i du ż ym potencja ł em ekonomicznym. GLS nie prowadzi dzia ł alno ś ci produkcyjnej ani handlowej, jest spó ł k ą holdingow ą , której przedmiotem dzia ł alno ś ci jest nabywanie, obejmowanie i zarz ą dzanie udzia ł ami w innych spó ł kach. 2 1.2 Podstawowym przedmiotem dzia ł alno ś ci Royal Mail Group plc jest odbiór, przewóz i dor ę czanie listów i paczek. Pomimo dzia ł alno ś ci innych operatorów pocztowych, Royal Mail pozostaje dominuj ą cym us ł ugodawc ą w zakresie us ł ug pocztowych na terenie Wielkiej Brytanii i jedynym podmiotem zobowi ą zanym do ś wiadczenia na tym rynku us ł ug powszechnych. Dzia ł alno ść grupy Royal Mail w zakresie przewozu i dor ę czania przesy ł ek prowadzona jest przez grup ę GLS. Rynek us ł ug pocztowych na terenie Wielkiej Brytanii jest regulowany przez Postal Services Commission (Postcomm), ustanowiona na podstawie Postal Services Act 2000 . Na mocy uregulowa ń Postal Services Act 2000 , Royal Mail posiada wy łą czno ść na przewóz i dor ę czanie przesy ł ek o masie do 350 g (jest to tzw. obszar zastrze ż ony dla operatora narodowego). 2. General Logistics Systems Poland Sp. z o .o. (GLS Poland) GLS Poland nale ż y do zgrupowanej w holenderskim holdingu Therab B.V. Grupy Raben, prowadz ą cej w Polsce dzia ł alno ść gospodarcz ą przede wszystkim w zakresie ś wiadczenia us ł ug transportowych i spedycyjnych. Przedmiotem dzia ł alno ś ci spó ł ki GLS Poland jest ś wiadczenie us ł ug w zakresie przewozu i dor ę czania paczek, g ł ównie na rzecz klientów instytucjonalnych (tzw. „business to business”). Us ł ugi ś wiadczone na rzecz osób fizycznych stanowi ą margines dzia ł alno ś ci. W 3 zakres us ł ugi oferowanej przez GLS Poland nie wchodzi gwarancja dor ę czenia przesy ł ki o okre ś lonej godzinie, aczkolwiek jako element dodatkowy us ł ug spó ł ka mo ż e zagwarantowa ć dor ę czenie przesy ł ki najpó ź niej o okre ś lonej godzinie danego dnia. Tak wi ę c dor ę czenie paczki w systemie ekspresowym mo ż e by ć elementem dodatkowym us ł ugi podstawowej, a nie odr ę bnym produktem. Spó ł ka oferuje dwa podstawowe produkty: 9 przewóz i dor ę czenie paczki oraz 9 przewóz i dor ę czenie przesy ł ki (gdy na ten sam adres przesy ł anych jest jednocze ś nie kilka paczek). Maksymalny limit wagowy przewo ż onych i dor ę czanych paczek krajowych wynosi 30 kg, w przypadku paczek przesy ł anych za granic ę – 50 kg. Organ antymonopolowy ustali ł i zwa ż y ł , co nast ę puje: Jedynym sektorem gospodarki, którego dotyczy przedmiotowa koncentracja jest rynek przewozu i dor ę czania przesy ł ek i paczek. Definicji rynków w ł a ś ciwych na potrzeby niniejszej koncentracji nale ż y dokona ć w oparciu o nast ę puj ą ce trzy podstawowe kryteria: 1 1) przedmiot 9 przesy ł ki i paczki 9 spedycja towarów na paletach (fracht) 2) czas 9 ekspres 9 standard (dostawa odroczona) 3) zasi ę g geograficzny 9 us ł ugi krajowe 9 us ł ugi mi ę dzynarodowe Rynek dostarczania przesy ł ek i paczek ró ż ni si ę od spedycji towarów na paletach charakterystyk ą produktu oferowanego w ramach danej us ł ugi, tzn. ograniczeniem wielko ś ci i wagi przesy ł ek i paczek w porównaniu do towarów transportowanych na paletach, co z kolei powoduje ró ż nice w cenie us ł ugi. Limit wagowy mo ż e by ć ró ż ny, jednak na rynku polskim najcz ęś ciej stosowany jest limit 50 kg. Rynek przewozu i dor ę czania przesy ł ek i paczek mo ż na dalej podzieli ć na rynek us ł ug standardowych i ekspresowych. W ramach us ł ug ekspresowych ś wiadczone s ą us ł ugi specjalne takie jak odbieranie przesy ł ek z domu, mo ż liwo ść zmiany miejsca przeznaczenia lub adresu ju ż po wys ł aniu przesy ł ki, ś ledzenie drogi przesy ł ki i, co najwa ż niejsze, gwarancja dostawy do okre ś lonej daty/w okre ś lonym terminie. 1 Informacje te zosta ł y opracowane zgodnie ze standardow ą definicj ą rynku w sektorze us ł ug pocztowych (kurierskich) przyj ę t ą przez Komisj ę Europejsk ą (Decyzja Komisji WE, sprawa Nr IV/M.209 – Deutsche Post/DHL (II) 21 pa ź dziernika 2002 r.; Decyzja Komisji WE, sprawa Nr IV/M.3155 – Deutsche Post/Securicor 19 czerwca 2003 r. 4 Dor ę czanie przesy ł ek i paczek oferowane jest jako us ł uga krajowa, tzn. w ramach jednego kraju lub jako us ł uga mi ę dzynarodowa, tzn. z kraju do kraju. Zdefiniowanie tych rynków jako odr ę bnych rynków w ł a ś ciwych wynika, mi ę dzy innymi, z nast ę puj ą cych powodów: odr ę bna organizacja sieci dostawców, istnienie wielu krajowych dostawców przesy ł ek krajowych i rozró ż nianie produktów przez klientów. W ł a ś ciwy rynek geograficzny dla wszystkich powy ż szych rynków produktowych ma wymiar krajowy, tzn. obejmuje terytorium Polski. Wed ł ug powy ż szych definicji, GLS Poland dzia ł a na nast ę puj ą cych rynkach: 9 krajowy rynek dostawy przesy ł ek i paczek z dor ę czeniem nast ę pnego dnia oraz 9 krajowy rynek dostawy przesy ł ek i paczek za granic ę . Poni ż sza tabela wskazuje ilo ś ciowy udzia ł g ł ównych podmiotów dzia ł aj ą cych na krajowym rynku dostawy przesy ł ek i paczek z dor ę czeniem nast ę pnego dnia. Swój udzia ł w rynku w ł a ś ciwym w 2004 r. wg kryterium ilo ś ciowego, GLS Poland szacuje na [tajemnica przedsi ę biorcy] , natomiast wg kryterium warto ś ciowego – na [tajemnica przedsi ę biorcy]. Zdecydowana wi ę kszo ść us ł ug jest ś wiadczona na rzecz klientów instytucjonalnych (tzw. „business to business”). Us ł ugi ś wiadczone na rzecz osób fizycznych stanowi ą margines dzia ł alno ś ci GLS Poland. [tajemnica przedsi ę biorcy] Niemal ż e ca ł a dzia ł alno ść GLS Poland koncentruje si ę na dostawie przesy ł ek i paczek w obrocie krajowym. Ś wiadczenie us ł ug na rynku dostawy przesy ł ek i paczek za granic ę ma charakter marginalny. Wed ł ug kryterium warto ś ciowego w 2003 r. kszta ł towa ł o si ę na poziomie [tajemnica przedsi ę biorcy] , a w pierwszych dziesi ę ciu miesi ą cach 2004 r. – [tajemnica przedsi ę biorcy]. Na krajowym rynku dostawy przesy ł ek i paczek GLS Poland spotyka si ę z istotn ą konkurencj ą . Wed ł ug publikowanego przez Prezesa Urz ę du Regulacji Telekomunikacji i Poczty rejestru operatorów pocztowych, na dzie ń 15 lutego zarejestrowanych by ł o 97 podmiotów. Najwi ę kszy wzrost procentowy liczby dzia ł aj ą cych na rynku operatorów pocztowych nast ą pi ł w latach 2001 i 2002. Ogó ł em w okresie 1996–2003 r. liczba podmiotów ś wiadcz ą cych us ł ugi pocztowe wzros ł a o 269% z 16 do 59. Ś wiadczy to o tym, i ż rynek wci ąż si ę rozwija. Do g ł ównych konkurentów GLS Poland nale ż y zaliczy ć spó ł ki: 9 DHL/Servisco, 9 Messenger Service Stolica, 9 Masterlink, 9 United Parcel Service (UPS). Widoczne jest równie ż znaczne zaanga ż owanie kapita ł u zagranicznego na rynku us ł ug pocztowych w Polsce. Zaanga ż owanie to koncentruje si ę w obr ę bie najwi ę kszych operatorów dzia ł aj ą cych na rynku polskim i na rynkach zagranicznych. Zwraca uwag ę kapita ł owe zaanga ż owanie operatorów publicznych innych pa ń stw (Niemcy, Francja, Szwecja, Wielka 5 Brytania). Ś wiadczy to, i ż polski rynek us ł ug pocztowych postrzegany jest jako rynek o du ż ych mo ż liwo ś ciach rozwojowych zarówno od strony popytowej jak i poda ż owej. I. Rynki, na które koncentracja wywiera wp ł yw . Zgodnie z brzmieniem art. 4 pkt 8 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, przez rynek nale ż y rozumie ć rynek towarów, które ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ś ci, w tym jako ść , uznawane s ą przez ich nabywców za substytuty oraz s ą oferowane na obszarze, na którym, ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji. A zatem, ten rynek wyznaczaj ą zasadniczo dwa elementy: towar (rynek produktowy) oraz terytorium (rynek geograficzny). Zgodnie z definicjami zawartymi w rozporz ą dzeniu Rady Ministrów z dnia 3 kwietnia 2002 r. w sprawie zg ł oszenia zamiaru koncentracji przedsi ę biorców (Dz. U. nr 37, poz. 334): A/ rynkiem w ł a ś ciwym, na który koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym (poziomym) jest ka ż dy rynek produktowy, na którym zaanga ż owani s ą co najmniej dwaj przedsi ę biorcy uczestnicz ą cy w koncentracji (rynki wspólne) i gdzie koncentracja prowadzi do uzyskania łą cznego udzia ł u w rynku geograficznym w wysoko ś ci wi ę kszej ni ż 20 %. Zgodnie z powy ż sz ą definicj ą , w niniejszej sprawie brak jest rynków, na które koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym. B/ rynkiem w ł a ś ciwym, na który koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie wertykalnym (pionowym) jest ka ż dy rynek produktowy, je ż eli równocze ś nie: • dzia ł a na nim co najmniej jeden przedsi ę biorca uczestnicz ą cy w koncentracji, • jest on równocze ś nie rynkiem zakupu lub sprzeda ż y (poprzedni lub nast ę pny szczebel obrotu), na którym dzia ł a którykolwiek z pozosta ł ych przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w koncentracji, • indywidualny lub łą czny udzia ł w rynku przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w koncentracji na tych rynkach przekracza 30%, bez wzgl ę du na to, czy aktualnie istnieje powi ą zanie typu dostawca – odbiorca mi ę dzy tymi przedsi ę biorcami. Zgodnie z powy ż sz ą definicj ą , w niniejszej sprawie brak jest rynków, na które koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie wertykalnym. C/ rynkiem w ł a ś ciwym, na który koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie konglomeratowym jest ka ż dy rynek produktowy, na którym mi ę dzy przedsi ę biorcami uczestnicz ą cymi w koncentracji nie istniej ą ż adne powi ą zania (uk ł ady) horyzontalne i wertykalne, ale przynajmniej jeden przedsi ę biorca uczestnicz ą cy w koncentracji posiada wi ę cej ni ż 40% udzia ł u w jakimkolwiek rynku w ł a ś ciwym. 6 Royal Mail posiada monopol prawny na ś wiadczenie us ł ug przewozu i dor ę czania przesy ł ek o masie do 350 g na terytorium Wielkiej Brytanii (jest to tzw. obszar zastrze ż ony). Fakt ten wynika bezpo ś rednio z Postal Services Act 2000 , a po ś rednio jest zwi ą zany z europejsk ą tendencj ą do liberalizacji sektora us ł ug pocztowych. Dyrektywa 2002/39/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 10 czerwca 2002 r. zmieniaj ą ca dyrektyw ę 97/67/WE w zakresie dalszego otwarcia na konkurencj ę wspólnotowych us ł ug pocztowych zobowi ą za ł a pa ń stwa cz ł onkowskie do dalszej liberalizacji i stopniowego zmniejszania tzw. obszaru zastrze ż onego dla narodowych operatorów. Przewiduje si ę , i ż z dniem 1 stycznia 2006 r. obszar zastrze ż ony na ś wiadczenie us ł ug przewozu i dor ę czania przesy ł ek wynosi ł b ę dzie 50 g, a z dniem 1 stycznia 2009 r. rynek us ł ug pocztowych zostanie w pe ł ni otwarty. II. Ocena skutków koncentracji. Przepis Art. 17 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stanowi, i ż Prezes UOKiK wydaje zgod ę na dokonanie koncentracji, w wyniku której konkurencja na rynku nie zostanie istotnie ograniczona, w szczególno ś ci przez powstanie lub umocnienie pozycji dominuj ą cej na rynku. Organ antymonopolowy uzna ł , i ż zamierzona koncentracja spe ł nia wskazane powy ż ej kryteria ustawowe. Przyjmuj ą c niniejsze stanowisko, Prezes UOKiK mia ł na wzgl ę dzie w szczególno ś ci, i ż : 9 GLS nie prowadzi ł do tej pory dzia ł alno ś ci na terytorium Polski, posiada ł jedynie 25,14 % udzia ł ów w spó ł ce GLS Poland (dawniej Szybka Paczka), 9 brak jest rynków, na które koncentracja mog ł aby wywiera ć wp ł yw w uj ę ciu horyzontalnym i wertykalnym, 9 rynek konglomeratowy jest rynkiem dzia ł alno ś ci spó ł ki Royal Mail – narodowego operatora pocztowego Wielkiej Brytanii. Wy łą czno ść na ś wiadczenie us ł ug przewozu i dor ę czania przesy ł ek o masie do 350 g wynika z monopolu prawnego, 9 na rynkach, na których prowadzi dzia ł alno ść GLS Poland istnieje skuteczna konkurencja – zarejestrowanych jest oko ł o 90 prywatnych operatorów pocztowych, 9 zamierzona koncentracja nie wp ł ynie negatywnie na struktur ę rynku, udzia ł GLS Poland pozostanie na niezmienionym poziomie, 9 rynek przewozu i dor ę czania przesy ł ek jest w fazie rozwoju. Z uwagi na planow ą pe ł n ą liberalizacj ę rynku, w do ść szybkim tempie przybywa podmiotów zainteresowanych ś wiadczeniem us ł ug w tym sektorze. Wobec powy ż szego orzeczono jak w sentencji. Stosowanie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za po ś rednictwem 7 Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia. Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Otrzymuj ą : 1) Pani Ma ł gorzata Szwaj Pan Mariusz Ł aszczyk pe ł nomocnicy General Logistics Systems B.V. Linklaters T. Komosa i Wspólnicy Sp. k. ul. Sienna 39, VII p. 00 – 121 Warszawa 2) a/a 8