DOK-101/2004

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW Warszawa, dnia 11.10.2004 r. DOK3-421/26/04/MB DECYZJA nr DOK - 101/04 Na podstawie art. 17 w zwi ą zku z art. 12 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804 ze zm.), po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego wszcz ę tego na wniosek Prima Farma Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie, obecnie Animex Holding Sp. z o.o., Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów wydaje zgod ę na dokonanie koncentracji, polegaj ą cej na przej ę ciu przez Animex Holding Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie kontroli nad Zak ł adami Mi ę snymi „Morliny” S.A. z siedzib ą w Morlinach. UZASADNIENIE W dniu 24 sierpnia 2004 r. Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwany dalej „organem antymonopolowym”, wszcz ął na wniosek Prima Farma Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie, obecnie Animex Holding Sp. z o.o., zwanej dalej „Animex Holding”, na podstawie art. 44 ust. 1 w zwi ą zku z art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804 ze zm.), zwanej dalej „ustaw ą o ochronie konkurencji”, post ę powanie antymonopolowe w sprawie koncentracji, polegaj ą cej na przej ę ciu przez Animex Holding kontroli nad Zak ł adami Mi ę snymi „Morliny” S.A. z siedzib ą w Morlinach, zwanej dalej „Morliny”. Z uzyskanych od strony informacji wynika, ż e łą czny obrót przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w koncentracji - w roku obrotowym poprzedzaj ą cym rok zg ł oszenia zamiaru koncentracji - przekroczy ł 50 mln EURO, natomiast Morliny w ka ż dym z dwóch lat 2 poprzedzaj ą cych zg ł oszenie zamiaru koncentracji uzyska ł y na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obrót przekraczaj ą cy 10 mln EURO. Wobec spe ł nienia przes ł anek art. 12 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 oraz niewyst ą pienia przes ł anek wymienionych w art. 13 ustawy o ochronie konkurencji, na przedsi ę biorcy przejmuj ą cym kontrol ę spoczywa ł obowi ą zek zg ł oszenia organowi antymonopolowemu zamiaru niniejszej transakcji. W trakcie post ę powania organ antymonopolowy ustali ł i zwa ż y ł , co nast ę puje: Uczestnicy koncentracji Animex Holding nale ż y do grupy kapita ł owej, na czele której stoi Smithfield Foods, Inc z siedzib ą w USA, b ę d ą cej ś wiatowym producentem i przetwórc ą trzody i wieprzowiny na ś wiecie. Grupa dzia ł a poprzez cztery wydzielone piony: Wieprzowiny, Wo ł owiny, Grup ę Hodowli Trzody oraz Pozosta ł e. W sk ł ad grupy Smithfield wchodzi ok. 160 spó ł ek, z czego ok. 110 to podmioty ameryka ń skie, a pozosta ł e spó ł ki prowadz ą dzia ł alno ść m.in. w Meksyku, Chinach, Japonii, Kanadzie oraz krajach europejskich: Francji, Rumunii, Holandii i Polsce. Pion Wieprzowiny odpowiedzialny jest za produkcj ę szerokiej gamy mi ę sa wieprzowego i jego przetworów. W tym celu dysponuje 40 zak ł adami przetwórczymi, z których 8 to ubojnie. Pion Wo ł owiny zajmuje si ę produkcj ą i sprzeda żą mi ę sa wo ł owego pakowanego pró ż niowo oraz mi ę sa mielonego. Pion Hodowli Trzody powsta ł w uzupe ł nieniu do Pionu Wieprzowiny i dostarcza mu ok. [tajemnica przedsi ę biorstwa] przetwarzanego na terenie USA ż ywca wieprzowego. W sk ł ad Pionu Pozosta ł e wchodz ą wszystkie pozosta ł e zak ł ady przetwórstwa mi ę snego grupy Smithfield na ca ł ym ś wiecie, np. zak ł ady przetwórstwa mi ę sa indyczego. Ponadto Smithfield posiada po ś rednio 22,4% w kapitale akcyjnym Campofrio Alimentacion SA z siedzib ą w Madrycie. W Polsce grupa Smithfield posiada bezpo ś rednio i po ś rednio 18 spó ł ek zale ż nych, zwanych dalej „Grup ą Animex”, prowadz ą cych dzia ł alno ść g ł ównie na nast ę puj ą cych rynkach: mi ę sa wieprzowego i jego przetworów (Constar S.A. w Starachowicach, Zak ł ady Mi ę sne Mazury w E ł ku S.A., Agryf S.A. w Szczecinie), mi ę sa wo ł owego i jego przetworów (Constar S.A. w Starachowicach, Zak ł ady Mi ę sne Mazury w E ł ku S.A.), mi ę sa drobiowego i jego przetworów (Suwalskie Zak ł ady Drobiarskie Sp. z o.o. w Suwa ł kach, Animex Po ł udnie Sp. z o.o. w D ę bicy, I ł awskie Zak ł ady Drobiarskie Ekodrob S.A. w I ł awie), pasz (Contipasz S.A. w Grodkowie i Animex Pasze Sp. z o.o. w Zamo ś ciu). Animex Holding zajmuje si ę doradztwem w zakresie 3 prowadzenia dzia ł alno ś ci gospodarczej oraz ś wiadczy us ł ugi po ś rednictwa w sprzeda ż y produktów mi ę snych. Grupa Animex sprzedaje swoje produkty g ł ównie pod markami: „Krakus”, „Yano” i „Pek’. Sprzeda ż realizowana jest z wykorzystaniem wszystkich kana ł ów dystrybucyjnych, grupa nie posiada w ł asnej sieci sklepów. Grupa Animex jest równie ż jednym z najwi ę kszych eksporterów mi ę sa. Morliny nale żą do grupy kapita ł owej, na czele której stoi Campofrio Alimentacion SA z siedzib ą w Madrycie. Grupa Campofrio prowadzi dzia ł alno ść na rynku mi ę snym i posiada spó ł ki zale ż ne w nast ę puj ą cych krajach europejskich: Hiszpanii, Portugalii, Francji, Rumunii i Polsce oraz spó ł ki prowadz ą ce dzia ł alno ść na terenie Stanów Zjednoczonych Ameryki. W Polsce grupa obecna jest poprzez Morliny i jej trzy spó ł ki zale ż ne, z których jedna zajmuje si ę handlem wyrobami produkowanymi przez Morliny, druga ś wiadczeniem us ł ug transportowych, a trzecia nie prowadzi dzia ł alno ś ci gospodarczej. Morliny zajmuj ą si ę produkcj ą mi ę sa wieprzowego, wo ł owego i drobiowego oraz jego przetworów. Swoje produkty sprzedaj ą g ł ównie pod mark ą „Morliny”. Morliny realizuj ą sprzeda ż z wykorzystaniem wszystkich kana ł ów dystrybucyjnych, a poprzez swoj ą spó ł k ę Przedsi ę biorstwo Handlowo – Us ł ugowe „DETAL – MORLINY” Sp. z o.o. w Morlinach posiadaj ą 19 sklepów detalicznych. Opis i przyczyny transakcji Przedmiotowa transakcja polega ć b ę dzie na przej ę ciu przez Animex Holding bezpo ś redniej kontroli nad Morlinami poprzez nabycie 99,37% akcji tej Spó ł ki daj ą cych tyle samo procent g ł osów na walnym zgromadzeniu akcjonariuszy. Animex Holding postrzega planowan ą transakcj ę jako szans ę sprostania konkurencji. Transakcja ta ś ci ś le nawi ą zuje do panuj ą cej w europejskim przemy ś le mi ę snym tendencji konsolidacyjnej, która obecnie wchodzi w etap rozszerzenia dzia ł alno ś ci na skal ę mi ę dzynarodow ą . G ł ównym powodem, który le ż y u podstaw tego trendu, jest swobodny przep ł yw osób i towarów w ramach Unii Europejskiej. Przedmiotowa koncentracja stanowi [tajemnica przedsi ę biorstwa]. Rynek w ł a ś ciwy, na który koncentracja wywiera wp ł yw 4 W my ś l art. 4 pkt 8 ustawy o ochronie konkurencji, przez rynek w ł a ś ciwy rozumie si ę rynek towarów, które ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ś ci, w tym jako ść , s ą uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz s ą oferowane na obszarze, na którym ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji. A zatem rynek ten wyznaczaj ą dwa elementy: towar (rynek produktowy) i terytorium (rynek geograficzny). Przedsi ę biorcy uczestnicz ą cy w koncentracji prowadz ą dzia ł alno ść na nast ę puj ą cych wspólnych rynkach produktowych: rynku mi ę sa wieprzowego i jego przetworów, rynku mi ę sa wo ł owego i jego przetworów oraz rynku mi ę sa drobiowego i jego przetworów, za ś wspólnym rynkiem geograficznym jest obszar Polski. Z danych i informacji przekazanych przez stron ę post ę powania wynika, i ż w 2003 r. ilo ś ciowy udzia ł w rynku krajowym uczestników koncentracji kszta ł towa ł si ę nast ę puj ą co: L.p. Wyszczególnienie Grupa Smithfield Morliny Udzia ł łą czny 1. Mi ę so wieprzowe 2. Mi ę so wo ł owe 3. Mi ę so drobiowe 4. Przetwory wieprzowe i wo ł owe 1 6. Przetwory drobiowe [tajemnica przedsi ę biorstwa] Z powy ż szego wynika, i ż przedmiotowa koncentracja nie wywrze wp ł ywu na krajowe rynki: mi ę sa wieprzowego i jego przetworów, mi ę sa wo ł owego i jego przetworów oraz mi ę sa drobiowego i jego przetworów, zarówno w uk ł adzie horyzontalnym (poziomym), gdy ż przedsi ę biorcy uczestnicz ą cy w koncentracji zaanga ż owani na tych samych rynkach produktowych, nie osi ą gn ą łą cznego udzia ł u na tych rynkach przekraczaj ą cego 20%, jak i w uk ł adzie wertykalnym (pionowym) z uwagi na fakt, i ż uczestnicy koncentracji nie s ą zaanga ż owani na tym samym rynku produktowym, który jest dla nich równocze ś nie rynkiem zakupu lub sprzeda ż y, a ich łą czny udzia ł na tak wyznaczonym rynku nie przekracza 30%. Transakcja ta nie ujawni si ę równie ż w uk ł adzie konglomeratowym, gdy ż ż aden z przedsi ę biorców w niej uczestnicz ą cych nie posiada wi ę cej ni ż 40% udzia ł u w jakimkolwiek rynku, na którym dzia ł a. 1 Trudno jest oszacowa ć udzia ł w rozbiciu na rynek przetworów wo ł owych i wieprzowych z uwagi na brak opracowa ń statystycznych w tym zakresie, podj ę te próby oszacowania wskazuj ą na marginalny udzia ł przetworzonych wyrobów wo ł owych 5 Struktura rynku w ł a ś ciwego Przemys ł mi ę sny jest najwi ę kszym w kraju sektorem przemys ł u spo ż ywczego. Produkcja mi ę sa wo ł owego i wieprzowego stanowi ok. 33% produkcji towarowej krajowego rolnictwa. Sektor produkcji i przetwórstwa mi ę sa wytwarza ok. 2% produktu krajowego brutto. 2 W Polsce najwi ę cej spo ż ywa si ę mi ę sa wieprzowego, produkcja tego gatunku mi ę sa jest op ł acalna, cho ć stopie ń jej rentowno ś ci jest cz ę sto zale ż ny od cen zbó ż (pasze) oraz od wielko ś ci poda ż y na rynku. W ostatnich latach drugim co do popularno ś ci gatunkiem mi ę sa sta ł si ę drób, g ł ównie kosztem wo ł owiny (z uwagi na pojawienie si ę w ostatnich latach niebezpiecznej dla ludzi choroby szalonych krów – BSE). W Polsce w 2003 r. produkcja mi ę sa ogó ł em (wo ł owego, wieprzowego i drobiowego) wynios ł a 3.379 tys. ton, z tego produkcja mi ę sa wieprzowego 2.210 tys. ton, mi ę sa wo ł owego – 309 tys. ton, a drobiowego – 860 tys. ton. Natomiast produkcja przetworów wieprzowych i wo ł owych wynios ł a łą cznie 980 tys. ton, a drobiowych – 169 tys. ton. Struktura sprzeda ż y mi ę sa w Polsce jest odzwierciedleniem struktury demograficznej polskiego spo ł ecze ń stwa, st ą d te ż ok. 70% tradycyjnych sklepów spo ż ywczych znajduje si ę na obszarach wiejskich i w ma ł ych miasteczkach. Sklepy te zaopatruj ą si ę w wyroby mi ę sne przede wszystkim w lokalnych masarniach. Zdaniem ekspertów Instytutu GfK Polonia, dopiero w 2010 r. udzia ł y handlu nowoczesnego (super- – i hipermarkety) i tradycyjnego zrównaj ą si ę w obrocie artyku ł ami ż ywno ś ciowymi. W 2003 r. eksport mi ę sa wyniós ł ok. 250 tys. ton i zwi ę kszy ł si ę w stosunku do roku poprzedniego o ok. 164 tys. ton. Tak wysoka dynamika wzrostu eksportu wynika ł a z wyprzeda ż y mi ę sa przez Agencj ę Rynku Rolnego oraz subsydiowanego kontyngentu eksportowego (ok. 41 tys. ton). G ł ównymi kierunkami zbytu by ł y pa ń stwa Europy Ś rodkowo – Wschodniej, do których Polska wyeksportowa ł a ok. 183 tys. ton mi ę sa. W 2003 r. import mi ę sa wyniós ł ok. 59 tys. ton i w znacznej cz ęś ci wynika ł z wykorzystania przez polskie firmy kontyngentu bezc ł owego z Unii Europejskiej. Import ten mia ł g ł ównie na celu wzbogacenie polskiego asortymentu mi ę snego w konkretne wyroby. Polski sektor mi ę sa charakteryzuje si ę bardzo du ż ym stopniem rozdrobnienia. Łą czna zrealizowana sprzeda ż 12 najwi ę kszych producentów mi ę sa czerwonego (w tym grupa Animex i Morliny) stanowi ł a w 2003 r. w uj ę ciu warto ś ciowym ok. 22% udzia ł u w tym rynku. Najwi ę kszymi konkurentami dla uczestników przedmiotowej koncentracji s ą : Soko ł ów 2 ź ród ł o: www.boss.com.pl 6 S.A. w Soko ł owie Podlaskim, Grupa Kapita ł owa Duda w Sosnowcu, Zak ł ady Mi ę sne Duda S.A. w Gr ą bkowie oraz Zak ł ady Mi ę sne „ Ł meat – Ł uków” S.A. w Ł ukowie. Zgodnie z art. 17 ustawy o ochronie konkurencji organ antymonopolowy w drodze decyzji wydaje zgod ę na dokonanie koncentracji, w wyniku której konkurencja na rynku nie zostanie istotnie ograniczona, w szczególno ś ci przez powstanie lub umocnienie pozycji dominuj ą cej na rynku. Zgodnie z art. 4 pkt 9 tej ustawy przez pozycj ę dominuj ą c ą rozumie si ę pozycj ę przedsi ę biorcy, która umo ż liwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku w ł a ś ciwym przez stworzenie mu mo ż liwo ś ci dzia ł ania w znacznym zakresie niezale ż nie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów; domniemywa si ę , ż e przedsi ę biorca ma pozycj ę dominuj ą c ą , je ż eli jego udzia ł w rynku przekracza 40%. Oceniaj ą c wp ł yw planowanej koncentracji na stan konkurencji na krajowym rynku mi ę sa, organ antymonopolowy uwzgl ę dni ł struktur ę podmiotow ą rynku oraz udzia ł w rynku łą cz ą cych si ę przedsi ę biorców - w wyniku planowanej koncentracji wielko ść udzia ł u na ż adnym z wyznaczonych rynków w ł a ś ciwych nie przekroczy 10%. W ś wietle powy ż szego brak jest podstaw do stwierdzenia, i ż w wyniku przedmiotowej koncentracji konkurencja na krajowych rynkach: mi ę sa wieprzowego i jego przetworów, mi ę sa wo ł owego i jego przetworów oraz mi ę sa drobiowego i jego przetworów zostanie istotnie ograniczona, a grupa Smithfield osi ą gnie na tych rynkach pozycj ę dominuj ą c ą . Przedmiotowy zamiar koncentracji spe ł nia zatem przes ł anki art. 17 ustawy o ochronie konkurencji, st ą d orzeczono jak w sentencji. Zgodnie z art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie - s ą du ochrony konkurencji i konsumentów - za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów - w terminie dwutygodniowym od daty jej dor ę czenia. Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Departamentu Ochrony onkurencji K Piotr M ű ck Otrzymuje : Animex Holding Sp. z o.o., Warszawa