DNR-281/2011

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DNR-730-170(11)/11/KB/IS Warszawa, dnia 25 sierpnia 2011 r. DECYZJA DNR-2/281/2011 Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 40k ust. 4 w związku z art. 38 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 138, poz. 935 ze zm.) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w zakresie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 17 czerwca 2011 r., nr DNR-2/186/2011, w przedmiocie przedłuŜenia wydanego przez Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej dla Rafała Andrzeja Dobkowicza i Ireny Dobkowicz, prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą „POLTOYS” Spółka Cywilna w Baczynie, zakazu dalszego przekazywania uŜytkownikowi, konsumentowi i dystrybutorowi maskotki pluszowej „BOCIAN B1”, kod 5907176642339, utrzymuje w mocy zaskarŜoną decyzję . UZASADNIENIE W toku kontroli przeprowadzonej u producentów – Rafała Andrzeja Dobkowicza i Ireny Dobkowicz, prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą „POLTOYS” Spółka Cywilna w Baczynie, inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Gorzowie Wielkopolskim, stwierdzili w ofercie handlowej m. in. maskotkę pluszową „Bocian B1”, kod 5907176642339. Maskotka pluszowa „Bocian B1” to miękka wypchana zabawka, o długości korpus + nogi – ok. 650 mm i rozpiętości skrzydeł – ok. 540 mm, pokryta biało-czarnym materiałem włókienniczym z okrywą włosową. Nogi i dziób pokryto czerwonym materiałem włókienniczym bez okrywy włosowej. Oczka o średnicy ok. 18 mm wykonano z twardego tworzywa sztucznego. Zabawka posiada linkę w postaci pętelki słuŜącej do zawieszenia. Brak opakowania. 2 Do zabawki za pomocą plastikowej Ŝyłki przymocowano tekturową etykietkę z następującymi informacjami i ostrzeŜeniami: „ POLTOYS”, s.c., ul. Owocowa 6, 66-432 Baczyna, tel./fax 095/720 55 55, tel. kom. 0 602 129 254 / 0 507 112 608, www.poltoys.pl , znak CE (o wysokość 3,41 ± 0,07 mm), POLTOYS Pluszowy Świat, BOCIAN B1, kod kreskowy: 5907176642339, Nazwa towaru: maskotka pluszowa, Zgodnie z wymogami bezpieczeństwa określonymi rozporządzeniem Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 listopada 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek (Dz. U. Nr 210, poz. 2045. OSTROśNIE! Nieodpowiednie dla dzieci w wieku poniŜej 10 miesięcy ze względu na długie włosy. Etykietę zachować”. W toku kontroli w celu sprawdzenia, czy przedmiotowa zabawka spełnia wymagania rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 listopada 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek (Dz. U. Nr 210, poz. 2045 ze zm.), zwanego dalej takŜe „rozporządzeniem”, przekazano ją do badań w Specjalistycznym Laboratorium Badania Zabawek w Lublinie Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. W wyniku przeprowadzonych badań laboratoryjnych stwierdzono, Ŝe przedmiotowa zabawka nie spełnia wymagań określonych w następujących punktach normy PN-EN 71- 1+A9:2009 „ Bezpieczeństwo zabawek. Część 1: Właściwości mechaniczne i fizyczne ”: • 5.1b, z uwagi na pojawienie się w wyniku badania małych elementów mieszczących się całkowicie w cylindrze do badania małych części, • 7.1, z uwagi na zaniŜoną wysokość znaku CE, wynoszącą 3,41 mm ± 0,07 mm (sprawozdanie z badań Nr 141/2011 z dnia 9 maja 2011 r.). W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami, Lubuski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej uznał, iŜ przedmiotowa zabawka nie spełnia wymagań określonych w § 9 ust. 1 i ust. 2 oraz w § 32 ust. 5 rozporządzenia i działając na podstawie art. 40k ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 138, poz. 935 ze zm.), zwanej dalej „ustawą o systemie oceny zgodności”, decyzją z dnia 23 maja 2011 r. zakazał Rafałowi Andrzejowi Dobkowiczowi i Irenie Dobkowicz, prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą „POLTOYS” Spółka Cywilna w Baczynie, dalszego przekazywania uŜytkownikowi, konsumentowi i dystrybutorowi maskotki pluszowej „BOCIAN B1”, kod 5907176642339, na okres 2 miesięcy od dnia doręczenia decyzji. Pismem z dnia 17 czerwca 2011 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumenta zawiadomił producentów – Rafała Andrzeja Dobkowicza i Irenę Dobkowicz, prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą „POLTOYS” Spółka Cywilna w Baczynie o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wprowadzenia do obrotu maskotki pluszowej „BOCIAN B1”, kod 5907176642339, niezgodnej z zasadniczymi i innymi wymaganiami określonymi w następujących przepisach rozporządzenia: 3 • § 9 ust. 1 i ust. 2, z uwagi na odłączanie się od zabawki w wyniku badania małych elementów mieszczących się całkowicie w cylindrze do badania małych części, których połknięcie moŜe stanowić ryzyko uduszenia lub udławienia, • § 32 ust. 5 rozporządzenia, z uwagi na zaniŜoną wysokość znaku CE, wynoszącą 3,41 mm ± 0,07 mm, przy wymaganej minimalnej wysokości 5 mm. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, działając na podstawie art. 40k ust. 4 ustawy o systemie oceny zgodności, decyzją z dnia 17 czerwca 2011 r. przedłuŜył wydany przez Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej zakaz z dnia 23 maja 2011 r., do czasu zakończenia postępowania w sprawie wprowadzenia do obrotu przedmiotowej zabawki. W dniu 7 lipca 2011 r. do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wpłynęło pismo z dnia 4 lipca 2011 r., zawierające wniosek Rafała Andrzeja Dobkowicza i Ireny Dobkowicz, prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą „POLTOYS” Spółka Cywilna w Baczynie o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 17 czerwca 2011 r., nr DNR-2/186/2011. Strony podniosły, iŜ podczas przeprowadzanych badań laboratoryjnych w Specjalistycznym Laboratorium Badania Zabawek w Lublinie na oko przedmiotowej zabawki (o średnicy 18 mm) przyłoŜono znaczną siłę, tj. do 90 N. Wskazały, iŜ z „taką siłą” nie jest w stanie działać Ŝadne dziecko do lat 10 i więcej, aby to oko wyrwać. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów poinformował strony, Ŝe przed wydaniem decyzji kończącej postępowanie, na podstawie art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej „Kodeksem postępowania administracyjnego”, przysługuje im prawo do zapoznania się ze zgromadzonymi aktami sprawy oraz prawo wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłaszanych Ŝądań. Strony z prawa tego nie skorzystały. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił i stwierdził: Istotą ogólnej zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, określonej w art. 15 Kodeksu postępowania administracyjnego, jest zapewnienie stronom prawa do dwukrotnego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, realizowane poprzez złoŜenie odwołania od decyzji organu I instancji. Stosownie do treści art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie słuŜy odwołanie, jednakŜe strona niezadowolona z decyzji moŜe zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, przy 4 czym art. 5 § 2 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego określa, Ŝe przez „ministra” naleŜy rozumieć równieŜ Prezesa i wiceprezesa Rady Ministrów pełniących funkcje ministra kierującego określonym działem administracji rządowej, ministrów kierujących określonymi działami administracji rządowej, przewodniczących komitetów wchodzących w skład Rady Ministrów, kierowników centralnych urzędów administracji rządowej podporządkowanych lub nadzorowanych przez Prezesa Rady Ministrów lub właściwego ministra, a takŜe kierowników innych równorzędnych urzędów państwowych załatwiających sprawy, o których mowa w art. 1 pkt. 1 i 4 Kodeksu postępowania administracyjnego. A zatem w świetle powyŜszego, od rozstrzygnięć wydanych przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – będącego centralnym organem administracji rządowej właściwym w sprawach ochrony konkurencji i konsumentów, nad którego działalnością nadzór sprawuje Prezes Rady Ministrów – przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, który stosownie do art. 129 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 127 Kodeksu postępowania administracyjnego wnosi się w terminie 14 dni. Badania przeprowadzone w Specjalistycznym Laboratorium Badania Zabawek w Lublinie Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wykazały, Ŝe przedmiotowa zabawka nie spełnia wymagań określonych w pkt. 5.1b normy PN-EN 71-1+A9:2009 „ Bezpieczeństwo zabawek. Część 1: Właściwości mechaniczne i fizyczne ”, z uwagi na pojawienie się w wyniku badania małych elementów mieszczących się całkowicie w cylindrze do badania małych części oraz w pkt. 7.1, z uwagi na zaniŜoną wysokość znaku CE, wynoszącą 3,41 mm ± 0,07 mm (sprawozdanie z badań Nr 141/2011 z dnia 9 maja 2011 r.). Norma PN-EN 71-1+A9:2009 „ Bezpieczeństwo zabawek. Część 1: Właściwości mechaniczne i fizyczne ” w pkt. 5.1b stanowi, iŜ w czasie przeprowadzania prób opisanych w pkt. 8.3 (próba skręcania), 8.4.2.1 (próba rozciągania), 8.5 (próba spadowa), 8.7 (próba udarności) i 8.8. (próba ściskania), z zabawek nie powinny oddzielić się Ŝadne części, które niezaleŜnie od ich połoŜenia, mieszczą się całkowicie w cylindrze do badania małych części. Nieprawidłowość przedmiotowej zabawki z pkt. 5.1b ww. normy ujawniła się w wyniku poddania zabawki próbie rozciągania. Metoda badawcza poddania wyrobu próbie rozciągania została opisana w pkt. 8.4.2.1 ww. normy w następujący sposób. Jeśli badanego elementu nie da się chwycić kciukiem i palcem wskazującym, naleŜy sprawdzić, czy element ten jest moŜliwy do uchwycenia za pomocą szczelinomierza. NaleŜy umieścić go pomiędzy badaną częścią a korpusem lub podstawą zabawki znajdującymi się pod tą częścią, zachowując kąt od 0º do 10º od powierzchni zabawki przy sile (10±1) N. Jeśli szczelinomierz wchodzi bez oporu na więcej niŜ 2 mm, element zabawki naleŜy uznać za moŜliwy do uchwycenia. Jeśli element jest moŜliwy do uchwycenia naleŜy umieścić na nim 5 zacisk, dbając o to, by nie został uszkodzony mechanizm łączący lub główna część zabawki. Następnie naleŜy przymocować zabawkę do sprzętu badawczego i rozciągać ją przy pomocy zacisku lub innego przyrządu. Oddziaływać siłą:
(50±2) N, gdy największy dostępny wymiar ma 6 mm lub mniej lub
(90±2) N, gdy największy dostępny wymiar ma więcej niŜ 6 mm; naleŜy przykładać siłę stopniowo przez 5 sekund, a następnie utrzymać ją przez 10s i sprawdzić, czy element zabawki nie oddzielił się . Przedmiotowa zabawka nie przeszła próby rozciągania z wynikiem pozytywnym, gdyŜ po przyłoŜeniu siły mniejszej niŜ 90 N od zabawki odłączyły się oczka (średnica ok. 18 mm), które mieszczą się w cylindrze do badania małych części. Przepis art. 40h ust. 1 ustawy o systemie oceny zgodności wymaga, aby badania laboratoryjne przeprowadzane były przez laboratoria akredytowane. Specjalistyczne Laboratorium Badania Zabawek w Lublinie posiada stosowną akredytację przyznaną przez Polskie Centrum Akredytacji (Nr akredytacji: AB 731), co oznacza, Ŝe wyniki badań zawarte w sprawozdaniu Nr 141/2011 z dnia 9 maja 2011 r. są prawidłowe i wiarygodne. Ze względu na stwierdzone w wyniku badania laboratoryjnego nieprawidłowości przedmiotowa zabawka nie spełniała wymagań określonych w § 9 ust. 1 i ust. 2 oraz w § 32 ust. 5 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 listopada 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek (Dz. U. Nr 210, poz. 2045 ze zm.). Przepis § 9 ust. 1 rozporządzenia stanowił, iŜ zabawki oraz ich części składowe oraz wszelkie odłączalne ich części, słuŜące do zabawy dla dzieci w wieku do lat 3, muszą mieć takie wymiary, aby nie było moŜliwe ich połknięcie lub wprowadzenie do jakiegokolwiek otworu w ciele dziecka. Zaś z treści przepisu § 9 ust. 2 rozporządzenia wynikało, Ŝe zabawki, ich części, a takŜe opakowania, w których są wprowadzone do obrotu, nie mogą powodować ryzyka uduszenia albo udławienia. Przepis § 32 ust. 5 rozporządzenia stanowił, Ŝe wzór znaku CE określa załącznik do rozporządzenia, wg którego elementy znaku CE powinny mieć tę samą wysokość, która nie moŜe być mniejsza niŜ 5 mm. Mając na uwadze, stwierdzone w wyniku przeprowadzonych badań nieprawidłowości oraz fakt, iŜ zabawka stanowiła zagroŜenie dla zdrowia i Ŝycia konsumentów, uzasadnione było wydanie w dniu 23 maja 2011 r. przez Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej, na podstawie art. 40k ust. 1 ustawy o systemie oceny zgodności, decyzji zakazującej kontrolowanym przedsiębiorcom dalszego przekazywania uŜytkownikowi, konsumentowi i dystrybutorowi przedmiotowej zabawki, na okres 2 miesięcy od dnia doręczenia decyzji. 6 Z tych samych powodów zasadne było równieŜ przedłuŜenie, na podstawie art. 40k ust. 4 ustawy o systemie oceny zgodności, okresu obowiązywania zakazu przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów decyzją nr DNR-2/186/2011 z dnia 17 czerwca 2011 r. Zgodnie z art. 40k ust. 4 ustawy o systemie oceny zgodności organ prowadzący postępowanie moŜe w drodze decyzji przedłuŜyć okres obowiązywania zakazu do czasu zakończenia postępowania. Postępowanie takie zostało wszczęte pismem z dnia 17 czerwca 2011 r. Z dniem 19 lipca 2011 r. straciło moc rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 listopada 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek (Dz. U. Nr 210, poz. 2045 ze zm.), co jednak nie ma wpływu na niniejszą sprawę, albowiem od dnia 20 lipca 2011 r. stwierdzone niezgodności stanowią naruszenie zasadniczych wymagań określonych w § 8 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 5 kwietnia 2011 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek (Dz. U. Nr 83, poz. 454), zwanego dalej „rozporządzeniem MG”, wdraŜającego do polskiego prawa postanowienia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/48/WE z dnia 18 czerwca 2009 r. w sprawie bezpieczeństwa zabawek (Dz. Urz. UE z dnia 30 czerwca 2009 r. L 170/1) oraz szczegółowych wymagań określonych w pkt. 1.4.2. i w pkt. 1.4.3. załącznika Nr 1 Szczegółowe Wymagania Bezpieczeństwa rozporządzenia MG. Ponadto przedmiotowa zabawka nie jest zgodna z pkt. 3 załącznika II do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 765/2008 z dnia 9 lipca 2008 r. ustanawiającego wymagania w zakresie akredytacji i nadzoru rynku odnoszące się do warunków wprowadzania produktów do obrotu i uchylającego rozporządzenie (EWG) Nr 339/93 (Dz. Urz. UE L 218 z 13.08.2008, str. 30) w związku z § 11 ust. 1 rozporządzenia MG. Przepis § 8 ust. 2 rozporządzenia MG stanowi, iŜ podczas projektowania i produkowania zabawek powinny być uwzględnione zdolności dzieci, a tam, gdzie to właściwe, ich opiekunów, w szczególności w przypadku zabawek przeznaczonych dla dzieci w wieku poniŜej 36 miesięcy lub z innych określonych grup wiekowych. Zgodnie z pkt. 1.4.2. załącznika Nr 1 Szczegółowe Wymagania Bezpieczeństwa do rozporządzenia MG zabawki i ich części muszą mieć takie wymiary, aby nie stwarzać ryzyka uduszenia uŜytkownika poprzez odcięcie mu dopływu powietrza w wyniku wewnętrznego zatkania przez zabawki lub ich części, zaklinowane w ustach, gardle lub przy wejściu do dolnych dróg oddechowych. Zaś na podstawie pkt. 1.4.3. załącznika Nr 1 Szczegółowe Wymagania Bezpieczeństwa do rozporządzenia MG zabawki i ich części przeznaczone dla dzieci w wieku poniŜej 36 miesięcy, a takŜe wszelkie dające się odłączyć elementy tych 7 zabawek muszą posiadać takie wymiary, aby uniemoŜliwić ich połknięcie lub przedostanie się do dróg oddechowych; dotyczy to takŜe zabawek, które są przeznaczone do wkładania do ust, ich części oraz wszelkich dających się odłączyć elementów tych zabawek. Przepis § 11 ust. 1 rozporządzenia MG stanowi, iŜ na zabawkach wprowadzanych do obrotu umieszcza się oznakowanie CE, którego wzór określa załącznik II do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 765/2008 z dnia 9 lipca 2008 r. ustanawiającego wymagania w zakresie akredytacji i nadzoru rynku odnoszące się do warunków wprowadzania produktów do obrotu i uchylającego rozporządzenie (EWG) Nr 339/93 (Dz. Urz. UE L 218 z 13.08.2008, str. 30). Zgodnie z pkt. 3 załącznika II do ww. rozporządzenia jeŜeli szczególne prawodawstwo nie ustanawia konkretnych rozmiarów, wysokość oznakowania CE wynosi przynajmniej 5 mm. Rozpatrując ponownie sprawę na skutek środka zaskarŜenia wniesionego przez strony z zachowaniem ustawowego terminu, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nie znalazł podstaw do zmiany dotychczasowego stanowiska i uchylenia swojej decyzji nr DNR-2/186/2011 z dnia 17 czerwca 2011 r. W związku z powyŜszym, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów orzekł jak w sentencji decyzji. Niniejsza decyzja jest ostateczna w trybie postępowania administracyjnego. Pouczenie Na decyzję zgodnie z art. 52 § 1, art. 53 § 1 i art. 54 § 1 w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przysługuje skarga wnoszona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarŜącemu niniejszej decyzji. Z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Małgorzata Kozak Wiceprezes Otrzymują: 1. Rafał Andrzej Dobkowicz wspólnik spółki cywilnej „POLTOYS” Spółka Cywilna ul. Leona Kruczkowskiego 6/15 66-400 Gorzów Wielkopolski 2. Irena Dobkowicz wspólnik spółki cywilnej „POLTOYS” Spółka Cywilna ul. Owocowa 6 66-432 Baczyna Do wiadomości: 1. Lubuski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej (BN.8361.128.2011.KB, BN.8361.198.2011.KB) 2. a/a