DNR-212/2011

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DNR-730-53 ( 9 )/11/KK Warszawa, 5 lipca 2011 r. DECYZJA DNR-2/ 212 /2011 Na podstawie art. 41c ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (tekst jednolity: Dz. U. z 2010 r. Nr 138, poz. 935 ze zm.) oraz art. 8 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o zmianie ustawy o systemie oceny zgodności oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r. Nr 102, poz. 586) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów umarza wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie wprowadzenia do obrotu przez importera GAZELO Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Częstochowie, zabawki - Biedronka G012866, NO. 823-01, kod EAN 5907773903789, produkcji chińskiej, oznaczonej znakiem CE, niezgodnej z zasadniczymi wymaganiami określonymi w § 8 ust. 2, § 9 ust. 1 i ust. 2 oraz § 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 listopada 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek (Dz. U. Nr 210, poz. 2045 ze zm.), w związku z wycofaniem ww. wyrobu z obrotu. UZASADNIENIE W toku kontroli przeprowadzonej przez inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Gdańsku w hurtowni, naleŜącej do ElŜbiety i Jana Leszczyńskich, wspólników spółki cywilnej, prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą „ELEMIX” 2 s.c. ElŜbieta i Jan Leszczyńscy w Tczewie, stwierdzono w ofercie handlowej zabawkę - Biedronka G012866, NO. 823-01. Wskazana zabawka została zakupiona przez GAZELO Sp. z o.o. z siedzibą w Częstochowie od SHANTOU CHENGXIN TOYS CO., LTD., GOUNEI, LIANXIA, CHENGHAI, SHANTOU, Chiny na podstawie faktury nr 1011 z dnia 24 marca 2010 r. Przedmiotowy wyrób jest zabawką na baterie, wykonaną z kolorowego, twardego tworzywa sztucznego. Po włączeniu biedronka porusza nogami, głową i oczami, świeci się nos, czułki, niebieska kropka na skrzydłach, odtwarzana jest melodyjka. Oczy biedronki posiadają ruchome powieki. W spodniej części znajdują się 2 kółka o średnicy ok. 16 mm osadzone na metalowej osi o średnicy ok. 2 mm, która zamontowana jest na obrotowej platformie o długości ok. 30 mm. W tylnych nogach zamontowane są kółka w większej części zakryte. Przedział bateryjny znajduje się w spodniej części zabawki i jest zakryty odłączalną klapką i zamknięty za pomocą śrubki. Na opakowaniu umieszczono: nazwę wyrobu – Biedronka G012866, NO. 823-01, kod EAN 5907773903789; dane importera – Gazelo Sp. z o.o., ul. Zaciszańska 9/19, 42-226 Częstochowa; znak CE; znak graficzny ostrzegawczy dotyczący wieku (0-3) oraz następujące informacje i ostrzeŜenia: „Nieodpowiednie dla dzieci poniŜej 3 lat! Zawiera małe elementy – niebezpieczeństwo połknięcia! Produkt nieodpowiedni dla dzieci poniŜej 3 lat. Niebezpieczeństwo udławienia się drobnymi elementami zabawek. Z zabawki dziecko moŜe korzystać wyłącznie pod opieką osób dorosłych. Obsługa i montaŜ zgodnie z rysunkiem na opakowaniu. Opakowanie nie jest zabawką, chronić przed dziećmi, nie udostępniać do zabawy. Proszę zachować opakowanie w celach informacyjnych. Wyprodukowano w Chinach” oraz instrukcję obsługi, zawierającą następujące informacje i ostrzeŜenia: 1. Zabawka działa po załoŜeniu baterii; 2. Typ baterii i sposób instalacji pokazuje rysunek; 3. Baterie naleŜy wkładać z zachowaniem biegunowości; 4. Dołączona ulotka lub opakowanie przedstawia teŜ funkcjonowanie zabawki, dlatego naleŜy przestrzegać podanych zaleceń; 5. Oryginalne opakowanie naleŜy zachować, gdyŜ jest podstawą ewentualnej reklamacji; 6. Przy pierwszym zakładaniu baterii naleŜy załoŜyć baterie nowe typu wskazanego na opakowaniu lub ulotce; 7. W Ŝadnym wypadku nie wolno mieszać typów baterii ani teŜ starych z nowymi; 8. Wymianę baterii na nowe przeprowadzać moŜe wyłącznie osoba dorosła; 9. Baterie nieprzewidziane do ładowania nie mogą być ładowane; 3 10. Wyczerpane baterie naleŜy wyjąć z zabawki; 11. Zabawki nie moŜna przyłączać do większej niŜ zalecana liczba źródeł energii; 12. Nie wolno zwierać zacisków zasilania; 13. Baterie akumulatorowe naleŜy ładować po wyjęciu zabawki; 14. Baterie przewidziane do ładowania mogą być ładowane wyłącznie pod nadzorem osoby dorosłej; 15. Zabawka zasilana prądem stałym; 16. Wyjąć baterie, gdy zabawka nie jest w uŜyciu lub gdy są one zuŜyte aby zapobiec wycieku elektrolitu; 17. Zabrania się umieszczania zuŜytych baterii łącznie z innymi odpadami; 18. Składowanie baterii z innymi odpadami grozi przeniknięciem szkodliwych substancji do gleby, wód powierzchniowych i podziemnych powodując ich niebezpieczne skaŜenie i zagroŜenie dla zdrowia ludzkiego. Inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Gdańsku, mając na uwadze cechy i funkcje zabawki, wskazujące na jej przeznaczenie dla dzieci w wieku poniŜej 3 lat, mianowicie to, Ŝe jest to zabawka bateryjna o prostym kształcie i działaniu, przedstawiająca przerysowaną postać owada, posiłkując się wytycznymi Komitetu Technicznego ds. Bezpieczeństwa Zabawek ( Raport PKN-CEN CR 14379:2007 „Klasyfikacja Zabawek. Wytyczne”, Kategorii M - Tablica 14: „Zabawki przedstawiające róŜne sceny i gotowe modele”) z których wynika, Ŝe kategoria ta jest odpowiednia dla dzieci w wieku poniŜej 36 miesięcy oraz biorąc pod uwagę pkt 8.1 normy 71-1+A9:2009 „Bezpieczeństwo zabawek. Część 1: Właściwości mechaniczne i fizyczne” , poddali zabawkę ocenie organoleptycznej, jak i równieŜ zlecili przeprowadzenie badań laboratoryjnych w zakresie wymagań przewidzianych dla zabawek przeznaczonych dla dzieci poniŜej 36 miesięcy. Zgodnie z wytycznymi Komitetu Technicznego ds. Bezpieczeństwa Zabawek ( Raport PKN-CEN CR 14379:2007 „Klasyfikacja Zabawek. Wytyczne”), zabawki zawierające duŜe części, łatwe w obsłudze, wymagające prostych czynności do uruchamiania, np. dźwięku, zaklasyfikowane są do Kategorii M – Tablica 14: „Zabawki przedstawiające róŜne sceny i gotowe modele” , z których wynika, Ŝe ta kategoria zabawki jest odpowiednia dla dzieci w wieku poniŜej 36 miesięcy. Zgodnie natomiast z pkt 8.1 normy PN-EN 71-1+A9:2009 „Bezpieczeństwo zabawek. Część 1: Właściwości mechaniczne i fizyczne” , jeśli występują powaŜne wątpliwości, co do tego, dla jakiej grupy wiekowej zabawka jest przeznaczona, zabawka musi być poddana surowszym badaniom. 4 W wyniku przeprowadzonych badań organoleptycznych (sprawozdanie z badań nr 3) inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Gdańsku stwierdzili, iŜ zabawka nie spełnia wymagań pkt 7.1.1 normy PN-EN 62115:2005 „Zabawki elektryczne - Bezpieczeństwo uŜytkowania ”, z uwagi na brak oznaczenia napięcia nominalnego i kształtu baterii w proporcjonalnej wielkości w /lub na przedziale baterii. Badania laboratoryjne przeprowadzone w Specjalistycznym Laboratorium Badania Zabawek Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z siedzibą w Lublinie (sprawozdanie z badań nr 349/2010) wykazały, Ŝe ww. zabawka nie spełnia wymagań pkt 5.1b normy PN-EN 71-1+A8:2009 „Bezpieczeństwo zabawek. Część 1: Właściwości mechaniczne i fizyczne” , z uwagi na pojawienie podczas badania przedmiotowej zabawki, małych elementów, które mieszczą się całkowicie w cylindrze do badania małych części - podczas próby spadowej odłączył się pierwszy czułek oraz odpadły skrzydła, przez co stały się dostępne ostre zakończenia przewodników elektrycznych, natomiast podczas próby udarności odłączył się drugi czułek. Ponadto naleŜy zaznaczyć, Ŝe zabawka - Biedronka G012866, NO. 823-01, kod EAN 5907773903789 została zgłoszona do systemu „RAPEX” (tj. systemu rejestracji wyrobów nieŜywnościowych przeznaczonych dla konsumentów, stwarzających zagroŜenie dla Ŝycia i zdrowia uŜytkownika – rejestr został stworzony w celu wymiany informacji pomiędzy państwami członkowskimi UE i Komisją Europejską dotyczących wyrobów stwarzających zagroŜenie i środków podjętych w danym kraju, by wykluczyć lub ograniczyć wprowadzenie takich wyrobów na rynek, a takŜe ich uŜytkowanie) przez Grecję, z uwagi na fakt, iŜ zabawka stwarza ryzyko udławienia i zranienia - czułki zabawki, które odłączyły się od zabawki, mieszczą się w cylindrze do badania małych części (notyfikacja nr 1397/08 dokonana w dniu 5 grudnia 2008 r.). Pismem z dnia 15 lutego 2011 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zawiadomił GAZELO Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Częstochowie (zwaną dalej takŜe „stroną”) o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wprowadzenia do obrotu zabawki - Biedronka G012866, NO. 823-01, kod EAN 5907773903789, niezgodnej z zasadniczymi wymaganiami określonymi w następujących przepisach rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 listopada 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek (Dz. U. Nr 210, poz. 2045 ze zm.), zwanego dalej „rozporządzeniem”, tj.: • § 8 ust. 2, z uwagi pojawienie się w wyniku badania dostępnych ostrych zakończeń, co stwarza ryzyko zranienia, 5 • § 9 ust. 1 i ust. 2, z uwagi na pojawienie się w wyniku badania małych elementów, mieszczących się całkowicie w cylindrze do badania małych części, które mogą zostać połknięte lub wprowadzone do jakiegokolwiek otworu w ciele dziecka i powodować ryzyko uduszenia albo udławienia, • § 21 ust. 1, z uwagi na brak oznaczenia napięcia nominalnego i kształtu baterii w proporcjonalnej wielkości w /lub na przedziale baterii. Przepis § 8 ust. 2 rozporządzenia stanowi, iŜ krawędzie, części wystające, przewody i umocowania znajdujące się na zabawkach, muszą być zaprojektowane i wytwarzane w taki sposób, aby ryzyko zranienia, w przypadku kontaktu z nimi, było jak najmniejsze. Zgodnie z § 9 ust. 1 rozporządzenia, zabawki i ich części składowe oraz wszelkie odłączalne ich części, słuŜące do zabawy dla dzieci w wieku do lat 3, muszą mieć takie wymiary, aby nie było moŜliwe ich połknięcie lub wprowadzenie do jakiegokolwiek otworu w ciele dziecka. Natomiast przepis § 9 ust. 2 rozporządzenia stanowi, Ŝe zabawki, ich części, a takŜe opakowania, w których są wprowadzone one do obrotu, nie mogą powodować ryzyka uduszenia albo udławienia. Zaś § 21 ust. 1 rozporządzenia określa, Ŝe w przypadku gdy wymagają tego względy bezpieczeństwa, producent niezaleŜnie od informacji określonych w rozdziale 5 rozporządzenia, dotyczącym sposobu oznakowania zabawek, dołącza się do zabawki sformułowaną w języku polskim instrukcję jej uŜywania. Postanowieniem z dnia 16 lutego 2011 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wyznaczył stronie postępowania termin 21 dni na usunięcie niezgodności ww. wyrobu z zasadniczymi wymaganiami lub wycofanie go z obrotu. Ponadto poinformowano stronę, jakie naleŜy przedstawić dowody, potwierdzające podjęcie ww. działań. W dniu 21 marca 2011 r. strona nadesłała do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów następujące dokumenty: zestawienie odbiorców, oryginały faktur korygujących, potwierdzone za zgodność z oryginałem przez radcę prawnego kopie oświadczeń odbiorców o stanie posiadania przedmiotowej zabawki, pełnomocnictwo dla radcy prawnego wraz z dowodem uiszczenia opłaty skarbowej za złoŜenie dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa. Pismem z dnia 25 marca 2011 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów poinformował stronę, iŜ w przekazanych przez nią dokumentach brakuje dowodu w postaci oświadczenia o nieposiadaniu na stanie magazynowym kwestionowanego wyrobu, czy teŜ faktury korygującej od jednego z odbiorców. W związku z powyŜszym zwrócił się do strony z prośbą o przekazanie w wyznaczonym terminie brakującego dowodu w sprawie. 6 W dniu 11 kwietnia 2011 r. strona przekazała do organu prowadzącego postępowanie wymagany dowód w postaci potwierdzonej za zgodność z oryginałem przez radcę prawnego kopii oświadczenia odbiorcy o nieposiadaniu na stanie magazynowym przedmiotowej zabawki. Pismem z dnia 13 kwietnia 2011 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów poinformował stronę o prawie do zapoznania się ze zgromadzonymi aktami sprawy oraz prawie wypowiedzenia się, co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów oraz zgłoszonych Ŝądań przed wydaniem decyzji kończącej postępowanie. Strona z praw tych nie skorzystała. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił i stwierdził: Przedsiębiorca GAZELO Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Częstochowie jest importerem wprowadzającym do obrotu zabawkę - Biedronka G012866, NO. 823-01, kod EAN 5907773903789. Zgodnie z art. 5 pkt 2 ustawy o systemie oceny zgodności przez wprowadzenie do obrotu naleŜy rozumieć udostępnienie przez producenta, jego upowaŜnionego przedstawiciela lub importera, nieodpłatnie albo za opłatą, po raz pierwszy na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, wyrobu w celu jego uŜywania lub dystrybucji. Natomiast zgodnie z art. 5 pkt 21 ustawy o systemie oceny zgodności, za importera uwaŜa się osobę fizyczną lub prawną albo jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, mającą siedzibę na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, która wprowadza do obrotu lub oddaje do uŜytku wyroby pochodzące z krajów trzecich. Przepis art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie oceny zgodności stanowi, iŜ wyroby wprowadzane do obrotu lub oddawane do uŜytku podlegają ocenie zgodności z zasadniczymi wymaganiami określonymi w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 1 ww. ustawy. W przypadku zabawek, zastosowanie mają przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek. W wyniku przeprowadzonych badań organoleptycznych (sprawozdanie z badań nr 3) inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Gdańsku stwierdzili, iŜ zabawka nie spełnia wymagań pkt 7.1.1 normy PN-EN 62115:2005 „Zabawki elektryczne 7 - Bezpieczeństwo uŜytkowania ”, z uwagi na brak oznaczenia napięcia nominalnego i kształtu baterii w proporcjonalnej wielkości w /lub na przedziale baterii. Badania laboratoryjne przeprowadzone w Specjalistycznym Laboratorium Badania Zabawek Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z siedzibą w Lublinie (sprawozdanie z badań nr 349/2010) wykazały, Ŝe ww. zabawka nie spełnia wymagań pkt 5.1b normy PN-EN 71-1+A8:2009 „Bezpieczeństwo zabawek. Część 1: Właściwości mechaniczne i fizyczne” , z uwagi na pojawienie podczas badania przedmiotowej zabawki, małych elementów, które mieszczą się całkowicie w cylindrze do badania małych części - podczas próby spadowej odłączył się pierwszy czułek oraz odpadły skrzydła, przez co stały się dostępne ostre zakończenia przewodników elektrycznych, natomiast podczas próby udarności odłączył się drugi czułek. Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o systemie oceny zgodności, domniemywa się, Ŝe wyrób spełnia określone zasadnicze wymagania, jeŜeli jest zgodny z odpowiednimi postanowieniami norm zharmonizowanych. Jako Ŝe norma PN-EN 71-1+A9:2009 „Bezpieczeństwo zabawek. Część 1: Właściwości mechaniczne i fizyczne” oraz norma PN-EN 62115:2005 „Zabawki elektryczne - Bezpieczeństwo uŜytkowania ” w oparciu, o które wykonano badania, są normami zharmonizowanymi, a przeprowadzone badania wykazały ich naruszenie, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów stwierdził, iŜ przedmiotowy wyrób nie spełnia zasadniczych wymagań określonych w § 8 ust. 2, § 9 ust. 1 i ust. 2 oraz § 21 ust. 1 rozporządzenia, z uwagi na wskazane wyŜej niezgodności. Stwierdzone niezgodności uzasadniały wszczęcie przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów postępowania administracyjnego przeciwko GAZELO Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Częstochowie mającego na celu doprowadzenie do usunięcia niezgodności kwestionowanego wyrobu z zasadniczymi wymaganiami lub wycofanie go z obrotu. W toku postępowania strona nie kwestionowała, Ŝe zabawka - Biedronka G012866, NO. 823-01, kod EAN 5907773903789 nie spełnia zasadniczych wymagań i podjęła działania mające na celu wycofanie wyrobu z obrotu. Na dowód podjętych działań przedstawiła zestawienie kontrahentów, oryginały faktur korygujących oraz potwierdzone za zgodność z oryginałem przez radcę prawnego kopie oświadczeń odbiorców o nieposiadaniu na stanie magazynowym kwestionowanego wyrobu. Przedstawione przez stronę dowody są wystarczające do uznania, iŜ przedmiotowa zabawka została wycofana z obrotu. 8 Zgodnie z art. 41c ust. 2 pkt 2 ustawy o systemie oceny zgodności, organ prowadzący postępowanie wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, jeŜeli stwierdzi, Ŝe wyrób został wycofany z obrotu. Zgodnie z art. 8 ustawy o zmianie ustawy o systemie oceny zgodności oraz niektórych innych ustaw, do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w Ŝycie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. W tym stanie rzeczy postanowiono, jak w sentencji. P o u c z e n i e Na podstawie art. 127 § 3 oraz art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), w związku z art. 42 ustawy o systemie oceny zgodności, od niniejszej decyzji stronie nie słuŜy odwołanie, jednakŜe strona niezadowolona z niniejszej decyzji moŜe, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia, zwrócić się do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Zastępca Dyrektora Departamentu Rynku Jadwiga Gunerka Otrzymują: GAZELO Sp. z o.o. ul. Zaciszańska 9/19 42-226 Częstochowa Do wiadomości: 1. ElŜbieta Leszczyńska, wspólnik spółki cywilnej „ELMIX” s.c. ul. Jagiellońska 54 A 83-110 Tczew 2. Jan Leszczyński, wspólnik spółki cywilnej „ELMIX” s.c. ul. Jagiellońska 54 A 83-110 Tczew 3. Pomorski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej (nr akt kontroli NR-42-431/10, NR-42-488/10 ) 4. a/a