DIH-IV-52/2024

1 P REZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW Warszawa, 20 listopada 2024 r. DIH - 4.707.45.2024 .BP „informacje prawnie chronione [xxx]” DECYZJA DIH .4.52. 202 4 Na podstawie 138 § 1 pkt 2 oraz art. 189f § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), art. 1 ust. 3 oraz art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2024 r . poz. 312), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie odwołania od decyzji Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z 1 6 lip ca b r. (nr sprawy : D L .8361. 60 .202 4 ), na mocy której , na podst. art. 198c ust. 2 w zw. z a rt. 198d ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2023 r. poz. 344) nałożono na przedsiębiorcę Grażynę Dziweńka prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą „PROMOTOR” Nieruchomości Grażyna Dziweńka karę pieniężną w wysok ości 14 310,96 zł (słownie: czternaście tysi ę c y trzysta dziesięć złotych 96/100 ), z tytułu niewykonania obowiązków określonych w art. 181 ust. 3 ww. ustawy, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów 1) uchyla zaskarżoną decyzję w całości; oraz 2) na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 kpa odstępuje od nałożenia kary pieniężnej na przedsiębiorcę, za naruszenie obowiązków określonych w art. 181 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami; 3) poucza przedsiębiorcę o obowiązku przestrzegania przepisów art. 181 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami . Uzasadnieni e W dniach 17 - 18 kwietnia 202 4 r. inspektorzy reprezentujący Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w e W rocławiu (zwanego dalej: „ Dolnośląskim WIIH”, „organem pierwszej instancji”), działając na podstawie upoważnienia nr U/67/DL/2024 z dnia 17 kwietnia 202 4 r., przeprowadzili kontrolę przedsiębiorcy xxxxx xxxxx xxxx prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą xxxxx xxxxx xxxx xxxxx xxxxx xxxxx xxxxx xxxxx (zwanej dalej: „stroną”, „stroną postępowania”, „przedsiębiorcą”). Stosownie do art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2023 r. poz. 221, ze zm.), zwanej dalej: „Prawem przedsiębiorców”, kontrola została poprzedzona zawiadomieniem o zamiarze wszczęcia kontroli. W toku kontroli inspektorzy reprezentujący Dolnośląskiego WIIH sprawdzili legalność i rzetelność prowadzenia działa lności gospodarczej oraz przestrzeganie przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2023 r. poz. 344 dalej 2 „ustawa o gospodarce nieruchomościami” ) . W toku kontroli stwierdzono, że przedsiębiorca prowadzi działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomości. Zgodnie z CEIDG działalność gospodarcza prowadzona jest od dnia 7 lutego 2013 r. 1) W toku kontroli przedłożono: − Polisę OC nr xxxxx wystawioną przez xxxxxx xxxxx xxxxx , Ubezpieczający/Ubezpieczony: xxxxx xxxxx xxxxxx xxxx , okres ubezpieczenia xxxxxxxxxx xxxxx – xxxxxxx , suma gwarancyjna 50 000 EUR. − Polisę OC nr xxxxx wystawioną przez xxxxxx xxxxx xxxxx , Ubezpieczający/Ubezpieczony: xxxxx xxxxx xxxxxx xxxx , okres ubezpieczenia xxxxxxxxxx xxxxx – xxxxxxx , suma gwarancyjna 50 000 EUR. − Polisę OC nr xxxxx wystawioną przez xxxxxx xxxxx xxxxx , Ubezpieczający/Ubezpieczony: xxxxx xxxxx xxxxxx xxxx , okres ubezpieczenia xxxxxxxxxx xxxxx – xxxxxxx , suma gwarancyjna 50 000 EUR. Przedsiębiorca nie okazał natomiast polisy za okres xxxxxx r. – xxxxxxx , co stanowi naruszenie art. 181 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Jak wynika z protokołu kontroli: „Na podstawie okazanej dokumentacji stwierdzono, że w powyższym okresie, tj. od dnia xxxxxxx . do dnia xxxxxx ., xxxxxxxxxxxxxxx nie wykonywała żadnych czynności związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą (nie zawarła żadnych umów dotyczących pośredni ctwa w obrocie nieruchomościami).” 2) W toku kontroli przedłożono umowy pośrednictwa w obrocie nieruchomościami: − z a rok xxxx - xxxxx umów; − z a rok xxxxx - xxxx umów; − z a rok xxxxx – xxxx umowy ; Do umów zawartych w latach xxxxx – xxxx kontrolowany nie dołączał kopii obowiązkowego ubezpieczenia OC, co stanowi naruszenie art. 181 ust. 3a ustawy o gospodarce nieruchomościami . Niemniej w każdej umowie zawarty był zapis informujący o tym, że przedsiębiorca posiada ważną polisę ubezpieczeni a od odpowiedzialności cywilnej. W oparciu o zebrany materiał dowodowy, na podstawie art. 61 § 1 i 4 kpa , Dolnośląski WIIH, pismem z dnia 20 czerwca 202 4 r., zawiadomił przedsiębiorcę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzen ia administracyjnej kary pieniężnej z tytułu prowadzenia działalności w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami bez spełnienia obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej, do czego przedsiębiorca jest zobligowany na podsta wie art. 181 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami . Jednocześnie organ poinformował przedsiębiorcę, że zgodnie z art. 10 § 1 kpa, stronom przysługuje prawo do czynnego udziału w postępowaniu. Dolnośląski WIIH decyzją z dnia 16 lipca 202 4 r. (nr sprawy DL.8361.60.2024) , wymierzył Stronie karę pieniężną w wysokości 1 4 310 , 96 zł (słownie: czter naście tysięcy trzysta dzie sięć złotych 96 /100), za brak spełnienia obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia, o którym mowa w art. 181 ust. 3 ustawy o gosp odarce nieruchomościami. Decyzja została odebrana w dniu 26 lipca 202 4 r. Strona pismem z dnia 8 sierpnia 202 4 r. (data stempla 8 sierpnia 202 4 r.) wniosła odwołanie od przedmiotowej decyzji . Strona zarzuciła naruszenie przepisów postępowania tj. 1) art. 189f § 1 pkt 1 w zw. z art. 80 w zw. z art. 8 kpa; 3 2) art. 189f § 1 w zw. z art. 80 kpa; 3) art. 189f § pkt 1 kpa; 4) § 3 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej pośrednika w obrocie nieruchomościami; Pismem z dnia 27 sierpnia 202 4 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej jako „Prezes UOKiK”, „organ drugiej instancji”, „organ odwoławczy”) poinformował stronę postępowania o przysługującym jej prawie do zapoznania się z aktami i prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Strona postępowania nie skorzystała z przysługujących jej praw. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił i stwierdził co następuje. Istotą postępowania odwoławczego jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie tożsamej przedmiotowo i podmiotowo sprawy administracyjnej w granicach wyznaczonych rozstrzygnięciem decyzji organu pierwszej instancji. W toku postępowania organ odwoławczy dokonu je oceny, czy odwołanie strony postępowania jest uzasadnione oraz sprawdza, czy wydana decyzja była prawidłowa. Stosownie do art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2020 r. poz. 1706), zwanej dalej: „ustawą o Insp ekcji Handlowej”, w sprawach związanych z wykonywaniem zadań i kompetencji Inspekcji, organem właściwym jest wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej. Prezes UOKiK jest organem wyższego stopnia i w związku z powyższym, w ramach nadzoru, jest uprawniony do przeprowadzenia niniejszego postępowania. Zgodnie z art. 179a i następne ustawy o gospodarce nieruchomościami, pośrednik w obrocie nieruchomościami to przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą z zakresu pośrednictwa w obrocie nieruchomościami. Z awód ten uległ deregulacji na mocy ustawy z dnia 13 czerwca 2013 roku o zmianie ustaw regulujących wykonywanie niektórych zawodów (Dz. U. z 2013 r. poz. 829), przy czym nadal ustawowym obowiązkiem pośrednika jest jednak wymóg obowiązkowego ubezpieczenia o d odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone w związku z prowadzoną działalnością dot. pośrednictwa w obrocie nieruchomościami. Pośrednictwo w obrocie nieruchomościami polega na odpłatnym wykonywaniu czynności zmierzających do zawarcia przez inne osob y umów: 1) nabycia lub zbycia praw do nieruchomości; 2) nabycia lub zbycia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu; 3) najmu lub dzierżawy nieruchomości lub ich części; 4) innych niż określone w pkt 1 - 3, których przedmiotem są prawa do nieruchomości lub ich części. Zgodnie z art. 181 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, przedsiębiorca będący pośrednikiem w obrocie nieruchomościami podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone w związku z pośrednictwem w obrocie nieruchomościami. Zgodnie z art. 181 ust. 3a w / w ustawy kopia dokumentu ubezpieczenia aktualnego na dzień zawarcia umowy pośrednictwa stanowi załącznik do tej umowy. Pośrednik w obrocie nieruchomościami niezwłocznie informuje stronę umowy pośrednictwa o wszelkich zmianach 4 danych zawartych w dokumencie ubezpieczenia i o zawarciu nowej umowy ubezpieczenia, przekazując kopię dokumentu ubezpieczenia. Obowiązek ubezpieczenia OC powstaje nie później niż w dniu poprzedzającym dzień rozpoczęcia wykonywania czynności w związku z pośrednictwem w obrocie nierucho mościami (§ 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 kwietnia 2019 r. w sprawie obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej pośrednika w obrocie nieruchomościami (Dz.U. z 2019 r. poz. 804)). Minimalna suma gwarancyjna ubezpieczenia OC, w o dniesieniu do jednego zdarzenia oraz do wszystkich zdarzeń w okresie ubezpieczenia nie dłuższym niż 12 miesięcy, których skutki są objęte umową ubezpieczenia OC, wynosi równowartość w złotych 25 000 euro (§ 4 ww. rozporządzenia). Po przeprowadzeniu ana lizy zebranych materiałów dowodowych, Prezes UOKiK stwierdza, że ustalenia kontroli przeprowadzonej przez Dolnośląskiego WIIH dały podstawę do stwierdzenia, że przedsiębiorca prowadził działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomości ami bez spełnienia obowiązku zawarcia ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone w związku z pośrednictwem w obrocie nieruchomościami za okres od xxxxxxxxx . do xxxxxxxxx . Ustalenia te są bezsporne i należy podkreślić, że nie są one kwest ionowane przez Stronę. Strona wnosząc odwołanie podniosła natomiast zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, a mianowicie: 1) a rt. 1 89f § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 80 kpa w zw. z art. 8 kpa polegające na nałożeniu na skarżącą administracyjnej k ary pieniężn e j i niepoprzestanie na pouczeniu skarżącej, w sytuacji znikomej wag i naruszenia prawa , samodzielnego zaprzestania naruszania prawa i wystąpieniu przesłanek do odstąpienia przez organ od nałożenia kary i poprzestania na pouczeniu, 2) art. 189f § 1 w zw. z art. 80 kpa polegające na dowolnej ocenie dowodów – wyjaśnień skarżącej, dotyczących okoliczności przebywania na urlopie przez skarżącą, 3) art. 189f § 1 pkt 1 kpa polegające na jego błędnej wykładni i uznaniu przez organ, że w związku z niedope łnieniem przez stronę obowiązków waga naruszenia nie mogła być znikoma, zwłaszcza, że żadne negatywne skutki nie wystąpiły, 4) § 3 rozporządzenia Mini s tra Fina n sów z dnia 26 kwietnia 2019 r. w sprawie obowiązkowego ubezpieczenia odpowied z ia l nośc i cywilnej po ś rednika w obroci e nieruchomo ś ciami, polegające go na wymierzeniu kary , pomimo zapisu, że obowiązek u b ezpieczenia powstaje nie pó ź niej niż w dniu poprzedzający m dzień rozpoczęcia wykonywania czynnoś c i w związku z pośrednictwem w obrocie nieru c homo ś ciami, a skarż ą ca w okresie, w którym nie była ubezpieczon a , nie z a warła ż adnej umowy po ś red n ictwa . Zgodnie z art. 189f § 1 kpa o rgan administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, j eżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa . Organ I instancji nie dopatrzył się przesłanek zawartych w art. 189f § 1 pkt 1 kpa. Jak stwierdził w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji: „Strona nie dopełniła obowiązków nało żonych na nią zgodnie z art. 181 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w związku z czym nie można uznać, że waga naruszenia prawa była znikoma, a tym samym przesłanka 5 odstąpienia od nałożenia kary nie została spełniona. (…) Odnosząc się do powyższeg o kryterium organ kontroli uznał, że brak obowiązkowego ubezpieczenia OC pośrednika w obrocie nieruchomościami w okresie od dnia xxxxxxxxx . do dnia xxxxxxxx . stanowi naruszenie obowiązków ciążących na przedsiębiorcy. Nie można mówić w tym przypadku o znikomej wadze naruszenia, bowiem strona jest podmiotem profesjonalnym, świadczącym usługi w pośrednictwie nieruchomościami. Należy podkreślić, iż właściwe zabezpieczenie interesów klientów jest bardzo ważne, gdyż specyfika umów związanych z nieruchomośc iami wiąże się m.in. z ryzykiem finansowym klienta. Prowadzenie działalności zawodowej w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami związane jest z ryzykiem powstania roszczenia odszkodowawczego. Przedmiotem pośrednictwa są nieruchomości, które z nat ury są rzeczami o dużej wartości majątkowej, dlatego szkoda w postaci uszczerbku w majątku poszkodowanego może mieć znaczną wartość, a ewentualne roszczenia odszkodowawcze w wielu przypadkach mogą przewyższać możliwości finansowe osób świadczących usługi. Ponadto należy zauważyć, że osobą poszkodowaną na skutek działalności pośrednika jest zazwyczaj konsument. Mając na względzie zapewnienie gwarancji wypłacalności osób wykonujących działalność zawodową oraz w celu ochrony konsumentów ustawodawca wprowadził obowiązek ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej za skody wyrządzone w związku z wykonywaniem czynności pośrednictwa w obrocie nieruchomościami. Dlatego też brak ubezpieczenia przedsiębiorcy utrudnia dochodzenie ewentualnych roszczeń klientów powstałych w wyniku błędu przedsiębiorcy.” W świetle zarzutów odwołania nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem Dolnośląskiego WIIH. W pierwszym rzędzie należy odnieść się do zarzutu naruszenia art. 189f § 1 w zw. z art. 80 kpa. Jak uzasadnia Strona, Organ I ins tancji dopuścił się „(…) dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów, poprzez uznanie, że okoliczności podniesione przez Stronę nie mają wpływu na fakt stwierdzenia deliktu administracyjnego, w sytuacji gdy skarżąca w okresie, w którym nie miała ubezpieczen ia OC za szkody wyrządzone w związku z pośrednictwem w obrocie nieruchomościami, przebywała na urlopie, a jej biuro było nieczynne, co ma istotne znaczenie dla wagi naruszenia, a ponadto w tym okresie skarżąca nie zawarła żadnej umowy dotyczącej pośredni ctwa w obrocie nieruchomościami oraz nie prowadziła żadnych czynności związanych z działalnością gospodarczą w obrocie nieruchomościami, co ma wpływ na stwierdzenie deliktu administracyjnego.” Zgodnie z art. 198d ustawy o gospodarce nieruchomości k to pro wadzi działalność gospodarczą z zakresu pośrednictwa w obrocie nieruchomościami bez spełnienia obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia, o którym mowa w art. 181 ust. 3, podlega karze pieniężnej . Z brzmienia powyższego przepisu wynika, iż delikt administrac yjny jest kreowany jedynie poprzez brak obowiązkowego ubezpieczenia, a dla stwierdzenia faktu, iż obowiązek ten został naruszony nie ma znaczenia zaistnienie bądź niezaistnienie ewentualnej szkody. Podobnie, powyższa kwestia nie znalazła się w katalogu prz esłanek mających wpływ na wysokość kary zawartych w art. 198c ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami zgodnie z którym p rzy ustalaniu wysokości kary pieniężnej uwzględnia się dotychczasową działalność przedsiębiorcy, skalę prowadzonej działalności ora z czas trwania naruszenia. Stąd też, prawidłowe były ustalenia Dolnośląskiego WIIH, który stwierdził, że z wyjaśnień przedsiębiorcy złożonych do protokołu przesłuchania strony wynika, ze przerwa w ubezpieczeniu OC z tytułu pośrednictwa w obrocie nieruchom ościami spowodowana była 6 tym, że w tym czasie Strona przebywała na urlopie, a biuro było nieczynne. Jak dalej stwierdził Organ, Strona nie zawierała żadnych umów dotyczących pośrednictwa w obrocie nieruchomościami, ani nie prowadziła żadnych innych czynno ści związanych z działalnością gospodarczą w obrocie nieruchomościami. Tym samym, podniesione przez Stronę okoliczności nie mają wpływu na fakt stwierdzenia deliktu administracyjnego. Nie odmawiając słuszności stanowiska Dolnośląskiego WIIH, jeśli chodzi znaczenie przywołanej przez Stronę okoliczności na fakt zaistnienia deliktu administracyjnego i wysokości kary, należy jednak zauważyć, iż Organ I instancji pominął kwestię wpływu tychże okoliczności na znikomość naruszenia będącą przesłanką odstąpienia od wymierzenia kary. Jak wynika z dorobku doktryny dotyczącego obowiązków ubezpieczeniowych osób prowadzących działalność zawodową na rynku nieruchomości, a więc pośredników, zarządców i rzeczoznawców „Prowadzenie działalności gospodarczej i zawodowej w z akresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami oraz zarządzania nieruchomościami związane jest z ryzykiem powstania roszczenia odszkodowawczego. Przedmiotem pośrednictwa i zarządzania są nieruchomości, które z natury są rzeczami o dużej wartości majątkowe j, dlatego szkoda w postaci uszczerbku w majątku poszkodowanego może mieć znaczną wartość, a ewentualne roszczenia odszkodowawcze w wielu przypadkach mogą przewyższać możliwości finansowe osób świadczących usługi. Ponadto należy zauważyć, że osobą poszkodowaną na skutek działalności pośrednika lub zarządcy jest zazwyczaj konsument. Mając na względzie zapewnienie gwarancji wypłacalności osób wykonujących działalność zawodową oraz w celu ochrony konsumentów ustawodawca wprowadził obowiązek ubezpieczen ia odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone w związku z wykonywaniem czynności pośrednictwa w obrocie nieruchomościami i zarządzania nieruchomościami.” („Obowiązkowe ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej pośrednika w obrocie nieruchomościami i za rządcy nieruchomości, cz. I” Ryszard Marek Karpiński „Nieruchomości 2013” Nr 1). Prezes UOKiK nie podważa tego stanowiska, niemniej zwraca uwagę, iż Strona w swoich wyjaśnieniach podniosła: „Odnośnie ustaleń kontroli, że w okresie od dnia xxxxx do dnia xxxxxxxxxxx r. nie posiadałam ważnej polisy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej pośrednika w obrocie nieruchomościami, tj. nie dokonałam przedłużenia polisy w terminie. Powyższe spowodowane było tym, że w tym czasie przebywałam na urlop ie w Albanii, a biuro było nieczynne (nie zatrudniam pracowników), co mogłoby być powodem przeoczenia.” Ustalając w powyższym zakresie stan faktyczny, Organ II instancji wystąpił do Strony o przedstawienie dowodów potwierdzających fakt przebywania na urlop ie. Strona przedstawiła: − potwierdzenie zakupu biletu lotniczego xxxx w dniu xxxxx .; − potwierdzenie rezerwacji hotelu w xxxxx na okres xxxxxx xxxxxx . – jak Strona oświadczyła, zrezygnowała z dalszych miejsc noclegowych w konkretnym hotelu. Pozostałe noclegi zostały znalezione poza e - booking i płatności były dokonywane gotówką ; − fakturę za okres rozliczeniowy xxxxxx - xxxxxx z której wynika fakt zagranicznych połączeń telefonicznych oraz internetowych. Jako państwo połączeń roamingowych wskazana jest xxxxxx . Strona podniosła również zarzuty naruszenia art. 189f § 1 pkt 1 kpa (w tym również w zw. z art. 80 i art. 8 kpa) poprzez błędną wykładnię w/w przepisu i uznanie, że w związku z niedopełnieniem przez stronę obowiązków, waga naruszenia jest znikoma. Strona stoi 7 na stanowisku, że „(…) w tym czasie przebywała na urlopie wypoczynkowym, a w związku z tym nie zawierała w tym czasie umów pośrednictwa w obrocie nieruchomościami, a w konsekwencji nie istniało w tym czasie ryzyko powstania roszczenia odszkodowawc zego i nie naraziła ona osób trzecich na żadne szkody w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami, co jednoznacznie wskazuje, że waga naruszenia prawa była znikoma.” Przy ocenie wystąpienia p rzesłanki znikomej wagi naruszenia należy brać pod uwagę całokształt okoliczności danego przypadku, zarówno o charakterze przedmiotowym (np. skala naruszeń, skutki tych naruszeń), jak i podmiotowym (np. czy mamy do czynienia z czynem zawinionym, a jeżeli t ak, to z jaką formą winy), przy czym decydujące znaczenie należy przyznać skutkom naruszenia dla dóbr chronionych przez daną dziedzinę prawa. (por. wyrok WSA w Olsztynie z 23 września 2021 r., sygn. akt II SA/Ol 435/21, wyrok WSA w Warszawie z 27 sierpnia 2020 r., sygn. akt IV SA/Wa 973/20). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 11 lipca 2023 r. (sygn. III OSK 2544/21) wskazuje, że „ocena wagi naruszenia prawa, o jakiej mowa w art. 189f § 1 pkt 1 KPA wymaga ustalenia, czy konkretne naruszenie prawa wywoł ało (lub mogło wywołać) skutki faktyczne lub prawne w obszarze konkretnych dóbr prawnie chronionych, tj. dóbr chronionych przez naruszoną normę sankcjonowaną. Jeżeli zatem konkretne naruszenie prawa wywołało (lub mogło wywołać) poważne negatywne skutki w o bszarze dóbr prawnie chronionych, to przyjąć należy, że waga naruszenia prawa jest znaczna. Istotne jest przy tym, że im wyższa wartość naruszonego lub zagrożonego dobra, tym większe prawdopodobieństwo zakwalifikowania naruszenia prawa jako znacznego. Jeże li natomiast naruszenie prawa wywołało jednostkowe i nieznacznie negatywne skutki w obszarze dóbr prawnie chronionych lub skutków tych w ogóle nie wywołało i wywołać nie mogło, to przyjąć należy, że waga naruszenia prawa jest znikoma. (por. A. Cebera, J. G. Firlus (w:) Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. II, red. H. Knysiak - Sudyka, Warszawa 2019, art. 189f).” Zdaniem Organu, powyższe dowody pozwalają przyjąć, iż istotnie, w okresie w którym nie był dopełniony obowiązek ubezpieczeniowy Strona przebywała na urlopie zagranicznym. Co za tym, idzie, nie miała możliwości zawierania umów pośrednictwa, co niekoniecznie musi się wiązać z zakończeniem bądź zawieszeniem działalności gospodarczej. Przedmiotowy stan faktyczny jest zatem odmienny od sytuacji, gdy Strona prowadzi działalność gospodarczą „na bieżąco” nie przebywając na urlopach czy zwolnieniach lekarskich. Nie sposób bowiem dopatrzyć się nawet potencjalnego niebezpieczeństwa zawarcia takiej umowy, w sytuacji gdy przedsiębiorca jest f ak tycznie nieobecny . Należy przy tym zaznaczyć, iż Strona działalność gospodarczą prowadzi jednoosobowo. W tej kwestii Prezes UOKiK stoi na stanowisku, iż należy ważyć naruszenia przepisów ustawy, a więc gdy istnieje choćby potencjalne niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody w związku z umową, oraz gdy, pomimo formalnego niedopełnienia tego obowiązku takie niebezpieczeństwo jednak nie zachodzi. Powyższa okol iczność, zdaniem Prezesa UOKiK pozwala przyjąć, iż w przedmiotowej sprawie waga naruszenia jest znikoma i należy zgodzić się ze Stroną, iż „nie istniało w tym czasie ryzyko powstania roszczenia odszkodowawczego”. Tym samym spełniona jest przesłanka z art. 189f § 1 pkt 1 kpa. Spełniona jest również druga z przesłanek zawartych w art. 189f § 1 pkt 1 kpa, a więc zaprzestanie naruszania prawa przez Stronę. Wyraźnie na to wskazuje uzasadnienie decyzji 8 Dolnośląskiego WIIH, z którego wynika, iż Strona przedłożył a polisę ubezpieczeniową nr xxxxxxxxxx za okres od dnia xxxxxxxxx do xxxxxxxxx . Strona podniosła również zarzut naruszenia § 3 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej pośrednika nieruchomościami . Zgodnie z powołanym przepisem o bowiązek ubezpieczenia OC powstaje nie później niż w dniu poprzedzającym dzień rozpoczęcia wykonywania czynności w związku z pośrednictwem w obrocie nieruchomościami. Tymczasem Strona argumentuje, iż w okresie, w którym nie była ubezpieczona nie zawarła żadnej umowy pośrednictwa w obrocie nieruchomościami oraz nie dokonała żadnej czynności w tym zakresie, a więc przepis ten nie ma względem niej zastosowania. Zdaniem Prezesa UOKIK, powyższy zarzut jest bezzasadny o t yle, że zawiera zwrot „rozpoczęcie wykonywania czynności w związku z pośrednictwem w obrocie nieruchomości.” Jest to więc przepis, który określa termin powstania obowiązku ubezpieczeniowego przy rozpoczęciu działalności gospodarczej w zakresie pośrednictw a w obrocie nieruchomościami. Natomiast w przedmiotowej sprawie, działalność gospodarcza w tym zakresie jest prowadzona przez Stronę od roku xxxxxx . Mając na uwadze powyższe należy uznać, że w niniejszej sprawie spełnion e został y przewidzian e w art. 189f § 1 pkt 1 kpa przesłank i odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, co obliguje organ do odstąpienia od wymierzenia kary. Jednocześnie, odstępując od nałożenia na stronę postępowania kary pieniężnej, Prezes UOKiK poucza przedsiębiorcę, że zgodnie z art. 181 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami p ośrednik w obrocie nieruchomościami podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu od powiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone w związku z pośrednictwem w obrocie nieruchomościami. Prezes UOKiK zawiadamia również, że kolejne naruszenie przez przedsiębiorcę ww. przepisów może skutkować nałożeniem na niego kary pieniężnej na podstawie a rt. 198d w/w ustawy. Zgodnie ww. przepisem jeżeli przedsiębiorca prowadzi działalność gospodarczą z zakresu pośrednictwa w obrocie nieruchomościami bez spełnienia obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia, o którym mowa w art. 181 ust. 3, podlega karze pienię żnej w wysokości od dwukrotnego do pięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzedzającym rok, w którym stwierdzono naruszenie, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 20 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych . Prezes UOKiK, nie ma wątpliwości, że przedsiębiorca naruszył przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami , obowiązek ubezpieczeniowy istnieje bowiem niez ależnie od tego, czy strona choruje czy też jest na urlopie – przedsiębiorca w tym okresie faktycznie nie zawiera umów w ramach swej działalności, jednak działalność ta jest prowadzona, ponieważ nie została zawieszona lub wyrejestrowana. Nie mniej jednak , po dokonaniu analizy sprawy pod kątem przesłanek zawartych w art. 189 f § 1 pkt 1 kpa, organ drugiej instancji stwierdza, iż waga naruszenia prawa w tym przypadku jest znikoma, jak również przedsiębiorca zaprzestał naruszania prawa, a zatem jest podstawa d o zastosowania ww. przepisu prawa. Biorąc powyższe pod uwagę należało orzec jak w sentencji. Niniejsza decyzja jest ostateczna w trybie postępowania administracyjnego 9 Pouczenie: 1. Decyzja jest ostateczna w toku instancji. W terminie 30 dni od jej doręczenia stronie przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skargę należy wnieść za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, Pl. Powstańców Warszawy 1, 00 - 950 Warszawa. 2. Od skarg wszczynających postępowa nie przed sądem administracyjnym od strony skarżącej pobierana jest opłata, tzw. wpis stosunkowy, zależny od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem i wynosi: 1) do 10.000 zł - 4 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 100 zł ; 2) ponad 10.000 zł do 50.000 zł - 3 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 400 zł; 3) ponad 50.000 zł do 100.000 zł - 2 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 1.500 zł; 4) ponad 100.000 zł - 1 % wartości przedmiotu zaskarżenia, n ie mniej jednak niż 2.000 zł i nie więcej niż 100.000 zł. 3. W przypadku wniesienia od niniejszej decyzji skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, strona ma możliwość ubiegania się o przyznanie prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie na wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania sądowoadministracyjnego. Wniosek ten jest wolny od opłat sądowych. Wniosek o przyznanie prawa pomocy należy złożyć do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Z up. Prezesa Urzędu ochrony Konkurencji i Konsumentów Anna Janiszewska Zastępca Dyrektora Departamentu Inspekcji Handlowej /podpisano elektronicznie/