DIH-IV-36/2024

1 P REZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW Warszawa, dnia 6 czerwca 2024 r. DIH - 4.707.21.2024 .TN DECYZJA DIH - 4.3 6 .2024 Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), zwanej dalej „KPA”, art. 1 ust. 3, art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2024 r. poz. 312), zwanej dalej „ustawą o Inspekcji Handlowej”, art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług (Dz. U. z 2023 r. poz. 168), zwanej dalej „ustawą o informowaniu o cenach”, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Kon sumentów, po rozpatrzeniu odwołania z dnia 7 lutego 2024 r. wniesionego przez pełnomocnika reprezentującego „MULTILEK” SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ, z siedzibą w Kielcach, od decyzji Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Kielcach z dnia 17 stycznia 2024 r. nr 7/2024 (sygn. akt KHU.8361.170.2023, wydanej w przedmiocie wymierzenia ww. przedsiębiorcy kary pieniężnej w wysokości 2 500 zł (dwa tysiące pięćset złotych) wobec naruszenia w miejscu sprzedaży detalicznej, tj. w aptece „Codzienna" w Kielcach, [XXX] , przepisów art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach oraz § 3 i § 4 rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 19 grudnia 2022 r. w sprawie uwidaczniania cen towarów i usług (Dz. U. poz. 2776 ), zwanego dalej „rozporządzeniem w sprawie uwidaczniania cen”, w związku ze stwierdzeniem w ww. placówce braku uwidocznienia w jakiejkolwiek formie, w miejscu ogólnodostępnym i dobrze widocznym dla konsumentów, na danym towarze, bezpośrednio prz y towarze lub bliskości towaru, cen i cen jednostkowych, dla 57 partii produktów pakowanych, przeznaczonych do sprzedaży według objętości lub masy , utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję. UZASADNIENIE W dniu 14 lutego 2024 r. do Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Kielcach, zwanego dalej „ Świętokrzyskim WIIH”, wpłynęło odwołanie z dnia 7 lutego 2024 r. , które zostało wniesione przez Pełnomocnika reprezentującego „MULTILEK” SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ od decyzji Świętokrzyskiego WIIH z dnia 17 stycznia 2024 r. nr 7/2024 (sygn. akt KHU.8361.170.2023, wydanej w przedmiocie wymierzenia ww. przedsiębiorcy kary pieniężnej w wysokości 2 500 zł wobec naruszenia w miejscu sprzedaży detalicznej, przepisów art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach oraz § 3 i § 4 rozporządzenia w sprawie uwidaczniania cen . Decyzja Świętokrzyskiego WIIH została doręczona Stronie w dniu 26 stycznia 2024 r., a odwołanie zostało nadane u operatora publicznych usług pocztowych w dniu 8 lutego 2024 r. W swoim odwołaniu strona zaskarżyła w całości decyzję organu I instancji oraz wniosła następujące zarzuty: 2 1. Zarzuty naruszenia przepis ów prawa procesowego Zarzut naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 KPA poprzez dokonanie dowolnych ustaleń faktycznych, nieznajdujących potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym, a także błędną ocenę materiału dowodowego skutkującą uznaniem, że Spółka nie uwidoczniła cen oraz cen jednostkowych dla 57 partii towarów pakowanych; 2. Zar zuty naruszenia przepis ów prawa materialnego: a) z arzut naruszenia art. 4 ust. 1 Ustawy o informowaniu o cenach poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że sposób uwidaczniania ceny oraz ceny jednostkowej towaru lub usługi był sprzeczny z wymogiem określonym przez ten przepis, podczas gdy Spółka zagwarantowała sposób informowania o cenach adekwatny do umiejscowienia towaru. b) z arzut naruszenia § 8 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie uwidaczniani a cen poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że pojęcie „miejsca niedostępnego" nie obejmuje swoim zakresem zamykanych na klucz szklanych gablot, do których nie mieli dostępu konsumenci, podczas gdy w przypadku umieszczenia towaru w tego rodzaju ga blotach nie może być mowy o jakiejkolwiek dostępności do ww. towaru; c) z arzut naruszenia art. 6 ust. 3 Ustawy o informowaniu o cenach poprzez jego niezastosowanie, polegające na pominięciu kryteriów, które należy brać pod uwagę przy miarkowaniu kary, a w efe kcie wymierzenie kary, podczas gdy stopień naruszenia nie uzasadniał jej wymierzenia. Strona wniosła z uwagi na brak mo żliwości utrzymania Decyzji w mocy na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 KPA o uchylenie Decyzji w całości oraz umorzenie postępowania I instancji w całości. Po uprzednim zawiadomieniu przedsiębiorcy o zamiarze wszczęcia kontroli z dnia 15 maja 2023 r. , w dniach 13 i 15 czerwca 2023 r. inspektorzy Świętokrzyskiego WIIH przeprowadzili kontrolę przedsiębiorcy . Kontrola została przeprowadzon a w miejscu wykonywania działalności w obecności osoby pisemnie upoważnionej do reprezentowania Spółki. Przedmiotem kontroli było sprawdzenie przestrzegania przepisów ustawy o informowaniu o cenach towarów oraz rozporządzenia w sprawie uwidaczniania cen . W kontrolowanej aptece oprócz sprzedaży leków prowadzona jest również sprzedaż detaliczna kosmetyków, dermokosmetyków oraz płynów do higieny jamy ustnej. W trakcie postępowania kontrolnego dokonano sprawdzenia losowo wytypowanych 57 partii produktów pakowa nych w zakresie prawidłowości uwidocznienia cen, w tym podania informacji o cenach jednostkowych, produktów przeznaczonych do sprzedaży według objętości lub masy. W wyniku przeprowadzonej oceny stwierdzono nieprawidłowość, polegającą na braku uwidocznieni a, dla wszystkich ocenianych 57 partii pakowanych kosmetyków oraz produktów higieny osobistej, w jakiejkolwiek formie, w miejscu ogólnodostępnym i dobrze widocznym dla konsumentów na danym towarze, bezpośrednio przy towarze lub w bliskości towaru, cen oraz cen jednostkowych, w przeliczeniu odpowiednio na kilogram lub tonę, dla produktów sprzedawanych według masy, za litr lub metr sześcienny, dla sprzedawanych według objętości, lub zastosowanie dziesiętnych wielokrotności i podwielokrotności legalnych jednos tek miar innych niż wymienione powyżej. Zdjęcia sposobu oferowania do sprzedaży stanowią zał. nr 1 do protokołu kontroli. Wyroby te znajdowały się w szklanych gablotach zamkniętych na klucz, w miejscu ogólnodostępnym i dobrze widocznym dla konsumentów, na sali sprzedażowej. Wśród zakwestionowanych towarów znajdowały się: kremy do rąk i do twarzy, emulsje i balsamy, żele, antyperspiranty, olejki, płyny do płukania jamy ustnej, fluidy, serum. Do protokołu 3 kontroli załączono zdjęcia kwestionowanych produktów wykonane w pierwszym dniu kontroli , co stanowi zał. nr 2 do protokołu kontroli. Inspektorzy Świętokrzyskiego WIIH na podstawie art. 16 ust. 1 pkt. 5 ustawy o Inspekcji Handlowej postawili osobie upoważnionej do reprezentowania spółki, żądanie usunięcia s twierdzon ych nieprawidłowości, tj.: uwidocznienia cen i cen jednostkowych przy towarach, pouczając jednocześnie, że zgodnie art. 39 ust. 2 ustawy o Inspekcji Handlowej jego niewykonanie jest zagrożone karą grzywny do 5000 zł . Z obowiązano osobę upoważnioną do pisemnego poinformowania Świętokrzyskiego WIIH o sposobie wykonania powyższego żądania oraz dostarczenie dokumentacji fotograficznej potwierdzającej jego wykonanie w terminie do dnia 27 czerwca 2023 r. Osoba upoważniona w trakcie kontroli wyjaśniła, iż kosmetyki, dermokosmetyki oraz płyny do higieny jamy ustnej znajdujące się w przeszklonych i zamkniętych gablotach na sali sprzedaży nie wymagają uwidaczniania cen i cen jednostkowych , ponieważ są niedostępne dla klienta, gdyż podawane są przez farmaceutę. Konsument każdorazowo przed chęcią zakupu, może zapytać farmaceutę przy stanowisku obsługi o cenę towaru widocznego w szklanej gablocie na sali sprzedażowej. W toku kontroli inspektorom przedłożono cennik - wydruk z dnia 13 czerwca 2023 r., który stanowi zał ącznik do akt kontroli . Cennik - „LISTA LEKÓW DOSTĘPNYCH W APTECE NALEŻĄCYCH DO NASTĘPUJĄCYCH GRUP ODPŁATNOŚCI: 1, 6, 7, 8, 9", zawiera ł 3820 pozycji cenowych. Przedmiotowy cennik, nie był jednak uwidoczniony dla konsumentów w miejscu ogólnodostępnym i dobrze widocznym. Cennik ten znajdował się w miejscu niedostępnym dla klientów tj. za szybą przy stanowisku farmaceuty, a informacja „wykaz cen produktów dostępny u farmaceuty, informacji o cenach udzielamy bez kolejki" była wywieszona na szklanej gabloc ie, na tablicy przy wejściu oraz na szybie w miejscu obsługi klienta. Do protokołu kontroli załączono zdjęcia informacji o „wykazie cen", wykonane w pierwszym dniu kontroli - zał. nr 3 . Do protokołu kontroli załączono dokumentację fotograficzną z miejscem znajdowania się cennika wykonane w pierwszym dniu kontroli - zał. nr 4 . Szczegółowy przebieg postępowania kontrolnego udokumentowano w protokole kontroli nr KHU.8361.170.2023, podpisanym i odebranym w dniu 15 czerwca 2023 r. przez osobę upoważnioną do rep rezentowania przedsiębiorcy. Podmiot kontrolowany skorzystał z uprawnienia, o którym mowa w art. 20 ust. 2 ustawy o Inspekcji Handlowej i pismem z dnia 21 czerwca 2023 r. wniósł uwagi do protokołu kontroli nr KHU.8361.170.2023. W przedmiotowym piśmie wskazano, że Spółka nie zgadza się ze stanowiskiem organu I instancji, stwierdzającym, że w aptece nie zostały uwidocznione ceny oraz ceny jednostkowe w sposób jednoznaczny, niebudzący wątpliwości i umożliwiający ich porównanie . Powyższe dotyczyło 57 prod uktów znajdujących się w miejscu niedostępnym dla klientów, czyli w szklanej gablocie zamkniętej na klucz, a informacja o nich znajdowała się w cenniku. Strona nadmieniła, że dopuszczalność takiego oznaczenia cen w aptece wprost wynikała w jej ocenie z wła ściwych przepisów prawa oraz jest dopuszczona przez Prezesa U rzędu oraz organy samorządu aptekarskiego. Zdaniem strony, organ kontrolny w toku przeprowadzonej kontroli przyjął nieuzasadnioną prawnie, rozszerzającą oraz skrajnie niekorzystną dla przedsiębio rcy interpretację, pomijając standardy wynikające m. in. z ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 202 4 r. poz. 2 36) , zwaną dalej „Praw em Przedsiębiorców", w szczególności z art. 10, 11 i 12 oraz z KPA - w tym art. 6 art. 7 i 7a. W op inii S trony, organ kontrolny w sposób nieuzasadniony pominął wyjaśnienia złożone w toku kontroli oraz mimo szczegółowych wyjaśnień otrzymanych z innej apteki działającej pod tą samą marką , w której przyjęty był identyczny sposób oznaczania cenami, organ pr zeprowadził analogiczną kontrolę w aptece tej samej marki. W opinii S trony, działanie takie jednoznacznie 4 narusza art. 12 Praw a Przedsiębiorców i art. 8 KPA , które nakazują organowi prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władz y publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. S trona zaznacz yła , że przyjęty sposób oznaczenia cen w aptekach w przypadku produktów znajdujących się w szklanej gablocie był dopuszczony zarówno przez organy samo rządu aptekarskiego, jak i Prezesa U rzędu - d ecyzja DIH IV 34/2016 z dnia 19 października 2016 roku, w której Prezes dopuszcza posługiwanie się cennikiem przez przedsiębiorcę a ptecznego, wskazując w uzasadnieniu, że produkty znajdujące się w szklanej gablo cie są w miejscu niedostępnym dla klienta. Podmiot kontrolowany wskazał, iż klienci apteki nie mieli możliwości dotknąć ani samodzielnie skompletować i zakupić produktów. Produkty na prośbę klienta były podawane przez farmaceutę bądź technika farmacji co p otwierdzało brak ich dostępności dla klientów. Ceny oraz ceny jednostkowe uwidocznione były w dostępnym cenniku, co zdaniem S trony było formą prawidłową dla towaru przeznaczonego do sprzedaży, który umieszczony był w miejscu niedostępnym dla konsumentów. W ocenie kontrolowanego , powyższe jest zgodne z § 8 rozporządzenia w sprawie uwidaczniania cen. W ww. piśmie nadmieniono, iż w ocenie S trony przy ustalaniu „dostępności" produktów należy brać pod uwagę, czy miejsce, w którym są umieszczone produkty, jest do stępne dla klienta. W przypadku, gdy produkty umieszczono w miejscu, jakim jest zamykana na klucz gablota, o dostępności nie może być mowy, ponieważ konsument nie może otworzyć gabloty ani tym bardziej samodzielnie dostać się do samego produktu. Przedsiębi orca wskazał również, że apteka nie posiada sprzedaży w formie samoobsługi, co zobowiązywałoby do umieszczenia cen i cen jednostkowych przy produktach, a informacja o cenniku na tablicy informacyjnej oraz na szybie w izbie ekspedycyjnej była prawidłowa i n ie było możliwości jej przeoczenia. W związku z powyższym, brak jest podstaw prawnych, by kwestionować sposób udostępnienia cennika. W rzeczonym piśmie Spółka nie zgadza się z interpreta cj ą przyjętą przez organ I instancji, zgodnie z którą „miejscem dostęp ności" jest cała izba ekspedycyjna, twierdząc, że taka interpretacja prowadziłoby do absurdalnych wniosków. Kontrolowany wskazał, że zgodnie z art. 6 KPA organy Inspekcji są zobowiązane działać na podstawie przepisów prawa. W opinii strony interpretacja ta narusza powyższą zasadę poprzez zarówno zignorowanie faktu „niedostępności produktów dla klientów" oraz wskazanej powyżej możliwości udostępnienia cen z wykorzystaniem cennika. Powyższe wnioski w ocenie podmiotu kontrolowanego potwierdza wykładnia celowoś ci owa przepisów ustawy o informowaniu o cenach oraz rozporządzenia w sprawie uwidaczniania cen, co było prezentowane m. in. przez organy samorządu aptekarskiego. W przypadku kwestionowanych produktów klient nie miał możliwości kontaktu z towarem ani tym sa mym umieszczenia go w koszyku (brak samoobsługi). Zdaniem Spółki , celem ww. przepisów jest zapewnienie klientowi informacji o cenach produktów w sposób umożliwiający ich porównanie i podjęcie świadomej decyzji. Rozumie się przez to w opinii S trony , że jeże li klient w celu uzyskania produktu musi poprosić o pomoc sprzedawcę (farmaceutę) — analogicznie jak ma to miejsce w przypadku produktów podawanych zza lady czy z zaplecza, wystarczające i prawidłowe jest zapewnienie inf ormacji o cenie oraz cenie jednostko wej w cenniku, nie zaś na wywieszce cenowej. W ocenie podmiotu kontrolowanego takie postępowanie nie prowadzi w żaden sposób do uszczuplenia praw konsumenta, nie wpływa negatywnie na jego sytuację i nie utrudnia podjęcia decyzji. W rzeczonym piśmie wskazan o również, że żądanie dotyczące zmiany sposobu uwidocznienia cen zostało wydane w oparciu o błędną podstawę prawną, tj. art. 16 ust. 1 pkt 5 ustawy o Inspekcji Handlowej, jako wezwanie do usunięcia uchybienia porządkowego i organizacyjnego. Zdaniem S trony, kwestia doboru sposobu oznaczenia cen nie jest problemem o charakterze porządkowym lub organizacyjnym, który może być rozwiązany w toku czynności kontrolnych, a co za tym idzie ewentualne wezwanie do usunięcia nieprawidłowości, bądź nałożenie kary adminis tracyjnej powinno zostać wydane w formie 5 decyzji administracyjnej. W opinii S trony, stanowisko organu trudno wytłumaczyć inaczej niż jako wynik omyłki lub celowych działań przeciwko przedsiębiorcy. S trona podkreśliła, że działanie takie jest nie do przyjęc ia w granicach demokratycznego państwa prawnego. W konkluzji ww. pisma wniesiono o uwzględnienie uwag do protokołu kontroli, a w przypadku utrzymania przez Inspekcję dotychczasowego stanowiska o wydanie właściwej decyzji administracyjnej w powyższym zakres ie. W odpowiedzi na ww. uwagi do protokołu kontroli Świętokrzyski WIIH skierował do przedsiębiorcy w dniu 5 lipca 2023 r. (doręczone: 10 lipca 2023 r.) pismo informujące o podtrzymaniu stanowiska wyrażonego w protokole kontroli nr KHU.8361.170.2023, gdyż nie znalazł podstaw, aby je uwzględnić. W przedmiotowym piśmie Świętokrz yski WIIH wskazał, że ustalenia kontroli wskazują jednoznacznie na naruszenie przepisów art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach oraz § 3 i § 4 rozporządzenia w sprawie uwidaczniania cen. Jak wynika z treści protokołu, dla oferowanych do sprzedaży 57 p artii kosmetyków i produktów higieny osobistej, które objęto sprawdzeniem nie uwidoczniono ceny oraz ceny jednostkowej w sposób spełniający ww. przepisy. W związku z powyższym, w celu wyegzekwowania stanu zgodnego z obowiązującymi przepisami, postawiono żą danie oznaczenia zakwestionowanych towarów cenami, w trybie zgodnym z ustawą o Inspekcji Handlowej, co miało na celu wyegzekwowanie stanu zgodnego z obowiązującymi przepisami prawnymi. W rzeczonym piśmie Świętokrzyski WIIH poinformował S tronę , że brak jest podstaw aby uznać, że inspektorzy dopuścili się naruszenia art. 12 Praw a Przedsiębiorców oraz art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego. W przedmiotowym piśmie wskazano, iż nie doszło do naruszenia jakichkolwiek zasad praworządności, przede wszystkim zasady równego traktowania. Zaakcentować należy, iż w toku kontroli realizowanej u innego przedsiębiorcy do której odwołuje się kontrolowana , zastosowano taką samą wykładnię prawa oraz taki sam tryb postępowania. Świętokrzyski WIIH oświadczył również, iż p ostawiona przez kontrolowanego w piśmie z dnia 21 czerwca 2023 r. teza jakoby z decyzji Prezesa Urzędu nr DIH - IV 34/2016 z dnia 19 października 2016 r. wynikał fakt dopuszczenia możliwości oferowania towarów w szklanych gablotach z pominięciem obowiązków c o do ich właściwego oznakowania cenami nie znajduje w jego ocenie odzwierciedlenia w ww. decyzji. W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji Prezes U rzędu jednoznacznie stwierdził, iż w protokole zawierającym opis ustaleń kontroli wskazano, iż w placówce handlow ej nie było uwidocznionego cennika (strona 5 ww. decyzji - ostatni akapit). Natomiast toku przedmiotowej kontroli KHU.8361.170.2023 w kontrolowanej placówce również brak było uwidocznionego cennika, jednakże Spółka zadeklarowała, iż cennik znajdował się u pracownika, który udzielał informa cji o cenie na żądanie klienta. Świętokrzyski WIIH poinformował Spółkę, iż materiał zebrany w toku postępowania kontrolnego uzasadnia wszczęcie postępowania administracyjnego na podstawie ww. przepisów, a wniesione uwagi n ie mają żadnego wpływu na zmianę ustaleń kontroli i stanowiska w sprawie. W związku z powyższym, Świętokrzyski WIIH pismem z dnia 12 grudnia 2023 r, (doręczone: 18 grudnia 2023 r.), zawiadomił przedsiębiorcę o wszczęciu postępowania administracyjnego, w p rzedmiocie wymierzenia kary pieniężnej na podstawie przepisów ustawy o informowaniu o cenach towarów, jak również poinformował o przysługującym prawie do zapoznania się przez przedstawiciela Strony z aktami sprawy, a także do wypowiedzenia się co do zebran ych dowodów i materiałów w każdym stadium postępowania. W przedmiotowym piśmie, zgodnie z art. 6 ust. 3 ww. ustawy, Świętokrzyski WIIH wystąpił także do Strony o przedstawienie informacji dotyczącej wysokości osiąganych obrotów i przychodu w ostatnim roku rozliczeniowym. Strona skorzystała z przysługujących jej uprawnień wypowiedzenia się co do zebranych materiałów. Pismem z dnia 20 grudnia 2023 r. strona wniosła o umorzenie w całości 6 postępowania jako bezprzedmiotowe go i wskazała, iż podtrzymuje swoje dot ychczasowe stanowisko w sprawie. W przedmiotowym piśmie nadmieniono, iż zakwestionowane produkty znajdowały się w miejscu niedostępnym dla klientów, tj. w szklanej gablocie zamykanej na klucz. Kupujący nie mieli możliwości dotknąć ich, ani tym bardziej sam odzielnie skompletować i zakupić. Przedmiotowe produkty były podawane przez farmaceutę lub technika farmacji na wyraźną prośbę klienta. Ponownie wskazano, iż ceny oraz ceny jednostkowe znajdowały się w cenniku, który znajdował się u farmaceuty. Natomiast i nformacja o cenniku znajdowała się na tablicy informacyjnej oraz przy kasie ekspedycyjnej. W ocenie S trony, opisaną praktykę nie sposób uznać za naruszenie powszechnie obowiązujących przepisów prawnych w zakresie informowania konsumentów o cenach towarów i usług, a także ich uwidocznienia. W rzeczonym piśmie, zaznaczono również, że stanowisko dotyczące dopuszczalności prezentacji cen produktów znajdujących się w gablotach zamykanych na klucz z wykorzystaniem cenników prezentowały także organy samorządu apte karskiego. Do ww. pisma załączono również opinię prawną z dnia 26 czerwca 2023 r. uzyskaną z Kieleckiej Okręgowej Izby Aptekarskiej w przedmiocie uwidocznienia cen w aptekach, która potwierdzała prawidłowość przyjętej przez S tronę praktyki. W związku z pow yższym Strona wskazała, że była przekonana o pełnej zgodności swoich działań z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. W przedmiotowym piśmie , S trona na podstawie art. 105 § 1 wniosła o umorzenie postępowania ad mi nistracyjnego oraz przedłożyła inform ację o wysokości obrotów i przychodów uzyskanych w ostatnim roku rozliczeniowym. Świętokrzyski WIIH decyzj ą z dnia 17 stycznia 2024 r. nr 7/2024 (sygn. akt KHU.8361.170.2023 wymierz ył ww. przedsiębiorcy kar ę pieniężn ą w wysokości 2 500 zł wobec naruszenia w miejscu sprzedaży detalicznej, tj. w aptece „Codzienna" w Kielcach, [XXX] , przepisów art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach oraz § 3 i § 4 rozporządzenia w sprawie uwidaczniania cen w związku ze stwierdzeniem w ww. placówce braku uwidocznienia w jakiejkolwiek formie, w miejscu ogólnodostępnym i dobrze widocznym dla konsumentów, na danym towarze, bezpośrednio przy towarze lub bliskości towaru, cen i cen jednostkowych, dla 57 partii produktów pakowanych, przeznaczonych do sprze daży według objętości lub masy . Strona wniosła odwołanie od ww. decyzji. Prezes Urzędu pismem z dnia 5 marca 2024 r. zawiadomił stronę o wszczęciu postępowaniu odwoławczego. Strona została poinformowana o przysługującym jej na podstawie art. 10 § 1 KPA, prawie do zapoznania się z aktami sprawy, a także wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Strona nie skorzystała z przysługujących jej uprawnień. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zważył, co następuje. Istotą postępowania odwoławczego jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie tożsamej przedmiotowo i podmiotowo sprawy administracyjnej w granicach wyznaczonych rozstrzygnięciem decyzji Organu pierwszej instancji. W toku postępowania Organ odwoławczy doko nuje oceny, czy odwołanie Strony jest uzasadnione oraz sprawdza czy wydana decyzja była prawidłowa. Zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy o Inspekcji Handlowej, w postępowaniu administracyjnym w sprawach związanych z wykonywaniem zadań i kompetencji Inspekcji Ha ndlowej organem właściwym jest wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej. Organem wyższego stopnia jest Prezes Urzędu. Wobec powyższego, w myśl art. 127 § 2 KPA w związku z art. 1 ust. 3 ustawy o Inspekcji Handlowej, Prezes Urzędu jest organem właściwym do rozpatrzenia wniesionego odwołania. 7 Po przeanalizowaniu akt sprawy. Prezes Urzędu wyczerpująco zbadał wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane ze sprawą oraz zapoznał się z dowodami służącymi ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej, dokonując przy tym ich wszechstronnej oceny. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach: „W miejscu sprzedaży detalicznej i świadczenia usług uwidacznia się cenę oraz cenę jednostkową towaru lub usługi w sposób jednoznaczny, nieb udzący wątpliwości oraz umożliwiający porównanie cen.” Jednoznaczność oraz możliwość porównania cen stanowią podstawowe wytyczne przy uwidacznianiu cen towarów i usług na poziomie sprzedaży detalicznej. Uwidacznianie cen ma charakter wizualny. Przepis ar t. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach nakłada na przedsiębiorcę obowiązek uwidaczniania cen, co jest czynnością materialno - techniczną. Synonimem do uwidaczniania cen jest ich prezentowanie, ekspozycja, pokazywanie, demonstrowanie. Uwidocznienie ceny n a gruncie w/w ustawy przejawia się w formie czynności materialno - technicznych polegających na prezentowaniu ceny. Zgodnie z § 3 rozporządzenia w sprawie uwidaczniania cen: „1. Cenę, cenę jednostkową lub informację o obniżonej cenie uwidacznia się na da nym towarze, bezpośrednio przy towarze lub w bliskości towaru, którego dotyczy cena, cena jednostkowa lub informacja o obniżonej cenie, w miejscu ogólnodostępnym i dobrze widocznym dla konsumentów. 2.Cenę, cenę jednostkową lub informację o obniżonej cenie uwidacznia się w szczególności: 1) na wywieszce, która może mieć formę wyświetlacza elektronicznego; 2) w cenniku; 3) w katalogu; 4) na obwolucie; 5) w postaci nadruku lub napisu na towarze lub opakowaniu.” Powyższe oznacza, że cena oraz informacja o obn iżonej cenie powinna być uwidoczniona na danym towarze, bezpośrednio przy towarze lub w bliskości towaru, którego dotyczy cena lub informacja o obniżonej cenie, w miejscu ogólnodostępnym i dobrze widocznym dla konsumentów. Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządze nia w sprawie uwidaczniania cen, cena jednostkowa dotyczy odpowiednio ceny za: litr dla towaru przeznaczonego do sprzedaży według objętości oraz za kilogram dla towaru przeznaczonego do sprzedaży według masy, sztukę dla towarów przeznaczonych do sprzedaży na sztuki. W szczególnych przypadkach uzasadnionych rodzajem, przeznaczeniem lub zwyczajowo oferowaną ilością towarów przy uwidacznianiu cen jednostkowych dopuszcza się stosowanie dziesiętnych wielokrotności i podwielokrotności legalnych jednostek miar inn ych niż określone w ust. 1 (§ 4 ust. 2 ww. rozporządzenia). W przypadku towaru pakowanego oznaczonego liczbą sztuk dopuszcza się stosowanie przeliczenia na cenę jednostkową za sztukę lub za dziesiętną wielokrotność liczby sztuk (§ 4 ust. 3 ww. rozporządzen ia). Uwidocznienie ceny jednostkowej produktu jest ustawowym obowiązkiem sprzedawcy, z którego są zwolnione wyłącznie produkty wskazane wprost w § 7 rozporządzenia w sprawie uwidaczniania cen. Odstępstwa od uwidaczniania cen jednostkowych przewidziane są w § 7 rozporządzenia, który stanowi, że wymogu uwidaczniania cen jednostkowych nie stosuje się do: towarów, których cena jednostkowa jest identyczna z ceną sprzedaży; towarów sprzedawanych ze względu na ich przeznaczenie w zestawach (kompletach); towarów ni eżywnościowych sprzedawanych ze względu na ich przeznaczenie lub właściwości wyłącznie w parach; produktów leczniczych w rozumieniu art. 2 pkt 32 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 20 24 r. poz. 686), zwanej dalej „Prawem Farm aceutycznym”. 8 Zgodnie z § 8 rozporządzenia w sprawie uwidaczniania cen : „ 1. W cenniku uwidacznia się ceny towarów przeznaczonych do sprzedaży detalicznej umieszczonych w miejscu niedostępnym lub niewidocznym dla konsumentów. 2. Cenniki wywiesza się, wyk łada lub udostępnia w inny sposób w miejscu sprzedaży detalicznej towarów. ” W myśl art. 6 ust . 1 ustawy o informowaniu o cenach: „Jeżeli przedsiębiorca nie wykonuje obowiązków, o których mowa w art. 4 ust. 1 - 5, wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej na kłada na niego, w drodze decyzji, karę pieniężną do wysokości 20 000 zł.” Nawet jednorazowe naruszenie obowiązków określonych w art. 4 ustawy o informowaniu o cenach towarów stanowi delikt administracyjny. Tym samym każdy przedsiębiorca dopuszczający się takiego deliktu podlega administracyjnej karze pieniężnej. W przedmiotowej sprawie n aruszenie art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach w zw. § 3 i 4 rozporządzenia w sprawie uwidaczniania cen polegało na braku uwidocznienia cen i cen jednostkowych , dla wszystkich ocenianych 57 partii pakowanych kosmetyków oraz produktów higieny osobistej, w jakiejkolwiek formie, w miejscu ogólnodostępnym i dobrze widocznym dla konsumentów , na danym towarze, bezpośrednio przy towarze lub w bliskości towaru . Cennik, na który Strona powoływała się, również nie był uwidoczniony w sposób zgodny z § 8 ust. 1 - 2 rozporządzenia w sprawie uwidaczniania cen , tylko został okazany kontrolującym. W żaden zatem sposób nie zostały spełnione wymogi powołanych powyżej przepisów w zak resie uwidaczniania cen . Zgodnie z art. 6 ust. 3 ustawy o informowaniu o cenach, przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej uwzględnia się: 1) stopień naruszenia obowiązków, o których mowa w art. 4 ust. 1 - 5, w tym charakter, wagę, skalę i czas trwania naruszenia tych obowiązków; 2) dotychczasową działalność przedsiębiorcy, w tym podjęte przez niego działania w celu złagodzenia lub naprawienia szkody poniesionej przez konsumentów, wcześniejsze naruszenia obowiązków, o których mowa w art. 4 ust. 1 - 5, przez t ego przedsiębiorcę oraz uzyskane przez przedsiębiorcę korzyści majątkowe lub straty w związku z naruszeniem tych obowiązków; 3) wielkość obrotów i przychodu przedsiębiorcy; 4) sankcje nałożone na przedsiębiorcę za to samo naruszenie w innych państwach członkowsk ich Unii Europejskiej w sprawach transgranicznych, jeżeli informacje o takich sankcjach są dostępne w ramach mechanizmu ustanowionego rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/2394 z dnia 12 grudnia 2017 r. w sprawie współpracy między organ ami krajowymi odpowiedzialnymi za egzekwowanie przepisów prawa w zakresie ochrony konsumentów i uchylającym rozporządzenie (WE) nr 2006/2004 (Dz.Urz. UE L 345 z 27.12.2017, str. 1, z późn. zm.), zwane dalej „rozporządzeniem 2017/2394/UE”. Odnośnie do pr zesłanki stopnia naruszenia obowiązków , to należy wskazać, że stopień naruszenia prawa został określony jako wysoki (znaczny) , ponieważ wiązał się ze stwierdzeniem nieprawidłowości w odniesieniu do wszystkich 57 produktów objętych kontrolą. Powyższe oznacz a, że w stosunku do 100% towarów poddanych kontroli stwierdzono naruszenie art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach. Tym samym waga naruszenia prawa nie ma charakteru znikomego. 9 Brak cen i cen jednostkowych w istotny sposób naruszał interesy konsumen tów, gdyż uniemożliwiał im samodzielne zapoznanie się z wysokością stosowanych cen, jak również dokonanie ich porównania, a tym samym utrudniał podjęcie właściwej dla nich decyzji o zakupie konkretnego produktu. Podmiot kontrolowany bezsprzecznie naruszył przepisy dotyczące uwidaczniania cen. Analizując skalę naruszenia, wskazać należy, iż ww. nieprawidłowości dotyczyły wszystkich ocenianych 57 partii produktów, które podlegały obowiązkowi oznaczenia ceną oraz ceną jednostkową, co stanowi 100% towarów podda nych kontroli. Były to partie liczące od 1 do 7 sztuk, różnego rodzaju kosmetyków i produktów higieny osobistej. N awiązując do czasu trwania naruszenia obowiązków wskazać należy, w przedmiotowej prawie trudnym do określenia jest ustalenie jaki był czas trw ania naruszenia i kiedy rozpoczął się stan naruszenia prawa. B ezsprzecznie stwierdzone nieprawidłowości zostały wykryte w toku postępowania kontrolnego przeprowadzonego w pierwszym dniu kontroli 13 czerwca 2023 r. N a dzień wydania niniejszej decyzji kontro lowany nie poinformował organów o wyeliminowaniu nieprawidłowości, co oznacza, że nie doszło do stanu przywrócenia stanu zgodnego z prawem, a czas trwania naruszenia należy określić na co najmniej rok. Dotychczasowa działalność przedsiębiorcy – jest to przesłanka, która wymaga dostosowania sankcji do konkretnego przedsiębiorcy oraz uwzględnienia dotychczasowej działalności w zakresie przestrzegania obowiązków wynikających z ustawy o informowaniu o cenach. Bierze się pod uwagę wcześniejsze naru szenia obowiązków, o których mowa w art. 4 ust. 1 - 5 ww. ustawy, przez przedsiębiorcę oraz uzyskane przez przedsiębiorcę korzyści majątkowe lub straty w związku z naruszeniem tych obowiązków . Świętokrzyski WIIH po raz pierwszy stwierdził naruszenie przepisó w ustawy o informowaniu o cenach towarów i usług u kontrolowanego przedsiębiorcy. Świętokrzyski WIIH dotychczas nie prowadził wobec kontrolowanego przedsiębiorcy żadnego postępowania administracyjnego i nie wymierzał mu kar pieniężnych z tytułu naruszenia przepisów ww. ustawy. W toku kontroli działając na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 5 ustawy o Inspekcji Handlowej, przedsiębiorcy postawiono żądanie usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, t j. uwidocznienia brakujących cen oraz cen jednostkowych. O wykonani u żądania przedsiębiorca nie poinformował organu I instancji. W piśmie z dnia 21 czerwca 2023 r. kontrolowany nadmienił, iż w jego ocenie żądanie dotyczące zmiany sposobu uwidocznienia cen zostało wydane na podstawie błędnej podstawy prawnej, tj. art. 16 u st. 1 pkt 5 ustawy o Inspekcji Handlowej, jako wezwanie do usunięcia uchybienia porządkowego i organizacyjnego. Zdaniem Spółki kwestia doboru sposobu oznaczenia cen nie jest problemem o charakterze porządkowym lub organizacyjnym, który może być rozwiązany w toku czynności kontrolnych. Natomiast nawiązując do uzyskanych przez przedsiębiorcę korzyści majątkowych lub strat w związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami, wskazać należy, iż w powyższym zakresie brak informacji. Należy zwrócić uwagę na fakt, że S trona występując na rynku jako profesjonalny podmiot (według informacji widniejącej w Krajowym Rejestrze Sądowym data rejestracji Spółki to 25 czerwca 2004 r.), winna zapoznać się z obowiązującymi przepisami prawnymi i ich przestrzegać. Wielkość obrotów i przychodu – Biorąc pod uwagę trzecią dyrektywę wpływającą na wymiar kary pieniężnej, tj. wielkość obrotów i przychodu przedsiębiorcy, należy wskazać, że Strona udzieliła informacji o wielkości obrotów i przychodu , które są bardzo wysokie. W związku z pow yższym, Prezes Urzędu wziął pod uwagę okoliczność, że wysokość kary nie jest dotkliwa dla przedsiębiorcy . Wymierzona stronie kara pieniężna stanowi 12,5 % górnego progu wymiaru kary, o której mowa w art. 6 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach (20 000 zł). Ponadto wskazać należy, że kara pieniężna powinna także odpowiadać wymogom wskazanym przez ustawodawcę unijnego, który w art. 8 dyrektywy 98/6/WE, nakazuje, że kara musi być skuteczna, proporcjonalna i odstraszająca (porównaj w tym zakresie wyrok NSA z 23 10 maja 2012 r., II GSK 684/11, czy wyrok NSA z 19 grudnia 2012, II GSK 1823/11). Skuteczność kary przejawia się w możliwości jej nałożenia i wyegzekwowania. Aby kara była odstraszająca, jej wysokość powinna być dotkliwa dla przedsiębiorcy. Kara nałożona na podmiot musi także spełniać funkcję prewencyjną oraz dyscyplinująco - represyjną, powinna być ostrzeżeniem dla przedsiębiorcy, mającym na celu niedopuszczenie do powstania nieprawidłowości w przyszłości. Wymierzona kara powinna być przy tym proporcjonaln a, to jest właściwa do osiągnięcia zakładanego celu, jakim jest zapewnienie, aby w obrocie dostępne były tylko towary opatrzone odpowiednimi informacjami na temat ich cen i cen jednostkowych, jak również kara powinna być możliwie najmniej uciążliwa. Przep isy ww. dyrektywy stosowane są przez Organ pomocniczo. Informacje dostępne w ramach rozporządzenia 2017/2394/UE Prezes Urzędu przyjął, że naruszenie przepisów ustawy o informowaniu o cenach w stosunku do tego przedsiębiorcy nie ma charakteru transgranicznego. Ze względu na stopień naruszonych obowiązków, dotychczasową działalność oraz wielkość obrotu i przychodu Strony, karę w kwocie 2 500 zł należy uznać za adekwatną do skali przewinienia. Na tej podstawie, Prezes Urzędu stwierdza, że zasad ne jest nałożenie na ww. przedsiębiorcę kary pieniężnej w wysokości 2 500 zł wobec naruszenia w miejscu sprzedaży detalicznej przepisów art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach oraz § 3 i § 4 rozporządzenia. w sprawie uwidaczniania cen, w związku ze st wierdzeniem w ww. placówce braku uwidocznienia w jakiejkolwiek formie, w miejscu ogólnodostępnym i dobrze widocznym dla konsumentów, na danym towarze, bezpośrednio przy towarze lub bliskości towaru, cen i cen jednostkowych, dla 57 partii produktów pakowany ch, przeznaczonych do sprzedaży według objętości lub masy, Celem sankcji administracyjnych jest dyscyplinowanie adresatów norm prawnych zagrożonych sankcją do przestrzegania obowiązującego prawa. Dla osiągnięcia skuteczności sankcje te muszą powodować dol egliwość, ale jednocześnie muszą być współmierne w stosunku do rodzaju naruszenia i nieuchronne (por. wyroki NSA z 14 stycznia 2020 r., sygn. akt II GSK 471/19 oraz z 29 czerwca 2021r., sygn. akt II GSK 1339/18, z 19 stycznia 2023 r. sygn. akt II GSK 884/1 9). Kara pieniężna w wysokości 2 5 00 zł nie jest nadmiernie dolegliwa dla przedsiębiorcy. Zaskarżona decyzja zawiera odniesienie do przepisu art. 189f § 1 - 3 KPA. Rozpatrzenie przesłanek określonych w tym przepisie art. 189f § 1 pkt 1 KPA ma charakter ob ligatoryjny, i organ I instancji się z tego obowiązku wywiązał. Natomiast charakter fakultatywny ma przepis art. 189f § 2 i 3 KPA. Zgodnie z art. 189f § 1 pkt 1 KPA: „Organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjn ej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa (…).” W stosunku do strony nie została wydana decyzja o odstąpieniu od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzesta niu na pouczeniu, ponieważ organ nie uwzględnił znikomej wagi naruszenia prawa. Decyzja I instancji zawiera analizę przesłanki wagi naruszenia prawa, której nie oceniono jako znikomej. Aby można było zastosować odstąpienie od wymierzenia kary w trybie art . 189f § 1 pkt 1 KPA jednocześnie powinny być spełnione dwie przesłanki: znikoma waga naruszenia prawa jak i zaprzestanie przez stronę naruszania prawa. Pierwsza przesłanka określona w art. 189f § 1 pkt 1 KPA odnosi się do obligatoryjnego zastosowania pr zez organ odstąpienia od wymierzenia kary w przypadku zaistnienia znikomej wagi naruszenia prawa. Ustawodawca jako pierwszą przesłankę wskazał znikomą wagę naruszenia prawa ale poprzez spójnik „a” wzmocnił ją następną przesłanką odnoszącą się do zaprzestan ia naruszania prawa, co należy rozumieć w ten sposób, że przesłanka znikomej wagi 11 naruszenia prawa ma zastosowanie o ile strona zaprzestanie naruszania prawa. Powyższe oznacza, że obydwie przesłanki są ze sobą powiązane i wzajemnie się uzupełniają. Dlatego też art. 189f § 1 pkt 1 KPA należy rozumieć w ten sposób, że organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli: waga naruszenia prawa jest znikoma i strona zaprze stała naruszania prawa. Tym samym zaistnienie jednej przesłanki np. zaprzestania naruszania prawa nie jest wystarczające do zastosowania w stosunku do strony instytucji odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej. Wagę naruszenia prawa odn osi się do poziomu naruszenia norm chroniących interes publiczny lub interes społeczny, rozumiany jako interes konkretnej grupy społecznej. W tym przypadku chodzi o naruszenie interesu społecznego, czyli interesu konsumentów. Ustawodawca nigdzie nie wskaz ał okoliczności, którymi organ powinien kierować się przy wartościowaniu stopnia klasyfikacji naruszenia prawa, który ma być "znikomy". W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że ocena znikomości musi być zindywidualizowana, a więc odnosząca się zarówno do sytuacji zobowiązanego podmiotu, jak i okoliczności, w których doszło do naruszenia oraz jego wagi z punktu widzenia interesu publicznego. Chodzi tu o realizację w odniesieniu do sankcji administracyjnej funkcji ochronnej polegającej na och ronie wartości realizowanych przez normy prawa administracyjnego oraz funkcji pomiaru wagi chronionego dobra mierzonej stopniem dolegliwości sankcji administracyjnej w relacji do społecznej wagi chronionych wartości. (patrz wyrok Naczelnego Sądu Administra cyjnego z 8 września 2022 r., sygn. akt II GSK 744/19). Odnosząc się do chronionych wartości i dóbr, to zostały one określone w ustawie o informowaniu o cenach w powiązaniu z motywami (1), (2) i (6) dyrektywy 98/6/WE. Na gruncie niniejszej sprawy należy wskazać, że waga naruszenia prawa nie może zostać uznana za znikomą, ponieważ strona nie realizuje celów, które precyzyjnie zostały określone w dyrektywie 98/6/WE . Motyw (1) dyrektywy 98/6/WE stanowi: „Przejrzyste funkcjonowanie rynku oraz prawidłowa informacja przyczyniają się do poprawy ochrony konsumenta oraz zdrowej konkurencji między przedsiębiorstwami i produktami.” Motyw (2) dyrektywy 98/6/WE stanowi: „Konsumentom należy zapewnić wysoki poziom ochrony; Wspólnota powinna wnieść w ten poziom wkład, prowadząc szczególne działania wspierające i uzupełniające politykę prowadzoną przez Państwa Członkowskie dotyczącą dokładnego, przejrzystego i jednoznacznego informowania konsumentów o cenach oferowanych im produktów.” Motyw (6) dyrektywy 98/6/WE stanowi: „Obowiązek podawania ceny sprzedaży oraz ceny jednostkowej przyczynia się znacząco do lepszego przekazywania informacji konsumentom, jako że najłatwiejszym i zarazem najlepszym sposobem jest umożliwienie konsumentom dokonania oceny i porównania ce n produktów w sposób optymalny i tym samym dokonania świadomego wyboru na podstawie prostych porównań.” Odnosząc się do stwierdzonych na gruncie niniejszej sprawy naruszeń, to należy wskazać, że strona naruszyła zasady przejrzystego funkcjonowania rynku, p onieważ na stronie ciążył obowiązek uwidaczniania cen i cen jednostkowych w sposób jednoznaczny, niebudzący wątpliwości i umożliwiający porównanie cen. Nieuwidacznianie cen i cen jednostkowych w sposób wymagany prawem, narusza zasady określone w motywie (1 ) dyrektywy 98/6/WE i ma negatywny wpływ na prawidłowe funkcjonowanie rynku, skutkuje podawaniem nieprawidłowych informacji konsumentom, nie poprawia poziomu ochrony konsumentów a także ma negatywny wpływ na tworzenie zdrowej konkurencji między przedsiębio rstwami i 12 produktami. Jak wynika z motywu (2) dyrektywy 98/6/WE stwierdzone naruszenie przepisów ustawy o informowaniu o cenach i aktu wykonawczego do niej obniża poziom ochrony konsumentów, który powinien być wysoki i temu celowi służy przeprowadzona kont rola przedsiębiorcy. W ocenie organu, waga naruszenia prawa nie była znikoma bo nieprawidłowości stwierdzono aż w stosunku do 1 00 % towarów poddanych kontroli. Tym samym nie została spełniona przesłanka znikomej wagi naruszenia prawa. Wojewódzki Sąd Admi nistracyjny w Gdańsku w swoim wyroku z dnia 2 lutego 2023 r., III SA/Gd 496/22 orzekł: „Za naruszenie nieistotne uznaje się w szczególności naruszenie przepisów prawa, które nie wywołało negatywnych następstw dla wartości podlegających ochronie. Nieistot ne naruszenie prawa wypełnia warunek odstąpienia od nałożenia kary, w takim przypadku należy bowiem uznać, że waga naruszenia prawa jest znikoma. Przy określeniu, jakie okoliczności należy brać pod uwagę przy ocenie wagi naruszenia prawa, pomocna jest takż e treść art. 189d pkt 1 KPA W art. 189d pkt 1 KPA ustawodawca wskazał, że wymierzając administracyjną karę pieniężną, organ administracji publicznej bierze pod uwagę: wagę i okoliczności naruszenia prawa, w szczególności potrzebę ochrony życia lub zdrowia, ochrony mienia w znacznych rozmiarach lub ochrony ważnego interesu publicznego lub wyjątkowo ważnego interesu strony oraz czas trwania tego naruszenia. W piśmiennictwie przyjmuje się na tle tego unormowania, że uwzględniając dyrektywę wagi naruszenia praw a, organ administracji publicznej powinien ocenić wagę (znaczenie, ciężar gatunkowy) naruszonego zakazu oraz wagę naruszenia zakazu. W świetle art. 189f § 1 pkt 1 KPA, stwierdzenie przesłanki znikomej wagi naruszenia prawa, uzasadniającej odstąpienie od na łożenia administracyjnej kary pieniężnej, wymaga przeprowadzenia swego rodzaju testu proporcjonalności, tj. wyważenia hierarchii dóbr (wartości) chronionych przez prawo na tle konkretnego stanu faktycznego. Istotne znaczenie dla oceny wagi naruszenia prawa , o której mowa w art. 189f § 1 pkt 1 KPA, mają chronione prawem wartości i dobra, w odniesieniu do których rozważana jest skala ich naruszenia. Przy ocenie wystąpienia przesłanki znikomej wagi naruszenia (art. 189f § 1 pkt 1 KPA) należy brać pod uwagę cał okształt okoliczności danego przypadku, zarówno o charakterze przedmiotowym (np. skala naruszeń, skutki tych naruszeń) jak i podmiotowym (np. czy mamy do czynienia z czynem zawinionym, a jeżeli tak, to z jaką formą winy), przy czym decydujące znaczenie nal eży przyznać skutkom naruszenia dla dóbr chronionych przez daną dziedzinę prawa administracyjnego.” Przedsiębiorca nie dołożył należytej staranności w zakresie realizacji obowiązków informacyjnych określonych ww. ustawą. Tym samym nie zaistniała przesłank a znikomej wagi naruszenia prawa. Ocena przesłanki znikomej wagi naruszenia prawa należy do organu i jest to kompetencja organu a nie strony czy sądu. Przeświadczenie strony o zaistnieniu przesłanek uprawniających do zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 KPA j est jedynie stanowiskiem strony a rozstrzygnięcie należy do organu. Na uwagę zasługuje fakt, że instytucja ta nie ma charakteru wnioskowego, w związku z tym nie ma charakteru uznaniowego, a rozpatrzenie w decyzji ww. przesłanek ma charakter wiążący. „Prze słanka "znikomości" uchybienia nie może być rozstrzygnięta przez Sąd I instancji, bowiem ocena ta należy do organu. To organ powinien ocenić, czy w sprawie zaszły przesłanki do odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej.” (Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 czerwca 2023 r., III OSK 2411/21). Na tej podstawie, Prezes Urzędu stwierdza, że nie zaistniała podstawa do zastosowania w niniejszym przypadku instytucji odstąpienia od wymierzenia kary w myśl art. 189f § 1 pkt 1 KPA. Po dobnie w przedmiotowej sprawie nie znajduje zastosowania art. 189f § 1 pkt 2 KPA z uwagi na fakt, że za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio 13 nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publ icznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna. Do nało żenia administracyjnej kary pieniężnej za to samo zachowanie nie jest uprawniony organ inny niż właściwy wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej, co wynika z art. 6 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach. Przepis art. 189f § 1 pkt 2 KPA nie ma w tym przyp adku zastosowania, ponieważ inny organ nie nakładał na przedsiębiorcę na terenie podlegającemu kognicji Świętokrzyskiego WIIH kar pieniężnych za naruszenie przepisów ustawy o informowaniu o cenach. Nie jest również możliwe zastosowanie odstąpienia od wy mierzenia kary na podstawie art. 189f § 2 KPA gdzie w przypadkach innych niż wymienione w § 1, jeżeli pozwoli to na spełnienie celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna, organ administracji publicznej, w drodze postanowienia, m oże wyznaczyć stronie termin do przedstawienia dowodów potwierdzających: 1) usunięcie naruszenia prawa lub 2) powiadomienie właściwych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa, określając termin i sposób powiadomienia. Zgodnie z art. 189f § 3 KPA organ ad ministracji publicznej w przypadkach, o których mowa w § 2, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli strona przedstawiła dowody, potwierdzające wykonanie postanowienia. Strona nie realizowała obowiązku inf ormacyjnego w związku z zawarciem umowy z konsumentami, dlatego też nie jest możliwe spełnienie celów dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna. Należy wskazać, że art. 189f § 2 KPA nie rodzi obowiązku obligatoryjnego do jego zastoso wania przez organy. Świadczy o tym zwrot „organ może”. Przepis ten ma charakter fakultatywny i jest ograniczony przesłanką „jeżeli pozwoli to na spełnienie celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna.” To organ dokonuje oceny, c zy wydanie postanowienia wyznaczającego stronie termin do przedstawienia dowodów potwierdzających: 1) usunięcie naruszenia prawa lub 2) powiadomienie właściwych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa, pozwoli na spełnienie celów, dla których miałaby by ć nałożona administracyjna kara pieniężna. W ocenie Prezesa Urzędu, realizacja obowiązku informacyjnego, który ma charakter przedumowny nie może być dokonana po zawarciu umów z konsumentami. Powyższy przepis nie ma zastosowania w stosunku do naruszenia ob owiązków informacyjnych ponieważ późniejsze powiadomienie właściwych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa nie pozwoli na spełnienie celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna. Przede wszystkim nie jest możliwe ustalenie krę gu podmiotów czyli konsumentów płacących gotówką czy pobierających paragony. Realizacja obowiązku informacyjnego po dokonaniu zakupu przez konsumentów jest nieskuteczna. Tym samym powiadomienie właściwych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa, nie pozw oli na spełnienie celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna. W swoim wyroku z dnia 15 marca 2023 r., II GSK 1408/19 Naczelny Sąd Administracyjny orzekł: „Postanowienie, o którym mowa w art. 189f § 2 KPA ma charakter fakultatywn y i może zostać wydane tylko w przypadku, gdy pozwoli to na spełnienie celów, dla których miałaby zostać nałożona kara pieniężna.” Kara pieniężna za naruszenie obowiązków informacyjnych, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach pełni funkcję represyjną i prewencyjną. Jej wymierzenie ma wywoływać motywację do zachowań zgodnych z prawem i przeciwdziałać zachowaniom niepożądanym. Dlatego też nie jest możliwe zastosowanie art. 189f § 2 KPA, ponieważ celem jest prewencja ogólna i szczególn a. Z uwagi na to, że art. 189f § 2 KPA ma charakter 14 fakultatywny i postanowienie, o którym mowa w art. 189f § 3 KPA może zostać wydane tylko w przypadku, gdy pozwoli to na spełnienie celów, dla których miałaby zostać nałożona kara pieniężna, to należy wska zać, że spełnienie celów dla których miałaby zostać nałożona kara pieniężna nie mogłoby mieć w tym przypadku miejsca. Przede wszystkim należy wskazać, że obowiązek informacyjny określony w art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach ma charakter przedumow ny, czyli dotyczy informowania konsumentów przed zawarciem umowy. Umowy z konsumentami były zawierane zarówno przed kontrolą jak i po kontroli, a strona nie uzupełniła cen i cen jednostkowych w jej trakcie lub po kontroli . Odnosząc się do zarzutów strony , w celu większej przejrzystości stanowiska, Prezes Urzędu zmienił kolejność odpowiedzi na zarzuty strony. Ad. 2 Zarzuty naruszenia prawa materialnego Ad. b) Zarzut naruszenia § 8 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie uwidacznianie cen Strona wniosła zarzut naruszenia § 8 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie uwidacznianie cen poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że pojęcie „miejsca niedostępnego" nie obejmuje swoim zakresem zamykanych na klucz szklanych gablot, do których nie mieli dostę pu konsumenci, podczas gdy w przypadku umieszczenia towaru w tego rodzaju gablotach nie może być mowy o jakiejkolwiek dostępności do ww. towaru . F orma udostępnienia cennika w aptece jest zgodna z powołanym przepisem, który nie przewiduje ograniczeń wyboru sposobu udostępnienia cennika - przeciwnie pozostawia dowolność udostępnienia go w miejscu sprzedaży detalicznej towarów. Każdy klient był informowany o cenniku poprzez możliwość zapoznania się z informacją znajdującą się na tablicy informacyjnej oraz na szybie w izbie ekspedycyjnej. Tym samym nie było w ocenie Spółki możliwe, aby klient przeoczył ww. informację. Nie ma więc podstaw prawnych, by kwestionować sposób udostępnienia cennika. Strona przytoczyła stanowisko opublikowane przez Pomorsko - Kujawską Ok ręgową Izbę Aptekarską: „Produkty niedostępne również nie podlegają oznaczaniu. Będą to oczywiście te same produkty, o których w pkt. 1 (niewidoczne) jak również produkty wystawione w przeszklonych ale zamkniętych witrynach lub gablotach, a także za przesz kloną półką - gablotą, która jest integralną częścią stołu ekspedycyjnego, gdzie pacjent wprawdzie ma możliwość produkt obejrzeć, jednakże nie jest on dostępny. Produkt wyda lub pokaże jedynie farmaceuta lub technik farmaceutyczny." Strona również przytoczył a opinię prawną adwokata przygotowaną na zlecenie Izby Aptekarskiej: „ Apteka nie musi również oznaczać ceną produktów, które są dla pacjenta niewidoczne (znajdujące się w szufladach, szafach, gablotach). Również te produkty, które są dla pacjenta niedostęp ne nie wymagają oznaczenia cena a wiec np. znajdują się za szyba tj. pacjent może je zobaczyć, ale nie może ich dotknąć). Należy jednak pamiętać, że ceny obu tych kategorii produktów należy umieścić w cenniku dostępnym dla pacjenta. Powyższe kwestie można rozwiązać poprzez wydrukowanie cennika produktów wymagających ceny jednostkowej. Z kolei jeżeli pacjent może produkty sam wziąć do koszyka/do ręki, sam otworzyć gablotę wtedy istnieje już obowiązek oznaczenia ceny produktów". Odnosząc się do powyższego zarzutu, Prezes Urzędu informuje , że p owyższy zarzut nie zasługuje na uwzględnienie. Prezes Urzędu przychyla się do stanowiska organu I instancji, że towary umieszczone w izbie ekspedycyjnej, w tym w zamkniętych, oszklonych gablotach podlegają obowiązkowi uwidocznienia cen i cen jednostkowych z wyłączeniem uwidaczniania cen jednostkowych produktów leczniczych (§ 7 pkt 4 rozporządzenia w sprawie uwidaczniania cen ) . 15 Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie uwidaczniania cen: „ W cenniku uwidacznia się ceny towarów przeznaczonych do sprzedaży detalicznej umieszczonych w miejscu niedostępnym lub niewidocznym dla konsumentów. ” Powyższy przep is zwalnia przedsiębiorców z obowiązku uwidaczniania cen i cen jednostkowych towarów lub informacji o obniżonej cen ie na danym towarze, bezpośrednio przy towarze lub w bliskości towaru, którego dotyczy cena, cena jednostkowa lub informacja o obniżonej cenie, w miejscu ogólnodostępnym i dobrze widocznym dla konsumentów pod warunkiem umieszczenia tych cen w katalogu (§ 3 ust. 1 rozporządzenia w sprawie uwidaczniania cen). Zwolnienie z tego obowiązku polegającego na uwidacznianiu cen i cen jednostkowych lub informacji o obniżonej cenie na danym towarze, bezpośrednio przy towarze lub w bliskości towaru, polega na przekszt ałceniu tego obowiązku w obowiązek uwidocznienia tych cen i informacji w katalogu. Przesłankami uprawniającymi do zastosowania katalogu jest umieszczenie towarów przeznaczonych do sprzedaży detalicznej w miejscu niedostępnym lub niewidocznym dla konsument ów. Należy zwrócić uwagę, że § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie uwidaczniania cen zawiera alternatywę łączną, która została wyrażona spójnikiem „lub” a nie alternatywę rozłączną, która wyraża się spójnikiem „albo”. Tym samym przepis ten charakteryzuje się brakiem funktora „albo”. Spójnik "albo" określa alternatywę o charakterze rozłącznym i oznacza jedno wybrane znaczenie (patrz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 stycznia 2019 r. II SA/Wa 942/18). W uchwale Sądu Najwyższego z dnia 9 września 2008 r. sygn. akt. III CZP 31/08 stwierdzono, że spójnik "lub" oznacza alternatywę łączną (nierozłączną) i stanowi przeciwieństwo wyrazu "albo", właściwego dla alternatywy rozłącznej. Tym samym błędne jest stanowisko strony, że powyższy przepis rozróżnia umieszczenie towaru w miejscu niedostępnym dla konsumentów od umieszczenia towaru w miejscu niewidocznym , co byłoby charakterystyczne dla alternatywy rozłącznej. Z uwagi na zastosowanie alternatywy łąc znej dopuszczalna jest koniunkcja , czyli wymóg uwidaczniania cen w cenniku jest obowiązkowy w sytuacji, gdy towary są umieszczone w miejscu niedostępnym i niewidocznym dla konsumentów. Tym samym dochodzi do ograniczeni a możliwości przedsiębiorców do stosow ania katalogów np. w sytuacji gdy towar y przeznaczon e do sprzedaży detalicznej są umieszczone w miejscu niedostępnym i jednocześnie niewidocznym dla konsumentów. Gdyby ustawodawca chciał dokonać rozróżnienia tych dwóch miejsc , tak jak w swoim odwołaniu wywodzi strona, zastosowałby alternatywę rozłączną. Z uwagi na to, że ustawodawca nie zastosował alternatywy rozłącznej wymóg udostępniania cen w cenniku należy interpretować w ten sposób, że ceny towar ów umieszczon ych w miejscu niedostępnym i niewidocznym dla konsumentów mogą być uwzględnione w cenniku. Niemniej jednak, gdy towary są widoczne dla konsumentów a znajdują się w miejscu „ niedostępnym ” dla konsumentów, występuje obowiązek uwidaczniania cen przy towarze. W ocenie Prezesa Urzędu, miejsce nieod stępne dla konsumentów nie powinno być rozumiane jako zamknięta szafa, gablota, której konsument nie może otworzyć, tylko powinno być rozumiane jako pomieszczenie nieodstępne dla konsumentów, do którego konsument nie może wejść, ponieważ do tego nie został uprawniony np. ze względów higienicznych czy sanitarnych. Działalność apteczna wymaga, aby konsumenci nie mieli bezpośredniego dostępu do pomieszczeń gdzie przygotowywane są w warunkach higienicznych leki recepturowe. 16 Nie ulega wątpli wości, że wszystki e zakwestionowane towary były widoczne dla konsumentów. Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dalej „NSA”, sposób realizacji obowiązku informacji o cenach produktów leczniczych co prawda pozostawiony został przez ustawodawcę do uznan ia przedsiębiorcy farmaceutycznego, nie oznacza to jednak dowolności w zakresie, w jakim mogłoby to naruszać zakaz reklamy aptek i ich działalności (patrz: wyrok NSA z 19 października 2023 r. sygn. akt II GSK 2063/22). W swoim wyroku z dnia 29 stycznia 2 021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł (sygn. akt VI SA/Wa 2203/20): „Cenniki wywiesza się, wykłada lub udostępnia w inny sposób w miejscu sprzedaży towarów. Przewidziany w przytoczonych przepisach prawa obowiązek informowania konsumentów o cenach oferowanych towarów, a co za tym idzie obowiązek uwidaczniania cen w miejscu ogólnodostępnym i dobrze widocznym, ma chronić konsumenta przed nieuczciwymi praktykami ze strony przedsiębiorców w zakresie ukrywania rzeczywistych cen i wpr owadzania konsumenta w błąd, doprowadzając do podjęcia przez niego decyzji co do zakupu określonego towaru, którego nie zakupiłby znając jego prawdziwą cenę. Obowiązek nałożony przez przepisy rozporządzenia w sprawie uwidaczniania cen towarów i usług nie m oże jednak służyć przedsiębiorcy prowadzącemu aptekę ogólnodostępną do reklamy prowadzonej przez siebie apteki.” Przede wszystkim należy wskazać, że w myśl orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego odnoszącego się do ustawy o informowaniu o cenach, i ndywidualni przedsiębiorcy nie mogą, powołując się na specyfikę prowadzonej działalności, modyfikować bądź też odstępować od ustawowych kryteriów określonych w art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach. Przepisy ustawy o informowaniu o cenach z uwagi na cele ustawy, tj. ochronę konsumentów podlegają ścisłej wykładni. Stąd też niedopuszczalne jest, aby przedsiębiorcy, powołując się na specyfikę prowadzonej działalności, modyfikowali bądź też odstępowali od ustawowych kryteriów określonych w art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach (wyroki NSA z 9 października 2019 r., sygn. akt II GSK 710/19 i z 28 września 2021 r. (sygn. akt II GSK 805/21). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 9 października 2019 r., sygn. akt II GSK 710/19 stwierdził, że „Oce na, czy w danym przypadku uwidocznienie ceny jednostkowej towaru (usługi) byłoby lub też nie byłoby przydatne ze względu na rodzaj lub przeznaczenie towaru i można zaniechać jej uwidaczniania, stanowi wytyczną ustawową dla właściwego ministra do uregulowan ia tej kwestii rozporządzeniem. Nie oznacza ona, że o przydatności uwidaczniania ceny rozstrzygać może każdorazowo przedsiębiorca, przyjmując swoje własne kryteria celowości informowania o cenach odpowiednich produktów". W swoim wyroku z 28 września 2021 r. (sygn. akt II GSK 805/21) Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił: „Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela zatem poglądu skarżącego (…), że przedsiębiorca prowadzący salon kosmetyczno - fryzjerski, biorąc pod uwagę specyfikę wykonywanej przez niego dz iałalności gospodarczej, może odstąpić od sztywnych reguł, nie jest zobowiązany do przestrzegania prawa w zakresie uwidaczniania cen.” „Przepisy ustawy stanowią prawo powszechnie obowiązujące i dotyczą każdego przedsiębiorcy świadczącego usługi lub dokonuj ącego sprzedaży detalicznej towarów.” (patrz: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 31 października 2023 r., sygn. akt V SA/Wa 49/23). Z argumentacji zawartej w odwołaniu wynika, że strona odstąpiła od uwidaczniania cen i cen jednostko wych towarów przy towarach , ponieważ prowadzi aptekę , a cennik w aptece jest dostępny za pośrednictwem farmaceuty. W ocenie strony, wystarczająca jest informacja w formie pisemnej wywieszona w izbie ekspedycyjnej, że wykaz cen jest dostępny u farmaceuty, a konsument nie musi stać w kolejce, by uzyskać dostęp do wykazu. 17 Tym samym w aptece jest przyjęta praktyka polegająca na uczestnictwie pracownika apteki w procesie decyzji o zakupie oferowanych produktów, co wchodzi w formę ustną informowania o cenie tow aru. Strona podkreśliła, że c ennik znajdował się u farmaceuty, zaś informacja o cenniku znajdowała się w widocznym miejscu, tj. zarówno na tablicy informacyjnej, jak i na szybie przy kasie ekspedycyjnej. Każdorazowo więc w przypadku, w którym klient chciał zasięgnąć informacji o cenach produktów mógł zwrócić się do osoby obsługującej. W cytowanym powyżej wyroku (sygn. akt II GSK 805/21) Naczelny Sąd Administracyjny zajął stanowisko o niedopuszczalności indywidualnej konsultacji z klientem w ramach formy re alizacji publicznoprawnego obowiązku przedsiębiorcy o informowaniu o cenach. Tym samym w niniejszym przypadku zaistniała sytuacja, gdzie przedsiębiorca prowadzący aptekę odnosi się do specyfiki wykonywanej przez niego działalności i brak cen i cen jednost kowych swoich towarów przy towarach uzasadnia specyfiką tej działalności, koniecznością konsultacji z farmaceutą przyjmując własne kryteria celowości informowania o cenach odpowiednich produktów. W ocenie Prezesa Urzędu, w myśl przywołanego powyżej orzeczn ictwa, przedsiębiorca nie może samodzielnie rozstrzygać o przydatności uwidaczniania cen i cen jednostkowych. NSA również prezentuje inne stanowisko, które dotyczy komplementarności ustawy o informowaniu o cenach i Prawa farmaceutycznego w zakresie niedozwolonej reklamy aptek. Przedsiębiorcy apteczni powołują się w związku z nakładanymi na nich administracyjnymi karam i pieniężnymi za naruszanie zakazu reklamy produktów leczniczych na realizację obowiązków wynikających z art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach oraz z § 8 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie uwidaczniania cen. W ocenie NSA, przepisy ustawy o informow aniu o cenach i Prawa Farmaceutycznego należy uznać za komplementarne (patrz wyrok NSA z 24 marca 2023 r., sygn. akt II GSK 66/20 i wyrok NSA z 19 października 2023 r. sygn. akt II GSK 2063/22). W swoim wyroku z 19 października 2023 r. sygn. akt II GSK 2063/22 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał: „Jak wskazuje się w orzecznictwie NSA (por. wyrok NSA z 24 marca 2023 r., sygn. akt II GSK 66/20), przedmiotowe przepisy (ustawy o informowaniu o cenach) kreują obowiązki przedsiębiorców, w tym przedsiębiorców aptecznych, w zakresie udostępniania konsumentom informacji o cenach produktów leczniczych. Sposób realizacji tego obowiązku, co prawda pozostawiony został przez ustawodawcę do uznania przedsiębiorcy farmaceutycznego, nie oznacza to jednak dowolności w zak resie, w jakim mogłoby to naruszać zakaz reklamy aptek i ich działalności wyrażony w art. 94a u.p.f. Mogłoby to bowiem prowadzić w praktyce do obejścia tego zakazu (obejścia prawa), dlatego też przepisy obu ustaw należy uznać za komplementarne.” Komplemen tarność tych przepisów ma na celu uniknięcie obejścia prawa przez przedsiębiorców aptecznych. W ocenie Prezesa Urzędu, powyższą tezę należy rozciągnąć na obowiązek uwidaczniania cen i cen jednostkowych wszelkich towarów oferowanych w aptekach (z wyłączenie m uwidaczniania cen jednostkowych produktów leczniczych). Reklamą apteki jest również działalność drogeryjna aptek: „ Reklama odrębnej, niż apteczna, działalności danego podmiotu, np. drogeryjnej, może zostać zakwalifikowana również jako reklama samej apt eki. Może bowiem dochodzić do przypadków, w których funkcjonujący na rynku przedsiębiorca, prowadząc jednocześnie sprzedaż apteczną, jak i niezwiązaną z nią działalność handlową, w ramach reklamy tej drugiej, może w istocie zachęcać do zakupów w prowadzone j przez siebie aptece, co stałoby w sprzeczności z dyspozycją art. 94a ust. 1 p.f.” (wyrok NSA z 7 grudnia 2023 r., sygn. akt II GSK 1127/200). 18 Strona w swo im odwołaniu opisywała szeroko, że część produktów w trakcie kontroli znajdowała się w zamkniętych witrynach na sali sprzedażowej, do których konsument nie ma fizycznego dostępu. W ocenie strony, zamknięte witryny sprzedażowe w aptece stanowią miejsce niedostępne dla konsumenta, ponieważ nie ma on bezpośredniego, fizycznego dostępu do produktów. To samo dotyczy również produktów znajdujących się za ladą w aptece. NSA w swoim orzecznictwie podkreśla, że kwalifikuje się jako reklamę umieszczanie materiałów w izbie ekspedycyjnej wewnątrz apteki. Tym samym, in extenso , towary umieszczone wewnątrz apteki podl egają obowiązkowi uwidaczniania cen, tak jak umieszczanie materiałów reklamowych wewnątrz apteki podlega zakazowi reklamy. Na tym polega komplementarność tych dwóch ustaw. W swoim wyroku z 24 marca 2023 r., sygn. akt II GSK 66/20 NSA orzekł: „Nie ma rac ji skarżąca kasacyjnie twierdząc, że kwestionowane materiały umieszczone w izbie ekspedycyjnej znajdowały się wewnątrz apteki, a tym samym nie były skierowane do opinii publicznej i widoczne były wyłącznie dla konsumenta, który zdecydował się już na wizytę w aptece, tym samym takie działanie nie stanowi zachowania naruszającego zakaz reklamy.” Przedsiębiorcy apteczni poprzez umieszczanie w gablotach materiałów reklamowych powołują się na ich niewidoczność. NSA jednoznacznie stwierdził, że „umieszczanie w g ablotach materiałów reklamowych stanowi ich rozpowszechniane, czyli stanowi niedozwoloną reklamę.” (wyrok NSA z 22 października 2021 r., sygn. akt II GSK 1281/21). Reasumując, komplementarność dwóch ustaw Prawa farmaceutycznego i ustawy o informowaniu o cenach, powoduje sytuację, że przedsiębiorca apteczny nie może samodzielnie zwalniać się z obowiązku uwidaczniania cen i cen jednostkowych towarów drogeryjnych c zy kosmetyków, tylko i wyłącznie dlatego, że umieścił te towary w zamkniętych witrynach, gablot ach sprzedażowych wewnątrz apteki, lub za ladą, do których konsument nie ma fizycznego dostępu tak jak w supermarkecie. Orzecznictwo NSA jednoznacznie wskazuje, że wszystko co znajduje się w izbie ekspedycyjnej apteki podlega zakazowi niedozwolonej reklamy . Per analogiam wszystkie towary znajdujące w izbie ekspedycyjnej apteki podlegają obowiązkowi uwidaczniania cen i cen jednostkowych (z wyłączeniem uwidaczniania cen jednostkowych produktów leczniczych). Tym samym wyłączenia mają charakter przedmiotowy a n ie odnoszą się do podmiotów i specyfiki działalności aptecznej. Opinie prawne przywołane przez stronę, że towary, których nie można dotknąć, nie muszą być oznaczane cenami i cenami jednostkowymi przy towarze, nie mają żadnego uzasadnienia faktycznego ani prawnego. Z ustawy o informowaniu o cenach nie wynika, że towar przeznaczony do sprzedaży detalicznej ma być dostępny w taki sposób, aby klient mógł go dotknąć. Kwestia dotykania towaru nie stanowi żadnej przesłanki w ustawie o informowaniu o cenach. Tym s amym przywołane przez stronę opinie prawne są nietrafne. Nie ulega wątpliwości, że izba ekspedycyjna w aptece jest miejscem ogólnodostępnym. Izba ekspedycyjna w aptece ogólnodostępnej jest pojęciem normatywnym określonym w § 3 ust. 2 r ozporządzeni a Ministra Zdrowia w sprawie szczegółowych wymogów, jakim powinien odpowiadać lokal apteki z dnia 30 września 2002 r. (Dz. U. z 2022 poz. 1737 i z 2024 r. poz. 595)., zwanego dalej „rozporządzeniem w sprawie lokalu apteki”. Apteka ogólnodostępna w przeciwie ństwie do apteki szpitalnej musi posiadać izbę ekspedycyjną, która zawsze musi być usytuowana na pierwszej kondygnacji nadziemnej budynku, i nie może stanowić pomieszczenia przechodniego. Wejście dla osób korzystających z usług apteki ogólnodostępnej musi zapewniać nieograniczony dostęp do izby ekspedycyjnej w czasie godzin pracy apteki, w tym również dla osób niepełnosprawnych. Tym samym izba ekspedycyjna w aptece ogólnodostępnej spełnia wymóg z art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach, ponieważ stan owi miejsce sprzedaży detalicznej gdzie uwidacznia się cenę oraz cenę jednostkową towaru 19 w sposób jednoznaczny, niebudzący wątpliwości oraz umożliwiający porównanie cen. Izba ekspedycyjna apteki ogólnodostępnej spełnia również wymogi określone w § 3 ust. 1 rozporządzenia w sprawie uwidaczniania cen, ponieważ jest to miejsce ogólnodostępne i dobrze widoczne dla konsumentów, co powoduje obowiązek uwidaczniania cen, cen jednostkowych lub informacji o obniżonej cenie na danym towarze, bezpośrednio przy towarze lub w bliskości towaru, którego dotyczy cena, cena jednostkowa lub informacja o obniżonej cenie. Podstawowe wyposażenie apteki ogólnodostępnej to stół ekspedycyjny, który może być osłonięty w sposób uniemożliwiający dostęp do niego osobom niezatrudnionym w aptece, wyposażony w szuflady do przechowywania wyodrębnionych asortymentowo produktów leczniczych i wyrobów medycznych, szafy ekspedycyjne zamykane do wysokości co najmniej 60 cm od podłogi, szafy magazynowe zamykane lub regały oraz łatwo zmywalne pode sty. (§ 8 ust. 1 pkt 1 - 3 ww. rozporządzenia w sprawie lokalu apteki). Nie ulega wątpliwości, że towary w aptece ogólnodostępnej z uwagi na wymogi rozporządzenia w sprawie lokalu apteki mogą być umieszczone w szafach ekspedycyjnych czy magazynowych, które są zamykane. Jeśli chodzi o szuflady to służą one wyłącznie do przechowywania wyodrębnionych asortymentowo produktów leczniczych i wyrobów medycznych. W przedmiotowym przypadku nie były kontrolowane produkty lecznicze i wyroby medyczne tylko wyroby kosmet yczne. Tym samym kontroli podlegały towary umieszczone również w zamkniętych gablotach, czyli szafach ekspedycyjnych zamykanych, ale oszklonych, co powodowało, że produkty kosmetyczne były dobrze widoczne. Powyższe poświadcza materiał fotograficzny załączo ny do protokołu kontroli. Reasumując, izba ekspedycyjna w aptece, z uwagi na specyfikę działalności aptecznej określonej dodatkowymi przepisami jest odpowiednikiem miejsca sprzedaży detalicznej, o którym mowa w art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenac h i miejsca ogólnodostępnego i dobrze widocznego, o którym mowa w § 3 ust. 1 rozporządzenia w sprawie uwidaczniania cen . Co do zasady , miejscem tym jest sala sprzedażowa, a z uwagi na specyfikę działalności aptecznej jest to izba ekspedycyjna. Miejscem sp rzedaży nie jest szafa ekspedycyjna w aptece, czyli witryna czy gablota, w której znajdują się towary. Stosowanie przez stronę argumentacji, że miejscem sprzedaży jest szafa jest zwykłym uproszczeniem i jest nietrafne, ponieważ towary nie są wydawane przez farmaceutę z szafy, ponieważ gablota czy szafa nie stanowi stołu ekspedycyjnego, gdzie wydawane są towary. Również kontroli nie podlegało miejsce w postaci szafy czy gabloty, tylko kontroli podlegał przedsiębiorca apteczny prowadzący aptekę ogólnodostępną , wpisaną do rejestru a nie aptekę szpitalną, która nie jest dostępna dla konsumentów. Prezes Urzędu podkreśla, że w toku prowadzonego postępowania kontrolnego, strona nie uwidoczniła zarówno ceny i ceny jednostkowej lub ceny dla wszystkich skontrolowanych produktów. Produkty te znajdowały się w zamykanych gablotach, do których konsumenci mieli dostęp be zpośrednio (jedynie bez możliwości pobrania samemu produktu z półki). Należy tutaj podkreślić, że obowiązek podawania cen i cen jednostkowych nie jest ograniczony do sklepów samoobsługowych (w których, jako jedynych konsumenci sami biorą produkty z półki), ale mają zastosowanie m.in. do sklepów detalicznych, gdzie towar znajduje się za ladą sprzedażową i podawany jest przez sprzedawcę. Oferowanie produktów zarówno na regałach za ladą sprzedażową, jak i znajdujących się w oszklonych zamykanych witrynach w mi ejscu sprzedaży detalicznej, do której konsument może się zbliżyć, należy uznać za miejsce ogólnodostępne i widoczne dla konsumenta. Konsument podchodząc do witryny widzi bezpośrednio produkt i w przypadku właściwego uwidocznienia cen, mógłby bez udziału o sób trzecich się z nimi zapoznać. Tak więc należy stwierdzić, że obowiązek przekazania informacji o cenie należałoby uznać za spełniony, gdyby ceny były widoczne dla konsumentów bez 20 konieczności angażowania do tego pracownika apteki (np. w formie etykiet c zy też cennika wyłożonego, udostępnionego w miejscu ogólnodostępnym i dobrze widocznym dla konsumentów, do którego konsument miałby dostęp bez angażowania obsługi apteki). Nawet jeżeli przyjęta w sklepie praktyka polega na uczestnictwie pracownika apteki - wyk w alifikowanego personelu w procesie decyzji o zakupie oferowanych produktów poprzez informowanie m.in. o produktach i ich cenie, nie może to być uznane za równoznaczne z uwidocznieniem ceny. Przekazanie ustnej informacji o cenie nie jest tym samym, co jej uwidocznienie, pokazanie, umożliwienie odczytania. Konsument nie ma obowiązku dowiadywania się u pracowników placówki o cenę produktu lub proszenia o udostępnienie cennika, natomiast obowiązkiem przedsiębiorcy jest uwidocznienie cen i cen jednostkowych w taki sposób, aby konsument bez podejmowania dodatkowych czynności mógł uzyskać informację o cenie danego towaru . Obowiązki odnoszące się do uwidaczniania cen stanowią przedumowny obowiązek informacyjny. Przepis art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o c enach nakłada na przedsiębiorcę obowiązek uwidaczniania cen, co jest czynnością materialno - techniczną. Synonimem do uwidaczniania cen jest ich prezentowanie, ekspozycja, pokazywanie, demonstrowanie. Wymagania dotyczące udostępniania cennika konsumentom nie przewidują pośrednictwa osoby trzeciej, w tym przypadku farmaceuty, do którego konsument, zdaniem strony, powinien się zgłosić o udostępnienie cennika. Przepis § 8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie uwidaczniania cen również odnosi się do udostępniania cenni ka w sposób wizualny. Odnosząc się do twierdzenia strony, że w aptece prowadzonej przez stronę obowiązek został zrealizowany poprzez umieszczenie cen w cenniku, to należy wskazać, że sposób prezentacji tego cennika jest niezgodny z § 8 ust. 2 rozporządze nia w sprawie uwidaczniania cen. Zgodnie z § 8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie uwidaczniania cen : „Cenniki wywiesza się, wykłada lub udostępnia w inny sposób w miejscu sprzedaży detalicznej towarów. ” Powyższy przepis należy rozumieć w ten sposób, że mie jscem sprzedaży detalicznej towarów w aptece jest izba ekspedycyjna, w której cennik powinien być wywieszony, wyłożony lub udostępniony w inny sposób. Ten inny sposób wskazany w przepisie nie dotyczy sytuacji, która miała miejsce w aptece podlegającej kont roli. W ocenie Prezesa Urzędu, inny sposób w dobie zaawansowanej informatyzacji może dotyczyć udostępniania cennika na ekranie komputera, do którego konsument będzie miał swobodny dostęp bez udziału i konsultacji z farmaceutą. Sposób dowiadywania się o cennik w kontrolowanej aptece jest anachroniczny i nie spełnia wymogów z § 8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie uwidaczniania ce n, ponieważ konsument musi zgłosić się do farmaceuty, żeby poprosić o wydanie w okienku cennika. Tymczase m sposób uwidaczniania cennika nie wymaga pośrednictwa pracownika sklepu czy farmaceuty. C ennik nie jest jedynym dokumentem, który powinien być dostępny, ponieważ apteki ogólnodostępne mają obowiązek również udostępniać Urzędow y Wykaz Produktów Lecznicz ych Dopuszczonych do Obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej , obowiązując y Urzędow y Wykaz Wyrobów Medycznych Dopuszczonych do Obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej , obowiązują cą Farmakope ę Polsk ą oraz niezbędn ą literatur ę fachow ą (§ 10 roz porządzenia w sprawie lokalu apteki). Forma udostępniania ww. dokumentów nie została określona w przepisach prawa i nie podlega kontroli organów Inspekcji Handlowej. Niemniej jednak forma udostępniania cennika została określona w przepisach prawa i przedsi ębiorca apteczny nie może odnośnie udostępniania cennika stosować własnych 21 sposobów jego udostępniania ni ezgodnych z prawem. Tak jak w tym konkretnym przypadku, w sytuacji uwidocznienia towarów w zamkniętych, szklanych gablotach, korzystniejsze dla konsume nta jest zapoznanie się z ceną przy towarze niż poszukiwanie ceny w cenniku, który zawiera 3820 pozycji i dodatkowo konsument musiałby zwrócić się w formie ustnej do farmaceuty o udostępnienie cennika. Działanie przedsiębiorcy ewidentnie jest nastawione na utrudnienie konsumentowi dostępu do informacji o cenie. Na tej podstawie, Prezes Urzędu stwierdza, że ww. zarzut jest oczywiście bezzasadny. Ad. (a) Zarzut naruszenia art. 4 ust. 1 u stawy o informowaniu o cenach Strona wniosła zarzut naruszenia art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że sposób uwidaczniania ceny oraz ceny jednostkowej towaru lub usługi był sprzeczny z wymogiem określonym przez ten przepis, podczas gdy Spółka zagwarantowała spo sób informowania o cenach adekwatny do umiejscowienia towaru. Strona podniosła, że ceny Produktów były uwidocznione w cenniku znajdującym się w a ptece w sposób jednoznaczny, niebudzący wątpliwości oraz umożliwiający porównanie ceny. Spółka nie zgadza się z twierdzeniem Organu, z którego wynika, iż przedkładanie cennika osobom zainteresowanym nie jest równoznaczne z jego udostępnieniem, bowiem po zwróceniu się przez klienta do farmaceuty otrzymuje on wszystkie potrzebne mu informacje do dokonania decyzji o zakupie. Celem regulacji wskazanej w art. 4 ust. 1 u stawy o informowaniu o cenach jest ich uwidocznienie zmierzające do zapewnienia konsumentom właściwych informacji, na podstawie których będą mogli podjąć decyzję o zakupie danego towaru. Nie ma wątpliwośc i, iż w związku z ww. informacją konsument mógł zapoznać się bez większego problemu z cenami Produktów, których cennik znajdował się w ich bezpośrednim pobliżu. Odnosząc się do powyższego zarzutu, Prezes Urzędu informuje , że p owyższy zarzut nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach: „W miejscu sprzedaży detalicznej i świadczenia usług uwidacznia się cenę oraz cenę jednostkową towaru lub usługi w sposób jednoznaczny, niebudzący wątpliwości oraz umożliwiający p orównanie cen.” Pojęcie jednoznaczności należy tłumaczyć jako jasność i odnosić zarówno do sfery technicznej, wizualnej, jak i językowej, czy merytorycznej. Oceny należy dokonywać w oparciu o model przeciętnego konsumenta (por. P. Mikłaszewicz, w: Osajda, Komentarz, art. 385 KC, Legalis, 2018 oraz Pietrzykowski, Komentarz KC, t. I, 2018). Pojęcie uwidaczniania cen w sposób niebudzący wątpliwości należy odnieść do uwidaczniania cen w taki sposób, aby konsument nie miał jakichkolwiek wątpliwości co do powiąz ania ceny z towarem, czy usługą ani też co do wysokości tej ceny. Pojęcie umożliwienia porównania cen odnosi się do porównania cen produktów w sposób optymalny i tym samym umożliwia dokonanie przez konsumentów świadomego wyboru na podstawie prostych poró wnań (motyw (6) dyrektywy 98/6/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 lutego 1998 r. w sprawie ochrony konsumenta przez podawanie cen produktów oferowanych konsumentom (Dz. U. L 80 z 18.03.1998 r. s. 27), zwanej „dyrektywą 98/6/WE”. Orzecznictwo Tr ybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, dalej „TSUE”, wskazuje, że informacje przekazane przez przedsiębiorcę konsumentowi muszą być jasne i adekwatne (zobacz podobnie wyrok z dnia 18 października 2012 r., Purely Creative i in., C 428/11, EU:C:2012:651 , pkt 53), informacje dostarczone przed zawarciem umowy dotyczące warunków umowy oraz skutków jej zawarcia mają dla konsumenta fundamentalne znaczenie (wyrok z dnia 7 września 2016 r., Deroo - Blanquart, C 310/15, EU:C:2016:633, pkt 40 i 22 przytoczone tam orze cznictwo). Ponadto, w związku z tym, że cena stanowi co do zasady decydujący element z punktu widzenia konsumenta przy podejmowaniu przez niego decyzji handlowej, powinna ona zostać uznana za informację konieczną dla umożliwienia konsumentowi podjęcia ta kiej świadomej decyzji (wyrok z dnia 26 października 2016 r., Canal Digital Danmark, C 611/14, EU:C:2016:800, pkt 55). Obowiązek określony w art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach to przedumowny obowiązek informacyjny nałożony na przedsiębiorcę. Dla oceny realizacji tego obowiązku nie ma znaczenia, czy finalnie zostanie zawarta umowa sprzedaży z konsumentem, ponieważ realizacja tego obowiązku następuje przed zawarciem umowy. Obowiązek informacyjny o charakterze przedumownym ma przyczynić się do podję cia decyzji w zakresie zawarcia umowy. Informacja ma być zawarta przy towarach, a w przypadku usług w cennikach, katalogach. Mowa jest o formie wizualnej, ponieważ w treści ustawy występuje pojęcie uwidaczniania cen. Obowiązek uwidaczniania cen zapewnia ci ągłą dostępność danych o cenach podczas całego procesu zakupu. Pozwala to na porównanie cen przez konsumenta przed podjęciem decyzji o zawarciu umowy. Przepis art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach nakłada na przedsiębiorcę obowiązek uwidaczniania cen, co jest czynnością materialno - techniczną. Synonimem do uwidaczniania cen jest ich prezentowanie, ekspozycja, pokazywanie, demonstrowanie. Uwidocznienie ceny na gruncie w/w ustawy przejawia się w formie czynności materialno - technicznych polegających na prezentowaniu ceny. Cena musi być łatwo dostrzegalna i czytelna, tak aby konsument nie musiał poszukiwać sposobów na jej ustalenie. Zgodnie z wyrokiem NSA z 7.12.2001 r. (III SA 2159/01, Legalis): „W interesie każdego kupującego leży bowiem natychmiast owe uzyskanie informacji o cenie nabywanego towaru, bez uciekania się do takich sposobów jak używanie rozmieszczonych w różnych punktach sklepu czytników czy też sprawdzenie ceny towaru w kasie”. Umieszczanie cen powinno być dokonywane w sposób, który za pewnia, że nie można pomylić ceny towaru z ceną innego towaru. Udzielenie ustnych informacji, np. przez sprzedawców w zakresie wysokości ceny nie spełnia wymagań art. 4 ust. 1 w/w ustawy także z tego powodu, że w przedmiotowym artykule wprost zawarto obowi ązek uwidaczniania ceny w miejscu sprzedaży. Uwidocznieniem jest przedstawienie informacji w sposób widoczny, łatwy i bezpośrednio dostępny dla kupujących, tak, aby sami mogli zaznajomić się z tymi informacjami. P rzedkładanie cennika osobom zainteresowany m po konsultacji z farmaceutą nie jest równoznaczne z jego udostępnieniem . Przepisy nie przewidują obowiązku zwrócenia się klienta do farmaceuty. Na gruncie niniejszej sprawy nie jest istotne, że po zwróceniu się przez klienta do farmaceuty otrzymuje on wszystkie potrzebne mu informacje do dokonania decyzji o zakupie. Istotne jest to, że przedsiębiorca wymusza na kliencie apteki zwrócenie się do farmaceuty, co po przez udział osoby trzeciej powoduje sytuację, że informacje te nie są dostępne dla klienta b ezpośrednio tylko pośrednio. Farmaceuta może odmówić wydania klientowi cennika lub zadawać dodatkowe pytania, albo twierdzić, że w tak skomplikowanym cenniku klient sam nie znajdzie szukanego produktu. Ponadto przeszukiwanie cennika zawierającego kilka tys ięcy pozycji jest czasochłonne, co dla klientów nie jest żadnym udogodnieniem. Jak wynika z przywołanego powyższej wyroku NSA sygn. III SA 2159/01 istotne dla klienta jest natychmiastowe uzyskanie informacji o cenie i cenie jednostkowej towaru, a tę funkcj ę najlepiej spełnia uwidocznienie cen przy towarze. Na tej podstawie, Prezes Urzędu stwierdza, że ww. zarzut jest oczywiście bezzasadny. Ad. (c) Zarzut naruszenia art. 6 ust. 3 ustawy o informowaniu o cenach 23 Strona wniosła z arzut naruszenia art. 6 ust. 3 ustawy o informowaniu o cenach poprzez jego niezastosowanie, polegające na pominięciu kryteriów, które należy brać pod uwagę przy miarkowaniu kary, a w efekcie wymierzenie kary, podczas gdy stopień naruszenia nie uzasadniał jej wymierzenia. Strona wsk azała, że nie uszczupliła przysługujących klientom (konsumentom) praw oraz nie pogorszyła ich sytuacji. Ceny Produktów, przeliczone na ceny jednostkowe, podano bowiem we właściwym cenniku, z którego klient mógł skorzystać w dowolnym momencie. Cennik znajdo wał się u farmaceuty - zaś informacja o cenniku znajdowała się w widocznym miejscu, tj. zarówno na tablicy informacyjnej, jak i na szybie przy kasie ekspedycyjnej. Prezentacja cen była dokonywana w sposób jednoznaczny, niebudzący wątpliwości i umożliwiając y ich porównanie. Waga omawianych naruszeń, szczególnie oceniając ją pod kątem potrzeby ochrony praw konsumenta w postaci zapewnienia informacji o cenach produktów w sposób umożliwiający ich porównanie i podjęcie świadomej decyzji, pozostaje znikoma. Należ y zwrócić uwagę, że zgodnie z doktryną i orzecznictwem znikome naruszenie prawa to naruszenie nieistotne, takie, które nie wywołało negatywnych następstw dla wartości podlegających ochronie. Działania Spółki nie wywołały negatywnych następstw dla wartości podlegających ochronie, a tym samym uznać je należy za nieistotne. Jest to o tyle znaczące, iż pozostałe towary - eksponowane w miejscach dostępnych dla klientów były oznakowane w sposób nie budzących obiekcji Inspekcji. Po drugie, należy zwrócić uwagę na brak analogicznych przypadków naruszeń po stronie Spółki w przeszłości i fakt, iż jest to pierwsze postępowanie administracyjne Spółki w zakresie nałożenia kary w związku z naruszeniami powszechnie obowiązujących przepisów prawa dotyczących informowania k onsumentów o cenach towarów. Co więcej, Spółka w wyniku ocenianej praktyki nie uzyskała korzyści majątkowych czy też nie uniknęła w ten sposób żadnych strat. Odnosząc się do powyższych zarzutów, Prezes Urzędu informuje co następuje. Powyższy zarzut nie zasługuje na uwzględnienie. Organ I instancji bardzo dokładnie w swoje j decyzji wyjaśnił przesłanki wymiaru kary, o których mowa w art. 6 ust. 3 ustawy o informowaniu o cenach. Również w niniejszej decyzji wszystkie przesłanki wymiaru k ary zostały omówione. Należy wskazać, że stopień naruszenia obowiązków został określony przez obydwa organy jako wysoki (znaczny), ponieważ stwierdzono naruszenie art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach w zw. z § 3 i 4 rozporządzenia w sprawie uwidocz nienia cen. Adekwatnie zostały ocenione charakter, waga oraz skala naruszenia obowiązków. Istotny w tym przypadku jest czas trwania naruszenia obowiązków oraz dotychczasowa działalność przedsiębiorcy. W skład przesłanki dotychczasowej działalności przedsię biorcy wchodzi nie tylko okoliczność, że strona nie była kontrolowana i w związku z tym, nie stwierdzono uprzednio naruszeń w zakresie ustawy o informowaniu cenach. Przeważające znaczenie ma w tym przypadku fakt, że strona nie usunęła naruszeń i nie poinformowała ani organu I inst ancji ani Prezesa Urzędu o ich usunięciu. Organem właściwym w zakresie kontroli odnośnie do przestrzegania przepisów ustawy o informowaniu o cenach są organy Inspekcji Handlowej a nie organy branżowe. Strona przedstawia błędne opinie prawne wywiedzione prz ez organy branżowe, które nie mają znaczenia w niniejszej sprawie. Strona wezwana do przedstawienia informacji o usunięciu naruszenia przez organ Inspekcji Handlowej powinna się do tego wezwania ustosunkować a nie powoływać się na stanowiska branżowe, któr e mają charakter dokumentów prywatnych. Strona nie usuwając naruszeń w sposób istotny naruszyła swoje obowiązki oraz ograniczyła prawa konsumentów. Tym samym nie można wskazać, że przesłanka z art. 6 ust. 3 pkt 2 ustawy o informowaniu o cenach ma być oceni ona pozytywnie dla przedsiębiorcy, ponieważ strona nie podjęła żadnych działa ń w celu złagodzenia lub 24 naprawienia szkody poniesionej przez konsumentów , a szkoda ta ma charakter niematerialny i powoduje dysfunkcję w zakresie przekazywanych informacji konsum entom. Odnosząc się do faktu, że przedsiębiorca nie uzyskał korzyści majątkow ych w związku z naruszeniem tych obowiązków , to powyższe nie ma istotnego znaczenia dla oceny naruszenia w tym przypadku obowiązku informacyjnego, o którym mowa w art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach. Naruszenie tego obowiązku ma charakter niewymierny dla konsumentów i jest ewidentnie dla konsumentów niekorzystne. Przedmiotowe naruszenie nie zostało ocenione jako znikome. Na tej podstawie, Prezes Urzędu stwierdza, że ww. zarzut jest oczywiście bezzasadny. Ad. 1 Zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego: Ad. (a) Zarzut naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 KPA Strona wniosła zarzut naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 KPA poprzez dok onanie dowolnych ustaleń faktycznych, nieznajdujących potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym, a także błędną ocenę materiału dowodowego skutkującą uznaniem, że Spółka nie uwidoczniła cen oraz cen jednostkowych dla 57 partii towarów pakowanych . Strona wskazała, że o rgany administracji publicznej prowadząc postępowanie powinny kierować się naczelną zasadą postępowania administracyjnego - prawdy obiektywnej, która nakazuje zweryfikowanie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. D owody powinny być ocen ione we wzajemnej łączności, a ocena materiału dowodowego powinna być pełna i wnikliwa. Organ powinien zatem w sposób adekwatny do potrzeb ustalić stan faktyczny i nie pozostawić żadnych niewyjaśnionych istotnych dla sprawy okoliczności. W niniejszej sprawie, zdaniem Spółki, Organ nie rozważył całości okoliczności przedmiotowej sprawy w sposób wszechstronny i wyczerpujący, a swoje rozstrzygnięcie oparł głównie o informacje przedstawione w Protokole. Doszło zatem do bezzasadnego uznania, że istnieją rze komo uzasadnione podstawy do nałożenia na Spółkę administracyjnej kary pieniężnej. W świetle treści uzasadnienia Decyzji wydaje się, że Organ, opierając się głównie o treść Protokołu, pominął całkowicie szereg argumentów Spółki przedstawionych we wcześniej szych pismach. W szczególności Organ nie odniósł się do następujących informacji : (a) cennik, w którym uwidocznione były ceny Produktów znajdował się u farmaceuty, a sama informacja o cenniku znajdowała się w widocznym miejscu, tj. zarówno na tablicy informacy jnej, jak i na szybie przy kasie ekspedycyjnej . Spółka udostępniła cennik konsumentom, a dodatkowo poinformowała ich o sposobie samego udostępnienia zarówno na tablicy informacyjnej, jak i na szybie przy kasie ekspedycyjnej, to niewątpliwie spełniła wymaga nia przepisów rozporządzenia w sprawie uwidaczniania cen. (b) umieszczenie towaru w miejscu niedostępnym dla konsumentów nie jest równoznaczne z umieszczeniem towaru w miejscu niewidocznym . Dalej strona wskazuje, że nie może zgodzić się z uznaniem przez Organ zamykanej na klucz szklanej gabloty za miejsce ogólnodostępne, do którego dostęp mieli bezpośrednio konsumenci. Po pierwsze zamieszczenie przez Spółkę Produktów w zamykanych gablotach otwieranych przez obsługę Apteki nie powinno być traktowane tak samo ja k wystawienie towaru w izbie ekspedycyjnej, w której konsument ma swobodę ich zabrania. Po drugie „miejsce niedostępne" nie oznacza „miejsca niewidocznego". Nie należy uznawać powyższych określeń za synonimiczne, gdyż przy ustalaniu „dostępności" produktów - zgodnie z literalnym brzmieniem przepisu - należy brać pod uwagę czy miejsce, w którym są umieszczone towary, jest dostępne dla klienta (konsumenta). W związku z tym Spółka nie zgadza się z twierdzeniem Organu, iż „oferowanie produktów do sprzedaży znaj dujących się w gablotach w miejscu sprzedaży detalicznej, do której konsument może się zbliżyć, należy uznać za miejsce ogólnodostępne i widoczne dla konsumenta" wskazanym w 25 uzasadnieniu Decyzji. S ama możliwość zobaczenia przez klienta Produktów nie świadc zy o dostępie do nich, co potwierdza również literalne brzmienie przepisu § 8 ust. 1 Rozporządzenia, który mówi zarówno o miejscach niedostępnych, jak i niewidocznych dla konsumentów. Spółka wskazuje, że ceny Produktów, przeliczone na ceny jednostkowe, pod ano we właściwym cenniku, z którego klient mógł skorzystać w dowolnym momencie. Cennik znajdował się u farmaceuty, zaś informacja o cenniku znajdowała się w widocznym miejscu, tj. zarówno na tablicy informacyjnej, jak i na szybie przy kasie ekspedycyjnej. Każdorazowo więc w przypadku, w którym klient chciał zasięgnąć informacji o cenach Produktów mógł zwrócić się do osoby obsługującej. Odnosząc się do powyższych zarzutów, Prezes Urzędu informuje , że p owyższy zarzut nie zasługuje na uwzględnienie. Prezes Urzędu informuje, że art. 7 i 77 § 1 KPA i 80 KPA określające zasady postępowania administracyjnego nie zostały w tym przypadku naruszone. Stanowią, one m.in., że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy oraz prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Ponadto wskazują, że organ jest obowiązany przed wydaniem decyzji w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć zebrany materiał dowodowy, zaś sprawa oceniana jest na podstawie całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego. Z przepisów tych wynika m.in. tzw. zasada prawdy obiektywnej polegająca na zobowiązaniu organu do po dejmowania wszelkich kroków, niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego sprawy, który będzie zgodny ze stanem rzeczywistym. Poczynione przez organ ustalenia faktyczne znajdują uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym. Materiał dowodowy został przez orga n zgromadzony, rozpatrzony i oceniony w sposób wyczerpujący. Stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej. Ustalony przez organy stan faktyczny opierał się na zapisach protokołu kontroli, który został sporządzony na podstaw ie upoważnienia ustawowego, w przewidzianej prawem formie i przez legitymowanych do tego rodzaju czynności pracowników organu. Zgodnie z art. 76 § 1 KPA, protokół stanowi dokument urzędowy na okoliczność tego, co zostało w tym dokumencie stwierdzone. Tym s amym protokół kontroli jako dokumen t urzędow y korzysta z domniemania wiarygodności wynikającego z art. 76 § 1 KPA. Jak stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyroku z dnia 19 września 2023 r. sygn. II SA/Ol 463/23 (LEX nr 3613281): „Dokument urzędowy spełniający wymogi kodeksu postępowania administracyjnego ma zwiększoną (szczególną) moc dowodową. Zwię kszona moc dowodowa dokumentu urzędowego sprowadza się do przyjęcia dwóch domniemań, a mianowicie prawdziwości (autentyczności) oraz zgodności z prawdą twierdzeń w nim zawartych (wiarygodności). Domniemanie autentyczności dokumentu urzędowego wskazuje na t o, że dany dokument pochodzi od organu (jednostki), który go wystawił. Z kolei domniemanie zgodności z prawdą twierdzeń w nim zawartych (wiarygodności) nakazuje uznać, że treść dokumentu jest zgodna z rzeczywistością. W konsekwencji organ nie może odrzuci ć - bez przeprowadzenia przeciwdowodu - istnienia faktu stwierdzonego w dokumencie urzędowym. Pominięcie faktu stwierdzonego w dokumencie urzędowym bez przeprowadzenia przeciwdowodu stanowi naruszenie art. 76 § 1 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 26 stycznia 2 023 r., II GSK 1712/21).”. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 27 lutego 2020 r. sygn. akt VI SA/Wa 2107/19 stwierdził, że protokół kontroli jako dokument urzędowy korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń. Dokument urzędowy stanowi podstawowy element materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym. Dokumenty urzędowe korzystają 26 ze szczególnej mocy dowodowej, ponieważ stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Z dokumentem urzędowym związane jest domniem anie prawdziwości jego treści. Naczelny Sąd Administracyjny w swoim wyroku z dnia 17 października 2023r., I OSK 1339/20 orzekł: „Zasada prawdy obiektywnej, wyrażona w art. 7 KPA, skonkretyzowana w art. 77 § 1 KPA wskazuje, iż organy administracji publiczn ej mają obowiązek podjąć wszelkie działania niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, zobowiązane są także w sposób wyczerpujący nie tylko zebrać, ale i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Działania podejmowane w ramach wskazanych wyżej obowiązków mają na celu dokonanie ustaleń, pozwalających na prawidłowe zastosowanie prawa materialnego. Oznacza to, że to normy prawa materialnego wskazują, jakie fakty mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, wyznaczają tym samym zakres postępowania dowodowego i zakres ustaleń faktycznych koniecznych dla załatwienia sprawy.” Ochrona praworządności i interes społeczny i słuszny interes obywateli określony w art. 7 KPA nie może odnosić się wyłącznie do żądań strony. Interes społeczny i s łuszny interes obywateli określony w tym przepisie odnosi się do grupy społecznej czyli konsumentów. Strona naruszyła obowiązek informacyjny określony w ustawie o informowaniu o cenach , co zostało stwierdzone w protokole kontroli, załącznikach do tego pr otokołu a finalnie swój wyraz znalazło w decyzji I instancji. Uwagi do protokołu wniesione przez stronę nie zostały uwzględnione przez organ I instancji. W odpowiedzi na uwagi do protokołu kontroli Świętokrzyski WIIH skierował do przedsiębiorcy w dniu 5 l ipca 2023 r. pismo informujące o podtrzymaniu stanowiska wyrażonego w protokole kontroli nr KHU.8361.170.2023, gdyż nie znalazł podstaw, aby je uwzględnić. W piśmie tym organ I instancji przedstawił swoje stanowisko. Strona nie przedstawiła żadnych przeciw dowodów do ustaleń faktycznych zawartych w protokole kontroli, tylko przedstawiała swoją wykładnię przepisów. Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do błędnej wykładni przepisów ustawy o informowaniu o cenach i rozporządzenia wykonawczego stosowanej prze z stronę. W ocenie Prezesa Urzędu , wykładnia stosowana przez stronę przepisów ustawy o informowaniu o cenach i rozporządzenia wykonawczego jest błędna i narusza prawo konsumentów do informacji o cenach i cenach jednostkowych towarów oferowanych w aptece og ólnodostępnej prowadzonej przez stronę. Pozostałe zarzuty zostały omówione w innych częściach niniejszej decyzji. Na tej podstawie, Prezes Urzędu stwierdza, że ww. zarzut jest oczywiście bezzasadny. Oceny czy strona wypełniła normę sankcjonowaną dokonuje organ. Strona nie wypełniła obowiązków nałożonych na stronę w art. 4 ust. 1 i 2 ww. ustawy. W stosunku do strony bezwzględnie nie miał zastosowania przepis art. 4 ust. 4 ww. ustawy, ponieważ strona nie sprzedaje towarów ulegających szybkiemu zepsu ciu. Organ I instancji nałożył na stronę karę za naruszenie art. 4 ust. 1 i 2 ustawy o informowaniu o cenach. Przepisy art. 4 ust. 2 - 5 nie podlegały analizie w niniejszym postępowaniu. Naruszenie normy sankcjonowanej automatycznie spowodowało zastosowanie normy sankcjonującej z art. 6 ust. 1 ww. ustawy. Nałożona na stronę kara pieniężna jest typową karą administracyjną, której zastosowanie jest możliwe w razie zaistnienia stanu niezgodnego z prawem, a odpowiedzialność administracyjna, jaka z tego tytułu pow staje, ma charakter obiektywny i opiera się na zasadzie ryzyka związanego z wykonywaną działalnością (por. wyrok NSA z dnia 8 października 2010 r. o sygn. akt II OSK 1079/12). Oznacza to, że wystarczającą przesłanką do przypisania tej odpowiedzialności jes t samo stwierdzenie niewykonania przez określony podmiot nałożonych prawem obowiązków. Mając na uwadze charakter odpowiedzialności administracyjnej (sankcji administracyjnej), bez znaczenia pozostają okoliczności, w wyniku których doszło do naruszenia praw a, czy też działania naprawcze podjęte w efekcie kontroli, gdyż karę pieniężną 27 wymierza się za samo naruszenie prawa. W stosunku do strony stwierdzono naruszenie prawa, co implikuje zastosowanie normy sankcjonującej i nałożenie administracyjnej kary pienię żnej. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 KPA Organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje zaskarżoną decyzję w mocy. Należy przy tym podkreślić, że utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji jest konsekwencją dokonania przez Organ drugiej instancji oceny, ż e decyzja Organu pierwszej instancji była prawidłowa i co do istoty sprawy identyczna, jak decyzja podjęta przez Organ drugiej instancji. Prezes Urzędu przychylił się tym samym do ustaleń poczynionych w toku postępowania przez Organ pierwszej instancji o raz uznał, że Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej w Kielcach zasadnie nałożył decyzją z dnia 17 stycznia 2024 r. nr 7/2024 (sygn. akt KHU.8361.170.202 ) , kar ę pieniężn ą w wysokości 2 500 zł wobec naruszenia w miejscu sprzedaży detalicznej , p rzepisów art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach oraz § 3 i § 4 rozporządzenia w sprawie uwidaczniania cen w związku ze stwierdzeniem w placówce braku uwidocznienia w jakiejkolwiek formie, w miejscu ogólnodostępnym i dobrze widocznym dla konsumentó w, na danym towarze, bezpośrednio przy towarze lub bliskości towaru, cen i cen jednostkowych, dla 57 partii produktów pakowanych, przeznaczonych do sprzedaży według objętości lub masy . Tym samym, decyzja Świętokrzyski ego Wojewódzki ego Inspektor a Inspekcji Handlowej w Kielcach z dnia 17 stycznia 2024 r. nr 7/2024 (sygn. akt KHU.8361.170.202), powinna pozostać w obrocie prawnym. Biorąc powyższe pod uwagę, Prezes Urzędu orzekł jak w sentencji. Niniejsza decyzja jest ostateczna w trybie postępowania administ racyjnego. z up. Prezesa Urzędu Ochrony Kon kurencji i Konsumentów Anna Janiszewska Zastępca Dyrektora Departamentu Inspekcji Handlowej /podpisano elektronicznie/