Numer decyzji
DIH-IV-1/2025
Decyzja UOKiK DIH-IV-1/2025
- Data decyzji
- 5 marca 2025
Treść rozstrzygnięcia
1 P REZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW Warszawa, dnia 5 marca 2025 r. DIH - 4.707.56.2024 .TN DECYZJA DIH - 4 .1. 2025 Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), zwanej dalej „ KPA ”, art. 1 ust. 3, art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 202 5 r. poz. 229 ), zwanej dalej „ustawą o Inspekcji Handlowej”, art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług (Dz. U. z 2023 r. poz. 168), zwanej dalej „ustawą o informowaniu o cenach”, po rozpatrzeniu odwołania z 23 października 2024 r. wniesionego przez Pełnomocnika reprezentującego JERONIMO MARTINS POLSKA SPÓŁKA AKCYJNA, z siedzibą w Kostrzynie, od decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej nr PO.273.C195 .2024.GZ (sygn. akt DS. 8361.106.2024) z 10 październi ka 2024 r. wydanej w przedmiocie nałożenia na ww. przedsiębiorcę kar y pieniężnej w wysokości 15 000 zł (piętnaście tysięcy złotych) z tytułu niewykonania obowiązku, o którym mowa w art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach , co najmniej trzykrotnie w okresie 12 miesięcy licząc od dnia, w którym stwierdzono naruszenie tych obowiązków po raz pierwszy, ze względu na uwidocznienie cen w sposób mało widoczny dla konsumenta, budzący wątpliwości oraz uniemożliwiający właściwe porównanie cen z uwagi na zastoso wanie znacząco mniejszej czcionki, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów utrzymuje w mocy zaskarżon ą decyzję. UZASADNIENIE Do Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej, zwanego dalej „ Mazowieckim WIIH”, „organem pierwszej instancji”, wpłynęło w dniu 4 listopada 2024 r. odwołanie z 23 października 2024 r., które zostało wniesione przez Pełnomocnika reprezentującego JERONIMO MARTINS POLSKA SPÓŁKA AKCYJNA, od decyzji Mazowieckiego WIIH nr PO.273.C195 .2024.GZ (sygn. akt DS. 8361.106.2024) z 10 października 2024 r. wydanej w przedmiocie nałożenia na ww. przedsiębiorcę kar y pieniężnej w wysokości 15 000 zł z tytułu niewykonania obowiązku, o którym mowa w art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach , co najmniej trzykrotnie w okresie 12 miesięcy licząc od dnia, w którym stwierdzono naruszenie tych obowiązków po raz pierwszy, ze względu na uwidocznienie cen w sposób mało widoczny dla konsumenta, budzący wątpliwości oraz uniemożliwiający właściw e porównanie cen z uwagi na zastosowanie znacząco mniejszej czcionki. Decyzja Mazowieckiego WIIH została doręczona stronie 16 października 2024 r. natomiast odwołanie zostało nadane u operatora publicznego usług pocztowych 29 października 2024 r. Pismem z 8 listopada 2024 r. Mazowiecki WIIH przekazał przedmiotowe odwołanie do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwanego dalej „Prezesem Urzędu”, „organem drugiej instancji”. 2 W toku kontroli przeprowadzonej w dniach od 27 maja 2024 r. do 4 czerwca 2024 r. inspektorzy Mazowieckiego WIIH z Delegatur y w Siedlcach, przeprowadzili kontrolę przedsiębiorcy JERONIMO MARTINS POLSKA SPÓŁKA AKCYJNA w sklepie BIEDRONKA Nr 5039 B przy ul. Mickiewicza 6 w W ęgrowie . W toku kontroli us talono, że w dniu kontroli do sprzedaży oferowanych było 358 różnego rodzaju towarów z trzech wytypowanych grup towarowych (wyroby cukiernicze, przetwory owocowo - warzywne, inne żywnościowe). Sprawdzeniem objęto 106 różnych artykułów spożywczych (29,6%) z ww. 3 grup towarowych, oferowanych do sprzedaży w opakowaniach jednostkowych sprzedawanych wg. masy, w tym: 93 rodzaje towar ów oferowanych do sprzedaży w cenie regularnej , 13 rodzaj ów towarów oferowanych do sprzedaży w cenie promocyjne j . Przy wszystkich ob j ętych kontrolą rodzajach towarów uwidocznione były wywieszki cenowe. Z akwestionowano 106 partii towarów . Dla 13 rodzaj ów towarów (w opakowaniach jednostkowych) oferowanych do sprzedaży w cenie promocyjnej uwidocznione były wywieszki cenowe średniej wielk ości w kolorze pomarańczowym - na wywieszce cenowej wysokość cyfr ceny za 1 szt. przy zakupie wielokrotności danego towaru 2 szt. wynosiła ok. 31 mm. Natomiast na tej samej wywieszce cenowej, w dolnej części umieszczono cenę regularną przy zakupie 1 szt. o raz cenę jednostkową czcionką o wysokości cyfr ok. 2 mm. Dysproporcja wysokości czcionki pomiędzy ceną przy zakupie wielokrotności danego towaru (2 szt . ), a ceną regularną i ceną jednostkową przy zakupie 1 szt. wynosiła ok. 29 mm. Informacja dotycz ąca uwidocznienia ceny i ceny jednostkowej przy zakupie 1 sztuki podana była w sposób mało widoczny dla konsumenta, budzący wątpliwości oraz uniemożliwiający porównanie cen. Fotografia przyk ładowej wywieszki cenowej wraz z opisem - towaru oferowanego do sp rzedaży w cenie promocyjnej „Żelki Happy Faces Candi mix 200 g" stanowi załącznik nr 2 do protokołu kontroli. Wysokości czcionek, cyfr i ich dysproporcje uwidocznione w załączniku nr 2 są równe wysokościom czcionek, cyfr uwidocznionych na wszystkich wywies zkach cenowych zakwestionowanych 13 rodzajów towarów oferowanych do sprzedaży w cenie promocyjnej. Dla 6 rodzaj ów towarów (w opakowaniach jednostkowych) oferowanych do sprzedaży w cenie regularnej uwidocznione były małe wywieszki cenowe w kolorze zielonym - na wywieszce cenowej wysokość czcionki ceny regularnej wynosiła ok. 18 mm, natomiast na tej samej wywieszce cenowej umieszczona była cena jednostkowa czcionką o wysokości ok. 1,5 mm. D ysproporcja wysokości czcionki pomiędzy ceną regularną, a ceną jednostkową wynosiła ok. 16,5 mm. Fotografia przyk ładowej wywieszki cenowej (małej zielonej) wraz z opisem - towaru oferowanego do sprzedaży w cenie regularnej „Batoniki Kinder Bueno mini 108 g " stanowi załącznik nr 3 do protokołu kontroli. Wysokości czcionek, cyfr i ich dysproporcje uwidocznione w załączniku nr 3 są równe wysokościom czcionek, cyfr uwidocznionych na wszystkich wywieszkach cenowych zakwestionowanych 6 rodzajów towarów oferowanyc h do sprzedaży w cenie regularnej. Dla 35 rodzaj ów towarów (w opakowaniach jednostkowych) oferowanych do sprzedaży w cenie regularnej uwidocznione były wywieszki cenowe małe w kolorze pomarańczowym - na wywieszce cenowej wysokość czcionki ceny regularnej wynosiła ok. 18 mm, natomiast na tej samej wywieszce cenowej umieszczona była cena jednostkowa czcionką o wysokości ok. 1,5 mm. Dysproporcja wysokości czcionki pomiędzy ceną regularną, a ceną jednostkową wynosiła ok. 16,5 mm. Fotografia przyk ładowej wywies zki cenowej (małej pomarańczowej) 1 wraz z opisem - towaru oferowanego do sprzedaży w cenie regularnej „Cukierki Nimm2 mix 50 g" stanowi załącznik nr 4 do protokołu kontroli. Wysokości czcionek, cyfr i ich dysproporcje uwidocznione w załączniku nr 4 są równ e wysokościom czcionek, cyfr uwidocznionych na wszystkich wywieszkach cenowych zakwestionowanych 35 rodzajów towarów oferowanych do sprzedaży w cenie regularnej. 3 D la 52 rodzaj ów towarów (w opakowaniach jednostkowych) oferowanych do sprzedaży w cenie regul arnej uwidocznione były wywieszki cenowe małe w kolorze białym : na wywieszce cenowej wysokość czcionki ceny regularnej wynosiła ok. 18 mm, natomiast na tej samej wywieszce cenowej umieszczona była cena jednostkowa czcionką o wysokości ok. 1,5 mm. Dyspropor cja wysokości czcionki pomiędzy ceną regularną, a ceną jednostkową wynosiła ok. 16,5 mm. Fotografia przyk ładowej wywieszki cenowej (małej białej) wraz z opisem - towaru oferowanego do sprzedaży w cenie regularnej „Sosy Patak's mix 450 g" stanowi załącznik nr 5 do protokołu kontroli. Wysokości czcionek, cyfr i ich dysproporcje uwidocznione w załączniku nr 5 są równe wysokościom czcionek, cyfr uwidocznionych na wszystkich wywieszkach cenowych zakwestionowanych 52 rodzajów towarów oferowanych do sprzedaży w cenie regularnej. Szczeg óły wskazane zostały w załącznik ach nr 1 - 5 do protokołu kontroli. W dniu 27 maja 2024 r. starsz a kasjer ka przedsiębiorcy, obecna przy kontroli, wydał a oświadczenie, z którego wynika, że wywieszki przych odzą bezpośrednio z centrali, gotowe do wydruku i że nie jest osobą kompetentną aby samodzielnie podjąć działania naprawcze. Z uwagi na to, że starsza kasjerka nie była upoważniona do reprezentowania przedsiębiorcy, Mazowiecki WIIH pismem z dnia 6 czerwca 2024 r., doręczonym 10 czerwca 2024 r. przekazał przedsiębiorcy drogą pocztową protokół kontroli wraz z załącznikami. Stron a nie wniosła uwag do protokołu kontroli. Mazowiecki WIIH pismem z 11 września 2024 r. zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia kary pieniężnej na podstawie art. 6 ust. 2 ustawy o informowaniu o cenach. Jednocześnie organ I instancji poinformował stronę, że przed wydaniem rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie, na podstawie art. 10 § 1 KPA stronie biorącej udział w postępowaniu przysługuje prawo do zapoznania się z aktami sprawy, a także wypow iedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Na realizację tego uprawnienia, organ I instancji wyznaczył stronie 7 - dniowy termin, liczony od dnia doręczenia pisma o wszczęciu postępowania administracyjnego. Strona nie skorzyst ała z przysługujących jej uprawnień. Mazowiecki WIIH w przedmiotowym piśmie zawarł wezwanie strony do uzyskanych przez przedsiębiorcę korzyści majątkowych lub strat w związku z naruszeniem obowiązków oraz wielkości obrotów i przychodu uzyskanych za rok ubi egły. Pismem z 24 września 2024 r. strona poinformowała o łączn ych przychod ach wykazan ych w deklaracji CIT - 8 za 2023 rok oraz że nie osiągn ęła korzyści majątkowych lub strat w związku z zarzutami wskazanymi w Zawiadomieniu. Mazowiecki WIIH decyzją nr PO.273.C195 .2024.GZ (sygn. akt DS. 8361.106.2024) z 10 października 2024 r. nałożył na ww. przedsiębiorcę kar y pieniężnej w wysokości 15 000 zł z tytułu niewykonania obowiązku, o którym mowa w art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach , co najmniej trzykrotnie w okresie 12 miesięcy licząc od dnia, w którym stwierdzono naruszenie tych obowiązków po raz pierwszy, ze względu na uwidocznienie cen w sposób mało widoczny dla konsumenta, budzący wątpliwości oraz uniemożliwiający właściwe porównanie cen z u wagi na zastosowanie znacząco mniejszej czcionki. Strona wniosła odwołanie od ww. decyzji. W swoim odwołaniu od decyzji pełnomocnik strony zaskarżył decyzję organu I instancji w całości oraz wniósł o uchylenie zaskar żonej decyzji w całości i umorzenie postępowania pierwszej instancji ewentualnie o uchylenie zaskar żonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy w ten sposób, że odstępuje się od nałożenia na stronę kary pieniężnej. Strona wniosła zarzuty naruszeni a przep isów prawa materialnego oraz przepisów postępowania . I. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania , które miało wpływ na wynik sprawy Zarzut naruszenia art. 107 § 3 KPA poprzez niewystarczaj ące uzasadnienie decyzji polegające na braku wyjaśnienia, zastosowanie jakiej czcionki w ocenie Organu miałoby 4 stanowić wypełnienie obowiązku uwidocznienia ceny - Organ jedynie wybiórczo wskazuje, że jego zdaniem czcionka jest znacząco mniejsza (przy czym nie wyjaśnia, jaka byłaby wystarczająco duża i co oznaczają słowa „znacząco mniejsza") a nadto poprzez zaniechanie wskazania, na jakiej podstawie organ ustalił większy niż znikomy stopień naruszenia, skoro spośród dostępnych ponad 4 tys. produktów, Organ z akwestionował 106. II. Zarzuty naruszenia przepis ów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy: 1. Zarzut naruszenia art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach oraz § 3 ust. Rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 9 grudnia 2015 r. w sprawie uwidaczniania cen towarów i usług poprzez ich błędną wykładnię i uznanie w odniesieniu do 106 skontrolowanych i zakwestionowanych produktów, że podana przez Odwołującą na cenówce cena jednostkowa tych produktów nie została „uwidoczniona" pomimo, że cenówka zawierała wskazanie ceny jednostkowej tych produktów i ceny te były widoczne dla konsumentów, a zatem cena ta została „uwidoczniona" w rozumieniu tychże przepisów - błąd Organu wynika z błędnej oceny, że wielkość c zcionki zastosowanej na cenówce czyni ją niedostatecznie uwidocznioną, ponieważ jest „znacząco mniejsza", a także z braku dokonania oceny perspektywy przeciętnego konsumenta pod kątem tego, czy zastosowana czcionka uniemożliwia konsumentowi poznanie (odczy tanie) tej ceny. Przepisy w odniesieniu do obowiązku uwidaczniania ceny jednostkowej nie przewidują wymogu co do minimalnej wielkości stosowanej czcionki. Wielkość tej czcionki nie odbiegała przy tym od wielkości czcionki określanej w odrębnych przepisach dla informacji obowiązkowych o produktach przeznaczonych dla konsumentów. Ponadto strona podniosła zarzut naruszenia ww. przepis ów poprzez przyjęcie, że cena musi być widoczna czyli podana w sposób wyraźny, przy czym Organ nie wyjaśnia, co rozumie pod tym pojęciem i jakie oznaczenie ceny uznałby za „wyraźne", tymczasem „uwidocznienie" ceny oznacza jej przedstawienie konsumentowi (cena ma być dla niego widoczna), przepisy nie przewidują wymogu co do wielkości czcionki w tym zakresie - ceny wskazane na cenówce były widoczne dla konsumenta. Organ nie wykazał tego, że konsument nie mógł zapoznać się z tą ceną (że nie była ona widoczna dla konsumenta). Zgodnie z przepisami cenę oraz cenę jednostkową należy, uwidocznić w sposób jednoznaczny, niebudzący wątpliwości oraz umo żliwiający porównanie cen - uwidocznienie ceny, jak i ceny jednostkowej przez Odwołującą spełniało ten wymóg. 2. Zarzut naruszenia art. 6 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach poprzez jego zastosowanie i wymierzenie Odwo łującej kary pie niężnej mimo, że Odwołująca wykonała ciążące na niej obowiązki uwidocznienia cen jednostkowych kontrolowanych produktów, a więc nie zachodziła podstawa do zastosowania tego przepisu i nałożenia kary pieniężnej, tj. Odwołująca uwidoczniła cenę jednostkową p roduktów i cena ta była widoczna dla konsumenta - ustawa nie wprowadza szczegółowych wymogów w zakresie wielkości czcionki, jaką cena jednostkowa ma być uwidoczniona, cena ta wskazana była przy tym w sposób jednoznaczny, niebudzący wątpliwości i umożliwiaj ący porównanie cen. 3. Zarzut naruszenia art. 189f §1 KPA poprzez nieodstąpienie w drodze decyzji, od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej na Spółkę i niepoprzestanie na pouczeniu, mimo że przesłanki obligujące organ do zastosowania tego przepisu i odstąpienia od wymierzenia kary się spełniły bowiem waga naruszenia prawa była znikoma. Powyższe, w ocenie, strony doprowadziło do błędnych ustaleń stanu faktycznego tj. uznania czcionka użyta na cenówkach nie była dostatecznie widoczna, a w konsekwencji d o niezasadnego nałożenia na stronę kary pieniężnej. Pismem z 25 listopada 2024 r. Prezes Urzędu zawiadomił stronę o wszczęciu postępowaniu odwoławczego. Strona została poinformowana o przysługującym jej na 5 podstawie art. 10 § 1 KPA prawie do zapoznania si ę z aktami sprawy, a także wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Strona nie skorzystała z przysługujących jej uprawnień. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zważył co następuje. Istotą postępowania odwoławczego jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie tożsamej przedmiotowo i podmiotowo sprawy administracyjnej w granicach wyznaczonych rozstrzygnięciem decyzji organu pierwszej instancji. W toku postępowania organ odwoławczy dokonuje oceny, czy odwoła nie strony jest uzasadnione oraz sprawdza, czy wydana decyzja była prawidłowa. Zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy o Inspekcji Handlowej, w postępowaniu administracyjnym w sprawach związanych z wykonywaniem zadań i kompetencji Inspekcji Handlowej organem właśc iwym jest wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej. Organem wyższego stopnia jest Prezes Urzędu. Wobec powyższego, w myśl art. 127 § 2 KPA w związku z art. 1 ust. 3 ustawy o Inspekcji Handlowej, Prezes Urzędu jest organem właściwym do rozpatrzenia wniesion ego odwołania. Analizując akta sprawy, Prezes Urzędu wyczerpująco zbadał wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane ze sprawą oraz zapoznał się z dowodami służącymi ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej, dokonując przy t ym ich wszechstronnej oceny. Prezes Urzędu stwierdził, że ustalony w sprawie stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości co do stwierdzonych podczas kontroli naruszeń . Organ I instancji nałożył na ww. przedsiębiorcę kar ę pieniężną w wysokości 15 000 zł z tytułu niewykonania obowiązku, o którym mowa w art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach , co najmniej trzykrotnie w okresie 12 miesięcy licząc od dnia, w którym stwierdzono naruszenie tych obowiązków po raz pierwszy, ze względu na uwidocznienie c en w sposób mało widoczny dla konsumenta, budzący wątpliwości oraz uniemożliwiający właściwe porównanie cen z uwagi na zastosowanie znacząco mniejszej czcionki. Kara pieniężna została nałożona na podstawie art. 6 ust. 2 ustawy o informowaniu o cenach, któ ra to norma jest normą sankcjonującą, a normą sankcjonowaną jest art. 4 ust. 1 - 5 ww. ustawy. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach: „W miejscu sprzedaży detalicznej i świadczenia usług uwidacznia się cenę oraz cenę jednostkową towaru lub usługi w sposób jednoznaczny, niebudzący wątpliwości oraz umożliwiający porównanie cen.” Jednoznaczność oraz możliwość porównania cen stanowią podstawowe wytyczne przy uwidacznianiu cen towarów i usług na poziomie sprzedaży detalicznej. Uwidacznianie cen ma charakter wizualny. Przepis art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach nakłada na przedsiębiorcę obowiązek uwidaczniania cen, co jest czynnością materialno - techniczną. Synonimem do uwidaczniania cen jest ich prezentowanie, ekspozycja, pokazywanie , demonstrowanie. Uwidocznienie ceny na gruncie w/w ustawy przejawia się w formie czynności materialno - technicznych polegających na prezentowaniu ceny. Uwidocznieniem jest ujawnienie informacji wymaganych ustawą w taki sposób, aby były one czytelne, widocz ne, łatwo i bezpośrednio dostępne dla nabywców i aby przeciętny konsument mógł się samodzielne zaznajomić z ceną i cen a jednostkow ą. Zgodnie z § 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 19 grudnia 2022 r. w sprawie uwidaczniania cen towarów i usług (Dz. U. 2022 r., poz. 2776) zwanego dalej: „rozporządzeniem w sprawie uwidaczniania cen”. „1. Cenę, cenę jednostkową lub informację o obniżonej cenie uwidacznia się na danym towarze, bezpośrednio przy towarze l ub w bliskości towaru, którego dotyczy cena, cena jednostkowa lub informacja o obniżonej cenie, w miejscu ogólnodostępnym i dobrze widocznym dla konsumentów. 6 2.Cenę, cenę jednostkową lub informację o obniżonej cenie uwidacznia się w szczególności: 1) na w ywieszce, która może mieć formę wyświetlacza elektronicznego; 2) w cenniku; 3) w katalogu; 4) na obwolucie; 5) w postaci nadruku lub napisu na towarze lub opakowaniu.” Na gruncie niniejszej sprawy stwierdzono uwidocznienie cen jednostko wych w sposób niejednoznaczny , budzący wątpliwości oraz uniemożliwiający porównanie cen z uwagi na zastosowanie znacząco mniejszej czcionki w porównaniu do uwidocznionej ceny (sprzedaży) w stosunku do 106 partii towarów. Cena jednostkowa towaru, w świetle de finicji zawartej w art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o informowaniu o cenach, oznacza cenę ustaloną za jednostkę określonego towaru którego ilość lub liczba jest wyrażona w jednostkach miar w rozumieniu przepisów o miarach. Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia w s prawie uwidaczniania cen, cena jednostkowa dotyczy odpowiednio ceny za: litr dla towaru przeznaczonego do sprzedaży według objętości oraz za kilogram dla towaru przeznaczonego do sprzedaży według masy, sztukę dla towarów przeznaczonych do sprzedaży na sztu ki. Powyższe oznacza, że cena, cena jednostkowa oraz informacja o obniżonej cenie powinny być uwidocznione na danym towarze, bezpośrednio przy towarze lub w bliskości towaru, którego dotyczy cena lub informacja o obniżonej cenie, w miejscu ogólnodostępny m i dobrze widocznym dla konsumentów. Cena należy do podstawowych, istotnych elementów zawieranych umów sprzedaży wpływających bezpośrednio na podjęcie decyzji przez konsumentów o zawarciu konkretnej umowy. Funkcją ceny jednostkowej jest umożliwienie konsumentom porównanie cen produktów w sposób optymalny na podstawie prostych kalkulacji, bez konieczności przeprowadzania skomplikowanych działań matematycznych. Dlatego też oprócz ceny (za produkt) na wywieszce cenowej, w miejscu sprzedaży musi się również na niej znaleźć cena jednostkowa, a więc przeliczenie na odpowiednią jednostkę miary (litr, kilogram). Konieczność informowania o cenie jednostkowej to przede wszystkim zabezpieczenie interesów konsumentów, kt órzy mogą nie tylko porównać ceny takich samych lub podobnych produktów w miejscu sprzedaży, ale także mogą faktycznie przekonać się czy podana cena jednostkowa (za litr, kilogram) jest niska czy wysoka i podjąć decyzję o zawarciu umowy sprzedaży w innym s klepie. Brak podania ceny jednostkowej narusza prawo konsumenta do wyczerpującej informacji, a tym samym ogranicza jego możliwości świadomego, najkorzystniejszego pod względem ekonomicznym wyboru, co prowadzi do zagrożenia jego interesów. Bezwzględny obowi ązek podawania ceny jednostkowej został podkreślony również w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE), który wskazał, że : „j edynie wskazanie ceny łącznej i ceny za jednostkę masy w wypadku produktów, których jednostki opako waniowe mogą nie mieć tej samej masy, pozwala na dostarczenie wystarczającej informacji konsumentowi.” (patrz. pkt 39 Wyrok TSUE z 30 czerwca 2016 r. sprawie C - 134/15 Lidl, ECLI:EU:C:2016:498). Obowiązek podawania ceny jednostkowej wiąże się z ujmowaniem ilościowym produktów w odniesieniu do jednolitego systemu miar jako podstawy wyznaczenia ich ceny: „prawodawca, przyjmując dyrektywę 98/6, miał zamiar „zapewnić jednolitą i przejrzystą informację w odniesieniu do ujmowania ilościowego produktów w odniesie niu do jednolitego systemu miar jako podstawy wyznaczenia ich ceny. Podobnie art. 1 dyrektywy 98/6 stanowi, że jej przedmiotem jest „ustalenie podawania ceny sprzedaży oraz ceny za jednostki miary produktów oferowanych konsumentom przez podmioty gospodarcz e w celu lepszego przekazywania informacji konsumentom oraz ułatwienia porównywania cen ”. (Opinia Rzecznika Generalnego TSUE Pedra Cruza Villalóna, przedstawiona w dniu 26 listopada 2013 r. w sprawie C - 421/12 Komisja Europejska przeciwko Królestwu Belgii E CLI:EU:C:2013:769). 7 Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach, w miejscu sprzedaży detalicznej i świadczenia usług uwidacznia się cenę oraz cenę jednostkową towaru w sposób jednoznaczny, niebudzący wątpliwości oraz umożliwiający porównanie c en. Pojęcie jednoznaczności należy tłumaczyć jako jasność i odnosić zarówno do sfery technicznej, wizualnej, jak i językowej czy merytorycznej. Oceny należy dokonywać w oparciu o model przeciętnego konsumenta (por. P. Mikłaszewicz , w: Osajda , Komentarz, art. 385 KC, Legalis, 2018 oraz Pietrzykowski , Komentarz KC, t. I, 2018). Pojęcie uwidaczniania cen w sposób niebudzący wątpliwo ści należy odnieść do uwidaczniania cen w taki sposób, aby konsument nie miał jakichkolwiek wątpliwości co do powiązania ceny z towarem czy usługą ani też co do wysokości tej ceny. Pojęcie umożliwienia porównania cen odnosi się do porównania cen produktów w sposób optymalny i tym samym umożliwia dokonanie przez konsumentów świadomego wyboru na podstawie prostych porównań (motyw (6) dyrektywy 98/6/WE) . Przepis art. 4 ust. 1 implementuje art. 4 ust. 1 dyrektywy 98/6/WE, który stanowi: „Cena sprzedaży i cena jednostkowa muszą być jednoznaczne, łatwo dostrzegalne i czytelne.” Należy zwrócić uwagę, że pojęcie czytelności i łatwej dostrzegalności ma dla ustawodawcy unijnego istotne znaczenie. W art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach ww. pojęcia zawierają s ię w pojęciu jednoznaczności. Na gruncie niniejszej sprawy w stosunku do 106 rodzajów towarów została podana cena jednostkowa lecz nie spełniała ona przesłanek określonych w art. 4 ust. 1 ww. ustawy. Uwidocznienie ceny jednostkowej poprzez zastosowanie znacząco mniejszej czcionki stanowi zaniechanie przedsiębiorcy poprzez przekazanie istot nych informacji odnoszących się do ceny jednostkowej w sposób niejasny, niezrozumiały, dwuznaczny i w nieodpowiedni sposób. Mała czcionka w porównaniu do prezentowanych innych cen na cenówce czyni ją niedostatecznie uwidocznioną i zastosowana czcionka un iemożliwiała konsumentowi poznanie (odczytanie) tej ceny. Przepisy w odniesieniu do obowiązku uwidocznienia ceny jednostkowej nie przewidują wymogów co do minimalnej wielkości stosowanej czcionki. Niemniej jednak dysproporcja wielkości czcionki pomiędzy ce ną a ceną jednostkową w stosunku do 93 rodzajów towarów wynosiła 16,5 mm. W tym przypadku znacząco mniejsza czcionka ceny jednostkowej (1,5 mm) została określona w stosunku do ceny (sprzedaży) (18 mm). W przypadku 13 rodzajów towarów ta dysproporcja jeszcze była pogłębiona, ponieważ przedsiębiorca ogłosił promocję i cenę regularną oraz cenę jednostkową odnoszącą się do sprzedaży jednego towaru uwidocznił c zcionką wielkości około 2 mm. Natomiast przedsiębiorca wyeksponował cenę za 1 sztukę przy zakupie 2 sztuk czcionką wielkości 31 mm, a także wskazał w tym przypadku cenę jednostkową za 1 sztukę przy zakupie 2 sztuk czcionką wielkości około 3 mm. Dysproporcja wielkości czcionki pomiędzy nieobowiązującą na gruncie ustawy o informowaniu o cenach ceną za 1 sztukę przy zakupie 2 sztuk a ceną i ceną jednostkową wymaganą na podstawie art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach wynosiła aż 29 mm. Tym samym strona nie zapewniła czytelności, łatwej dostrzegalności i jednoznaczności uwidocznionych cen jednostk owych i cen, tym samym uniemożliwia konsumentowi porównanie cen. Dyspozycja normy sankcjonowanej określa treść nakazu, zakazu lub dozwolenia, czyli formułuje regułę powinnego zachowania się. W związku z przywołaniem art. 4 ust. 1 - 5 ustawy o informowaniu o cenach w normie sankcjonującej, powinne zachowanie wymagane od przedsiębiorcy na podstawie art. 4 ust. 1 odnosi się do nakazu uwidocznienia cen w sposób jednoznaczny, niebudz ący wątpliwości oraz umożliwiający porównanie cen . Z uwagi na cel ww. ustawy, jakim jest przekazywanie rzetelnej informacji o cenie konsumentom, obowiązek oznaczania towarów ceną dotyczy poziomu detalicznego sprzedaży i świadczenia usług, czyli w głównej mierze sklepów i innych miejsc, w których przedsiębiorcy 8 sprzedają towary lub świadczą usługi na rzecz ich odbiorcy finalnego. Tym samym zastosowanie ustawy o informowaniu o cenach jest ograniczone do szczebla detalicznego obrotu. Wynika to zarówno z brzm ienia art. 4 ust. 1 który odnosi się do sprzedaży detalicznej, jak i z upoważnienia Inspekcji Handlowej, która jest organem kontroli powołanym do ochrony interesów i praw konsumentów i która została wyznaczona do sprawowania nadzoru nad przestrzeganiem prz ez przedsiębiorców w obrocie detalicznym ww. przepisów, a także do nakładania kar za ich nieprzestrzeganie. Na gruncie niniejszej sprawy kara pieniężna nakładana jest na przedsiębiorcę. W ustawie o informowaniu o cenach przyjęto definicję przedsiębiorc y (art. 3 ust. 1 pkt 3 w/w ustawy, gdzie przedsiębiorca oznacza podmiot, o którym mowa w art. 4 ust. 1 lub 2 Prawa Przedsiębiorców). Natomiast zgodnie z art. 2 lit. d dyrektywy 98/6/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 lutego 1998 r. w sprawie och rony konsumenta przez podawanie cen produktów oferowanych konsumentom (Dz. U. L z 1998 r. Nr 80, s. 27), zwanej „dyrektywą 98/6/WE”, podmiot gospodarczy, do którego odnosi się dyrektywa, oznacza każdą osobę fizyczną lub prawną, która sprzedaje lub oferuje do sprzedaży produkty, które należą do zakresu jego działalności handlowej. W tym przypadku podmiotem kontrolowanym jest Jeronimo Martins Polska S.A. Powyższe wynika z podstawowego celu dyrektywy 98/6/WE, którym jest dokładne, przejrzyste i jednoznaczne i nformowanie konsumentów o cenach oferowanych im produktów, w szczególności przy zapewnieniu możliwości porównania cen. Przekazywanie takich informacji umożliwia dokonanie świadomego wyboru na podstawie prostych porównań (motyw 2 i 6 dyrektywy 98/6/WE). Ob owiązek uwidaczniania cen i cen jednostkowych jest to obowiązek informacyjny o charakterze przedumownym, czyli dotyczy okresu podejmowania decyzji przez konsumenta przed zawarciem umowy. Realizacja tego obowiązku ma przyczynić się do podjęcia decyzji w z akresie zawarcia umowy z przedsiębiorcą. Każdorazowe naruszenie obowiązków w zakresie informowania o cenach, oceniać należy w kontekście ryzyka dokonania przez konsumenta zakupu bez możliwości pełnego rozeznania. Zgodnie z art. 6 ust. 3 ustawy o informow aniu o cenach, przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej uwzględnia się: 1) stopień naruszenia obowiązków, o których mowa w art. 4 ust. 1 - 5, w tym charakter, wagę, skalę i czas trwania naruszenia tych obowiązków; 2) dotychczasową działalność przedsiębiorcy, w ty m podjęte przez niego działania w celu złagodzenia lub naprawienia szkody poniesionej przez konsumentów, wcześniejsze naruszenia obowiązków, o których mowa w art. 4 ust. 1 - 5, przez tego przedsiębiorcę oraz uzyskane przez przedsiębiorcę korzyści majątkowe l ub straty w związku z naruszeniem tych obowiązków; 3) wielkość obrotów i przychodu przedsiębiorcy; 4) sankcje nałożone na przedsiębiorcę za to samo naruszenie w innych państwach członkowskich Unii Europejskiej w sprawach transgranicznych, jeżeli informacje o takich sankcjach są dostępne w ramach mechanizmu ustanowionego rozporządzeniem Parlamentu Europejsk iego i Rady (UE) 2017/2394 z dnia 12 grudnia 2017 r. w sprawie współpracy między organami krajowymi odpowiedzialnymi za egzekwowanie przepisów prawa w zakresie ochrony konsumentów i uchylającym rozporządzenie (WE) nr 2006/2004 (Dz. Urz. UE L z 2017 r. nr 3 45, str. 1, ze zm.), zwane dalej „rozporządzeniem 2017/2394/WE”. Oceniając stopień naruszenia obowiązków, o których mowa w art. 4 ust. 1 - 5 ww. ustawy w tym charakter, wagę, skalę i czas trwania naruszenia tych obowiązków należy wskazać, że w miejscu sprz edaży detalicznej informacja dotycząca uwidocznienia ceny jednostkowej przy zakupie 1 sztuki towaru w przypadku 106 r odzajów towarów oferowanych do sprzedaży oraz ceny sprzedaży 1 sztuki produktu przy 13 partiach podana była w sposób mało widoczny dla kon sumenta, budzący 9 wątpliwości oraz uniemożliwiający właściwe porównanie cen z uwagi na zastosowanie znacząco mniejszej czcionki. Należy zauważyć, że nieprawidłowości dotyczyły wszystkich ocenionych partii (106 partii na 106 sprawdzanych w toku kontroli), a uwidocznienie cen jednostkowych i cen w ten sposób utrudnia konsumentowi ich poznanie i porównanie, a tym samym może w istotny sposób naruszyć jego interes ekonomiczny. Tym samym stwierdzono naruszenie w stosunku do 100% rodzajów towarów podle gających kontroli. Strona ponosi pełną odpowiedzialność za popełniony delikt, do niej bowiem należy wyłączna kompetencja do ustalania i uwidaczniania cen i cen jednostkowych, oferowanych przez siebie towarów. Strona jako przedsiębiorca winna zachować sz czególną dbałość przy formułowaniu informacji o oferowanych produktach, a jej podstawowym obowiązkiem jest znajomość i stosowanie obowiązujących przepisów prawa. Wskazać należy, że strona została zawiadomiona o zamiarze przeprowadzenia kontroli, jak równie ż o jej planowanym zakresie, a mimo to kontrolujący stwierdzili w jej toku nieprawidłowości. Również fakt, iż nie była to pierwsza tego typu kontrola w placówkach należących do danego przedsiębiorcy stanowi okoliczność obciążającą stronę, bowiem strona nie wypracowała takiego sposobu prowadzenia działalności, aby zapobiegać podobnym nieprawidłowościom, a także nie podjęła skutecznych działań mających na celu weryfikację sposobu uwidaczniania cen oferowanych towarów. Naruszenie prawa zostało stwierdzone 27 m aja 2024 r. Dotychczasowa dzia łalność przedsiębiorcy , w tym podjęte przez niego działania w celu złagodzenia lub naprawienia szkody poniesionej przez konsumentów, uzyskane przez przedsiębiorcę korzyści majątkowe lub straty w związku z naruszeniem tych obowiązków . Jest to przesłanka, która wymaga dostosowania sankcji do ko nkretnego przedsiębiorcy oraz uwzględnienia dotychczasowej działalności w zakresie przestrzegania obowiązków wynikających z ustawy o informowaniu o cenach. W związku z powyższym, przy ocenie niniejszej przesłanki Prezes Urzędu wziął pod uwagę wyniki dotych czas przeprowadzonych kontroli Strony w zakresie przestrzegania przepisów dotyczących uwidaczniania cen. W oparciu o wpis do Krajowego Rejestru S ądowego, ustalono że przedsiębiorca został zarejestrowany w Rejestrze Przedsiębiorców 1 grudnia 2004 r. Należy zauważyć, że przedsiębiorca nie wykonał obowiązków, o których mowa w art. 4 ust. 1 - 5 ustawy z dnia 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów, co najmniej trzykrotnie w okresie 12 miesięcy, licząc od dnia, w którym stwierdzono naruszenie tych obowiązkó w po raz pierwszy. Prezes Urzędu ustalił, że przedsiębiorca w okresie 12 miesięcy licząc od dnia 4 grudnia 2023 r. po raz piąty naruszył obowiązki w zakresie uwidaczniania cen. Przedmiotowa kontrola wykazała piąte naruszenie przepisów ustawy o informowan iu o cenach. W wyniku ustaleń kontrolnych stwierdzających naruszenia przepisów ustawy o informowaniu o cenach, Organ I instancji przeprowadził dotychczasowo cztery wcześniejsze postępowania administracyjne zakończone wydaniem decyzji, którymi nałożył na St ronę kary pieniężne z tytułu nieprzestrzegania obowiązków wskazanych w ustawie o informowaniu o cenach. Powyższe zostało potwierdzone m.in. decyzjami Mazowieckiego WIIH z dnia 14.03.2024 r. sygn. PO.36.C.28.2024, z dnia 21.03.2024 r. sygn. PO.77.C.54.2024, z dnia 27.03.2024 r. sygn. PO.81.C.58.2023 oraz z dnia 10.06.2024 r. PO. 136.C.104.2024. Pierwsza decyzja Mazowieckiego WIIH z dnia 14 marca 2024 r. sygn. PO.36.C.28.2024, odnosiła się do kontroli przeprowadzonej w dnia ch od 4 do 6 grudnia 2023 r. i kara pieniężna wynosiła 3 000 zł. Strona poinformowała, że nie uzyskała żadnych korzyści majątkowych lub strat w związku z naruszeniem obowiązków, o których mowa powyżej. Wielkość obrotów i przychodu – biorąc pod uwagę trzecią dyrektywę wpływającą na wymiar kary pieniężnej, tj. wielkość obrotów i przychodu przedsiębiorcy, na podstawie posiadanej informacji o wielkości obrotów i przychodu należy uznać, że Strona wykracza po za kategorie przedsiębiorców przewidziane w Prawie Przedsiębiorców, tj. mikro - przedsiębiorców, małych oraz średnich przedsiębiorców i należy do kategorii pozostałych przedsiębiorców. Wielkość obrotów i przychodu przedsiębiorcy ustalono na podstawie przeka zanej przez przedsiębiorcę informacji o przychodzie za 2023 rok. Ponadto Prezes Urzędu uwzględnił wielkość przychodu wskazaną 10 przez przedsiębiorcę w Sprawozdaniu finansowym za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2023 r., dostępnym w portalu Krajowego Re jestru Sadowego w zakładce „Przeglądarka dokumentów finansowych”. Powyższe dane sytuują ww. przedsiębiorcę w wiodącej grupie przedsiębiorców uzyskujących najwyższe przychody z działalności gospodarczej prowadzone j w Polsce. Informacje dostępne w ramac h rozporządzenia 2017/2394/UE. Naruszenie przepisów ustawy o informowaniu o cenach w stosunku do tego przedsiębiorcy nie ma charakteru transgranicznego i nie notyfikowano sankcji nałożonych na przedsiębiorcę za to samo naruszenie w innych państwach członko wskich Unii Europejskiej. Ponadto wskazać należy, że kara pieniężna powinna także odpowiadać wymogom wskazanym przez ustawodawcę unijnego, który w art. 8 ust. 1 dyrektywy 98/6/WE, nakazuje, że kara musi być skuteczna, proporcjonalna i odstraszająca (porów naj w tym zakresie wyrok NSA z 23 maja 2012 r., II GSK 684/11, czy wyrok NSA z 19 grudnia 2012, II GSK 1823/11). Skuteczność kary przejawia się w możliwości jej nałożenia i wyegzekwowania. Aby kara była odstraszająca, jej wysokość powinna być dotkliwa dla przedsiębiorcy. Kara nałożona na podmiot musi także spełniać funkcję prewencyjną oraz dyscyplinująco - represyjną, powinna być ostrzeżeniem dla przedsiębiorcy, mającym na celu niedopuszczenie do powstania nieprawidłowości w przyszłości. Wymierzona kara powin na być przy tym proporcjonalna, to jest właściwa do osiągnięcia zakładanego celu, jakim jest zapewnienie, aby w obrocie dostępne były tylko towary opatrzone odpowiednimi informacjami na temat ich cen i cen jednostkowych, a także informacjami wymaganymi w związku z ogłoszeniem obniżki cen, jak również kara powinna być możliwie najmniej uciążliwa. W myśl art. 6 ust. 2 ustawy o informowaniu o cenach: jeżeli przedsiębiorca nie wykonał obowiązków, o których mowa w art. 4 ust. 1 - 5 , co najmniej trzykrotnie w okresie 12 miesięcy, licząc od dnia, w którym stwierdzono naruszenie tych obowiązków po r az pierwszy, wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej nakłada na niego, w drodze decyzji, karę pieniężną do wysokości 40 000 zł. Na tej podstawie, Prezes Urzędu stwierdza, że zasadne jest nałożenie na przedsiębiorcę kary pieniężnej w wysokości 15 000 zł w związku z niewykonaniem obowiązków określonych w art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach, ponieważ przedsiębiorca w okresie 12 miesięcy licząc od dnia 4 grudnia 2023 r. po raz piąty naruszył obowiązki w zakresie uwidaczniania cen. Kara pieniężna w wysokości 15 000 zł stanowi 37,5% górnego progu wymiaru kary (40 000 zł) i nie jest nadmiernie dolegliwa dla przedsiębiorcy legit ymującego wysokimi obrotami i przychodem. Odnosząc się do zarzutów strony, Prezes Urzędu informuje co następuje. Odnośnie do zarzutu naruszenia przepisów post ę powania art. 107 § 3 KPA poprzez niewystarczaj ące uzasadnienie decyzji polegające na braku wyjaśnienia, zastosowanie jakiej czcionki w ocenie Organu miałoby stanowić wypełnienie obowiązku uwidocznienia ceny, Prezes Urzędu informuje, że przepisy nie określają wielkości czcionki. Tym samym organy nie ma ją obowiązku wskazywania przedsiębiorcom wielkości czcionki, którą przedsiębiorcy powinni stosować. Czcionka powinna być czytelna i spełniać warunki jednoznaczności, nie powinna budzić wątpliwości oraz powinna umożliwiać porównanie cen. P owyższy zarzut jest chybiony w zakresie żądania wskazania wielkości czcionki w uzasadnieniu decyzji przez organ. Obowiązek w zakresie doboru odpowiedniej czcionki do uwidaczniania cen, cen jednostkowych , przełożony jest na przedsiębiorcę. To przedsiębiorca powinien tak dobrać wielkość czcionki aby spełni ony został obowiązek wynikający z art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach, czyli wielkość ta powinna zapewnić konsumentom aby uwidoczniona cena i cena jednostkowa była podana w sposób jednoznaczn y , nie budzić wątpliw ości oraz umożliwić porównanie cen. W myśl art. 4 ust. 1 dyrektywy 98/6/WE zwraca się uwagę na to, żeby ceny były jednoznaczne, łatwo dostrzegalne i czytelne. To rolą przedsiębiorcy jest takie dostosowanie wielkości czcionki aby konsument nie miał wątpliwo ści co dane ceny oznaczają i był w stanie 11 je odczytać. Strona powinna stosować taką czcionkę aby ceny były łatwo dostrzegalne i czytelne. Na gruncie niniejszej sprawy, zabiegi marketingowe przedsięwzięte przez przedsiębiorcę w szczególności w przypadku 13 rodzajów towarów miały na celu wy eksponowanie obniżonej ceny przy zakupie dw óch sztuk produktu w stosunku do ceny i ceny jednostkowej towaru sprzedawanego w jednej sztuce. W stosunku do widocznej ceny za wielosztuki , cena za jedną sztukę, określona jako cena regularna, była prawie siedmiokrotnie pomniejszona. Odnosząc się do określenia czcionki przez organ I instancji jako znaczącej mniejszej czcionki, należy wskazać, że wyrażenie to wręcz wymusza porównanie do innej czcionki, użytej przez przedsiębiorcę . I tak czcionka użyta do ceny jednostkowej dla 93 rodzajów towarów była znacząco mniejsza w stosunku czcionki użytej do ceny (sprzedaży ). W przypadku 13 rodzajów towarów czcionka użyta do ceny regularnej i ceny jednos tkowej była znacząca mniejsza w stosunku do ceny sprzedaży za wielosztuk i. Odnosząc się natomiast do zarzutu nieuwzględnienia wielkości asortymentu, ponieważ organ i instancji ustalił większy niż znikomy stopień naruszenia, skoro spośród dostępnych ponad 4 tys. produktów, Organ zakwestionował 106, to Prezes Urzędu wskaz uje , że wielkość asortymentu nie ma znaczenia dla sprawy, nie podlega ocenie, ponieważ ocenie podlega ilość ko ntrolowanych towarów przez inspektorów. W tym przypadku nieprawidłowości stwierdzono w stosunku do 100 % rodzajów towarów poddanych kontroli , co świadczy o znacznym stopniu naruszenia a nie o znikomym stopniu naruszenia. Odnośnie do zarzutu naruszeni a ar t. 4 ust. 1 o informowaniu o cenach oraz § 3 rozporządzenia w sprawie uwidaczniania cen ( Rozporządzenie Ministra Rozwoju z dnia 9 grudnia 2015 r.) poprzez ich błędną wykładnię i uznanie w odniesieniu do 106 skontrolowanych i zakwestionowanych produktów, że podana przez Odwołującą na cenówce cena jednostkowa tych produktów nie została „uwidoczniona" pomimo, że cenówka zawierała wskazanie ceny jednostkowej tych produktów i ceny te były wido czne dla konsumentów, a zatem cena ta została „uwidoczniona", Prezes Urzędu informuje, że ww. zarzut nie zasługuje na uwzględnienie. Z przywołanych powyżej przepisów wynika, że samo uwidocznienie cen czy cen jednostkowych nie jest wystarczające do spełnien ia przesłanek z art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach, ponieważ oprócz f aktycznego uwidocznienia cen czy cen jednostkowych, ceny te powinny być uwidocznione w sposób jednoznaczn y , niebudząc y wątpliwości i umożliwiając y porównanie cen. Powyższe nie miało miejsca w przedmiotowym przypadku. W przypadku 93 cen jednostkowych - były one uwidocznione w sposób niejednoznaczny, budzący wątpliwości i uniemożlwiający porównanie cen. W stosunku do 13 rodzajów towarów uwidocznienie ceny również miało miejsce w sposób niejednoznaczny , budzący wątpliwości oraz uniemożliwiający porównanie cen . Sposób prezentacji cen był mało widoczny. Znaczna dysproporcja wielkości cen powodowała niejednoznaczność, budziła wątpliwości, oraz uniemożliwiała porównanie cen. Wielkość czcionki, którą zastosowano do uwidocznienia ceny przy zakupie 2 sztuk wyniosła ok. 31 mm, co za tym idzie cena ta była najbardziej widoczna i zajmowała miejsce w centralnej części cenówki, w przeciwieństwie d o ceny, która odnosiła się do zakupu 1 sztuki towaru i zadowala się w dolnej części cenówki i wynosiła zaledwie 2 mm. Strona przywołała § 3 rozporządzenia w sprawie uwidaczniania cen z 2015 r. , twierdząc, ż e przepis ten odnosi się wyłącznie do ceny a nie do ceny jednostkowej. Treść tego zarzutu jest niezrozumiała, ponieważ § 3 ust. 1 i 2 aktualnego rozporządzenia ( Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 19 grudnia 2022 r. w sprawie uwidaczniania cen towarów i usług (Dz.U. z 2022 r. poz. 2776), odnosi się do ceny, ceny jednostkowej lub informacji o obniżonej cenie, co jest wyraźnie wskazane w przepisie. Ustawodawca zastosował funktor „lub” wskazujący na alternatywę łączną gdzie „lub” oznacza „i/lub”. Nie jest to alternatywa rozłączna. Ponadto w skazać należy, że strona w odwołaniu powołuje się na § 3 rozporządzenia w sprawie uwidaczniania cen z 2015 r., które zostało uchylone i jest aktem nieobowiązującym. 12 W aktualnie obowiązującym akcie prawnym dopisano do ceny i ceny jednostkowej, informację o obniżonej cenie. Strona jako profesjonalista powinna znać i stosować aktualnie obowiązujące prawo, a nie powoływać się w korespondencji z organami na zdezaktualizowane przepisy. Również powoływanie się na pomocnicze zastosowanie wielkości czcionek określ onych w innych przepisach nie ma znaczenia dla sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w swoim wyroku z 6 grudnia 2023 r., V SA/Wa 700/23, dotyczącym tego samego przedsiębiorcy wskazał co następuje: „(…) argumentacja Strony, iż pomocniczo można odwołać się do przepisów, które takie wymogi przewidują, chociażby na gruncie Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom infor macji na temat żywności, jest niezasadna. (…) Według art. 2 ust. 2 lit. a ww. rozporządzenia, "informacje na temat żywności" oznaczają informacje dotyczące danego środka spożywczego udostępniane konsumentowi finalnemu za pośrednictwem etykiety, innych mate riałów towarzyszących lub innych środków, w tym nowoczesnych narzędzi technologicznych lub przekazu ustnego. Przez etykietowanie, według art. 2 ust. 2 lit. j rozporządzenia 1169/2011, rozumie się natomiast wszelkie napisy, dane szczegółowe, znaki handlowe, nazwy marek, ilustracje lub symbole odnoszące się do danego środka spożywczego i umieszczone na wszelkiego rodzaju opakowaniu, dokumencie, ulotce, etykiecie, opasce lub pierścieniu towarzyszącym takiej żywności lub odnoszącym się do niej. Konsument ma moż liwość zapoznania się z ww. informacjami, choćby przez przemieszczenie produktu z półki, aby mieć go na wysokości wzroku. W kontrolowanej sprawie zakwestionowano sposób uwidocznienia ceny na wywieszce cenowej znajdującej się na regale sklepowym i takiej mo żliwości konsument nie ma. ” Tym samym na gruncie niniejszej sprawy powoływanie się na pomocnicze zastosowanie postanowień rozporządzenia 1169/2011/ UE nie może mieć miejsca, ponieważ wielkość czcionki określona w tym rozporządzeniu odnosi się od etykietowania towarów żywnościowych różnej wielkości i do umieszczenia etykiet na towarach, które mogą być zdjęte z półki . Natomiast tzw. cenówki znajdują się obok towarów na pó ł kach, nie maja charakteru ruchomego i ich wielkość jest standardowa w stosunku do każdego towaru niezależnie od wielkości tego towaru. To przedsiębiorca określa wielkość cenówki. Nie istnieją żadne przepisy określające wielkość czcionki w zakresie przepisów o informowaniu o cenach. To do przedsiębiorcy należy podjęcie takich działań, aby użyta czcionka spełniała warunek czytelności i łatwej dostrzegalności. Natomiast w przedmiotowym przypadku użycie czcionki na cen ó wkach nie realizowało przesłanki jednoznaczności, budziło wątpliwości oraz uniemożliwiało porównanie cen. Na gruncie ustawy o informowaniu o cenach nie ma też wskazania do stosowania modelu konsumenta określonego w innych ustawach, gdzie konsument ma być uważny i ostrożny , na co zwraca uwagę strona. W dyrektywie 98/6/WE występuje definicja konsumenta, która nie nakazuje konsumentowi być uważnym i ostrożnym. W dyrektywie 98/6/WE implementowanej do ustawy o informowaniu o cenach została uregulowana definicja konsumenta. Zgodnie z art. 2 lit. e dyrektywy 98/6/WE: „Do celów niniejszej dyrektywy : (…) konsument oznacza każdą osobę fizyczną, która kupuje produkty w celach, które nie mieszczą się w zakresie jego działalności handlowej lub zawodowej.” Z powyższej definicji wynika, że w przypadku przepisów o informowaniu o cenach, ustawodawca unijny opowiada się za szerokim rozumieniem pojęcia konsumenta, który oznacza każdą osobę fizyczną, która kupuje produkty w celach, które nie mieszczą się w zakresi e jego działalności handlowej lub zawodowej. Natomiast strona przywołała definicję przeciętnego konsumenta z innej ustawy, która nie podlega zastosowaniu na gruncie niniejszej sprawy, której de facto przedmiotem jest nałożenie kary pieniężnej za naruszenie przepisów 13 ustawy o informowaniu o cenach. Naczelny Sąd Administracyjny zajął już stanowisko w zakresie stosowania przepisów i wykładni z innych ustaw, powiązanych z ustawą o informowaniu o cenach jedynie poprzez fakt, że należą do działu ochrony konsument ów. Przedmiotem sądowej kontroli nakładającej na skarżącego - na podstawie przepisów ustawy o cenach – kary pieniężnej za nieuwidocznienie cen w cenniku w sposób niejednoznaczny nie może być przepis art. 8 pkt 3 ustawy o prawach konsumenta (patrz: wyrok NS A z 28 września 2021 r., sygn. akt II GSK 805/21). Adekwatnie przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie nie może być wykładnia definicji przeciętnego konsumenta, który powinien być uważny i ostrożny na użytek przedstawianej przez stronę argumentacji. W swoim wyroku podważającym tezę strony, Sąd Okręgowy - Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 6 kwietnia 2022 r., XVII AmA 57/20 wskazał: „Wskazanie na cechy takie jak dostateczne poinformowanie, uwaga oraz ostrożność określa pewien zespół cech mental nych konsumenta (jego "przeciętność"), polegającą na tym, że z jednej strony możemy wymagać od niego pewnego stopnia wiedzy i orientacji w rzeczywistości, lecz z drugiej strony nie możemy uznać, że jego wiedza jest kompletna i profesjonalna oraz że konsume nt nie ma prawa pewnych rzeczy nie wiedzieć.” Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 6 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach , to należy wskazać, że strona ponownie pomyliła przepisy, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 6 ust. 2, a nie na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach , jak wskazuje strona. Odnosząc się do zarzutu niezastosowania art. 189f § 1 KPA, Prezes Urzędu informuje, że powyższy zarzut nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 189f § 1 pkt 1 KPA: „Organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa (…). ” W stosunku do strony nie została wydana decyzja o odstąpieniu od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaniu na pouczeniu, ponieważ organ nie uwzględnił znikomej wagi naruszenia prawa. Aby można było zastosować odstąpienie od wymierzenia kary w trybie art. 189f § 1 pkt 1 KPA jednocześnie powinny być spełnione dwie przesłanki: znikoma waga naruszenia prawa jak i zaprzestanie przez stronę naruszania prawa. Pierwsza przesłanka określona w art. 189f § 1 pkt 1 KPA odnosi się do obligatoryjnego zastosowania przez organ odstąpienia od wymierzenia kary w przypadku zaistnienia znikomej wagi naruszenia prawa. Ustawodawca jako pierwszą przesłankę wskazał znikomą wagę naruszenia prawa ale poprzez spójnik „a” wzmocnił ją następną przesłanką odnoszącą s ię do zaprzestania naruszania prawa, co należy rozumieć w ten sposób, że przesłanka znikomej wagi naruszenia prawa ma zastosowanie o ile strona zaprzestanie naruszania prawa. Powyższe oznacza, że obydwie przesłanki są ze sobą powiązane i wzajemnie się uzup ełniają. Dlatego też art. 189f § 1 pkt 1 KPA należy rozumieć w ten sposób, że organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli: waga naruszenia prawa jest znikoma i strona zaprzestała naruszania prawa. Tym samym zaistnienie jednej przesłanki np. zaprzestania naruszania prawa nie jest wystarczające do zastosowania w stosunku do strony instytucji odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej. Wagę narusz enia prawa odnosi się do poziomu naruszenia norm chroniących interes publiczny lub interes społeczny, rozumiany jako interes konkretnej grupy społecznej. W tym przypadku chodzi o naruszenie interesu społecznego, czyli interesu konsumentów. Ustawodawca ni gdzie nie wskazał okoliczności, którymi organ powinien kierować się przy wartościowaniu stopnia klasyfikacji naruszenia prawa, który ma być "znikomy". W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że ocena znikomości musi być zindywidualizowana, a więc odnosząca się zarówno do sytuacji zobowiązanego podmiotu, jak i okoliczności, w których doszło do naruszenia oraz jego wagi z punktu widzenia interesu 14 publicznego. Chodzi tu o realizację w odniesieniu do sankcji administracyjnej funkcji ochronnej pol egającej na ochronie wartości realizowanych przez normy prawa administracyjnego oraz funkcji pomiaru wagi chronionego dobra mierzonej stopniem dolegliwości sankcji administracyjnej w relacji do społecznej wagi chronionych wartości. (patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 września 2022 r., sygn. akt II GSK 744/19). Odnosząc się do chronionych wartości i dóbr, to zostały one określone w ustawie o informowaniu o cenach w powiązaniu z motywami (1), (2) i (6) dyrektywy 98/6/WE. Na gruncie niniejsz ej sprawy należy wskazać, że waga naruszenia prawa nie może zostać uznana za znikomą, ponieważ strona nie realizuje celów, które precyzyjnie zostały określone w dyrektywie 98/6/WE. Motyw (1) dyrektywy 98/6/WE stanowi: „Przejrzyste funkcjonowanie rynku ora z prawidłowa informacja przyczyniają się do poprawy ochrony konsumenta oraz zdrowej konkurencji między przedsiębiorstwami i produktami.” Motyw (2) dyrektywy 98/6/WE stanowi: „Konsumentom należy zapewnić wysoki poziom ochrony; Wspólnota powinna wnieść w t en poziom wkład, prowadząc szczególne działania wspierające i uzupełniające politykę prowadzoną przez Państwa Członkowskie dotyczącą dokładnego, przejrzystego i jednoznacznego informowania konsumentów o cenach oferowanych im produktów.” Motyw (6) dyrektyw y 98/6/WE stanowi: „Obowiązek podawania ceny sprzedaży oraz ceny jednostkowej przyczynia się znacząco do lepszego przekazywania informacji konsumentom, jako że najłatwiejszym i zarazem najlepszym sposobem jest umożliwienie konsumentom dokonania oceny i por ównania cen produktów w sposób optymalny i tym samym dokonania świadomego wyboru na podstawie prostych porównań.” Odnosząc się do stwierdzonych na gruncie niniejszej sprawy naruszeń, to należy wskazać, że strona naruszyła zasady przejrzystego funkcjonowan ia rynku, ponieważ na stronie ciążył obowiązek uwidaczniania cen w sposób jednoznaczny, niebudzący wątpliwości i umożliwiający porównanie cen. Nieuwidacznianie cen w sposób wymagany prawem, narusza zasady określone w motywie (1) dyrektywy 98/6/WE i ma nega tywny wpływ na prawidłowe funkcjonowanie rynku, skutkuje podawaniem nieprawidłowych informacji konsumentom, nie poprawia poziomu ochrony konsumentów a także ma negatywny wpływ na tworzenie zdrowej konkurencji między przedsiębiorstwami i produktami. Jak wyn ika z motywu (2) dyrektywy 98/6/WE stwierdzone naruszenie przepisów ustawy o informowaniu o cenach i aktu wykonawczego do niej obniża poziom ochrony konsumentów, który powinien być wysoki i temu celowi służy przeprowadzona kontrola przedsiębiorcy. W ocenie organu, waga naruszenia prawa nie była znikoma. Tym samym nie została spełniona przesłanka znikomej wagi naruszenia prawa. Przedsiębiorca nie dołożył należytej staranności w zakresie realizacji obowiązków informacyjnych określonych ww. ustawą. Tym samym n ie zaistniała przesłanka znikomej wagi naruszenia prawa. Ocena przesłanki znikomej wagi naruszenia prawa należy do organu i jest to kompetencja organu a nie strony czy sądu. Przeświadczenie strony o zaistnieniu przesłanek uprawniających do zastosowania a rt. 189f § 1 pkt 1 KPA jest jedynie stanowiskiem strony a rozstrzygnięcie należy do organu. Na uwagę zasługuje fakt, że instytucja ta nie ma charakteru wnioskowego, w związku z tym nie ma charakteru uznaniowego, a rozpatrzenie w decyzji ww. przesłanek ma c harakter wiążący. „Przesłanka "znikomości" uchybienia nie może być rozstrzygnięta przez Sąd I instancji, bowiem ocena ta należy do organu. To organ powinien ocenić, czy w sprawie zaszły przesłanki do odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieni ężnej.” (Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 czerwca 2023 r., III OSK 2411/21). 15 W swoim wyroku z dnia 9 lutego 2021 r., (sygn. akt: VII SA/Wa 1485/20) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł: „ (…) odstąpienie od nałożenia kary jest uwarunkowane spełnieniem drugiego z warunków wymienionych w tym przepisie, tj. zaprzestania przez stronę naruszania prawa, a zatem przywrócenie przez stronę stanu zgodnego z prawem. Z kolei zaprzestanie przez stronę naruszania prawa nie może stanowić samoistnej podstawy do odstąpienia od nałożenia kary, jeżeli waga naruszenia prawa nie była znikoma.” Poza tym usunięcie naruszenia prawa nie jest tożsame z zaprzestaniem naruszania prawa. Aby usunąć naruszenie prawa nie wystarczy przerwać naruszania prze pisów lecz należy usunąć skutki naruszenia. (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 marca 2023 r., II GSK 1408/19). Powyższe jest niemożliwe w przypadku gdy chodzi o obowiązek informacyjny, ponieważ jest to niewykonalne po zawarciu umowy z konsumentem. Na tej podstawie, Prezes Urzędu stwierdza, że nie zaistniała podstawa do zastosowania w niniejszym przypadku instytucji odstąpienia od wymierzenia kary w myśl art. 189f § 1 pkt 1 KPA. Podobnie w przedmiotowej sprawie nie znajduje zastosowania art. 189f § 1 pkt 2 KPA z uwagi na fakt, że za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji pu blicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna. Do na łożenia administracyjnej kary pieniężnej za to samo zachowanie nie jest uprawniony organ inny niż właściwy wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej, co wynika z art. 6 ust. 2 ustawy o informowaniu o cenach. Przepis art. 189f § 1 pkt 2 KPA nie ma w tym prz ypadku zastosowania, ponieważ inny organ nie nakładał na przedsiębiorcę na terenie podlegającemu kognicji Mazowieckiego WIIH kar pieniężnych za naruszenie przepisów ustawy o informowaniu o cenach. Nie jest również możliwe zastosowanie odstąpienia od wym ierzenia kary na podstawie art. 189f § 2 KPA gdzie w przypadkach innych niż wymienione w § 1, jeżeli pozwoli to na spełnienie celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna, organ administracji publicznej, w drodze postanowienia, mo że wyznaczyć stronie termin do przedstawienia dowodów potwierdzających: 1) usunięcie naruszenia prawa lub 2) powiadomienie właściwych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa, określając termin i sposób powiadomienia. Zgodnie z art. 189f § 3 KPA organ adm inistracji publicznej w przypadkach, o których mowa w § 2, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli strona przedstawiła dowody, potwierdzające wykonanie postanowienia. Strona nie realizowała obowiązku info rmacyjnego w związku z zawarciem umowy z konsumentami, dlatego też nie jest możliwe spełnienie celów dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna. Należy wskazać, że art. 189f § 2 KPA nie rodzi obowiązku obligatoryjnego do jego zastosow ania przez organy. Świadczy o tym zwrot „organ może”. Przepis ten ma charakter fakultatywny i jest ograniczony przesłanką „jeżeli pozwoli to na spełnienie celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna.” To organ dokonuje oceny, cz y wydanie postanowienia wyznaczającego stronie termin do przedstawienia dowodów potwierdzających: 1) usunięcie naruszenia prawa lub 2) powiadomienie właściwych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa, pozwoli na spełnienie celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna. W ocenie Prezesa Urzędu, realizacja obowiązku informacyjnego, który ma charakter przedumowny nie może być dokonana po zawarciu umów z konsumentami. Powyższy przepis nie ma zastosowania w stosunku do naruszenia obo wiązków informacyjnych ponieważ późniejsze powiadomienie właściwych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa nie 16 pozwoli na spełnienie celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna. Przede wszystkim nie jest możliwe ustalenie kręg u podmiotów czyli konsumentów płacących gotówką czy pobierających paragony. Realizacja obowiązku informacyjnego po dokonaniu zakupu przez konsumentów jest nieskuteczna. Tym samym powiadomienie właściwych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa, nie pozwo li na spełnienie celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna. W swoim wyroku z dnia 15 marca 2023 r., II GSK 1408/19 Naczelny Sąd Administracyjny orzekł: „Postanowienie, o którym mowa w art. 189f § 2 KPA ma charakter fakultatywn y i może zostać wydane tylko w przypadku, gdy pozwoli to na spełnienie celów, dla których miałaby zostać nałożona kara pieniężna. Na tej podstawie, Prezes Urzędu stwierdza, że zarzut naruszenia art. 189 § 1 pkt 1 KPA jest oczywiście bezzasadny. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 KPA Organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje zaskarżoną decyzję w mocy. Należy przy tym podkreślić, że utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji jest konsekwencją dokonania przez Organ drugiej instancji oceny, że decyzja Organu pierwszej instancji była prawidłowa i co do istoty sprawy identyczna, jak decyzja podjęta przez Organ drugiej instancji. Prezes Urzędu przychylił się tym samym do ustaleń poczynionych w toku postępowania przez Organ pierwszej instancji oraz uznał , że Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej zasadnie nałożył na ww. przedsiębiorcę decyzją nr PO.273.C195 .2024.GZ (sygn. akt DS. 8361.106.2024) z 10 października 2024 r. kar ę pieniężn ą w wysokości 15 000 zł (piętnaście tysięcy złotych) z tytułu niewykonania obowiązku, o którym mowa w art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach , co najmniej trzykrotnie w okresie 12 miesięcy licząc od dnia, w którym stwierdzono naruszenie tych obowiązków po raz pierwszy, ze względu na uwidocznienie cen w sposób mało widoczny dla konsumenta, budzący wątpliwości oraz uniemożliwiający właściwe porównanie cen z uwagi na zastosowanie znacząco mniejszej czcionki . Tym samym decyzja Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej nr PO.273.C195 .2024.GZ (sygn. akt DS. 8361.106.2024) z 10 października 2024 r. powinna pozostać w obrocie prawnym. Zgodnie z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy o informowaniu o cenach, karę pieniężną, o któ rej mowa w sentencji decyzji, stanowiącą dochód budżetu państwa, należy wpłacić na rachunek bankowy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Warszawie w terminie 7 dni od dnia, w którym decyzja o wymierzeniu kary stanie się ostateczna. Biorąc powy ższe pod uwagę, Prezes Urzędu orzekł jak w sentencji. Niniejsza decyzja jest ostateczna w trybie postępowania administracyjnego. Anna Janiszewska Zastępca Dyrektora Departamentu Inspekcji Handlowej /podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
Analiza z kontekstem sprawy
Co ta decyzja oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Informacje o sprawie
- Sygnatura
- DIH-4.707.56.2024.TN
- Rodzaj praktyki
- Pozostałe
- Kara finansowa
- tak
- Branża
- 47.11 SPRZEDAŻ DETALICZNA PROWADZONA W NIEWYSPECJALIZOWANYCH SKLEPACH Z PRZEWAGĄ ŻYWNOŚCI, NAPOJÓW I WYROBÓW TYTONIOWYCH
- Region
- Wielkopolskie
- Strony
- Jeronimo Martins Polska S.A. z siedzibą w Kostrzynie
- Odwołanie do sądu
- Nie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów