DIH-III-87/2025

Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 1 P REZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW Warszawa, 4 lipca 2025 r. DIH - 3.707.57.2025.J S DECYZJA DIH - 3.87.2025 Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ), art. 1 ust. 3 oraz art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 202 5 r. poz. 229 ), po przepro wadzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie odwołania od decyzji Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z 2 kwietnia 20 25 r. ( sygn.: UH.8361.240.2024), na mocy której na przedsiębiorcę Teresę Stachnio prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą „ELTER” Przedsiębiorstwo Handlowo - Usługowe w Poznaniu, nałożono karę pieniężną w wysokości 1 500 zł (słownie: tysiąc pięćset złotych), wynikającą z art. 41 ustawy z dnia 4 października 2018 r. o produktach kosmetycznych (Dz.U. z 2018 r., poz. 2227 ze zm.), za udostępnienie na rynku, na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej produktów kosmetycznych po upływie daty minimalnej trwałości, co stanowi naruszenie art. 5 ww. ustawy , Prezes Urzędu Ochrony K onkurencji i Konsumentów utrzymuje ww. decyzję w mocy. Uzasadnienie W dniach od 10 do 13 września 2024 r. inspektorzy reprezentujący Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej , zwanego dalej: „Wielkopolskim WIIH” lub „organem pierwszej in stancji”, przeprowadzili kontrolę w drogerii w Poznaniu, należącej do przedsiębiorcy. Zgodnie z art. 48 ust. 11 pkt 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców ( Dz. U. z 2024 r., poz. 236 ze zm. ), zwanej dalej: „Prawem przedsiębiorców”, nie dok onano zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli, ponieważ kontrolę przeprowadzono na podstawie bezpośrednio stosowanych przepisów prawa Unii Europejskiej. W ramach postępowania kontrolnego inspektorzy sprawdzali prawidłowość oznakowania kosmetyków znajdujących się w ofercie przedsiębiorcy w oparciu o przepisy: − rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1223/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. dotyczącego produktów kosmetycznych (Dz. Urz. UE L Nr 342, str. 59 ze zm.), zwane dalej: „rozporząd zeniem 1223/2009”, − ustawy z dnia 4 października 2018 r. o produktach kosmetycznych (Dz.U. z 2018 r. poz. 2227 ze zm.), dalej: „ustawą o produktach kosmetycznych”. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 2 Kontrola była prowadzona w obecności kontrolowanego przedsiębiorcy. W toku kontroli sprawdzon o m.in. prawidłowość oznakowania i obrotu kosmetykami oferowanymi konsumentom. W wyniku kontroli stwierdzono, że 7 z 13 objętych sprawdzeniem produktów kosmetycznych o łącznej wartości 313, 2 0 zł było udostępnione do sprzedaży po upływie daty minimalnej tr wałości, co stanowiło naruszenie art. 5 ustawy o produktach kosmetycznych. Powyższe ustalenia udokumentowano w Protokole kontroli z 13 września 2024 r. (sygn.: kontroli: UH.8361.242.2024 ). Zawiadomieniem z 12 lutego 2024 r. Wielkopolski WIIH, na podstawie art. 61 § 1 i § 4, w związku z art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), dalej „Kpa” poinformował przedsiębiorcę o wszczęci u z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia na niego kary pieniężnej za udostępnianie na rynku, na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, produktów kosmetycznych po upływie daty minimalnej trwałości. Jednocześnie poinformowano go, że zgodnie z art. 10 Kpa przedsiębiorcy jako stronie w prowadzonym postępowaniu przysługuje prawo do brania czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a w szczególności wypowiadania się co do zebranych dowodów i zapoznania się ze zgromadzonymi w tej sprawie mate riałami. Strona pismem z 18 marca 2025 r. zwróciła się z prośbą o odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej . W dniu 2 kwietnia 2025 r. Wielkopolski WIIH wydał decyzję (sygn. UH.8361.242.2024) , nakładającą na przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości 1 500 zł (słownie: tysiąc pięćset złotych) wynikającą z art. 41 ustawy o produktach kosmetycznych za udostępnienie na rynku, na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej produktów kosmetycznych po upływie daty minimalnej trwałości, co stanowi naruszenie art. 5 ww. us tawy. 17 kwietnia 2025 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwany dalej: „Prezesem UOKiK” bądź „organem drugiej instancji”, otrzymał za pośrednictwem Wielkopolskiego WIIH odwołanie przedsiębiorcy od ww. decyzji, w którym zwróciła się z prośbą o odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestanie na pouczeniu. Według strony podczas kilkugodzinnej kontroli został sprawdzony niemal cały asortyment drogerii, co najmniej kilka tysię cy pozycji i jest prawdą, że w jej wyniku znaleziono 7 produktów, dla których upłynął termin minimalnej trwałości, jednak w doniesieniu do ilości produktów poddanych kontroli jest to niewielki procent. Strona stwierdziła, że dodatkowo zgodnie z wprowadzon ym standardem obsługi Klientów, każdy produkt przed sprzedażą (wprowadzeniem do kasy fiskalnej) sprawdzany jest z należytą starannością ze szczególnym uwzględnieniem daty minimalnej trwałości. Strona podkreśliła, że nigdy nie sprzedaje produktów po upływi e daty minimalnej trwałości. Zdaniem strony uchybienie stwierdzono w odniesieniu do 7 spośród kilkuset objętych kontrolą produktów kosmetycznych, a 13 produktów wpisano do protokołu, pozostałe zostały sprawdzone na miejscu przez osoby kontrolujące i były b ez zarzutu. W oparciu o fakt skontrolowania kilku tysięcy produktów kosmetycznych i stwierdzenie nieprawidłowości w 7 produktach, strona zwróciła się z prośbą o uznanie wagi naruszenia prawa w stopniu znikomym i odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej. Po nadto strona zadeklarowała jeszcze większą staranność w pilnowaniu dat minimalnej trwałości. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 3 Pismem z 20 maja 2025 r. Prezes UOKiK poinformował stronę o toczącym się postępowaniu administracyjnym w sprawie odwołania od ww. decyzji Wielkopolskiego WIIH z 2 kwietnia 2025 r. oraz o przysługującym mu prawie do zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Strona nie skorzystała z przysługujących jej uprawnień. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił i stwierdził. Istotą postępowania odwoławczego jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie tożsamej przedmiotowo i podmiotowo sprawy administracyjnej w granicach wyznaczonych rozstrzygnięciem decyzji organu pierwszej instancji. W toku postępowania organ od woławczy dokonuje oceny, czy odwołanie strony jest uzasadnione oraz sprawdza, czy wydana decyzja była prawidłowa. Stosownie do art. 5 ust. 2 ustawy o Inspekcji Handlowej, w sprawach związanych z wykonywaniem zadań i kompetencji Inspekcji, organem właściw ym jest wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej. Prezes UOKiK jest organem wyższego stopnia i w związku z powyższym, w ramach nadzoru, jest uprawniony do przeprowadzenia niniejszego postępowania. Przepisy rozporządzenia 1223/2009 w art. 6 wskazują, że dy strybutorzy w ramach swojej działalności podczas udostępniania produktu kosmetycznego na rynku działają z należytą starannością w odniesieniu do obowiązujących wymogów. Zgodnie z art. 6 ust. 2 rozporządzenia 1223/2009, przed udostępnieniem produktu kosmet ycznego na rynku dystrybutorzy sprawdzają, czy: − podane są informacje dotyczące oznakowania określone w art. 19 ust. 1 lit. a), e) i g) oraz w art. 19 ust. 3 i 4; − spełnione są wymogi językowe określone w art. 19 ust. 5; − nie upłynęła data minimalnej trwałości, o ile ma ona zastosowanie na mocy art. 19 ust. 1 (lit. c). Ponadto zgodnie art. 6 ust. 3 ww. rozporządzenia, jeżeli dystrybutorzy uznają lub mają powody sądzić, że: − dany produkt kosmetyczny nie jest zgodny z wymogami przewidzianymi w niniejszym rozporządzeniu, nie udostępniają produktu na rynku, dopóki nie zostanie on dostosowany do obowiązujących wymogów; − produkt kosmetyczny, który udostępnili na rynku, nie jest zgodny z niniejszym rozporządzeniem, zapewniają przyjęcie środków naprawczych niezbę dnych do dostosowania tego produktu, wycofania go z rynku lub wycofania od użytkowników końcowych, w razie potrzeby. W myśl art. 2 ust. 1 lit. e i g ww. rozporządzenia ,,dystrybutor" oznacza każdą osobę fizyczną lub prawną w łańcuchu dostaw, niebędącą prod ucentem ani importerem, która udostępnia produkt kosmetyczny na rynku Wspólnoty, natomiast ,,udostępnianie na rynku" oznacza każde odpłatne lub nieodpłatne dostarczanie produktu kosmetycznego na rynek Wspólnoty do celów dystrybucji, konsumpcji lub stosowan ia, w ramach działalności handlowej. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 4 Prezes UOKiK wskazuje, że zgodnie z art. 6 rozporządzenia 1223/2009, dystrybutorzy odpowiadają za udostępnianie na rynku, produktów kosmetycznych po upływie daty minimalnej trwałości, a w tym wypadku jest to kontrolowan y przedsiębiorca. Zgodnie z art. 5 ustawy o produktach kosmetycznych produkty te wprowadza się do obrotu i udostępnia się na rynku do upływu daty minimalnej trwałości. Stosownie do treści art. 41 ustawy o produktach kosmetycznych, kto wprowadza do obrotu l ub udostępnia na rynku produkt kosmetyczny po upływie daty minimalnej trwałości, podlega karze pieniężnej w wysokości do 50 000 zł. W złożonym odwołaniu strona nie zakwestionowała faktu udostępniania przez nią na rynku produktów kosmetycznych po upływie d aty minimalnej trwałości, jedynie wskazała, że dotyczyło to jedynie 7 partii produktów kosmetycznych. Według strony podczas kilkugodzinnej kontroli został sprawdzony niemal cały asortyment drogerii, co najmniej kilka tysięcy pozycji i znaleziono 7 produktó w, dla których upłynął termin minimalnej trwałości, jednak w doniesieniu do ilości produktów poddanych kontroli jest to niewielki procent. Następnie strona stwierdziła, że uchybienie ujawniono w odniesieniu do 7 spośród kilkuset objętych kontrolą produktów kosmetycznych, 13 produktów wpisano do protokołu, a pozostałe zostały sprawdzone na miejscu przez osoby kontrolujące i były bez zarzutu. Odnosząc się do powyższego Prezes UOKiK wskazuje, że strona mija się z prawdą, bowiem raz twierdzi iż inspektorzy sprawdzili niemal cały asortyment drogerii , co najmniej kilka tysięcy pozycji , a następnie oświadcza, że kontrolą objęto kilkaset produktów a tylko 13 produktów wpisano do protokołu . Jak wynika z akt sprawy, wydając zaskarżoną decyzję organ pierwszej instancji oparł się na spójnym i jednoznacznym materiale dowodowym, w szczególności na protokole kontroli (sygn.: UH .8361. 242 .2024 ). Z protokołu kontroli wynika ło jednoznacznie, że pod względem prze strzegania terminów trwałości zbadano 13 partii produktów kosmetycznych (karta 4 - 6) i zakwestionowano 7 partii szczegółowo wymienionych w tym protokole wraz z oświadczeniem strony z 10 września 2024 r. o dobrowolnym usunięciu ze sprzedaży tych produktów. Prezes UOKiK podkreśla, że powyższe zostało stwierdzone w protokole kontroli, a stron a która zapoznała się z jego treścią i protokół podpisała bez uwag. N ie zgłosiła też uwag na piśmie do tego protokołu pomimo zawartego w nim pouczenia, iż „ Na podstawie a rt. 20 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2024 poz. 312 ze zm.), kontrolowany może zgłosić uwagi bezpośrednio do protokołu bądź wnieść je na piśmie do Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w ciągu 7 dni od dnia p rzedstawienia protokołu do podpisu. ” Zgodnie z art. 76 § 1 Kpa protokół kontroli posiada walor dokumentu urzędowego tj. stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Jak wynika z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lutego 2020 r. w sprawie sygn. VI SA/Wa 2107/19 (lex nr 3034073), że : „Protokół kontroli jako dokument urzędowy korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń. Dokument urzędowy stanowi podstawowy element materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym. Dokumenty urzędowe korzystają ze szczególnej mocy dowodowej, ponieważ stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Z dokumentem urzędowym związane jest domniemanie prawdziwości jego treści. Organ prowadzący postępowanie ni e może wobec tego swobodnie oceniać ani kwestionować treści dokumentu urzędowego. Istota protokołu z kontroli wyraża się w tym, że dokument ten odzwierciedla i potwierdza istniejący w momencie kontroli stan Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 5 faktyczny” . Dokument urzędowy stanowi podstawow y element materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym. Dokumenty urzędowe korzystają ze szczególnej mocy dowodowej, ponieważ stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Z dokumentem urzędowym związane jest domniemanie prawdziwośc i jego treści. Organ prowadzący postępowanie nie może wobec tego swobodnie oceniać ani kwestionować treści dokumentu urzędowego. Istota protokołu z kontroli wyraża się w tym, że dokument ten odzwierciedla i potwierdza istniejący w momencie kontroli stan fa ktyczny. Tym samym, opisany w protokole kontroli stan faktyczny sprawy, należy uznać za wiarygodny . Z protokołu kontroli bezsprzecznie wynika, że przedsiębiorca udostępnił na rynku 7 produkt ów kosmetyczn ych po upływie ich terminów trwałości. Organ drugiej instancji po analizie całokształtu materiału dowodowego nie ma wątpliwości, że przedsiębiorca nie wywiązał się z nałożonych na niego obowiązków jako dystrybutora produktów kosmetycznych, co w konsekwencji spowodowało, udostępnienie na rynku produktów kosme tycznych po upływie daty minimalnej trwałości. Należy w tym miejscu wskazać, że sprawdzenie przez przedsiębiorcę czy udostępnione przez niego kosmetyki nie są przeterminowane zależą wyłącznie od dobrej woli przedsiębiorcy i je go dbałości o przestrzeganie p odstawowych wymagań prawnych, także nie wymagają szczególnych umiejętności i specjalistycznej wiedzy. Tym samym stwierdzenie strony, że zgodnie z wprowadzonym standardem obsługi Klientów, każdy produkt przed sprzedażą sprawdzany jest z należytą starannośc ią ze szczególnym uwzględnieniem daty minimalnej trwałości należy uznać za deklarację bez pokrycia bowiem przeterminowanie zakwestionowanych kosmetyków wynosiło od miesiąca do 15 miesięcy. W ocenie zarówno organu pierwszej, jak i drugiej instancji udostępnianie do sprzedaży przeterminowanych produktów kosmetycznych stwarza dla konsumentów użytkujących dany produkt realne zagrożenie zdrowia i życia. Jednym z głównych celów nałożenia na przedsiębiorców obowiązków określonych w rozporządzeniu 1223/2009 jest wzmocnienie szeroko pojętej ochrony konsumenta oraz osiągnięcie wysokiego poziomu ochrony zdrowia ludzi. Dlatego też przepisy ww. rozporządzenia w bardzo szczegółowy sposób określiły obowiązki nakładane na przedsiębiorców, zarówno produkujących, jak również i tych udostępniających produkty kosmetyczne konsumentom. Prezes UOKiK podkreśla, że niedopuszczalne jest udostępnianie produktów kosmetycznych po upływie daty minimalnej trwałości. Producent określając dla produktu kosmetycznego datę minimalnej tr wałości deklaruje, że produkt kosmetyczny, przechowywany w odpowiednich warunkach, zachowuje do tego czasu w pełni swoje pierwotne właściwości, a w szczególności pozostaje bezpieczny dla użytkownika. Określenie przez producenta wprost tej daty dotyczy prod uktów o umiarkowanej trwałości. Należy zatem wnioskować, że użycie kosmetyku po wskazanej dacie minimalnej trwałości może spowodować wystąpienie niepożądanych reakcji i w konsekwencji stanowić zagrożenie dla zdrowia konsumenta. Cechą charakterystyczną san kcji administracyjnej, a taką właśnie jest kara pieniężna nakładana na podstawie przepisów ustawy o produktach kosmetycznych, jest jej automatyczne stosowanie wobec podmiotu ponoszącego przypisaną mu obiektywną odpowiedzialność za naruszenie ciążących na n im obowiązków. Samo zaś stwierdzenie – udowodnienie faktu braku właściwej informacji wymaganej przepisami prawa jest wystarczającą przesłanką do nałożenia kary pieniężnej. Nie ma przy tym znaczenia czy niedopełnienie obowiązku nastąpiło z winy (umyślnej cz y nieumyślnej) danego podmiotu, czy też nie. Dodatkowo wskazać należy, że ustawa nie przewiduje możliwości badania przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 6 organ Inspekcji Handlowej istnienia winy, bądź jej braku po stronie podmiotu, u którego ujawniono nieprawidłowości. Zatem samo stwierdz enie w wyniku kontroli, że określony podmiot nie zrealizował ciążącego na nim obowiązku ustawowego powoduje konieczność nałożenia kary pieniężnej, która jest karą administracyjną. Skuteczność kary przejawia się w możliwości jej nałożenia i wyegzekwowania. Żeby kara była odstraszająca, jej wysokość powinna być dotkliwa dla przedsiębiorcy. Kara nałożona na podmiot musi także spełniać funkcję prewencyjną oraz dyscyplinująco - represyjną, tj. być ostrzeżeniem dla przedsiębiorcy, mającym na celu niedopuszczenie do powstania nieprawidłowości w przyszłości. Wymierzona kara powinna być przy tym proporcjonalna, to jest właściwa do osiągnięcia zakładanego celu, jakim jest zapewnienie, aby w obrocie dostępne były tylko towary przed upływem daty minimalnej trwałości. Mają c na uwadze powyższe, Prezes UOKiK wskazuje, że kryteria wymiaru kary zostały wprost wskazane w art. 189d Kpa i organ pierwszej instancji analizując kwestie wysokości kary uwzględnił wszystkie przesłanki w nim zawarte, a mianowicie: 1) wagę i okoliczności na ruszenia prawa, w szczególności potrzebę ochrony życia lub zdrowia oraz czas trwania tego naruszenia - prawidłowo wskazując, że okoliczności i waga naruszenia prawa nie budzą wątpliwości, gdyż udostępnianie na rynku produktów po upływie daty minimalnej trw ałości wbrew art. 5 ustawy o produktach kosmetycznych może negatywnie wpływać na zdrowie konsumentów, szczególnie że stwierdzone nieprawidłowości dotyczyły ponad połowy sprawdzonych produktów. Podkreślić przy tym należy, że daty trwałości zakwestionowanych produktów upłynęły od miesiąca do 15 miesięcy przed dniem stwierdzenia nieprawidłowości. Produkty kosmetyczne oferowane po terminie mogą nie posiadać już właściwości, które są deklarowane przez producentów, jak również stwarzać realną możliwość wystąpieni a niepożądanych skutków ubocznych. Brak informacji o wyrządzonych przez te produkty szkodach, nie powoduje zmniejszenia wagi naruszenia prawa, gdyż bezpieczeństwo konsumentów należy w tym wypadku traktować priorytetowo; 2) analizując częstotliwość niedopełni ania w przeszłości obowiązku albo naruszania zakazu tego samego rodzaju co niedopełnienie obowiązku albo naruszenie zakazu, w następstwie którego ma być nałożona kara, organ pierwszej instancji wskazał, że po raz pierwszy doszło do naruszenia przez przedsi ębiorcę ww. obowiązków ; 3) uprzednie ukaranie za to samo zachowanie za przestępstwo, przestępstwo skarbowe, wykroczenie lub wykroczenie skarbowe – naruszenie art. 5 ustawy o produktach kosmetycznych nie stanowi wykroczenia, ale jest zagrożone administracyj ną karą pieniężną; 4) stopień przyczynienia się strony, na którą jest nakładana administracyjna kara pieniężna, do powstania naruszenia prawa – organ pierwszej instancji ustalił, że strona jest dystrybutorem zakwestionowanych produktów na terytorium Rzeczy pospolitej Polskiej. Jak prawidłowo wskazał, organ pierwszej instancji w istotę rzetelnego prowadzenia działalności gospodarczej wkomponowane jest posiadanie niezbędnej wiedzy specjalistycznej, obejmującej znajomość przepisów prawa. Podkreślił również, że obowiązkiem dystrybutorów produktów kosmetycznych jest działanie z należytą starannością w odniesieniu do obowiązujących wymogów, a przed udostępnieniem produktu kosmetycznego na rynku, konieczne jest dokonanie jego rzetelnej weryfikacji pod kątem obowiązu jących przepisów, a strona nie dochowała w tym zakresie należytej Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 7 staranności. W ocenie organu drugiej instancji sprawdzenie terminu przydatności do użycia jest nader prostą sprawą, nie wymagającą szczególnego zaangażowania i zależy wyłącznie od strony; 5) działania podjęte przez stronę dobrowolnie w celu uniknięcia skutków naruszenia prawa – Wielkopolski WIIH wskazał, że przedsiębiorca niezwłocznie podjął działania naprawcze poprzez wycofanie z oferty handlowej zakwestionowanych produktów kosmetycznych ; 6) wysokość korzyści, którą strona osiągnęła, lub straty, której uniknęła – w tym miejscu organ pierwszej instancji wskazał na ilość i wartość zakwestionowanych wyrobów. Podsumowując Prezes UOKiK odnosząc się do wysokości kary w wysokości 1 500 zł, nałoż onej na podstawie art. 41 ustawy o produktach kosmetycznych, zgodnie z którym wprowadzanie do obrotu lub udostępnianie na rynku produktu kosmetycznego po upływie daty minimalnej trwałości, podlega karze pieniężnej w wysokości do 50 000 zł, Prezes UOKiK nie widzi podstaw do jej uchylenia. Organ drugiej instancji, po analizie stwierdzonych nieprawidłowości oraz poszczególnych kryteriów wymierzania administracyjnych kar pieniężnych, o których mowa w art. 189d Kpa uznał, że wysokość kary wymierzonej przez Wielk opolskiego WIIH, została określona właściwie w dolnej granicy przewidzianej prawem, jednocześnie jest kwotą optymalną realizującą zasady skutecznej, proporcjonalnej i odstraszającej kary. Warto w tym miejscu podkreślić, że dobrowolne działania podjęte prze z stronę nastąpiły dopiero na skutek przeprowadzonej kontroli, a nie w ramach obowiązków nałożonych na nią przepisami prawa, jako dystrybutora produktów kosmetycznych. Strona w odwołaniu zwróciła się z prośbą o uznanie wagi naruszenia prawa za znikome i odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej . Prezes UOKiK, p o przeanalizowaniu sprawy , podobnie jak organ pierwszej instancji nie widzi podstaw do odstąpienia od wymierzenia kary na podstawie art. 189f § 1pkt 1 K pa. Okoliczności i waga naruszenia prawa nie b udzą wątpliwości, co do istnienia przesłanek faktycznych uzasadniających nałożenie kary pieniężnej. Strona nie dopełniła obowiązków dystrybutora nałożonych na nią przepisami rozporządzenia 1223/2009, a tym samym naruszyła art. 5 ustawy o produktach kosmety cznych. Organ drugiej instancji zgadza się z Wielkopolskim WIIH, że biorąc pod uwagę, iż zakaz udostępniania, przeterminowanych produktów kosmetycznych ustanowiony został zarówno w prawie wspólnotowym, jak i krajowym, świadczy o randze naruszenia, któremu nie sposób przypisać cech znikomości. Prawodawca dodatkowo zabezpieczył konsumentów, mimo obowiązującego wprost przepisu unijnego rozporządzenia, wprowadzając ograniczenia w ustawie o produktach kosmetycznych. Ponadto organ pierwszej instancji właściwie ws kazał, że oferowanie przeterminowanych kosmetyków do sprzedaży wprowadziło konsumentów w błąd, co do ich rzeczywistej przydatności i skuteczności oraz mogło przyczynić się do negatywnego wpływu ich na zdrowie. Mając na uwadze powyższe nie można uznać, że w aga naruszenia prawa była znikoma, a tym samym przesłanka pierwsza nie została spełniona. Obowiązkiem dystrybutora przed udostepnieniem produktu kosmetycznego na rynku, jest sprawdzenie czy nie upłynęła data minimalnej trwałości, czego w niniejszej sprawie kontrolowany nie uczynił, a konsekwencją czego są stwierdzone nieprawidłowości. Za spełnioną można uznać natomiast przesłankę dotyczącą zaprzestania naruszenia, gdyż strona w wyniku ustaleń kontroli podjęła dobrowolne działania mające na celu usunięcie Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 8 st wierdzonych nieprawidłowości wycofując kwestionowane produkty z oferty – nastąpiło to jednak w związku z ustaleniami kontroli. Przesłanki te, jednak muszą być spełnione łącznie. Nie została spełniona również przesłanka z pkt 2 art. 189f § 1 Kpa, ponieważ nie była wydana przez inny uprawniony organ administracji publicznej prawomocna decyzja nakładająca na stronę za to samo zachowanie karę pieniężną, jak również strona nie została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, czy też prawomoc nie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, a kara ta spełniałaby cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna. Prezes UOKiK zwraca uwagę, że naruszenie przepisów ustawy o produktach kosmetycznych stanowi naruszenie o ch arakterze deliktu administracyjnego, które zagrożone jest karą pieniężną określoną w art. 41 tej ustawy, zaś do nałożenia tej kary na dystrybutora uprawniony jest wyłącznie wojewódzki inspektor IH. Uwzględniając właściwość terytorialną, w stosunku do stron y postępowania w takim zakresie mogły być prowadzone wyłącznie przez Wielkopolskiego WIIH. Inny organ nie mógł na terenie podlegającym kognicji Wielkopolskiego WIIH nałożyć kary pieniężnej na stronę za to samo naruszenie, w związku z czym należy przyjąć, ż e przepisy art. 189f § 1 pkt 2 Kpa nie mają zastosowania w omawianym przypadku. Zdaniem Prezesa UOKiK w niniejszej sprawie brak było również podstaw do wdrożenia procedury określonej w art. 189f §2 i §3 Kpa, bowiem odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej nie pozwoliłoby na spełnienie celów, dla których ta kara miałaby być nałożona. W odniesieniu do art. 189f §2 i §3 Kpa podnieść należy, że z przepisu tego nie wynika obowiązek każdorazowego wyznaczania przez organ terminu do usunięcia naruszenia prawa, na wet przy spełnieniu warunków przewidzianych w przepisie, gdyż decyzja w tym względzie zależy od uznania organu. Ponadto, co istotniejsze, w ocenie organu, dotyczy to przypadków, gdy odstąpienie od nałożenia kary pozwoliłoby na spełnienie celów kary. Admini stracyjne kary pieniężne mają na celu mobilizowanie podmiotów do terminowego i prawidłowego wykonywania obowiązków na rzecz państwa, mają bowiem znaczenie prewencyjne. Dodatkowo, kara ma z założenia pełnić również funkcję represyjno - dyscyplinującą, a więc ma za zadanie m. in. eliminować z rynku produkty z nieprawidłowościami i stanowić na przyszłość ostrzeżenie dla przedsiębiorcy. Z tego też względu organ uznał, że nawet podjęcie przez przedsiębiorcę działań naprawczych nie pozwoli na spełnienie celów, d la których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna. Zastosowanie tej regulacji byłoby w tym świetle niecelowe. Prezes UOKiK zwraca również uwagę na zawarte w art. 189f Kpa sformułowania "usunięcie naruszenia prawa" oraz "zaprzestanie naruszenia". Jak wskazuje w komentarzu do art. 189f Kpa prof. zw. dr hab. Marek Wierzbowski z uwagi na odmienne brzmienie tych sformu łowań na gruncie komentowanego artykułu, należy uznać, że "usunięcie naruszenia prawa" nie jest tożsame z "zaprzestaniem naruszenia". Tym samym, aby usunąć naruszenie prawa nie wystarczy przerwać naruszanie przepisów prawa, lecz należy usunąć skutki narusz enia (z oczywistych przyczyn nie jest możliwe wyeliminowanie samego naruszenia, a więc zdarzenia z przeszłości, które już zaistniało) (patrz: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz red. prof. zw. dr hab. Marek Wierzbowski, red. prof. dr hab. Alek sandra Wiktorowska ), chociażby w stosunku do konsumentów, którzy wcześniej zakupili przeterminowane produkty. Jednocześnie Prezes UOKiK wskazuje, że okoliczności i waga naruszenia prawa nie budzą wątpliwości, co do istnienia przesłanek faktycznych uzasadni ających nałożenie kary Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 9 pieniężnej. Strona nie dopełniła obowiązków dotyczących produktów kosmetycznych i udostępniała na rynku 7 partii produktów kosmetycznych po upływie daty minimalnej trwałości. Ponadto organ drugiej instancji wskazuje, że fakt zaprzest ania naruszania przepisów prawa i podjęcia działań naprawczych, nie zwalnia strony z odpowiedzialności za niedopełnienie obowiązków stwierdzone w chwili kontroli. Podsumowując organ drugiej instancji stwierdza, że ustalenia kontroli przeprowadzonej przez W ielkopolskiego WIIH dały podstawę do stwierdzenia, że przedsiębiorca, nie wykonał ciążących na nim obowiązków wskazanych w art. 6 ust. 2 rozporządzenia 1223/2009, tj. przed udostępnianiem produktu na rynku nie sprawdził, czy nie upłynęła data minimalnej tr wałości, w związku z czym wbrew art. 5 ustawy o produktach kosmetycznych strona udostępniała na rynku produkty kosmetyczne po upływie daty minimalnej trwałości. Powyższe dało to podstawę do nałożenia administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 41 u stawy o produktach kosmetycznych. Przepis art. 46 ust. 1 pkt 2 ustawy o produktach kosmetycznych nakazuje wojewódzkiemu inspektorowi Inspekcji Handlowej nałożyć karę pieniężną na podmiot, który udostępnia na rynku produkt kosmetyczny bez spełnienia obowiąz ku dystrybutora, o którym mowa powyżej, choćby naruszenie prawa miało charakter jednostkowy, a w trakcie kontroli przystąpiono do wykonywania zaleceń inspektorów i na dzień wszczęcia postępowania wszystkie nieprawidłowości były wyeliminowane. Prezes UOKiK , podobnie jak organ pierwszej instancji wskazuje, że jednym z głównych celów nałożenia na przedsiębiorców obowiązków zawartych w ww. rozporządzaniu, jest wzmocnienie szeroko pojętej ochrony konsumenta oraz osiągnięcie wysokiego poziomu ochrony zdrowia lud zi. Organ drugiej instancji wskazuje, że przepisy ustawy o produktach kosmetycznych stanowią, iż wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej nakłada, za udostępnianie na rynku produktu kosmetycznego po upływie daty minimalnej trwałości, karę pieniężną w wyso kości do 50 000 zł. Wymierzając sankcję w tym zakresie posługuje się przy tym swobodnym uznaniem w granicach określonych prawem kryteriów. Wielkopolski WIIH, po dokonaniu oceny stwierdzonych nieprawidłowości ustalił wysokość kary pieniężnej w wysokości 1 5 00 zł i jest ona, w ocenie Prezesa UOKiK, odpowiednią i zastosowaną prawidłowo, z uwzględnieniem ustawowych kryteriów nałożenia sankcji, jak również kwotą optymalną realizującą zasady skutecznej, proporcjonalnej i odstraszającej kary. Mając powyższe na uwadze organ drugiej instancji nie znalazł podstaw do uchylenia decyzji i odstąpienie od wymierzenia kary. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 Kpa organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje zaskarżoną decyzję w mocy. Należy przy tym po dkreślić, że utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji jest konsekwencją dokonania przez organ drugiej instancji oceny, że decyzja organu pierwszej instancji była prawidłowa i co do istoty sprawy identyczna, jak decyzja podjęta przez organ drugiej instancji. W związku z powyższym karę administracyjną należy wpłacić na rachunek wskazany w decyzji Wielkopolskiego WIIH w terminie 14 dni od dnia, kiedy decyzja o nałożeniu kary stała się ostateczna. Biorąc powyższe pod uwagę, Prezes UOKiK orzekł jak w sentencji. Ni niejsza decyzja jest ostateczna w trybie postępowania administracyjnego. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 10 Pouczenie: 1. Decyzja jest ostateczna w toku instancji. W terminie 30 dni od jej doręczenia stronie przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skargę należy wnieść za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, Pl. Powstańców Warszawy 1, 00 - 950 Warszawa. 2. Od skarg wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym od strony skarżącej pobierana jest opłata, tzw. wpis stosunkowy, zależn y od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem i wynosi: 1) do 10.000 zł - 4 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 100 zł; 2) ponad 10.000 zł do 50.000 zł - 3 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 400 zł; 3) ponad 50.000 zł do 100.000 zł - 2 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 1.500 zł; 4) ponad 100.000 zł - 1 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 2.000 zł i nie więcej niż 100.000 zł. 3. W przypadku wniesienia od niniejszej decyzji skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, strona ma możliwość ubiegania się o przyznanie prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie na wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania sądowoadministracyjneg o. Wniosek ten jest wolny od opłat sądowych. Wniosek o przyznanie prawa pomocy należy złożyć do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. 4. Do należności pieniężnych w postaci kar pieniężnych nie uiszczonych w terminie stosuje się przepisy art. 189i ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572). Z upoważnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Anna Janiszewska Zastępca Dyrektora Departamentu Inspekcji Handlowej