DIH-III-36/2025

Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 1 P REZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW Warszawa, 10 kwietnia 2025 r. DIH - 3.707.26.2025.J S DECYZJA DIH - 3.36.2025 Na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 poz. 572), art. 1 ust. 3, art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 202 2 r. poz. 229 ) po przeprowadzeniu po stępowania administracyjnego w przedmiocie odwołania przedsiębiorcy Sabiny Sak prowadzącej działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej P.P.H.U. „DAWID” s.c. Rzeszotek w Gręblinie, od decyzji KHU.D.4.2025.AB Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Ins pekcji Handlowej z 21 stycznia 2025 r. (sygn.KHU.8361.326.2024.KP.KWP), na mocy której, na ww. przedsiębiorcę oraz drugiego wspólnika spółki cywilnej Gertrudę Rzeszotek solidarnie nałożono karę pieniężną w wysokości 2 500 zł, na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług (Dz. U. z 2023 r. poz. 168), za naruszenie obowiązków wynikających z art. 4 ust. 1 ww. ustawy, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów uchyla w całości zaskarżoną decyzję i przek azuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej. UZASADNIENIE W dniu 25 listopada 2024 r. inspektorzy reprezentujący Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej (dalej: „ Pomorski WIIH” lub „organ pierwszej instancji”), działając na podstawie upoważnienia KUH.057.326.2024.KP z 22 listopada 2024 r. przeprowadzili kontrolę w sklepie spożywczo - przemysłowym, należącym do kontrolowanych przedsiębiorców zwanych dalej: „stronami” lub „przedsiębiorc ami”. Zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2024 r., poz. 236 ze zm.) – dalej jako „Prawo przedsiębiorców”, 23 października 2024 r. skierowano do przedsiębiorców zawiadomienie o zamiarze wszczęcia kontroli, ze wsk azaniem zakresu przedmiotowego kontroli obejmującego kontrolę przestrzegania przepisów ustawy z dnia 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług (Dz. U. z 2023 r. poz. 168) – dalej jako „ustawa o cenach”. Pisma odebrano 31 października 2024 r. Kontrolę przeprowadzono w obecności wspólnika spółki cywilnej, któremu p rzed przystąpieniem do czynności kontrolnych, okazano legitymacje służbowe oraz doręczono za pokwitowaniem upoważnienie do przeprowadzenia kontroli, wraz z pouczeniem o prawach i obowi ązkach kontrolowanego przedsiębiorcy, stanowiącym załącznik do ww. upoważnienia. W toku kontroli sprawdzono przestrzeganie przepisów ustawy o cenach oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 19 grudnia 2022 r. w sprawie uwidaczniania cen t owarów i usług (Dz.U. z 2022 r. poz.2776) dalej jako: „rozporządzenie”. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 2 Inspektorzy reprezentujący Pomorskiego WIIH sprawdzeniem objęli 250 losowo wybranych towarów sprzedawanych w opakowaniach jednostkowych, stwierdzając nieprawidłowości przy 114 partiach , w związku z brakiem ceny jednostkowej. Powyższe stanowiło naruszenie obowiązków określonych w art. 4 ust. 1 ustawy o cenach oraz § 3 i 4 rozporządzenia. Ustalenia te udokumentowano w protokole kontroli z 25 listopada 2024 r. (sygn.: KHU.8361.326.2024.KP.KWP ). Na podstawie art. 61 § 1 i 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572) – dalej jako: „Kpa”, Pomorski WIIH zawiadomieniem z 18 grudnia 2024 r., poinformował przedsiębiorców o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia kary pieniężnej za niewykonanie obowiązków określonych w art. 4 ust. 1 ustawy o cenach. W tym samym piśmie organ pierwszej instancji pouczył strony, że zgodnie z art. 10 Kpa, o przysł ugującym prawie do czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym, w szczególności wypowiedzenia się, co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów oraz prawie do wglądu w akta sprawy. Pismo zostało skutecznie doręczone 23 grudnia 2024 r. 21 stycznia 2 024 r. Pomorski WIIH, na podstawie art. 104 § 1 Kpa oraz art. 6 ust. 1 ustawy o cenach wydał decyzję KHU.D.4.2025.AB, na mocy której na dwóch wspólników spółki solidarnie nałożył karę pieniężną w wysokości 2 500 zł wynikającą z art. 6 ust. 1 ustawy o ce nach za niewykonanie obowiązków określonych w art. 4 ust. 1 ww. ustawy. 11 lutego 2024 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwany dalej: „Prezesem UOKiK” albo „organem drugiej instancji”) otrzymał za pośrednictwem Pomorskiego WIIH odwołanie od ww. decyzji, w którym jeden ze wspólników spółki wniósł o całkowite odstąpienie od kary pieniężnej, ewentualnie o jej znaczące złagodzenie, z uwagi na nadzwyczajne okoliczności, które miały istotny wpływ na funkcjonowanie sklepu oraz możliwość wywiązani a się z obowiązków wynikających z przepisów prawa. Pismem z 6 marca 2025 r. Prezes UOKiK poinformował przedsiębiorców o toczącym się postępowaniu administracyjnym w sprawie odwołania od decyzji Pomorskiego WIIH oraz o przysługującym prawie do zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zawiadomił o przedłużeniu tego postępowania do 11 kwietnia 2025 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił i stwierdził. Istotą postępowania odwoławczego jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie tożsamej przedmiotowo i podmiotowo sprawy administracyjnej w granicach wyznaczonych rozstrzygnięciem decyzji organu pierwszej instancji. W toku postępowania organ odwoławczy dokonuje oceny, czy odwołanie strony j est uzasadnione oraz sprawdza, czy wydana decyzja była prawidłowa. Zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy o Inspekcji Handlowej Prezes UOKiK jest organem wyższego stopnia w stosunku do wojewódzkich inspektorów Inspekcji Handlowej. Wobec powyższego, w myśl art. 12 7 § 2 Kpa w związku z art. 1 ust. 3 ww. ustawy, Prezes UOKiK jest organem właściwym do rozpatrzenia wniesionego odwołania. W myśl art. 4 ust. 1 ustawy o cenach, w miejscu sprzedaży detalicznej i świadczenia usług uwidacznia się cenę oraz cenę jednostkową t owaru lub usługi w sposób jednoznaczny, Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 3 niebudzący wątpliwości oraz umożliwiający porównanie cen. Przez cenę należy rozumieć wartość wyrażoną w jednostkach pieniężnych, którą kupujący jest obowiązany zapłacić przedsiębiorcy za towar lub usługę (inaczej cen ę sprzedaży), zaś przez cenę jednostkową towaru lub usługi – cenę ustaloną za jednostkę określonego towaru lub określonej usługi, których ilość lub liczba są wyrażone w jednostkach miar w rozumieniu przepisów o miarach, stosownie do treści art. 3 ust. 1 pk t 1 i 2 tej ustawy. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o cenach, pojęcie ceny jednostkowej towaru lub usługi oznacza cenę ustaloną za jednostkę określonego towaru lub określonej usługi, których ilość lub liczba są wyrażone w jednostkach miar w rozumieni u przepisach o miarach. Stosownie do § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia cenę uwidacznia się w miejscu ogólnodostępnym i dobrze widocznym dla konsumentów, na danym towarze, bezpośrednio przy towarze lub bliskości towaru, którego dotyczy. Cenę oraz cenę jednostko wa uwidacznia się w szczególności: na wywieszce, w cenniku, w katalogu, na obudowie, w postaci nadruku lub napisu na towarze lub opakowaniu. W myśl § 4 ust. 1 rozporządzenia cena jednostkowa dotyczy odpowiednio ceny za : 1) litr lub metr sześcienny - dla tow aru przeznaczonego do sprzedaży według objętości; 2) kilogram lub tonę - dla towaru przeznaczonego do sprzedaży według masy; 3) metr - dla towaru przeznaczonego do sprzedaży według długości; 4) metr kwadratowy - dla towaru przeznaczonego do sprzedaży według powierz chni; 5) sztukę - dla towarów przeznaczonych do sprzedaży na sztuki. Z kolei § 4 ust. 2 rozporządzenia stanowi, że szczególnych przypadkach uzasadnionym rodzajem, przeznaczeniem lub zwyczajowo oferowaną ilością towarów przy uwidacznianiu cen jednostkowych dopuszcza się stosowanie dziesiętnych wielokrotności i podwielokrotności leg alnych jednostek miar innych niż określone w ust.1. Natomiast w przypadku towaru pakowanego oznaczonego liczbą sztuk dopuszcza się stosowanie przeliczenia na cenę jednostkową za sztukę lub dziesiętną wielokrotność liczby sztuk. Uwidacznianie ceny jednos tkowej ma charakter bezwzględnie obowiązujący za wyjątkiem wyłączenia w zakresie produktów wymienionych w § 7 rozporządzenia. Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o cenach, jeżeli przedsiębiorca nie wykonuje obowiązków, o których mowa w art. 4 ust. 1 - 5, wojewód zki inspektor Inspekcji Handlowej nakłada na niego, w drodze decyzji, karę pieniężną do wysokości 20 000 zł. Przepis ten w sposób niewymagający dodatkowych założeń i wykładni nakazuje wojewódzkiemu inspektorowi Inspekcji Handlowej wymierzyć karę pieniężną podmiotowi, który nie wykonuje obowiązku określonego w ww. przepisach, chociażby naruszenie miało charakter jednostkowy, a w trakcie kontroli przystąpiono do wykonywania zaleceń inspektorów i na dzień wszczęcia postępowania wszystkie nieprawidłowości zosta ły wyeliminowane. Dowiedzenie, że określony podmiot nie wykonał powyższego obowiązku powoduje konieczność nałożenia kary pieniężnej, która jest sankcją administracyjną. Jednocześnie w myśl art. 6 ust. 3 ustawy o cenach , przy ustalaniu wysokości kary pieni ężnej wojewódzki inspektor IH uwzględnia: 1) stopień naruszenia obowiązków, o których mowa w art. 4 ust. 1 - 5, w tym charakter, wagę, skalę i czas trwania naruszenia tych obowiązków; Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 4 2) dotychczasową działalność przedsiębiorcy, w tym podjęte przez niego działania w celu złagodzenia lub naprawienia szkody poniesionej przez konsumentów, wcześniejsze naruszenia obowiązków, o których mowa w art. 4 ust. 1 - 5, przez tego przedsiębiorcę oraz uzys kane przez przedsiębiorcę korzyści majątkowe lub straty w związku z naruszeniem tych obowiązków; 3) wielkość obrotów i przychodu przedsiębiorcy; 4) sankcje nałożone na przedsiębiorcę za to samo naruszenie w innych państwach członkowskich UE w sprawach transgrani cznych, jeżeli informacje o takich sankcjach są dostępne w ramach mechanizmu ustanowionego rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/2394 z dnia 12 grudnia 2017 r. w sprawie współpracy między organami krajowymi odpowiedzialnymi za egzekwowa nie przepisów prawa w zakresie ochrony konsumentów i uchylającym rozporządzenie (WE) nr 2006/2004 (Dz. Urz. UE L 345 z 27.12.2017, str. 1, ze zm.), zwanym dalej „rozporządzeniem (UE) 2017/2394”. Przepisy ustawy o cenach nie regulują kwestii o dstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, w związku z czym stosownie do art. 189a § 2 Kpa, zastosowanie mają w tym zakresie przepisy art. 189f Kpa. Zgodnie z art. 189f § 1 pkt 1 i 2 Kpa, organ administracji publiczn ej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli: waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa lub za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprze dnio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub została ona prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kar a spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna. Niniejsze postępowanie administracyjne prowadzone jest w związku z odwołaniem wniesionym przez jednego ze wspólników spółki od decyzji KHU.D.4.2025.AB Pomorskiego WIIH z 21 s tycznia 2025 r. (sygn.KHU.8361.326.2024.KP.KWP), na mocy której, na dwóch wspólników spółki cywilnej solidarnie nałożono karę pieniężną w wysokości 2 500 zł, na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy o cenach za niewykonanie obowiązków określonych w art. 4 ust. 1 ww. ustawy. W toku postępowania odwoławczego Prezes UOKiK przeprowadził analizę ustaleń kontroli, w oparciu o które wydano decyzję oraz treści skarżonej decyzji, jak również uwzględnił zarzuty zawarte w odwołaniu. Po przeprowadzonym postępowaniu organ drugiej instancji wskazuje, iż nie ma wątpliwości, że przedsiębiorcy naruszyli przepisy ustawy o cenach, co powodowało konieczność nałożenia przez Pomorskiego WIIH kary pieniężnej. Niemniej jednak Prezes UOKiK badając akta sprawy oraz weryfikując dane w C entralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEiDG), a także uwzględniając informacje zawarte w odwołaniu stwierdził, co następuje. W dniu 2 stycznia 2025 r. działalność jednej ze wspólniczek spółki cywilnej P.P.H.U. „DAWID” s.c. Rzeszotek w Gręblinie została zawieszona i w dniu 4 stycznia 2025 r. Gertruda Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 5 Rzeszotek została wykreślona z rejestru działalności gospodarczej. Jednocześnie z dniem 1 stycznia 2025 r. działalność w ww. spółce rozpoczął Stanisław Rzeszotek. Zgodnie z przekazaną kopią aktu zgonu Gertruda Rzeszotek zmarła 8 stycznia 2025 r. Decyzja KHU.D.4.2025.AB Pomorskiego WIIH została wydana 21 stycznia 2025 r. i skierowana do obu wspólników P.P.H.U. „DAWID” s.c. - Sabiny Sak oraz Gertruda Rzeszotek. Nieodzownym elementem postępowania administracyjnego, są jego podmioty. Musi występować organ władny do orzekania, a także strona, do której będzie skierowana decyzja organu. Zgodnie z art. 28 Kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Możliwość bycia stroną postępowania administracyjnego, determinowana jest posiadaniem przymiotu zdolności prawnej. Nie może także budzić zastrzeżeń, że zd olność prawna osoby fizycznej ustaje z chwilą jej śmierci. Konsekwencją utraty zdolności prawnej jest to, że w stosunku do osoby zmarłej nie można wszcząć i prowadzić postępowania administracyjnego, a także wydać decyzji. Powyższe oznacza, iż po śmierci os oby fizycznej, nie może ona być podmiotem decyzji administracyjnej. Nie ma wpływu to, czy organ wiedział o śmierci strony postępowania oraz czy jego niewiedza była zawiniona czy też nie. Utrata zdolności prawnej ma charakter obiektywny. Zgodnie z orzecznictwem organ administracji ma obowiązek ustalić krąg stron prowadzonego postępowania. Osoba fizyczna może być stroną postępowania, pod warunkiem że ma ona zdolność do bycia podmiotem praw i obowiązków. Zdolność ta powstaje z chwilą narodzin, a kończ y się z chwilą śmierci. Zatem, gdy uczestnik postępowania umiera, to jednocześnie traci status strony postępowania. Osoba zmarła nie ma bowiem ani zdolności prawnej ani nie może być podmiotem praw i obowiązków. W takiej sytuacji wynik postępowania, niezale żnie od treści decyzji, jest zawsze wadliwy pod względem podmiotowym . Na zaistnienie tego skutku nie ma wpływu to, czy organ wiedział o śmierci strony postępowania oraz czy jego niewiedza była zawiniona, czy też niewiedza była spowodowana zaniechaniem pozo stałych stron postępowania . Utrata zdolności prawnej ma charakter obiektywny, a wada decyzji nie podlega konwalidacji (wyroki NSA z: dnia 26 października 2018 r. I OSK 238/17; 24 lutego 2021 r., I OSK 3554/18; 15 października 2021 r., I OSK 1525/20; 7 marc a 2022 r. I OSK 987/21; 6 lipca 2023 r., I OSK 621/20; z 11 stycznia 2024 r. I OSK 55/20, 8 lipca 2024 r., I OSK 520/23). W związku w powyższym Pomorski WIIH powinien rzetelnie ustalić krąg stron postępowania i dopiero wtedy wszcząć postepowanie administr acyjne i wydać decyzję wymierzającą karę pieniężną za naruszenie obowiązków wynikających z art. 4 ust. 1 ustawy o cenach. Zgodnie z art. 138 § 2 Kpa organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wz iąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 6 W związku z powyższym po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego Prezes UOKiK uchyla zaskarżoną decyzje i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Biorąc powyższe pod uwagę, Prezes Urzędu Ochrony i Konkurencji i Konsumentów orzekł jak w sentencji. Niniejsza decyzja jest ostateczna w trybie postępowania administracyjnego. Pouczenie: 1. Decyzja jest ostateczna w toku instancji. Jednakże w terminie 14 dni od jej doręczenia st ronie przysługuje prawo wniesienia sprzeciwu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Sprzeciw należy wnieść za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, Plac Powstańców Warszawy 1, 00 - 950 Warszawa. 2. Od sprzeciwu od strony skarżącej pobierana jest opłata, tzw. wpis stały, w wysokości 100 zł. 3. W przypadku wniesienia sprzeciwu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, strona ma możliwość ubiegania się o przyznanie prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stron ie na wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania sądowo - administracyjnego. Wniosek ten jest wolny od opłat sądowych. Wniosek o przyznanie prawa pomocy należy złożyć do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Prawo pom ocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Podstawa prawna pouczenia: Art. 3 § 2a, art. 64c § 1 i 2, art. 230, art. 243 § 1, art. 244 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935); § 2 ust. 1 pkt. 6a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami a dministracyjnymi (Dz. U. z 2021, poz. 535). Z upoważnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Anna Janiszewska Zastępca Dyrektora Departamentu Inspekcji Handlowej