Wróć do: Decyzje UOKiK

Numer decyzji

DIH-III-158/2024

Decyzja UOKiK DIH-III-158/2024

Data decyzji
10 grudnia 2024

Treść rozstrzygnięcia

1 P REZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW Warszawa, 10 grudnia 2024 r. DIH - 3.707.145.2024 .JS DECYZJA DIH - 3. 158 .2024 Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572), art. 1 ust. 3 oraz art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz.U. z 2024 r. poz. 312 , ze zm. ), Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po przeprowadzeni u postępowania administracyjnego w przedmiocie odwołania wniesionego przez przedsiębiorcę MATFEL sp. z o.o. z siedzibą w Kacprowie , od decyzji nr DP.KC.25.2024 Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z 23 września 2024 r. (sygn. DP.8361.164 .2024), na mocy której na ww. przedsiębiorcę, nałożono karę pieniężną w wysokości 2 500 zł (słownie: dwa tysiące pięćset złotych ) na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług (Dz. U. z 2023 r. poz. 168), z a nieuwidocznienie cen jednostkowych, co stanowiło naruszenie obowiązków wynikających z art. 4 ust. 1 ww. oraz § 3 i § 4 rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 19 grudnia 2022 r. w sprawie uwidaczniania cen towarów i usług (Dz. U. z 2022 r. p oz. 2776), Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję . UZASADNIENIE W dniach 11 i 19 czerwca 2024 r. inspektorzy reprezentujący Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej, zwanego dalej „Łódzkim WIIH” lu b „organem pierwszej instancji” , działając w ramach upoważnienia do przeprowadzenia kontroli DP.8361.164.2024 z 11 czerwca b r. , przeprowadzili kontrolę w sklepie internetowym należącym do kontrolowanego przedsiębiorcy zwanego dalej jako: „strona” lub „prze dsiębiorca”. Kontrolę , zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2024 r. poz. 236 ze zm.) dalej jako: „Prawo przedsiębiorców” , poprzedzono zawiadomieniem o zamiarze wszczęcia kontroli z 9 maja b r., w którym wska zano zakres przedmiotowy kontroli, obejmujący m.in. kontrolę przestrzegania przepisów ustawy z dnia 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług (Dz.U. z 2023 r. poz. 168) , dalej jako „ustaw o cenach”. Zawiadomienie doręczono przedsiębiorcy 13 ma ja b r. Kontrolę przeprowadzono w obecności prezesa zarządu, któremu p rzed przystąpieniem do czynności kontrolnych, okazano legitymacje służbowe oraz doręczono za pokwitowaniem upoważnienie do przeprowadzenia kontroli, wraz z pouczeniem o prawach i obowiązkach kontrolowanego przedsiębiorcy, stanowiącym załącznik do ww. upoważnienia do kontroli. W toku kontroli sprawdzono przestrzeganie m.in. przepisów ustawy o cenach oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 19 grudnia 2022 r. w spraw ie uwidaczniania cen towarów i usług (Dz.U. z 2022 r. poz.2776) dalej jako: „rozporządzenie”. 2 Inspektorzy reprezentujący Łódzkiego WIIH sprawdzeniem objęli 10 partii artykułów, stwierdzając nieprawidłowości przy 4 partiach, w związku z brakiem ceny jednost kowej. Powyższe stanowiło naruszenie obowiązków określonych w art. 4 ust. 1 ustawy o cenach oraz § 3 i 4 rozporządzenia. Inspektorzy reprezentujący Łódzkiego WIIH zażądali od kontrolowanego usunięcia nieprawidłowości i w toku kontroli ceny jednostkowe zos tały uwidocznione. Powyższe ustalenia udokumentowano w protokole kontroli z 19 czerwca b r. (sygn. DP.8361.164.2024), do którego strona nie zgłosiła uwag. Na podstawie zebran ego materiał u dowodow ego , pismem z 28 sierpnia b r. Łódzki WIIH zawiadomił przedsięb iorcę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego z tytułu niewypełnienia obowiązku wskazanego w art. 4 ustawy o cenach. W tym samym piśmie Łódzki WIIH pouczył stronę postępowania, że zgodnie z art. 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks post ępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572) dalej jako: „ k pa”, o przysługującym prawie do czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym, w szczególności wypowiedzenia się, co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów oraz prawie do wglądu w akta sprawy w terminie 7 dni od daty doręczenia ww. pisma. Pismo zostało doręczone 29 sierpnia b r. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, Łódzki WIIH decyzją nr DP.KC.25.2024 z 23 września b r. nałożył na przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokośc i 2 500 zł (słownie: dwa tysiące pięćset złotych), na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy o cenach w związku z nieuwidocznieniem cen jednostkowych towarów oferowanych do sprzedaży, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy o cenach. Decyzja została doręczona stron ie 25 września b r. 15 października b r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwany dalej „Prezesem UOKiK” lub „organem drugiej instancji”, otrzymał za pośrednictwem Łódzkiego WIIH, odwołanie od ww. decyzji (nadan e 30 września b r. w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego ). W odwołaniu strona wniosła o: 1) u chylenie zaskarżonej decyzji w całości. 2) w ydanie decyzji odstępującej od wymierzenia kary pieniężnej i poprzestającej na pouczeniu strony. 3) u morzenie postępowania wobec sp ółki z powodu znikomej wagi naruszenia. 4) z wrot kosztów związanych z postępowaniem administracyjnych. Zdaniem strony zostały spełnione przesłanki, aby można było odstąpić od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestać na pouczeniu, tj. 1) m arginalna sprzedaż klejów w stosunku do głównej działalności firmy. Spółka to księgarnia internetowa, której podstawowa działalność opiera się na sprzedaży książek. Kleje zakwestionowane podczas kontroli stanowią zaledwie promil całkowitej oferty sprzedaży. W 2024 r. nie sprzedano ani jednej sztuki tych klejów, poprzez sklep internetowy, co potwierdza, że ich udział w działalności jest praktycznie żaden; 2) m inimalna szkodliwość społeczna naruszenia. Strona zdaje sobie sprawę, że nałożony obowiązek uwidaczniania cen je dnostkowych ma na celu ochronę konsumentów, jednakże biorąc pod uwagę zerowy wolumen sprzedaży klejów, naruszenie to nie miało praktycznie żadnego wpływu na klientów. Zerowa liczba transakcji sugeruje, że konsumentom nie została wyrządzona istotna szkoda, a możliwość porównania cen nie 3 miała znaczącego wpływu na decyzje zakupowe. Strona podkreśliła, że naruszenie dotyczyło produktów, które w skali obrotów firmy mają charakter marginalny, a zatem nie można mówić o jakiejkolwiek poważnej szkodliwości społeczn ej. 3) n atychmiastowa reakcja na kontrolę i podjęcie działań naprawczych. Strona podjęła działania naprawcze. Ceny jednostkowe zostały uwidocznione na stronie internetowej sklepu, co dowodzi współpracy z organem kontroli i gotowości do przestrzegania prawa. 4) z asada proporcjonalności i odstąpienie od kary. Strona przywołała art. 189f § 1 pkt 1 k pa, gdyż jej zdaniem zachodzą przesłanki do jego zastosowania tj.: naruszenie dotyczyło minimalnej części oferty i miało charakter marginalny, zostały podjęte działani a naprawcze i naruszenie nie miało realnych negatywnych skutków dla konsumentów. Ponadto strona uznała, że kara 2 500 zł jest nieproporcjonalna do skali naruszenia, zwłaszcza w kontekście zerowej liczby sprzedanych produktów przez sklep oraz faktu, że głów ną działalnością firmy jest sprzedaż książek, a nie produktów takich jak kleje. Pismem z 17 października b r. nr DIH - 3.707.145.2024.JS, Prezes UOKiK poinformował stronę o toczącym się postępowaniu administracyjnym w związku z wniesionym odwołaniem oraz po informował o przysługującym jej prawie zgodnie z art.10 § 1 k pa do czynnego udziału w postępowaniu, w tym do zapoznania się z aktami sprawy, a także wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Zawiadomienie to doręczono p rzedsiębiorcy 23 października b r. Strona nie skorzystała z przysługujących jej uprawnień. Prezes UOKiK ustalił i stwierdził . Istotą postępowania odwoławczego jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie tożsamej przedmiotowo i podmiotowo sprawy administracyj nej w granicach wyznaczonych rozstrzygnięciem decyzji organu pierwszej instancji. W toku postępowania organ odwoławczy dokonuje oceny, czy odwołanie strony postępowania jest uzasadnione oraz sprawdza, czy wydana decyzja była prawidłowa. Zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy o Inspekcji Handlowej, w postępowaniu administracyjnym w sprawach związanych z wykonywaniem zadań i kompetencji Inspekcji Handlowej organem właściwym jest wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej. Organem wyższego stopnia jest Prezes UOKiK. Wobec powyższego , w myśl art. 127 § 2 Kpa w związku z art. 1 ust. 3 ustawy o Inspekcji Handlowej , Prezes UOKiK jest organem właściwym do rozpatrzenia wniesionego odwołania. W myśl art. 4 ust. 1 ustawy o cenach, w miejscu sprzedaży detalicznej i świa dczenia usług uwidacznia się cenę oraz cenę jednostkową towaru lub usługi w sposób jednoznaczny, niebudzący wątpliwości oraz umożliwiający porównanie cen. Przez cenę należy rozumieć wartość wyrażoną w jednostkach pieniężnych, którą kupujący jest obowiązany zapłacić przedsiębiorcy za towar lub usługę (inaczej cenę sprzedaży), zaś przez cenę jednostkową towaru lub usługi – cenę ustaloną za jednostkę określonego towaru lub określonej usługi, których ilość lub liczba są wyrażone w jednostkach miar w rozumieniu przepisów o miarach, stosownie do treści art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2 tej ustawy. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o cenach, pojęcie ceny jednostkowej towaru lub usługi oznacza cenę ustaloną za jednostkę określonego towaru lub określonej usługi, których il ość lub liczba są wyrażone w jednostkach miar w rozumieniu przepisach o miarach. 4 Stosownie do § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia cenę uwidacznia się w miejscu ogólnodostępnym i dobrze widocznym dla konsumentów, na danym towarze, bezpośrednio przy towarze lub bl iskości towaru, którego dotyczy. Cenę oraz cenę jednostkowa uwidacznia się w szczególności: na wywieszce, w cenniku, w katalogu, na obudowie, w postaci nadruku lub napisu na towarze lub opakowaniu. W myśl § 4 ust. 1 rozporządzenia cena jednostkowa dotycz y odpowiednio ceny za : 1) litr lub metr sześcienny - dla towaru przeznaczonego do sprzedaży według objętości; 2) kilogram lub tonę - dla towaru przeznaczonego do sprzedaży według masy; 3) metr - dla towaru przeznaczonego do sprzedaży według długości; 4) metr kwadratow y - dla towaru przeznaczonego do sprzedaży według powierzchni; 5) sztukę - dla towarów przeznaczonych do sprzedaży na sztuki. Z kolei § 4 ust. 2 rozporządzenia stanowi, że szczególnych przypadkach uzasadnionym rodzajem, przeznaczeniem lub zwyczajowo oferowaną ilością towarów przy uwidacznianiu cen jednostkowych dopuszcza się stosowanie dziesiętnych wielokrotności i podwielokrotności leg alnych jednostek miar innych niż określone w ust.1. Natomiast w przypadku towaru pakowanego oznaczonego liczbą sztuk dopuszcza się stosowanie przeliczenia na cenę jednostkową za sztukę lub dziesiętną wielokrotność liczby sztuk. Obowiązek uwidaczniania c eny jednostkowej ma charakter bezwzględnie obowiązujący za wyjątkiem wyłączenia w zakresie produktów wymienionych w § 7 rozporządzenia w sprawie uwidaczniania cen. Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o cenach, jeżeli przedsiębiorca nie wykonuje obowiązków, o kt órych mowa w art. 4 ust. 1 - 5, wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej nakłada na niego, w drodze decyzji, karę pieniężną do wysokości 20 000 zł. Przepis ten w sposób niewymagający dodatkowych założeń i wykładni nakazuje wojewódzkiemu inspektorowi Inspekcj i Handlowej wymierzyć karę pieniężną podmiotowi, który nie wykonuje obowiązku ww. przepisach, chociażby naruszenie miało charakter jednostkowy, a w trakcie kontroli przystąpiono do wykonywania zaleceń inspektorów i na dzień wszczęcia postępowania wszystkie nieprawidłowości zostały wyeliminowane. Dowiedzenie, że określony podmiot nie wykonał powyższego obowiązku powoduje konieczność nałożenia kary pieniężnej, która jest sankcją administracyjną. Jednocześnie w myśl art. 6 ust. 3 tej ustawy , przy ustalaniu wy sokości kary pieniężnej wojewódzki inspektor I nspekcji H andlowej uwzględnia: 1) stopień naruszenia obowiązków, o których mowa w art. 4 ust. 1 - 5, w tym charakter, wagę, skalę i czas trwania naruszenia tych obowiązków; 2) dotychczasową działalność przedsiębiorcy, w tym podjęte przez niego działania w celu złagodzenia lub naprawienia szkody poniesionej przez konsumentów, wcześniejsze naruszenia obowiązków, o których mowa w art. 4 ust. 1 - 5, przez tego przedsiębiorcę oraz uzyskane przez przedsiębiorcę korzyści majątko we lub straty w związku z naruszeniem tych obowiązków; 3) wielkość obrotów i przychodu przedsiębiorcy; 4) sankcje nałożone na przedsiębiorcę za to samo naruszenie w innych państwach członkowskich UE w sprawach transgranicznych, jeżeli informacje o takich sankcja ch są dostępne w ramach mechanizmu ustanowionego rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/2394 z dnia 12 grudnia 2017 r. w sprawie współpracy 5 między organami krajowymi odpowiedzialnymi za egzekwowanie przepisów prawa w zakresie ochrony kon sumentów i uchylającym rozporządzenie (WE) nr 2006/2004 (Dz. Urz. UE L 345 z 27.12.2017, str. 1, ze zm.), zwanym dalej „rozporządzeniem (UE) 2017/2394”. Przepisy ustawy o cenach nie regulują kwestii odstąpienia od nałożenia administracyjnej k ary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, w związku z czym stosownie do art. 189a § 2 k pa, zastosowanie mają w tym zakresie przepisy art. 189f k pa. Zgodnie z art. 189f § 1 pkt 1 i 2 k pa, organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli: waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa lub za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub została ona prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna. Niniejsze postępowanie administracyjne prowadzone jest w związku z odwołaniem wniesionym przedsiębiorcę od decyzji nr DP.KC.25.2024 Łódzkiego WIIH z 23 września b r. ( sygn. DP.8361.164.2024), nakładającej na nie go karę pieniężną w wysokości 2 500 zł (słownie: dwa tysiące pięćset złotych), na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy o cenach z tytułu niewykonania obowiązków, o których mowa w art. 4 ust. 1 ww. ustawy. Odwołując się od wydanej decyzji, strona wniosła o uchyle nie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania z powodu znikomej wagi naruszenia. Wydanie decyzji odstępującej od wymierzenia kary pieniężnej i poprzestającej na pouczeniu strony. Zdaniem strony zostały spełnione przesłanki, aby można było odst ąpić od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestać na pouczeniu, ponieważ zakwestionowane kleje stanowiły zaledwie promil całkowitej oferty sprzedaży, więc nie można mówić o jakiejkolwiek poważnej szkodliwości społecznej, a ponadto podjęła dzi ałania naprawcze. Strona nie podważała samych ustaleń kontroli i stwierdzonych nieprawidłowości, jednakże wskazała, że kara 2 500 zł jest nieproporcjonalna do skali naruszenia, zwłaszcza w kontekście zerowej liczby sprzedanych produktów przez sklep oraz fa ktu, że główną działalnością firmy jest sprzedaż książek, a nie produktów takich jak kleje Prezes UOKiK, po ponownym przeanalizowaniu całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności p rotokołu kontroli z 19 czerwca b r. i zawartych w nim ustaleń, nie miał wątpliwości odnośnie naruszenia przepisów dotyczących uwidaczniania cen. Stan faktyczny zgromadzony i opisany w protokole kontroli, nie budzi żadnych wątpliwości organu drugiej instancji. Jak wynika z akt sprawy, skontrolowane towary w sklepie internetowym nie były oznakowane cenami jednostkowymi. Do oceny wytypowano 10 produktów z oferty przedsiębiorcy, kwestionując brak podania ceny jednostkowej przy 4 klejach, przy czym pozostałe towary nie wymagały uwidocznienia cen jednostkowych. W związku z tym, Łódzki WIIH słusznie uznał, że brak cen jednostkowych pozbawił konsumentów prawa do podjęcia korzystnej dla nich decyzji w zakresie wyboru towarów. Należy przy tym podkreślić, że wbrew opinii strony niezależnie od skali sprzedaży i rodza ju towarów porównywanie cen jednostkowych jest bezdyskusyjnym, gwarantowanym przez 6 obowiązujące przepisy prawem konsumenta. Tym samym wyjaśnienia strony o marginalnym charakterze sprzedaży są bezprzedmiotowe i sprzeczne z założeniami ustawy. Prezes UOKiK zaznacza, że obowiązki nałożone przepisami ustawy o cenach dotyczą wszystkich przedsiębiorców, którzy prowadzą sprzedaż detaliczną towarów i nie ma przy tym znaczenia czy jest to sklep internetowy , czy stacjonarny oraz co jest główną a co poboczną ofertą s przedaży. Każda oferta sprzedaży przeznaczona dla konsumentów musi być zgodna z obowiązującym prawem. Strona zgodziła się ze stwierdzonymi podczas kontroli nieprawidłowościami oraz podpisała protokół kontroli bez wnoszenia uwag. Protokół stanowi niep odważalny i wiarygodny dowód w sprawie świadczący o naruszeniu jakiego dopuścił się kontrolowany przedsiębiorca. Zgodnie z art. 76 § 1 k pa protokół kontroli posiada walor dokumentu urzędowego tj. stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. P rotokół stanowi niepodważalny i wiarygodny dowód w sprawie świadczący o naruszeniu jakiego dopuścił się kontrolowany przedsiębiorca. Jak wynika z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lutego 2020 r. w sprawie sygn. VI SA/Wa 2107 /19 (lex nr 3034073), protokół kontroli jako dokument urzędowy korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń. Dokument urzędowy stanowi podstawowy element materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym. Organ prowadzący postępowanie nie może wobec tego swobodnie oceniać ani kwestionować treści dokumentu urzędowego. Istota protokołu z kontroli wyraża się w tym, że dokument ten odzwierciedla i potwierdza istniejący w momencie kontroli stan faktyczny. Z protokołu kontroli wynika, że kontrolą objęto 10 losowo wybranych produktów znajdujących się w ofercie handlowej, a nieprawidłowości stwierdzono przy 4 partiach wyrobów skontrolowanych w zakresie informowania o cenie jednostkowej. W ocenie Prezesa UOKi K, przedstawione przez stronę w odwołaniu argumenty są nietraf io ne i nie zasługują na uwzględnienie. Z treści zaskarżonej decyzji wynika, że Łódzki WIIH przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej kierował się wszystkimi ustawowymi przesłankami z art. 6 ust. 3 ustawy o cenach, dokonując prawidłowej oceny stopnia naruszenia obowiązków, dotychczasowej działalności przedsiębiorcy, wielkości jego obrotów i przychodów. W ocenie Prezesa UOKiK organ pierwszej instancji prawidłowo stwierdził, że strona dopuściła się n aruszenia wymagań prawnych w zakresie informowania konsumentów o cenach jednostkowych towarów w stopniu uzasadniającym wymierzenie kary pieniężnej. Stwierdzone naruszenie polegało w tym przypadku na braku cen jednostkowych przy 4 partiach towarów na 10 par tii skontrolowanych. Jeżeli przedsiębiorca nie wykonuje obowiązków, o których mowa w art. 4 ust. 1 - 5 ustawy o cenach, wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej nakłada na niego, w drodze decyzji, karę pieniężną do wysokości 20 000 zł, chociażby naruszenie m iało charakter jednostkowy, a w trakcie kontroli przystąpiono do wykonywania zaleceń inspektorów i na dzień wszczęcia postępowania wszystkie nieprawidłowości zostały wyeliminowane. Należy zauważyć, że strona została poinformowana o zbliżającej się kontrol i w zawiadomieniu o zamiarze jej wszczęcia, które zostało jej doręczone 13 maja b r., natomiast kontrola rozpoczęła się 11 czerwca b r. Tym samym miała czas, aby się do niej przygotować i uzupełnić brakujące ceny jednostkowe. Nie ulega też wątpliwości, że obowiązek uwidocznienia cen jednostkowych powinien nastąpić przed momentem udostępnienia towarów konsumentom w celu ich zakupu . Ustawodawca nałożył na przedsiębiorców obowiązek takiego informowania o cenach oraz cenach jednostkowych, aby 7 konsument mógł w s posób rzetelny i świadomy zapoznać się z nimi przed dokonaniem wyboru. Jednocześnie Prezes UOKiK wskazuje, że konsument musi mieć możliwość zapoznania się z informacją o cenie oraz cenie jednostkowej bez konieczności podejmowania dodatkowych działań. Uwido cznienie cen jednostkowych jest ustawowym obowiązkiem sprzedawcy, z którego zwolnione są wyłącznie towary wskazane wprost w przepisach § 7 rozporządzenia . Należy podkreślić, że funkcją ceny jednostkowej jest umożliwienie konsumentom porównywanie cen towaró w na podstawie prostej kalkulacji, bez konieczności przeprowadzania skomplikowanych działań matematycznych. Z tego względu, oprócz ceny za produkt, w miejscu sprzedaży detalicznej musi być także podana cena jednostkowa, a więc przeliczenie na odpowiednią j ednostkę miary (kilogram, litr). Konieczność informowania o cenie jednostkowej to przede wszystkim zabezpieczenie interesów konsumentów, którzy mogą nie tylko porównać ceny takich samych lub podobnych produktów, ale także mogą faktycznie stwierdzić, czy po dana cena jednostkowa jest niska czy wysoka i podjąć decyzję o zawarciu umowy sprzedaży w innym sklepie. Brak podania ceny albo ceny jednostkowej narusza prawo konsumenta do wyczerpującej informacji, a tym samym ogranicza jego możliwości świadomego, najkor zystniejszego pod względem ekonomicznym wyboru, co prowadzi do zagrożenia jego interesów. Nie ma przy tym znaczenia czy jest to sklep internetowy, którego główną ofertą jest sprzedaż książek czy jakikolwiek inny sklep detaliczny, bowiem przepisy dotyczące informowania o cenach obowiązują wszystkich przedsiębiorców bez wyjątków. Podkreślić należy, że nadrzędnym celem ustawy o cenach jest ochrona interesów konsumentów oraz prawidłowa konkurencja między przedsiębiorcami. Przepisy te mają m.in. chronić kons umentów przed wygórowanymi cenami ustalanymi w sposób dowolny przez przedsiębiorców. Trzeba przypomnieć, że odpowiedzialność określona w art. 6 ustawy o cenach, statuuje odpowiedzialność administracyjną podmiotów, wobec których stwierdzono naruszenie wymag ań art. 4 ww. ustawy. Regulacja ta ma na celu wyeliminowanie nieprawidłowości w informowaniu konsumentów o cenach towarów i usług. Odpowiedzialność wynikająca z ww. przepisu ma charakter obiektywny i powstaje z chwilą popełnienia naruszenia. Obiektywny cha rakter odpowiedzialności administracyjnej opiera się na zasadzie ryzyka (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 października 2010 r., sygn. II OSK 1079/12). Oznacza to, że przesłanką tej odpowiedzialności jest stwierdzenie nieprzestrzegania przez określony podmiot nałożonych prawem obowiązków. Wobec powyższego, organ po stwierdzeniu faktu naruszenia obowiązku, o którym mowa w art. 4 ustawy o cenach, może jedynie wydać decyzję administracyjną, na podstawie której nakłada karę pieniężną w przew idzianej w tej ustawie wysokości. Mając więc na uwadze charakter odpowiedzialności administracyjnej, bez znaczenia pozostają przyczyny powstania nieprawidłowości, gdyż karę wymierza się za samo naruszenie prawa. Prezes UOKiK zauważa, że to podmioty działaj ące na rynku są zobowiązane do znajomości obowiązującego prawa i jego przestrzegania. Odnosząc się do argumentów strony podniesionych w odwołaniu, w opinii Prezesa UOKiK nie mogą one zostać uwzględnione, ponieważ przedsiębiorca działalność w zakresie sprz edaży detalicznej musi przestrzegać przepisów w zakresie uwidaczniania cen niezależnie od rodzaju towarów jakie oferuje. Strona była obowiązana uwidocznić na stronie internetowej informacje o cenach jednostkowych towarów w sposób jednoznaczny, niebudzący w ątpliwości oraz umożliwiający porównanie cen. Zauważyć należy, iż zawodowy charakter prowadzonej przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej uzasadnia zwiększone 8 oczekiwania co do jego wiedzy, rzetelności, zapobiegliwości i zdolności przewidywania. Obejmuje także znajomość obowiązującego prawa oraz następstw z niego wynikających w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej. Nie ulega wątpliwości, że w niniejszej sprawie strona nie wykonała powyższych obowiązków w zakresie uwidocznienia cen jednos tkowych , co skutkowało wymierzenie jej kary pieniężnej na podstawie art. 6 ust . 1 ustawy o cenach. W ocenie Prezesa UOKiK marginalny charakter oferowanych klejów nie może usprawiedliwiać niedopełnienia ustawowego obowiązku i w żadnym przypadku nie jest oko licznością łagodzącą. Nie ulega też wątpliwości, że obowiązek uwidocznienia cen jednostkowych powinien nastąpić przed momentem udostępnienia towarów konsumentom w celu ich zakupu . Należy podkreślić, że ustawa o informowaniu o cenach nie przewiduje możliwo ści badania przez organ Inspekcji Handlowej istnienia winy (umyślnej czy nieumyślnej), bądź braku jej po stronie podmiotu, u którego ujawniono nieprawidłowości . Z godnie z art. 6 ust. 1 ustawy o cenach, jeżeli przedsiębiorca nie wykonuje obowiązków, o któr ych mowa w art. 4 ust. 1 - 5, wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej nakłada na niego, w drodze decyzji, karę pieniężną do wysokości 20 000 zł, chociażby naruszenie miało charakter jednostkowy, a w trakcie kontroli przystąpiono do wykonywania zaleceń inspe ktorów i na dzień wszczęcia postępowania wszystkie nieprawidłowości zostały wyeliminowane. Prezes UOKiK wyjaśnia, że cechą charakterystyczną sankcji administracyjnej, a taką właśnie jest administracyjna kara pieniężna nakładana na podstawie przepisów ustaw y o informowaniu o cenach, jest jej stosowanie wobec podmiotu ponoszącego przypisaną mu obiektywną odpowiedzialność za naruszenie ciążących na nim obowiązków. Biorąc pod uwagę powyższe to samo stwierdzenie w wyniku kontroli, że określony przedsiębiorca nie zrealizował ciążącego na nim obowiązku ustawowego powoduje konieczność nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Odnosząc się do zarzutu strony, że nałożona kara jest nieproporcjonalna do skali naruszenia, zwłaszcza w kontekście zerowej liczby sprzeda nych produktów przez sklep oraz faktu, że główną działalnością firmy jest sprzedaż książek, a nie produktów takich jak kleje , Prezes UOKiK wskazuje, że wbrew opinii strony skala nieprawidłowości nie była znikoma ponieważ w niniejszej sprawie brak cen jedno stkowych dotyczył 40 % skontrolowanych produktów. Zgodnie z obowiązującymi przepisami Łódzki WIIH był uprawniony do wymierzenia stronie kary pieniężnej do 20 000 zł, a karę pieniężną w wysokości 2 500 zł, która stanowi 12,5 % górnego wymiaru kary. Biorąc p od uwagę, że strona uznała wysokość wymierzonej kary pieniężnej, za zbyt wysoką, Prezes UOKiK dokonał ponownej analizy ustaleń w tym zakresie i na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego stwierdził, że dokonana przez Łódzkiego WIIH ocena przesłanek do tyczących wymiaru kary , była prawidłowa i znajdowała uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym. Miarkując stopień naruszenia obowiązków, organ pierwszej instancji zasadnie wziął pod uwagę, że charakter i waga naruszenia obowiązków była istotna. Cena jedn ostkowa bowiem jest jednym z podstawowych kryteriów obiektywnej informacji o wartości towaru wyrażonej w jednostkach pieniężnych, szczególnie w kontekście porównania jej z wartościami towarów u innych przedsiębiorców. Przy ocenie tej przesłanki, organ pier wszej instancji prawidłowo wziął pod uwagę również skalę naruszenia obowiązków, stwierdzając nieprawidłowości w stosunku do 40 % objętych kontrolą towarów. 9 Oceniając dotychczasową działalność przedsiębiorcy, organ pierwszej instancji zasadnie wziął pod uw agę podjęte przez stronę działania w celu złagodzenia lub naprawienia szkody poniesionej przez konsumentów, polegające na podjęciu działań naprawczych, w wyniku których usunęła ona stwierdzone nieprawidłowości. Przy ocenie tej przesłanki, organ pierwszej instancji uwzględnił fakt, iż strona nie była wcześniej objęta jego kontrolą. Uwzględniając trzeci czynnik wpływający na wymiar kary, tj. wielkość obrotów i przychodu przedsiębiorcy, organ pierwszej instancji prawidłowo wziął pod uwagę , prz ekazane przez stronę informacje o wielkości obrotów, przychodu za poprzedni rok oraz oświadczenie o zakwalifikowaniu się kontrolowanego do grupy małych przedsiębiorców i na ich podstawie w sposób optymalny ustalił wysokość sankcji. Odnosząc się do czwarte j przesłanki wymiaru kary tj. sankcji nałożonych na przedsiębiorcę za to samo naruszenie w innych państwach członkowskich UE w sprawach transgranicznych, jeżeli informacje o takich sankcjach są dostępne w ramach mechanizmu ustanowionego rozporządzeniem (UE ) 2017/2394, organ pierwszej instancji wskazał, że powyższe kryterium nie znajduje zastosowania. Biorąc powyższe pod uwagę, w ocenie Prezesa UOKiK, organ pierwszej instancji zasadnie uznał, że strona dopuściła się naruszenia obowiązków wynikających z art. 4 ust. 1 ustawy o cenach, w stopniu uzasadniającym wymierzenie jej kary pieniężnej, na podstawie art. 6 ust . 1 tej ustawy, zaś opisane powyżej, jak również w treści zaskarżonej decyzji, ustalenia kontroli i przesłanki, jakimi kierował się Łódzki WIIH prz y ustalaniu wysokości kary pieniężnej, nie dają podstaw do zmiany decyzji na korzyść strony w tym do odstąpienia od zastosowanej sankcji. Wysokość kary pieniężnej ustalona na poziomie 2 500 zł przy maksymalnej wysokości 20 000 zł, jest w opinii organu drug iej instancji, kwotą optymalną i adekwatną do wagi naruszenia . Wymiar kary uwzględnia przede wszystkim prawa i interesy konsumentów, którzy zostali pozbawieni należytej informacji o cenach jednostkowych dla 40 % skontrolowanych towarów. Kara pieniężna mu si odpowiadać wymogom wskazanym przez prawodawcę unijnego który w art. 8 dyrektywy 98/6/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 16 lutego 1998 r. w sprawie ochrony konsumenta poprzez podawanie cen produktów oferowanych konsumentom (Dz.U. UE.L. 1998.80.27) dal ej jako: „dyrektywa 98/6/WE” stanowi, że musi być ona skuteczna, proporcjonalna i odstraszająca. Skuteczność kary przejawia się w możliwości jej nałożenia i wyegzekwowania. Kara nałożona na podmiot musi spełniać funkcję prewencyjną oraz dyscyplinująco - repr esyjną. Wymierzona kara powinna być przy tym proporcjonalna czyli właściwa do osiągnięcia zakładanego celu, jakim jest zapewnienie, aby w obrocie dostępne były wyłącznie towary opatrzone odpowiednimi informacji o ich cenach i cenach jednostkowych. Wszystki e te cele winny być łącznie uwzględnione, co miało miejsce w niniejszej sprawie. W opinii Prezesa UOKiK, wymierzona stronie kara pieniężna w wysokości 2 500 zł jest kwotą optymalną i wystarczającą do spełnienia jej celów. Po przeanalizowaniu niniejszej sp rawy, podobnie jak organ pierwszej instancji, Prezes UOKiK nie znalazł podstaw do zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 k pa, tj. uchylenia zaskarżonej decyzji w całości ewentualnie zmianę decyzji i odstąpienia od ukarania strony postępowania. Faktem jest, że w niniejszej sprawie strona usunęła stwierdzone nieprawidłowości . Sam fakt usunięcia przez stronę stwierdzonych nieprawidłowości przemawia na jej korzyść i stanowi okoliczność łagodzącą, jednakże nie jest wystarczające do zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 k p a. Jednakże co istotne, w trakcie kontroli ustalono, iż konsumenci zostali pozbawieni 10 informacji o cenach jednostkowych dla 40 % objętych kontrolą towarów, stąd też wagi naruszenia nie można było uznać za znikomą, co już wyżej wykazano. Brak uwidocznienia cen jednostkowych przy towarach uniemożliwia kupującemu porównanie cen wyrobów z cenami innych podobnych towarów lub produktów w innej palcówce handlowej, co utrudnia dokonanie optymalnego i właściwego wyboru dla konsumentów, tym samym naruszając ich inter esy ekonomiczne oraz prawo do informacji o cenie jednostkowej. Organ drugiej instancji, stwierdza, że naruszenie nałożonych przez przedsiębiorcę obowiązków w sposób bezpośredni godziło w interesy konsumentów i ograniczało dostęp do ważnej dla nich informac ji o cenie jednostkowej towarów zagwarantowanej obowiązującymi przepisami. Mając na uwadze powyższe, nie można uznać wagi naruszenia za znikomą, a argumenty podniesione w odwołaniu uznać za bezzasadne. Tym samym przesłanka pierwsza nie została spełniona. N awet uznając za spełnioną przesłankę dotyczącą zaprzestania naruszenia, to należy wskazać, że te przesłanki muszą być spełnione łącznie. Biorąc pod uwagę powyższe, wskazanie na podjęcie dobrowolnych działań przez stronę postępowania, nie spowoduje, że zais tnieje podstawa do odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej na podstawie189f § 1 pkt 1 k pa. Ponadto nie została spełniona przesłanka z art. 189f § 1 pkt 2 k pa, gdyż jak słusznie uznał organ pierwszej instancji na podstawie posiadanej wie dzy, na stronę za to samo zachowanie prawomocną decyzją nie została uprzednio nałożona kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej, ani też strona nie została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomoc nie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe. Prezes UOKiK zwraca uwagę, że naruszenie przepisów ustawy o cenach stanowi naruszenie o charakterze deliktu administracyjnego, które zagrożone jest karą pieniężną określoną w art. 6 tej ustawy, zaś do nałożenia tej kary uprawniony jest wyłącznie wojewódzki inspektor I nspekcji H andlowej . Uwzględniając właściwość terytorialną, w stosunku do strony postępowania w takim zakresie mogły być prowadzone wyłącznie przez Łódzkiego WIIH. Inny organ nie mógł na ter enie podlegającym kognicji Łódzkiego WIIH nałożyć kary pieniężnej na stronę za to samo naruszenie, w związku z czym należy przyjąć, że przepisy art. 189f § 1 pkt 2 k pa nie mają zastosowania w omawianym przypadku. Po przeanalizowaniu akt sprawy Prezes UOKiK stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie nie zaistniały również okoliczności, o których mowa w art. 189f § 2 i 3 k pa . Art. 189f § 2 k pa , stanowi, że w przypadkach innych niż wymienione w § 1, jeżeli pozwoli to na spełnienie celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna, organ administracji publicznej, w drodze postanowienia, może wyznaczyć stronie termin do przeds tawienia dowodów potwierdzających: usunięcie naruszenia prawa lub powiadomienie właściwych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa, określając termin i sposób powiadomienia. Zgodnie z art. 189f § 3 k pa, organ administracji publicznej w przypadkach, o któ rych mowa w § 2, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli strona przedstawiła dowody, potwierdzające wykonanie postanowienia. Prezes UOKiK wskazuje, że w związku z faktem usunięcia przez stronę stwierdzonyc h nieprawidłowości niezwłocznie, organ pierwszej instancji nie musiał wzywać strony do przedstawienia dowodów potwierdzających ten fakt. Ponadto l iteralna wykładnia przepisu art. 189f § 2 k pa jednoznacznie wskazuje, iż warunkiem zastosowania odstąpienia od wymierzenia kary jest usunięcie naruszenia prawa, przy czym termin ten należy interpretować ściśle, a więc bez rozszerzenia jego znaczenia na przypadki „zaprzestania naruszania prawa”, tych bowiem 11 dotyczy regulacja art. 189f § 1 kpa (por. Kodeks postępowa nia administracyjnego. Komentarz. Red. prof. dr hab. Marek Wierzbowski, red. prof. dr hab. Aleksandra Wiktorowska. Rok 2021: „Z uwagi na odmienne brzmienie tych sformułowań na gruncie komentowanego artykułu, należy uznać, że "usunięcie naruszenia prawa" ni e jest tożsame z "zaprzestaniem naruszenia". Tym samym, aby usunąć naruszenie prawa nie wystarczy przerwać naruszanie przepisów prawa, lecz należy usunąć skutki naruszenia (z oczywistych przyczyn nie jest możliwe wyeliminowanie samego naruszenia, a więc zd arzenia z przeszłości, które już zaistniało”). Charakter naruszeń, jakich dopuściła się strona, wyklucza możliwość usunięcia skutków naruszenia prawa (por. uzasadnienie wyroku WSA w Warszawie z dnia 25.07.2019 r. Sygn. akt VI SA/Wa 991/19: „Warunkiem odstą pienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej jest także przywrócenie stanu zgodnego z prawem, naruszonego przez zachowanie stanowiące podstawę odpowiedzialności administracyjnej. Jak słusznie podkreślił organ usunięcie naruszenia prawa nie jest toż same z zaprzestaniem naruszania. Aby usunąć naruszenie prawa nie wystarczy przerwać naruszania przepisów prawa, lecz należy usunąć skutki naruszenia.”). Ponieważ k onsumenci zostali pozbawieni jakiejkolwiek informacji o cenie jednostkowej powyższe informacj e muszą być uwidocznione przez przedsiębiorcę w momencie rozpoczęcia oferowania wyrobów do sprzedaży, tak aby konsument na tej podstawie mógł podjąć decyzję o ich zakupie (tj. uwidocznienie ma charakter obowiązku przedumownego) zatem w przedmiotowej sprawi e brak jest możliwości zastosowania art. 189f § 2 i 3 k pa. Okoliczności i waga naruszenia prawa nie budzą wątpliwości, co do istnienia przesłanek faktycznych uzasadniających nałożenie kary pieniężnej. Strona nie dopełniła obowiązków nałożonych na nią w art . 4 ustawy o cenach, bowiem nie uwidoczniła cen jednostkowych dla 4 skontrolowanych towarów. Podsumowując powyższe, należy stwierdzić, że w przedstawionym stanie faktycznym, wymierzenie stronie kary pieniężnej, o której mowa w art. 6 ust. 1 ustawy o cenac h , jak również ustalenie jej wysokości , było prawidłowe i zgodne z prawem i nie dawało podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji lub też do odstąpienia od zastosowanej sankcji. Stąd też, postępowanie organu pierwszej instancji w tym zakresie należy uznać za prawidłowe. Mając na uwadze powyższe, w ocenie organu drugiej instancji brak jest podstaw do zmiany decyzji zaś zaskarżoną decyzję utrzymać w mocy. Odnosząc się do wniosku strony o zwrot kosztów związanych z postępowaniem administracyjnych, Prezes UOKiK w yjaśnia że postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada ponoszenia kosztów postępowania przez organ. Wyjątek od tej zasady wprowadzono w art. 262 § 1 k pa. Przewidziano w nim, że stronę obciążają koszty postępowania, które: 1) wynikły z winy strony; 2) został y poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. Tym samym powyższy wniosek należy uznać za bezprzedmiotowy. Zgodnie z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy o cenach, karę pieniężną, o której mowa w sentencji decyzji, stanowiąca dochód budżetu państwa, należy wpłacić na rachunek bankowy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Łodzi w terminie 7 dni od dnia, w którym decyzja o wymierzeniu kary staje się ostateczna. Zgodnie z art. 138 § 1 pk t 1 k pa, organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję. 12 Biorąc powyższe pod uwagę, Prezes UOKiK orzekł, jak w sentencji. Niniejsza decyzja jest ostateczna w trybie postępowania administracyjnego. Pouczenie: 1. Decyzja jest ostateczna w toku instancji. W terminie 30 dni od jej doręczenia stronie przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skargę należy wnieść za pośrednictwem Prezesa UOKiK, Pl. Powstańców Warszawy 1, 00 - 950 Warszawa. 2. O d skarg wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym od strony skarżącej pobierana jest opłata, tzw. wpis stosunkowy, zależny od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem i wynosi: 1) do 10 000 zł – 4% wartości przedmiotu zaskarżen ia, nie mniej jednak niż 100 zł; 2) ponad 10 000 zł do 50 000 zł – 3% wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 400 zł; 3) ponad 50 000 zł do 100 000 zł – 2% wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 1 500 zł; 4) ponad 100 000 zł – 1% wartoś ci przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 2 000 zł i nie więcej niż 100 000 zł. 3. W przypadku wniesienia od niniejszej decyzji Prezesa UOKiK skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie , strona ma możliwość ubiegania się o przyznanie praw a pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie na wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania sądowoadministracyjnego. Wniosek ten jest wolny od opłat sądowych. Wniosek o przyznanie prawa pomocy należy złożyć do Wojewódzkiego S ądu Administracyjnego w Warszawie . 4. Do należności pieniężnych w postaci kar pieniężnych nie uiszczonych w terminie stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383). Podstawa prawna pouczenia: Art. 52 § 1, art. 53 § 1, art. 54 § 1, art. 230, art. 243 § 1, art. 244 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634); § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 20 03 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2021 r. poz. 535); art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług (Dz.U. z 2023 r. poz. 168) . z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Joanna Jankowska - Kuć Dyrektor Departamentu Inspekcji Handlowej

Analiza z kontekstem sprawy

Co ta decyzja oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o tę decyzję

Informacje o sprawie

Sygnatura
DIH-3.707.145.2024.JS
Rodzaj praktyki
Pozostałe
Kara finansowa
tak
Branża
47.91 SPRZEDAŻ DETALICZNA PROWADZONA PRZEZ DOMY SPRZEDAŻY WYSYŁKOWEJ LUB INTERNET
Region
Łódzkie
Strony
MATFEL sp. z o.o. z siedzibą w Kacprowie ,
Odwołanie do sądu
Nie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów