DIH-III-139/2024

1 P REZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW Warszawa, 25 listopada 2024 r. DIH - 3.707.138.2024.MB „informacje prawnie chronione oznaczono [xxx]” DECYZJA DIH - 3.139 .2024 Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572 ), art. 1 ust. 3 oraz art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz.U. z 2024 r. poz. 312 ), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie odwołania od decyzji Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z 27 listopada 2023 r. wymierzającej przedsiębiorcy RISTO Investment Małgorza ta Kardaś karę pieniężną w wys okości 5 0 00 zł (słownie: pięć tysięcy zł) za uwidocznienie cen w sposób niejednoznaczny i budzący wątpliwości, tj. w związku z brakiem określenia w cenniku ilości oferowanych potraw oraz wyrobów, wbrew obowiązkom wskazanym w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług (Dz. U. z 2023 r. poz. 168) oraz wymaganiom wskazanym w § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 19 grudnia 2022 r. w sprawie uwidaczniania cen towarów i usług (Dz. U. z 2022 r., p oz. 2776), wydanego na podstawie art. 4 ust. 6 ww. ustawy, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję . UZASADNIENIE W dniach od 6 do 10 października 202 3 r., inspektorzy reprezentujący Wielkopolskiego Wojewódzkieg o Inspektora Inspekcji Handlowej (dalej: „Wielkopolski WIIH” lub „organ pierwszej instancji”), działając na podstawie upoważnienia do przeprowadzenia kontroli UH.8361.246.2023 z 5 października 2023 r., przeprowadzili kontrolę w restauracji należącej do prz edsiębiorcy xxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxx , zwanego dalej „stroną”, „stroną postepowania” lub „przedsiębiorcą”. Na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2024 r., poz. 236 ), zwanej dalej „Prawem przedsiębiorców”, do przedsiębiorcy skierowano uprzednio zawiadomienie o zamiarze wszczęcia kontroli z 19 września 2023 r. sygn. UH.8360.223.2023, ze wskazaniem zakresu przedmiotowego kontroli obejmującego kontrolę przestrzegania pr zepisów ustawy z dnia 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług (Dz. U. z 2023 r. poz. 168) – dalej jako „ustawa o cenach”. Pismo odebrano 22 września 2023 r. Kontrolą w zakresie prawidłowości uwidaczniania cen objęto 98 pozycji potraw i napoj ów wyszczególnionych w karcie menu. Stwierdzono, niedopełnienie obowiązku uwidocznienia cen w karcie menu, w sposób jednoznaczny, niebudzący wątpliwości oraz umożliwiający porównanie cen w odniesieniu do 88 pozycji, poprzez brak określenia ich ilości, do k tórych odnosiła się uwidoczniona cena, w tym cenę jednej potrawy uwidoczniono w formie „od”. 2 Powyższe stanowiło naruszenie art. 4 ust.1 ustawy z dnia 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług (Dz.U. z 2023 r. poz. 168), zwanej dalej „ustawą o cenach” oraz § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 19 grudnia 2022 r. w sprawie uwidaczniania cen towarów i usług (Dz.U. z 2022 r. poz. 2776), zwanego dalej „rozporządzeniem w sprawie uwidaczniania cen” . Powyższe ustalenia udokume ntowano w protokole kontroli z 10 października 2023 r. (nr akt kontroli: UH.8361.246.2023 ). Do protokołu kontroli strona nie zgłosiła uwag w przewidzianym ustawowo terminie. W związku z powyższym, pismem z dnia 31 październik 2023 r., na podstawie art. 61 § 1 i 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz.U. z 2024 r. poz. 572 ), zwanej dalej „Kpa”, Wielkopolski WIIH zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu, postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia kary pieniężnej za u widocznienie cen w sposób niejednoznaczny i budzący wątpliwości, w związku z brakiem określenia ilości potraw lub wyrobów oraz podania ceny „od”, wbrew obowiązkom określonym w art. 4 ust. 1 ustawy o cenach oraz wymaganiom wskazanym w § 9 ust. 2 rozporządze nia w sprawie uwidaczniania cen, wydanego na podstawie art. 4 ust. 6 ww. ustawy. Jednocześnie poinformowano na podstawie art. 10 § 1 Kpa, że strona może brać czynny udział w każdym stadium postępowania, a w szczególności wypowiadać się, co do zebranych dow odów i co do przesłanek wymiaru kary wskazanych w art. 6 ust. 3 ustawy o cenach oraz zapoznać się ze zgromadzonymi w tej sprawie materiałami, a także przedstawić stanowisko w sprawie oraz składać wnioski dowodowe. Strona nie skorzystała z przysługujących j ej uprawnień. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, Wielkopolski WIIH w drodze decyzji z 27 listopada 2023 r. ( sygn. UH.8361.246.2023 ), nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 5 000 zł (słownie: pięć tysięcy zł) za uwidocznienie cen w sposób niejednoznaczny i budzący wątpliwości, tj. w związku z brakiem określenia w cenniku ilości oferowanych potraw oraz wyrobów, wbrew obowiązkom wskazanym w art. 4 ust. 1 ustawy o cenach oraz wymaganiom wskazanym w § 9 ust. 2 rozporządzenia w sprawie uw idaczniania cen, wydanego na podstawie art. 4 ust. 6 ww. ustawy . Decyzja ta została doręczona stronie 29 listopada 2023 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwany dalej również „Prezesem UOKiK” lub „organem drugiej instancji”, otrzymał za po średnictwem Wielkopolskiego WIIH, otrzymał odwołanie od ww. decyzji. Strona zarzuciła naruszenie art. 49 w związku z art. 50 Prawa przedsiębiorców oraz art. 189f § 1 pkt 1 Kpa. Pismem z 9 października 2024 r. Prezes UOKiK poinformował przedsiębiorcę o toczą cym się postępowaniu administracyjnym w sprawie odwołania od decyzji Wielkopolskiego WIIH z 27 listopada 2023 r. oraz o przysługującym mu prawie do zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Strona nie skorzyst ała z przysługującego jej prawa. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił i stwierdził. Istotą postępowania odwoławczego jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie tożsamej przedmiotowo i podmiotowo sprawy administracyjnej w granicach wyzn aczonych rozstrzygnięciem decyzji organu pierwszej instancji. W toku postępowania organ 3 odwoławczy dokonuje oceny, czy odwołanie strony postępowania jest uzasadnione oraz sprawdza, czy wydana decyzja była prawidłowa. Zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 1 5 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz.U. z 2024 r. poz. 312 ), zwanej dalej „ustawą o Inspekcji Handlowej”, w postępowaniu administracyjnym w sprawach związanych z wykonywaniem zadań i kompetencji Inspekcji Handlowej organem właściwym jest wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej, zwany dalej „ wojewódzkim inspektorem IH” . Organem wyższego stopnia jest Prezes UOKiK. Wobec powyższego, w myśl art. 127 § 2 Kpa w związku z art. 1 ust. 3 ustawy o Inspekcji Handlowej, Prezes UOKiK jest organem właściwym do r ozpatrzenia wniesionego odwołania. W myśl art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach, w miejscu sprzedaży detal icznej i świadczenia usług uwidacznia się cenę oraz cenę jednostkową towaru (lub usługi) w sposób jednoznaczny, niebudzący wątpliwości oraz umożliwiający porównanie cen. Dodatkowo sposób uwidaczniania cen towarów (lub usług) regulują przepisy rozporządzen ia w sprawie uwidaczniania cen . Zgodnie z § 9 ust. 1 rozporządzenia w sprawie uwidaczniania cen, przedsiębiorca prowadzący działalność usługową w zakresie gastronomii lub hotelarstwa uwidacznia ceny oferowanych potraw, wyrobów, noclegów, wyżywienia i innyc h oferowanych usług w cenniku. W świetle § 9 ust. 2 rozporządzenia w sprawie uwidaczniania cen , cennik, o którym mowa w ust. 1, zawiera także aktualne informacje umożliwiające konsumentom identyfikację ceny z potrawą lub wyrobem, w szczególności pełną nazw ę potrawy lub wyrobu, pod którą są one sprzedawane, oraz określenie ilości potrawy lub wyrobu, do której odnosi się cena. Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach, jeżeli przedsiębiorca nie wykonuje obowiązków, o których mowa w art. 4 ust. 1 - 5, wojewódzki inspektor IH nakłada na niego, w drodze decyzji, karę pieniężną do wysokości 20 000 zł. Jednocześnie w myśl art. 6 ust. 3 tej ustawy , przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej wojewódzki inspektor IH uwzględnia: 1) stopień naruszenia obowiązków, o których mowa w art. 4 ust. 1 - 5, w tym charakter, wagę, skalę i czas trwania naruszenia tych obowiązków; 2) dotychczasową działalność przedsiębiorcy, w tym podjęte przez niego działania w celu złagodzenia lub naprawienia szkody poniesionej przez konsumentów, wcześniejsze naruszenia obowiązków, o których mowa w art. 4 ust. 1 - 5, przez tego przedsiębiorcę oraz uzyskane przez przedsiębiorcę korzyści majątkowe lub straty w związku z naruszeniem tych obowiązków; 3) wielkość obrotów i przychodu przedsiębiorcy; 4) sankcje nałożone na przedsiębiorcę za to samo naruszenie w innych państwach członkowskich UE w sprawach transgranicznych, jeżeli informacje o takich sankcjach są dostępne w ramach mechanizmu ustanowionego rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/2 394 z dnia 12 grudnia 2017 r. w sprawie współpracy między organami krajowymi odpowiedzialnymi za egzekwowanie przepisów prawa w zakresie ochrony konsumentów i uchylającym rozporządzenie (WE) nr 2006/2004 (Dz.Urz. UE L 345 z 27.12.2017, str. 1, ze zm.). W n iniejszej sprawie, na podstawie ustaleń kontroli przeprowadzonej przez inspektorów reprezentujących Wielkopolskiego WIIH w restauracji, należącej do przedsiębiorcy stwierdzono, niedopełnienie obowiązku uwidocznienia cen w kartach menu, w sposób jednoznaczn y, niebudzący wątpliwości oraz umożliwiający porównanie cen w odniesieniu do 4 88 (spośród 98 skontrolowanych) pozycji, poprzez brak określenia ich ilości, do których odnosiła się uwidoczniona cena, w tym w 1 przypadku cenę potrawy podano w przedziale „od”, co stanowiło naruszenie przepisów art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach oraz § 9 ust. 2 rozporządzenia w sprawie uwidaczniania cen. Jak wynika z art. 6 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach , karę pieniężną, z tytułu niewykonania obowiązków wynikając ych m.in. z art. 4 ust. 1 , wymierza w drodze decyzji, właściwy ze względu na miejsce przeprowadzania kontroli wojewódzki inspektor IH. W związku z powyższym, Wielkopolski WIIH w drodze decyzji z 27 listopada 2023 r. (nr akt sprawy: UH.8361.246.2023 ), nałoż ył k arę pieniężną w wysokości 5 000 zł na przedsiębiorcę, to jest na podmiot, który dopuścił się powyższego naruszenia. Przepisy dotyczące uwidaczniania cen w sposób niewymagających dodatkowych założeń i wykładni nakazują właściwemu organowi Inspekcji Hand lowej wymierzyć karę pieniężną podmiotowi, który nie wykonuje obowiązków przewidzianych ww. przepisami, choćby naruszenie prawa miało charakter jednostkowy i stwierdzone w toku kontroli nieprawidłowości zostały usunięte. Dowiedzenie zatem, że określony pod miot nie wykonał powyższych obowiązków powoduje konieczność nałożenia kary pieniężnej, która jest karą administracyjną, a wskazane przepisy mają charakter obligatoryjny (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 sierpnia 2019 r. o sygn. akt VI SA/Wa 805/19). Podkreślić należy, że odpowiedzialność określona w art. 6 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach ma charakter obiektywny i powstaje z chwilą naruszenia prawa, w tym przypadku art. 4 ust. 1 tej ustawy w związku z § 9 ust. 2 rozporządzenia w sprawie uwidaczni ania cen. Obiektywny charakter odpowiedzialności administracyjnej opiera się na zasadzie ryzyka (por. wyrok NSA z dnia 8 października 2010 r. o sygn. akt II OSK 1079/12). Oznacza to, że wystarczającą przesłanką do przypisania tej odpowiedzialności jest sam o stwierdzenie niewykonania przez określony podmiot nałożonych prawem obowiązków, bez względu na winę (umyślną czy nieumyślną) oraz przyczyny powstania naruszenia. W świetle powyższego, bez znaczenia pozostają okoliczności, w wyniku których doszło do narus zenia prawa, czy też działania naprawcze podjęte w trakcie kontroli i będące jej efektem, gdyż karę pieniężną wymierza się za samo naruszenie prawa. Strona, jako profesjonalista na rynku, od 2017 r. (dane z CEIDG) miała obowiązek znać i stosować się do prz episów prawa związanych z prowadzoną przez nią działalnością. Była ona obowiązana uwidocznić w cenniku ceny oferowanych potraw lub wyrobów w sposób jednoznaczny, niebudzący wątpliwości oraz umożliwiający porównanie cen, poprzez podanie w cenniku, obok ceny oraz pełnej nazwy produktu, także określenia ich ilości . Nie ulega wątpliwości, że w niniejszej sprawie strona dla 88 pozycji potraw i napojów (spośród 98 objętych kontrolą) nie wykonała powyższego obowiązku , co stanowiło wystarczającą przesłankę do przyp isania jej odpowiedzialności z tego tytułu i wymierzenia jej stosownej kary pieniężnej . Prezes UOKiK zaznacza, że przepisy o informowaniu o cenach mają na celu ochronę konsumentów przed wygórowanymi cenami ustalanymi w sposób dowolny przez przedsiębiorców prowadzących działalność usługową w zakresie gastronomii. Ustalają one reguły wymuszające na przedsiębiorcach realizację obowiązku uwidaczniania cen oferowanych potraw lub wyrobów. Z przepisów tych wynika, że dodatkowe informacje, jakie powinny być podane w cenniku obok ceny potrawy lub wyrobu, to w szczególności pełna 5 nazwa potrawy lub wyrobu, a także określenie ich ilości. Informacje te stanowią minimum, jakie należy spełnić, aby umożliwić konsumentom identyfikację ceny z towarem, w związku z czym brak t ych informacji jest równoznaczny z podaniem ceny w sposób niejednoznaczny, uniemożliwiający porównanie cen, sprzeczny z tymi przepisami. Przy ocenie, czy zostały spełnione powyższe wymagania, bierze się pod uwagę przede wszystkim to, czy konsument otrzymał jasną i rzetelną informację o cenie, umożliwiającą wybór i porównanie produktów. Ze specyfiki branży gastronomicznej wynika, że przygotowywane potrawy i napoje wydawane są na porcje, które mogą być różnej wielkości, stąd też dla takich produktów wprowadzo ny został wymóg podawania także ich ilości. Jeżeli produkty oferowane są w różnych wielkościach, konsument powinien otrzymać jasną i zrozumiałą informację pozwalającą na rozróżnienie i określenie tych wielkości, np. w przypadku frytek, ziemniaków czy surów ki powinna być podana ich gramatura, w przypadku napojów typu kawa, herbata, piwo czy wino powinna być podana ich objętość. Należy zatem zgodzić się ze stanowiskiem organu pierwszej instancji, że stwierdzone nieprawidłowości w sposób istotny naruszały inte resy konsumentów, gdyż pozbawiały ich podstawowej informacji o tym, jakiej ilości potrawy lub wyrobu dotyczy uwidoczniona cena, a co za tym idzie prawa do odczytania informacji o cenie w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości. Nie ulega wątpliwości, że w niniejszej sprawie strona dla 88 pozycji (spośród 98 objętych kontrolą) nie wykonała obowiązku uwidocznienia ilości potraw i napojów co do których odnosiła się cena , w tym w 1 przypadku cenę potrawy podano w przedziale „od” , co stanowiło wystarczającą przesłankę do przypisania jej odpowiedzialności z tego tytułu i wymierzenia jej stosownej kary pieniężnej . W niniejszej sprawie, Wielkopolski WIIH był uprawniony do zastosowania kary pieniężnej na podstawie art. 6 ust . 1 ustawy o informowaniu o cenach w granicach przewidzianych tymi przepisami, tj. w wysokości do 20 000 zł. Po uwzględnieniu wszystkich przesłanek, o których mowa w art. 6 ust. 3 tej ustawy, mających wpływ na wymiar kary, stronie wymierzono karę pieniężną w wysokości 5 000 zł, kt óra stanowi 25% górnego wymiaru kary. Analizując prawidłowość uwzględnienia przez Wielkopolskiego WIIH przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej ustawowych wytycznych wymiaru sankcji wskazanych w art. 6 ust. 3 ustawy o cenach, na podstawie zabranego materia łu dowodowego, Prezes UOKiK zważył, co następuje. Miarkując stopień naruszenia obowiązków, w tym charakter, wagę, skalę i czas trwania naruszenia tych obowiązków, organ pierwszej instancji zasadnie zakwalifikował stwierdzone uchybienia jako naruszenie obo wiązków w stopniu wysokim. Przedsiębiorca nie podał w cenniku ilości dla 88 potraw, wyrobów i napojów, w tym w 1 przypadku cenę potrawy podał w przedziale „od" . Należy zatem podzielić pogląd organu pierwszej instancji, że tym samym przedsiębiorca ograniczy ł konsumentom możliwość porównania cen względem danej ilości tych potraw i napojów z innymi potrawami i napojami, a następnie dokonania przez nich właściwego wyboru z uwzględnieniem ich sytuacji finansowej. Nadto należy podkreślić, że wszczęcie kontroli, w ramach której stwierdzono nieprawidłowości, poprzedzone zostało skierowaniem do strony zawiadomienia z dnia 19 września 2023 r . sygn. UH.8360.223.2023 zawierającego informację o zakresie przedmiotowym kontroli oraz planowanym terminie jej przeprowadzenia, a pomimo tego nieprawidłowości te stwierdzono i zostały one usunięte dopiero w efekcie kontroli. Tym samym, w ocenie Prezesa UOKiK, należy uznać, że charakter i waga naruszenia obowiązków były znaczne i z pewnością nie miały cech znikomośc i. 6 Przy ocenie powyższej przesłanki, organ pierwszej instancji prawidłowo uwzględnił również skalę naruszenia obowiązków, stwierdzając, iż dotyczyły one 88 pozycji w menu na 98 skontrolowanych , co stanowiło 89,8 % skontrolowanej oferty handlowej. Oceniając dotychczasową działalność przedsiębiorcy, w tym podjęte przez niego działania w celu złagodzenia lub naprawienia szkody poniesionej przez konsumentów oraz uzyskane korzyści majątkowe lub straty wynikające z naruszenia tych obowiązków, organ pierwszej inst ancji zasadnie przyjął, że w stosunku do przedsiębiorcy nie stwierdzono wcześniej naruszenia obowiązków w zakresie przestrzegania przepisów ustawy o cenach. Uwzględniono również fakt, iż w toku kontroli przedsiębiorca podjął dobrowolne działania naprawcze i uwidocznił ceny w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości. Uwzględniając trzeci czynnik wpływający na wymiar kary, tj. wielkość obrotów i przychodu przedsiębiorcy, organ pierwszej instancji zasadnie uwzględnił, w szczególności wielkość przychodu de klarowanego przez przedsiębiorcę za rok 2022, podaną przez stronę. Rozpatrując czwartą z przesłanek wymiaru kary, tj. sankcje nałożone na przedsiębiorcę za to samo naruszenie w innych państwach członkowskich UE w sprawach transgranicznych, należy uznać , ż e przesłanka ta nie znajduje zastosowania, gdyż przeprowadzona kontrola nie dotyczyła działalności o charakterze transgranicznym. Zdaniem Prezesa UOKiK, z powyższego wynika, że dokonana przez organ pierwszej instancji ocena przesłanek, o których mowa w art . 6 ust . 3 ustawy o informowaniu o cenach , była prawidłowa i znajdowała uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym. Jak już wyżej wykazano, przepisy art. 6 ust. 1 tej ustawy, które stanowiły podstawę materialnoprawną do wydania zaskarżonej decyzji, obligo wały Wielkopolskiego WIIH do nałożenia na stronę kary pieniężnej z tytułu niewykonania powyższych obowiązków, bez względu na to, czy do naruszenia doszło po raz pierwszy. Natomiast przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej, organ pierwszej instancji był zob ligowany uwzględnić przesłanki wyliczone enumeratywnie w art. 6 ust. 3 tej ustawy, co zostało w niniejszej sprawie spełnione. Biorąc powyższe pod uwagę, w ocenie Prezesa UOKiK, organ pierwszej instancji zasadnie uznał, że strona dopuściła się naruszenia ob owiązków wynikających z art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach oraz § 9 ust. 2 rozporządzenia w sprawie uwidaczniania cen , w stopniu uzasadniającym wymierzenie jej kary pieniężnej, na podstawie art. 6 ust . 1 tej ustawy, zaś opisane powyżej, jak również w treści zaskarżonej decyzji, ustalenia kontroli i przesłanki, jakimi kierował się Wielkopolski WIIH przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej, nie dawały podstaw do jej zmiany na niższą. W opinii Prezesa UO KiK, wysokość kary pieniężnej ustalona na poziomie 5 000 zł przy maksymalnej wysokości 20 000 zł , jest kwotą optymalną i adekwatną do wagi naruszenia prawa i stanowi 25% górnego wymiaru kary. Wymiar kary uwzględnia przede wszystkim fakt naruszenia praw i interesów konsumentów, którzy zostali pozbawieni informacji o gramaturze potraw i napojów dla 88 pozycji oferowanych w menu, w tym w 1 przypadku również jednoznacznej ceny potrawy, która została podana w przedziale „od", co stanowiło 89,8 % objętych kontro lą. Jednocześnie Prezes UOKiK wskazuje, że kara pieniężna powinna odpowiadać wymaganiom określonym w art. 8 dyrektywy 98/6/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 lutego 1998 r. w sprawie ochrony konsumenta przez podawanie cen produktów oferowanych k onsumentom (Dz.Urz. UE L 80 z 18.3.1998, s. 27, ze zm.), zwanej dalej „dyrektywą 98/6/WE”, który stanowi, że musi być ona skuteczna, proporcjonalna i odstraszająca (por. wyroki NSA z dnia 23 maja 2012 r. o sygn. akt II GSK 684/11 oraz z dnia 19 grudnia 201 2 r. o sygn. akt II GSK 1823/11). Skuteczność kary przejawia się w możliwości jej nałożenia 7 i wyegzekwowania. Żeby kara była odstraszająca, jej wysokość powinna być dotkliwa dla przedsiębiorcy. Kara nałożona na podmiot musi także spełniać funkcję prewencyj ną oraz dyscyplinująco - represyjną, tj. być ostrzeżeniem mającym na celu niedopuszczenie do powstania tych samych lub podobnych nieprawidłowości w przyszłości. Wymierzona kara powinna być przy tym proporcjonalna, czyli właściwa do osiągnięcia zakładanego ce lu, jakim jest zapewnienie, prawidłowego uwidaczniania cen, jak również powinna być ona możliwie najmniej uciążliwa. Wszystkie te cele winny być łącznie spełnione, co też miało miejsce w niniejszej sprawie. W opinii Prezesa UOKiK, wymierzona stronie kara p ieniężna w wysokości 5 000 zł jest kwotą optymalną i wystarczającą do spełnienia jej celów. Odwołując się od wydanej decyzji, strona wskazała na popełnione, jej zdaniem, uchybienia proceduralne, tj. przeprowadzenie kontroli niezgodnie z obowiązującymi prz episami w szczególności z art. 49 w związku z art. 50 Prawa przedsiębiorców. Strona wskazała, że obecna podczas kontroli osoba nie była upoważniona przez nią na piśmie do uczestniczenia w kontroli w charakterze kontrolowanego, mimo że dysponowała skanem up oważnienia. Odnosząc się do powyższego Prezes UOKiK wskazuje, że w dniu rozpoczęcia kontroli, z uwagi na nieobecność kontrolowanego lub osoby upoważnionej, kontrolę wszczęto w obecności osoby czynnej w lokalu w rozumieniu art. 97 ustawy Kodeks cywilny (tj . Dz. U. 2023 r., poz. 1610 z późn. zm.), dalej jako „Kc”, zgodnie z art. 49 ust. 10 Prawa Przedsiębiorców, który stanowi, że w przypadku nieobecności przedsiębiorcy lub osoby przez niego upoważnionej czynności kontrolne mogą być wszczęte po okazaniu legit ymacji służbowej pracownikowi przedsiębiorcy lub osobie zatrudnionej u przedsiębiorcy w ramach innego stosunku prawnego, którzy mogą być uznani za osobę, o której mowa w art. 97 Kc, lub w obecności przywołanego świadka, którym powinien być funkcjonariusz p ubliczny, niebędący jednak pracownikiem organu przeprowadzającego kontrolę. Dalsze czynności kontrolne , zgodnie z art. 50 Prawa przedsiębiorców, prowadzono w obecności osoby upoważnionej do reprezentowania przedsiębiorcy, która okazała kopię upoważnienia d o reprezentowania przedsiębiorcy. Inspektorzy wezwali osobę upoważnioną do reprezentowania przedsiębiorcy do przedłożenia oryginału upoważnienia, które wpłynęło do Inspektoratu w dniu 20 października 2023 r. W odwołaniu strona powołując się na art. 50 ust. 3 Prawa przedsiębiorców wskazuje, że forma upoważnienia - „skan" nie jest wiążąca na gruncie tego przepisu i tym samym upoważnienie nie jest skuteczne. Ze stanowiskiem strony nie można się zgodzić, albowiem pisemność formy upoważnienia nie jest zastrzeżon a pod rygorem nieważności. Jak wskazuje A. Pietrzak w Prawo przedsiębiorców. Komentarz, wyd. WKP 2019: „Zgodnie z ust. 3 omawianego artykułu obowiązkiem przedsiębiorcy jest wskazanie tzw. osoby upoważnionej. Wskazanie takiej osoby jest w szczególności koni eczne w razie nieobecności kontrolowanego przedsiębiorcy. Osoba upoważniona, o której mowa w ust. 1, zastępuje niejako kontrolowanego przedsiębiorcę i gwarantuje skuteczność przeprowadzenia kontroli - również wówczas, gdy przedsiębiorca kontrolowany jest n ieobecny. Osoba upoważniona przez przedsiębiorcę może w szczególności w imieniu kontrolowanego brać udział w czynnościach kontrolnych. Podkreśla się, że z uwagi na obligatoryjność wskazania osoby upoważnionej nie można zasadnie tłumaczyć jej braku tym, że przedsiębiorca nie ma osoby, której by ufał i która byłaby w pełni zorientowana w sprawach przedsiębiorstwa. Wskazanie 8 takiej osoby powinno nastąpić na piśmie. Nie jest to jednak forma pisemna zastrzeżona pod rygorem nieważności, a jedynie ad probationem ( dla czynności dowodowych). Umocowanie może jednak wynikać również z upoważnienia udzielonego ustnie do protokołu kontroli, a nawet z czynności faktycznej (tj. polecenie pracownikowi asystowania przy czynnościach kontrolnych)." Z uwagi na nieobecność kontro lowanego i osoby upoważnionej do jego reprezentowania organ ma prawo wszcząć kontrolę w obecności osoby czynnej w lokalu w rozumienia art. 97 Kc, a następnie prowadzić d alsze czynności kontrolne, w obecności osoby upoważnionej do reprezentowania przedsiębi orcy . Ponadto Prezes UOKiK zauważa, że strona nie zakwestionowała ustaleń kontroli i sposobu jej prowadzenia poprzez zgłoszenie uwag do protokołu kontroli i nie skorzystała z prawa do wypowiedzenia się w sprawie przed wydaniem decyzji z 27 listopada 2023 r . i dopiero na etapie odwołania podniosła zarzut przeprowadzeni a kontroli niezgodnie z art. 49 w związku z art. 50 Prawa przedsiębiorców , tj. przeprowadzenie kontroli w obecności osob y, która nie była upoważniona do uczestniczenia w kontroli w charakterze kontrolowanego . Tym samym Prezes UOKiK uznaje zarzut strony, że była nienależycie reprezentowana w toku czynności kontrolnych za bezpodstawny. W ocenie Prezesa UOKiK bezpodstawny jest równie ż zarzut naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu wyrażonej w art. 10 § 1 Kpa. Jak wskazuje naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 kwietnia 2024 r. I OSK 3039/23 „o bowiązek powiadomienia o wszczęciu z urzędu postępowania administra cyjnego, a także o zakresie tego postępowania, stanowi wypełnienie gwarancji procesowych strony danego postępowania, wynikających z art. 10 § 1 Kpa . Obowiązek ten ma umożliwić stronie postępowania realizację określonych przepisami prawa uprawnień procesowy ch, mających wpływ na ustalenie stanu faktycznego i prawnego konkretnej sprawy, a więc czynności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia ” . W przedmiotowej pismem z 31 październik 2023 r. sprawie strona została powiadomiona o wszczęciu z urzędu postę powania administracyjnego wraz z określeniem jego zakresu, tj. nałożenia kary pieniężnej za uwidocznienie cen w sposób niejednoznaczny i budzący wątpliwości, w związku z brakiem określenia ilości potraw lub wyrobów oraz podania ceny „od”, wbrew obowiązkom określonym w art. 4 ust. 1 ustawy o cenach oraz wymaganiom wskazanym w § 9 ust. 2 rozporządzenia w sprawie uwidaczniania cen . Strona została również prawidłowo poinformowana o przysługujących jej prawach w tym do czynn ego udział u w każdym stadium postępow ania, a w szczególności wypowiada nia się, co do zebranych dowodów i co do przesłanek wymiaru kary wskazanych w art. 6 ust. 3 ustawy o cenach oraz zapozna nia się ze zgromadzonymi w tej sprawie materiałami, a także przedstawi enia stanowisk a w sprawie oraz sk łada nia wniosk ów dowodow ych . Strona nie skorzystała z przysługujących jej uprawnień. W ocenie Prezesa UOKiK Wielkopolski WIIH nie naruszył zasad postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 10 § 1 K pa. U chybienie art. 10 § 1 K pa może stanowić podstawę uchylenia decyzji jedynie , gdy zostanie wykazane, że naruszenie miało wpływ na wynik sprawy . „N aruszenie art. 10 § 1 KPA przez organ musi być powiązane z zaistnieniem negatywnych skutków dla strony, zatem niezawiadomienie strony o z ebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych ” . (w yrok WSA w Szczecinie z dnia 4 lipca 2024 r. o sygn.: II SA/Sz 149/24 ). W ocenie Prezesa UOKiK w przedmiotowej sprawie strona nie wykazała zaistnieni a po je j stronie negatywnych skutków, które miałyby wpływ na rozstrzygnięcie 9 organu pierwszej instancji (por. wyrok NSA z dnia 15 marca 2024 r. o sygn . I GSK 287/23; wyrok NSA z dnia 23 listopada 2023 r. o sygn. akt II OSK 563/21; wyrok NSA z dnia 10 października 2023 r. o sygn. akt III OSK 633/22). W odwołaniu strona podniosła ponadto, że Wielkopolski WIIH niesłusznie nie zastosował art. 189f § 1 pkt 1 Kpa. Strona wskazała, że 45 spośród 88 zakwestionowanych artykułów były winami butelkowanymi o pojemności 750 ml, a tym samym nie jest prawdą, że konsument nie znał pojemności tych napojów, gdyż cena odnosiła się do cen za butelkę, co wynika z cennika, b owiem wina na kieliszki i wino domu podawane w karafkach wylistowane były w menu osobno. Tym samym, w ocenie strony, nie można uznać, że naruszenie przez nią obowiązków nastąpiło w sposób znaczny. Prezesa UOKiK nie zgadza się z takim stanowiskiem strony. U stawa o cenach w art. 4 ust. 1 określa, że w miejscu sprzedaży detalicznej i świadczenia usług uwidacznia się cenę oraz cenę jednostkową towaru (lub usługi) w sposób jednoznaczny, niebudzący wątpliwości oraz umożliwiający porównanie cen. Natomiast szczegół owy sposób uwidaczniania cen towarów (lub usług) w przypadku świadczenia usług gastronomicznych regulują przepisy rozporządzenia w sprawie uwidaczniania cen, które w § 9 ust. 2 stanowi, że w cenniku należy podać aktualne informacje umożliwiające konsumento m identyfikację ceny z potrawą lub wyrobem, w szczególności pełną nazwę potrawy lub wyrobu, pod którą są one sprzedawane, oraz określenie ilości potrawy lub wyrobu, do której odnosi się cena . (podkreślenie Prezesa UOKiK). W toku kontroli bezsprzecznie usta lono, że przedsiębiorca nie uwidocznił pojemności kieliszków oraz butelek oferowanych w restauracji win , a bezspornym pozostaje fakt że objętości butelek i kieliszków mogą różnić się rozmiarami i to znacząco. Prezes UOKiK podziela stanowisko organu pierwsz ej instancji, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 Kpa, tj. odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu – wbrew opinii strony. Przepis ten przewiduje dwa warunki, które mu szą zostać spełnione łącznie, aby organ administracji publicznej mógł odstąpić od nałożenia kary pieniężnej. Po pierwsze waga naruszenia musi być znikoma, przez co należy rozumieć, że istotność, znaczenie oraz rozmiar naruszonego obowiązku są niewielkie. D rugim warunkiem uzasadniającym odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej jest zaprzestanie naruszania prawa przez stronę. Prezes UOKiK wskazuje, że ustawa o informowaniu o cenach implementuje przepisy dyrektywy 98/6/WE Parlamentu 1016058.3004595.2813357 11 Europejskiego i Rady z dnia 16 lutego 1998 r. w sprawie ochrony konsumenta przez podawanie cen produktów oferowanych konsumentom (Dz. Urz. WE L Nr 80 s. 27). Dyrektywa ta w motywie (6) preambuły wskazuje, iż obowiązek podawania ceny sprzedaży oraz ceny jed nostkowej przyczynia się znacząco do lepszego przekazywania informacji konsumentom, jako że najłatwiejszym i zarazem najlepszym sposobem jest umożliwienie konsumentom dokonania oceny i porównania cen produktów w sposób optymalny i tym samym dokonania świad omego wyboru na podstawie prostych porównań. Rzetelna, niebudząca wątpliwości informacja o ilości nabywanego towaru jest bardzo istotna w gastronomii i służy właściwemu poinformowaniu nabywcy o cenie potrawy (napoju), a także stwarza identyczne warunki dl a podmiotów prowadzących działalności gospodarczą. Brak jednoznacznie wskazanych ilości (gramatury) potraw i napojów w cenniku pozbawił konsumentów prawa do uzyskania należytej i pełnej informacji o ofercie, które im przysługiwały, zaś uwidocznienie cen w przedziale „od”, tj. w sposób niejednoznaczny utrudniało konsumentom podjęcie właściwej decyzji zakupowej, albowiem nie było wiadomym czy podana cena jest ostateczna i właściwa. Podkreślić należy, że stwierdzone 10 nieprawidłowości dotyczyły 88 partii oferowa nych do sprzedaży wyrobów lub napojów spośród 98 skontrolowanych, tj. blisko 90 % oferowanych w cenniku potraw i napojów. Wobec powyższego w żadnej mierze nie można uznać, iż w niniejszej sprawie zakres naruszenia przepisów ustawy, a co za tym idzie waga n aruszenia prawa, jest znikoma. W sposób istotny naruszono prawa konsumenta do dostępu przysługujących mu informacji, a tym samym realna ochrona konsumenta została w tej materii zachwiana. Faktem jest, że w niniejszej sprawie strona podjęła działania napraw cze, poprzez uzupełnienie brakujących informacji, co oznacza, że przesłanka zaprzestania naruszania prawa została spełniona . Znamienny jest przy tym fakt, że kontrola ta została przeprowadzona po uprzednim zawiadomieniu strony o zamiarze wszczęcia kontroli, a tym samym strona miała czas i możliwość odpowiedniego przygotowania się do takiej kontroli. Uznając za spełnioną przesłankę dotyczącą zaprzestania naruszania prawa, należy wskazać, że obie przesłanki muszą być spełnione łącznie, co nie miało mi ejsca w niniejszej sprawie. Sam fakt usunięcia przez stronę naruszenia prawa przemawia na jej korzyść i stanowi okoliczność łagodzącą, jednakże nie może skutkować odstąpieniem od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 Kpa . W rozpatrywanej sprawie nie ziściła się również przesłanka obligatoryjnego odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu, o której mowa w art. 189f § 1 pkt 2 Kpa, gdyż na stronę za to samo zachowanie prawomoc ną decyzją nie została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej, ani też strona nie została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo l ub przestępstwo skarbowe . Prezes UOKiK zwraca uwagę, że naruszenie przepisów ustawy o informowaniu o cenach stanowi naruszenie o charakterze deliktu administracyjnego, które zagrożone jest karą pieniężną określoną w art. 6 tej ustawy , zaś do nałożenia tej kary uprawniony jest wyłącznie wojewódzki inspektor IH. Uwzględniając właściwość terytorialną, w stosunku do strony postępowania w takim zakresie mogły być prowadzone wyłącznie przez Wielkopolskiego WIIH. Inny organ nie mógł na terenie podlegającym kognicj i Wielkopolskiego WIIH nałożyć kary pieniężnej na stronę za to samo naruszenie, w związku z czym należy przyjąć, że przepisy art. 189f § 1 pkt 2 Kpa nie mają zastosowania w omawianym przypadku. Po przeanalizowaniu akt sprawy Prezes UOKiK stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie nie zaistniały również okoliczności, o których mowa w art. 189f § 2 Kpa, tj. zastosowanie art. 189f § 2 nie spełnieni celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna określona w art. 6 ust. 1 ustawy o cenach. Ok oliczności i waga naruszenia prawa nie budzą wątpliwości, co do istnienia przesłanek faktycznych uzasadniających nałożenie kary pieniężnej. Strona nie dopełniła obowiązków nałożonych na nią w art. 4 ustawy o cenach, bowiem niedopełnienie obowiązku uwidoczn ienia cen w karcie menu, w sposób jednoznaczny, niebudzący wątpliwości oraz umożliwiający porównanie cen w odniesieniu do 88 pozycji . Literalna wykładnia ww. przepisu jednoznacznie wskazuje, iż warunkiem zastosowania odstąpienia od wymierzenia kary jest us unięcie naruszenia prawa, przy czym termin ten należy interpretować ściśle, a więc bez rozszerzenia jego znaczenia na przypadki „zaprzestania naruszania prawa”, tych bowiem dotyczy regulacja art. 189f § 1 Kpa (por. Kodeks postępowania administracyjnego. Ko mentarz. Red. prof. dr hab. Marek Wierzbowski, red. prof. dr hab. Aleksandra Wiktorowska. Rok 2021: „Z uwagi na odmienne brzmienie tych sformułowań na gruncie komentowanego artykułu, należy uznać, że "usunięcie naruszenia prawa" nie jest tożsame z "zaprzes taniem naruszenia". Tym samym, aby usunąć naruszenie 11 prawa nie wystarczy przerwać naruszania przepisów prawa, lecz należy usunąć skutki naruszenia (z oczywistych przyczyn nie jest możliwe wyeliminowanie samego naruszenia, a więc zdarzenia z przeszłości, kt óre już zaistniało”). Charakter naruszeń, jakich dopuściła się strona, wyklucza możliwość usunięcia skutków naruszenia prawa (por. uzasadnienie wyroku WSA w Warszawie z dnia 25.07.2019 r. Sygn. akt VI SA/Wa 991/19: „Warunkiem odstąpienia od nałożenia admin istracyjnej kary pieniężnej jest także przywrócenie stanu zgodnego z prawem, naruszonego przez zachowanie stanowiące podstawę odpowiedzialności administracyjnej. Jak słusznie podkreślił organ usunięcie naruszenia prawa nie jest tożsame z zaprzestaniem naru szania. Aby usunąć naruszenie prawa nie wystarczy przerwać naruszania przepisów prawa, lecz należy usunąć skutki naruszenia.”). Ponieważ cena musi być uwidocznione przez przedsiębiorcę w sposób jednoznaczny, niebudzący wątpliwości i umożliwiający porównani e cen w momencie oferowania danego produktu lub usługi, tak aby konsument na tej podstawie mógł podjąć decyzję o zakupie (tj. uwidocznienie cen ma charakter obowiązku przedumownego) zatem w przedmiotowej sprawie brak jest możliwości zastosowania art. 189f § 2 i 3 Kpa. Podsumowując powyższe, należy stwierdzić, że w przedstawionym stanie faktycznym, wymierzenie stronie kary pieniężnej, o której mowa w art. 6 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach , jak również ustalenie jej wysokości , było prawidłowe i zgodne z prawem. Tym samym, zawarty w odwołaniu wniosek strony o zmniejszenie kary , należy uznać za niezasadny, zarówno w świetle ustaleń opisanej kontroli, jak i obowiązujących przepisów prawa w zakresie wymierzania kary pieniężnej. Prezes UOKiK nie znalazł podst aw do obniżenia czy odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej, jeżeli stan faktyczny sprawy wprost uzasadnia nałożenie kary w określonym przez Wielkopolskiego WIIH wymiarze. Wobec powyższego, wyrażoną przez stronę w odwołaniu prośbę o zmniejszenie wymierz onej kary, należy uznać za niezasadną i niemożliwą do spełnienia przez organ odwoławczy, zarówno w świetle ustaleń opisanej kontroli, jak i obowiązujących przepisów prawa w zakresie wymierzania kary pieniężnej na gruncie ustawy o informowaniu o cenach. Zgodnie z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy o informowaniu o cenach, karę pieniężną, o której mowa w sentencji decyzji, stanowiącą dochód budżetu państwa, należy wpłacić na rachunek bankowy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Poznaniu w terminie 7 dni od dnia, w którym decyzja ta stanie się ostateczna, tj. od dnia otrzymania tej decyzji . Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję. Biorąc powyższe pod uwagę, Prezes UOKiK orzekł, jak w s entencji. Niniejsza decyzja jest ostateczna w trybie postępowania administracyjnego. Pouczenie: 1. Decyzja jest ostateczna w toku instancji. W terminie 30 dni od jej doręczenia stronie przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. S kargę należy wnieść za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, Pl. Powstańców Warszawy 1, 00 - 950 Warszawa. 12 2. Od skarg wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym od strony skarżącej pobierana jest opłata, tzw. wpis stosun kowy, zależny od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem i wynosi: 1) do 10.000 zł - 4 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 100 zł; 2) ponad 10.000 zł do 50.000 zł - 3 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 4 00 zł; 3) ponad 50.000 zł do 100.000 zł - 2 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 1.500 zł; 4) ponad 100.000 zł - 1 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 2.000 zł i nie więcej niż 100.000 zł 3. W przypadku wniesienia od niniejsze j decyzji skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, strona ma możliwość ubiegania się o przyznanie prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie na wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania sądowoadmini stracyjnego. Wniosek ten jest wolny od opłat sądowych. Wniosek o przyznanie prawa pomocy należy złożyć do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Podstawa prawna pouczenia: Art. 52 § 1, art. 53 § 1, art. 54 § 1, art. 230, art. 243 § 1, art. 244 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.); § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2021 r. poz. 535), art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług (Dz. U. z 2023 r. poz. 168) . z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Anna Janiszews ka Zastępca Dyrektora Departamentu Inspekcji Handlowej /podpisano elektronicznie/