DIH-III-107/2025

Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 1 P REZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW Warszawa, 28 sierpnia 2025 r. DIH - 3.707.103.2025.J S DECYZJA DIH - 3. 107 .2025 Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 , ze zm. ), art. 1 ust. 3 oraz art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 229 ), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie odwołania od decyzji Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z 30 czerwca 2025 r. (sygn.: UH.8361.6.2025), na mocy której solidarnie na przedsiębiorców: Lucynę Raburską i Ju litę Garlińską prowadzących działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej LR Lucyna Raburska Julita Garlińska w Poznaniu, zwanych dalej „stronami” lub „przedsiębiorcami”, nałożono karę pieniężną w wysokości 1 000 zł (słownie: tysiąc złotych), na podstaw ie art. 41 ustawy z dnia 4 października 2018 r. o produktach kosmetycznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2227, ze zm.), z tytułu udostępniania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej produktów kosmetycznych po upływie daty minimalnej trwałości, Prezes Urzędu Och rony Konkurencji i Konsumentów utrzymuje ww. decyzję w mocy. Uzasadnienie W dniach od 21 do 24 stycznia 2025 r. inspektorzy reprezentujący Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej , zwanego dalej: „Wielkopolskim WIIH” lub „organem pierwszej instancji”, przeprowadzili kontrolę w drogerii w Poznaniu, należącej do przedsiębiorców. Zgodnie z art. 48 ust. 11 pkt 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców ( Dz. U. z 2024 r., p oz. 236 ze zm. ), zwanej dalej: „Prawem przedsiębiorców”, nie dokonano zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli, ponieważ kontrolę przeprowadzono na podstawie bezpośrednio stosowanych przepisów prawa Unii Europejskiej. W ramach postępowania kontrolnego i nspektorzy sprawdzali prawidłowość oznakowania kosmetyków znajdujących się w ofercie przedsiębiorcy w oparciu o przepisy: − rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1223/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. dotyczącego produktów kosmetycznych (Dz. Urz. UE L Nr 342, str. 59 ze zm.), zwane dalej: „rozporządzeniem 1223/2009”, − ustawy z dnia 4 października 2018 r. o produktach kosmetycznych (Dz.U. z 2018 r. poz. 2227 ze zm.), dalej: „ustawą o produktach kosmetycznych”. Kontrola była prowadzona w obecnośc i wspólnika spółki cywilnej. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 2 W toku kontroli sprawdzono m.in. prawidłowość oznakowania i obrotu kosmetykami oferowanymi konsumentom. W wyniku kontroli stwierdzono, że 3 z 6 objętych sprawdzeniem produktów kosmetycznych o łącznej wartości 58,50 zł było udo stępnione do sprzedaży po upływie daty minimalnej trwałości, co stanowiło naruszenie art. 5 ustawy o produktach kosmetycznych. Powyższe ustalenia udokumentowano w Protokole kontroli z 24 stycznia 2025 r. (sygn.: UH.8361.6.2025 ). Zawiadomieniem z 27 maja 2025 r. Wielkopolski WIIH, na podstawie art. 61 § 1 i § 4, w związku z art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), dalej „Kpa” poinformował przedsiębiorców o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia na nich kary pieniężnej za udostępnianie na rynku, na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, produktów kosmetycznych po upływie daty minimalnej trwałości. Jednocześnie poinformowano ich, że zgodnie z art. 10 Kpa przedsiębiorcom jako stronom w prowadzonym postępowaniu przysługuje prawo do brania czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a w szczególności wypowiadania się co do zebranych dowodów i zapoznania się ze zgromadzonymi w tej sprawie mate riałami. Strony nie skorzystały z przysługujących im praw. W dniu 30 czerwca 2025 r. Wielkopolski WIIH wydał decyzję (sygn. UH.8361.6.2025) , nakładającą na przedsiębiorców karę pieniężną w wysokości 1 000 zł (słownie: tysiąc złotych) wynikającą z art. 41 ustawy o produktach kosmetycznych za udostępnienie na rynku, na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej produktów kosmetycznych po upływie daty minimalnej trwałości, co stanowi naruszenie art. 5 ww. ustawy. 29 lipca 2025 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwany dalej: „Prezesem UOKiK” bądź „organem drugiej instancji”, otrzymał za pośrednictwem Wielkopolskiego WIIH odwołanie z 22 lipca 2025 r. przedsiębiorców od ww. decyzji. W złożonym odwołaniu strony zarzuciły: 1) błędną ocenę stanu faktycznego i przyjęcie, iż zakwestionowane produkty były udostępnione konsumentom po upływie terminu minimalnej trwałości, 2) nieuwzględnienie charakteru prowadzenia sprzedaży – tj. brak swobodnego dostępu klientów do półek z produktami oraz procedury sprawdzania daty trwałości przez obsługę przed wydaniem produktu, 3) naruszenie art. 189f § 1 pkt 1 Kpa poprzez nieuznanie naruszenia za nieznaczne mimo braku zagrożenia dla konsumentów oraz wdrożenia działań naprawczych, 4) naruszenie zasady proporcjonalności w doborze wysokośc i kary. W związku z powyższym, strony wniosły o uchylenie decyzji w całości, ewentualnie – zastosowanie art. 189f § 1 pkt 1 Kpa i odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej oraz poprzestanie na pouczeniu. Pismem z 6 sierpnia 2025 r. Prezes UOKiK poinformował strony o toczącym się postępowaniu administracyjnym w sprawie odwołania od ww. decyzji Wielkopolskiego WIIH z 30 czerwca 2025 r. oraz o przysługującym im prawie do zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Strony nie skorzystały z przysługujących im uprawnień. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 3 Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił i stwierdził. Istotą postępowania odwoławczego jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie tożsamej przedmiotowo i podmiot owo sprawy administracyjnej w granicach wyznaczonych rozstrzygnięciem decyzji organu pierwszej instancji. W toku postępowania organ odwoławczy dokonuje oceny, czy odwołanie strony jest uzasadnione oraz sprawdza, czy wydana decyzja była prawidłowa. Stosown ie do art. 5 ust. 2 ustawy o Inspekcji Handlowej, w sprawach związanych z wykonywaniem zadań i kompetencji Inspekcji, organem właściwym jest wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej. Prezes UOKiK jest organem wyższego stopnia i w związku z powyższym, w ram ach nadzoru, jest uprawniony do przeprowadzenia niniejszego postępowania. Przepisy rozporządzenia 1223/2009 w art. 6 wskazują, że dystrybutorzy w ramach swojej działalności podczas udostępniania produktu kosmetycznego na rynku działają z należytą starannoś cią w odniesieniu do obowiązujących wymogów. Zgodnie z art. 6 ust. 2 rozporządzenia 1223/2009, przed udostępnieniem produktu kosmetycznego na rynku dystrybutorzy sprawdzają, czy: − podane są informacje dotyczące oznakowania określone w art. 19 ust. 1 lit. a), e) i g) oraz w art. 19 ust. 3 i 4; − spełnione są wymogi językowe określone w art. 19 ust. 5; − nie upłynęła data minimalnej trwałości, o ile ma ona zastosowanie na mocy art. 19 ust. 1 (lit. c). Ponadto zgodnie art. 6 ust. 3 ww. rozporządzenia, jeżeli dys trybutorzy uznają lub mają powody sądzić, że: − dany produkt kosmetyczny nie jest zgodny z wymogami przewidzianymi w niniejszym rozporządzeniu, nie udostępniają produktu na rynku, dopóki nie zostanie on dostosowany do obowiązujących wymogów; − produkt kosmetyc zny, który udostępnili na rynku, nie jest zgodny z niniejszym rozporządzeniem, zapewniają przyjęcie środków naprawczych niezbędnych do dostosowania tego produktu, wycofania go z rynku lub wycofania od użytkowników końcowych, w razie potrzeby. W myśl art. 2 ust. 1 lit. e i g ww. rozporządzenia ,,dystrybutor" oznacza każdą osobę fizyczną lub prawną w łańcuchu dostaw, niebędącą producentem ani importerem, która udostępnia produkt kosmetyczny na rynku Wspólnoty, natomiast ,,udostępnianie na rynku" oznacza każde odpłatne lub nieodpłatne dostarczanie produktu kosmetycznego na rynek Wspólnoty do celów dystrybucji, konsumpcji lub stosowania, w ramach działalności handlowej. Prezes UOKiK wskazuje, że zgodnie z art. 6 rozporządzenia 1223/2009, dystrybutorzy odpowiadaj ą za udostępnianie na rynku, produktów kosmetycznych po upływie daty minimalnej trwałości, a w tym wypadku jest to kontrolowany przedsiębiorca. Zgodnie z art. 5 ustawy o produktach kosmetycznych produkty te wprowadza się do obrotu i udostępnia się na rynku do upływu daty minimalnej trwałości. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 4 Stosownie do treści art. 41 ustawy o produktach kosmetycznych, kto wprowadza do obrotu lub udostępnia na rynku produkt kosmetyczny po upływie daty minimalnej trwałości, podlega karze pieniężnej w wysokości do 50 000 zł . Jak wynika z ustaleń kontroli stwierdzono, że 3 z 6 objętych sprawdzeniem produktów kosmetycznych o łącznej wartości 58,50 zł było udostępnione do sprzedaży po upływie daty minimalnej trwałości, co stanowiło naruszenie art. 5 ustawy o produktach kosmetycznych. Powyższe ustal enia udokumentowano w Protokole kontroli z 24 stycznia 2025 r. (sygn.: UH.8361.6.2025). W treści złożonego odwołania strony stwierdziły, że w kontrolowanej placówce zakwestionowane produkty, nie znajdowały się w wol n ej sprzedaży, a klienci nie mieli dostęp u do półek, na których znajdowały się produkty. Ponadto strony wskazały, że personel każdorazowo przed wydaniem towaru konsumentowi weryfikuje datę minimalnej trwałości, w związku z czym w ich opinii zakwestionowane produkty nie zostały udostępnione klien tom do sprzedaży a jedynie znajdowały się w magazynie sklepowym. Przedsiębiorcy, wrócili uwagę na podjęcie współpracy z organem pierwszej instancji i niezwłoczne wycofanie przeterminowanych produktów. Dlatego też, zdaniem stron, naruszenie przepisów było ” nieznaczne i potencjalne”. Odnosząc się do powyższego Prezes UOKiK wskazuje, że po analizie całokształtu materiału dowodowego nie ma wątpliwości, że przedsiębiorcy nie wywiązali się z nałożonych na nich obowiązków jako dystrybutorów produktów kosmetycznych, co w konsekwencji spowodo wało, udostępnienie na rynku produktów kosmetycznych po upływie daty minimalnej trwałości. Z zaprezentowanym w odwołaniu stanowiskiem stron nie sposób się zgodzić, bowiem pozostaje ono w oczywistej sprzeczności z obowiązującymi przepisami prawa regulujący mi udostępnianie na rynku produktów kosmetycznych. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 5 ustawy o produktach kosmetycznych „Produkty kosmetyczne wprowadza się do obrotu i udostępnia się na rynku do upływu daty minimalnej trwałości”. Ponadto tezie zawarte j w odwołaniu przeczy stan faktyczny ustalony w toku kontroli i udokumentowany w Protokole kontroli z 24 stycznia 2025 r. (sygn.: UH .8361. 6 .202 5 ) wraz z załącznikami. W załączniku nr 1 do protokołu znajdują się zdjęcia kontrolowanej placówki, jak również z djęcia ekspozycji zakwestionowanych towarów. Dodatkowo do akt sprawy załączono oświadczenie z 21 stycznia 2025 r. wspólnika spółki , z którego wynika, że zakwestionowane produkty kosmetyczne dobrowolnie wycofał ze sprzedaży. Prezes UOKiK podkreśla, że po wyższe zostało stwierdzone w protokole kontroli, a wspólnik spółki, któr y zapoznał się z jego treścią podpisał go bez uwag. Strony n ie zgłosił y też uwag na piśmie do tego protokołu pomimo zawartego w nim pouczeni a , iż „Na podstawie art. 20 ust. 2 ustawy o Inspekcji Handlowej, kontrolowany może zgłosić uwagi bezpośrednio do protokołu bądź wnieść je na piśmie do Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w ciągu 7 dni od dnia przedstawienia protokołu do podpisu.” Zgodnie z art. 76 § 1 Kpa protokół kontrol i posiada walor dokumentu urzędowego tj. stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Jak wynika z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lutego 2020 r. w sprawie sygn. VI SA/Wa 2107/19 (lex nr 3034073), że: „Protok ół kontroli jako dokument urzędowy korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń. Dokument urzędowy stanowi podstawowy element materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym. Dokumenty urzędowe korzystają Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 5 ze szczególnej mocy dowodowej, ponieważ st anowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Z dokumentem urzędowym związane jest domniemanie prawdziwości jego treści. Organ prowadzący postępowanie nie może wobec tego swobodnie oceniać ani kwestionować treści dokumentu urzędowego. Istota p rotokołu z kontroli wyraża się w tym, że dokument ten odzwierciedla i potwierdza istniejący w momencie kontroli stan faktyczny” . Dokument urzędowy stanowi podstawowy element materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym. Dokumenty urzędowe korzystają ze szczególnej mocy dowodowej, ponieważ stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Z dokumentem urzędowym związane jest domniemanie prawdziwości jego treści. Organ prowadzący postępowanie nie może wobec tego swobodnie oceniać a ni kwestionować treści dokumentu urzędowego. Istota protokołu z kontroli wyraża się w tym, że dokument ten odzwierciedla i potwierdza istniejący w momencie kontroli stan faktyczny. Tym samym, opisany w protokole kontroli stan faktyczny sprawy, należy uznać za wiarygodny . Z protokołu kontroli bezsprzecznie wynika, że przedsiębiorcy udostęp nili na rynku 3 produkt y kosmetyczn e po upływie ich terminów trwałości. Należy w tym miejscu wskazać, że sprawdzenie przez przedsiębiorców czy udostępnione przez nich kosme tyki nie są przeterminowane zależy wyłącznie od dobrej woli przedsiębiorców i ich dbałości o przestrzeganie podstawowych wymagań prawnych . W ocenie zarówno organu pierwszej, jak i drugiej instancji , udostępnianie do sprzedaży przeterminowanych produktó w kosmetycznych stwarza dla konsumentów użytkujących dany produkt realne zagrożenie zdrowia i życia. Jednym z głównych celów nałożenia na przedsiębiorców obowiązków określonych w rozporządzeniu 1223/2009 jest wzmocnienie szeroko pojętej ochrony konsumenta oraz osiągnięcie wysokiego poziomu ochrony zdrowia ludzi. Dlatego też przepisy ww. rozporządzenia w bardzo szczegółowy sposób określiły obowiązki nakładane na przedsiębiorców, zarówno produkujących, jak również i tych udostępniających produkty kosmetyczne konsumentom. Prezes UOKiK podkreśla, że niedopuszczalne jest udostępnianie produktów kosmetycznych po upływie daty minimalnej trwałości. Producent określając dla produktu kosmetycznego datę minimalnej trwałości deklaruje, że produkt kosmetyczny, przechowyw any w odpowiednich warunkach, zachowuje do tego czasu w pełni swoje pierwotne właściwości, a w szczególności pozostaje bezpieczny dla użytkownika. Określenie przez producenta wprost tej daty dotyczy produktów o umiarkowanej trwałości. Należy zatem wniosko wać, że użycie kosmetyku po wskazanej dacie minimalnej trwałości może spowodować wystąpienie niepożądanych reakcji i w konsekwencji stanowić zagrożenie dla zdrowia konsumenta. Odnosząc się do powyższego nie ma tu również znaczenia fakt, który podnosi stro na , że produkty kosmetyczne w kontrolowanej drogerii znajdują się na półkach niedostępnych bezpośrednio dla konsumentów. Istotne jest, że przeterminowane kosmetyki znajdują się w sprzedaży – są na półkach sprzedażowych. Jak wskazano już wyżej przed udostęp nieniem produktu kosmetycznego na rynku dystrybutorzy maja obowiązek sprawdzić , czy nie upłynęła data minimalnej trwałości . Zgodnie z definicją wskazaną w ww. ustawie „ udostępnianie na rynku" oznacza każde odpłatne lub nieodpłatne dostarczanie produktu kos metycznego na rynek Wspólnoty do celów dystrybucji, konsumpcji lub stosowania, w ramach działalności handlowej . Mając powyższe na uwadze, argument stron o niemożliwości bezpośredniego zakupu kosmetyku przez konsumenta nie ma w tej sytuacji nietrafiony. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 6 Zgodnie z art. 41 ustawy o produktach kosmetycznych, kto wprowadza do obrotu lub udostępnia na rynku produkt kosmetyczny po upływie daty minimalnej trwałości, podlega karze pieniężnej w wysokości do 50 000 zł. Cechą charakterystyczną sankcji administracyj nej, a taką właśnie jest kara pieniężna nakładana na podstawie przepisów ustawy o produktach kosmetycznych, jest jej automatyczne stosowanie wobec podmiotu ponoszącego przypisaną mu obiektywną odpowiedzialność za naruszenie ciążących na nim obowiązków. Sam o zaś stwierdzenie – udowodnienie faktu oferowania do sprzedaży produktów kosmetycznych po upływie daty minimalnej trwałości jest wystarczającą przesłanką do nałożenia kary pieniężnej. Nie ma przy tym znaczenia czy niedopełnienie obowiązku nastąpiło z winy (umyślnej czy nieumyślnej) danego podmiotu, czy też nie. Dodatkowo wskazać należy, że ustawa nie przewiduje możliwości badania przez organ Inspekcji Handlowej istnienia winy, bądź jej braku po stronie podmiotu, u którego ujawniono nieprawidłowości. Zatem samo stwierdzenie w wyniku kontroli, że określony podmiot nie zrealizował ciążącego na nim obowiązku ustawowego powoduje konieczność nałożenia kary pieniężnej, która jest karą administracyjną. Skuteczność kary przejawia się w możliwości jej nałożenia i wye gzekwowania. Żeby kara była odstraszająca, jej wysokość powinna być dotkliwa dla przedsiębiorców. Kara nałożona na podmiot musi także spełniać funkcję prewencyjną oraz dyscyplinująco - represyjną, tj. być ostrzeżeniem dla przedsiębiorcy, mającym na celu nied opuszczenie do powstania nieprawidłowości w przyszłości. Wymierzona kara powinna być przy tym proporcjonalna, to jest właściwa do osiągnięcia zakładanego celu, jakim jest zapewnienie, aby w obrocie dostępne były tylko towary z przed upływem daty minimalnej trwałości. Mając na uwadze powyższe, Prezes UOKiK wskazuje, że kryteria wymiaru kary zostały wprost wskazane w art. 189d Kpa i organ pierwszej instancji analizując kwestie wysokości kary uwzględnił wszystkie przesłanki w nim zawarte, a mianowicie: 1) wagę i okoliczności naruszenia prawa, w szczególności potrzebę ochrony życia lub zdrowia oraz czas trwania tego naruszenia - prawidłowo wskazując, że okoliczności i waga naruszenia prawa nie budzą wątpliwości, gdyż udostępnianie na rynku produktów po upływie dat y minimalnej trwałości wbrew art. 5 ustawy o produktach kosmetycznych może negatywnie wpływać na zdrowie konsumentów. Podkreślić przy tym należy, że produkty kosmetyczne oferowane po terminie mogą nie posiadać już właściwości, które są deklarowane przez pr oducentów, jak również stwarzać realną możliwość wystąpienia niepożądanych skutków ubocznych. Brak informacji o wyrządzonych przez te produkty szkodach, nie powoduje zmniejszenia wagi naruszenia prawa, gdyż bezpieczeństwo konsumentów należy w tym wypadku t raktować priorytetowo; 2) analizując częstotliwość niedopełniania w przeszłości obowiązku albo naruszania zakazu tego samego rodzaju co niedopełnienie obowiązku albo naruszenie zakazu, w następstwie którego ma być nałożona kara, organ pierwszej instancji wsk azał, że po raz pierwszy doszło do naruszenia przez przedsiębiorców ww. obowiązków. 3) uprzednie ukaranie za to samo zachowanie za przestępstwo, przestępstwo skarbowe, wykroczenie lub wykroczenie skarbowe – naruszenie art. 5 ustawy o produktach kosmetyczn ych nie stanowi wykroczenia, ale jest zagrożone administracyjną karą pieniężną; Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 7 4) stopień przyczynienia się strony, na którą jest nakładana administracyjna kara pieniężna, do powstania naruszenia prawa – organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił, że st rony są dystrybutorami zakwestionowanych produktów na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Organ pierwszej instancji wskazał, iż w istotę rzetelnego prowadzenia działalności gospodarczej wkomponowane jest posiadanie niezbędnej wiedzy specjalistycznej, obe jmującej znajomość przepisów prawa. Podkreślił również, że obowiązkiem dystrybutorów produktów kosmetycznych jest działanie z należytą starannością w odniesieniu do obowiązujących wymogów, a przed udostępnieniem produktu kosmetycznego na rynku, konieczne j est dokonanie jego rzetelnej weryfikacji pod kątem obowiązujących przepisów, a strony nie dochowały w tym zakresie należytej staranności. W ocenie organu drugiej instancji sprawdzenie czy nie są udostępniane przez stronę w sprzedaży kosmetyki po upływie te rminu przydatności do użycia jest nader prostą sprawą, nie wymagającą szczególnego zaangażowania i zależało wyłącznie od stron; 5) działania podjęte przez strony dobrowolnie w celu uniknięcia skutków naruszenia prawa – Wielkopolski WIIH wskazał, że prze dsiębiorcy niezwłocznie podjęli działania naprawcze poprzez wycofanie z oferty handlowej zakwestionowanych produktów kosmetycznych; 6) wysokość korzyści, którą strona osiągnęła, lub straty, której uniknęła – w ocenie organu II instancji przedmiotowa przesł anka nie będzie miała zastosowania , ponieważ celem nałożenia na dystrybutorów zakazu udostępniania kosmetyków po terminie przydatności do użycia jest ochr ona zdrowia konsumenta , które nie może być miarkowana wysokością przychodu ze sprzedaży przeterminowanych kosmetyków; 7) w przypadku osoby fizycznej – warunki osobiste strony, na którą administracyjna kara pieniężna jest nakładana – w tym przypadku organ pierwszej instancji prawidłowo poinformował stro ny o możliwości w ypowiedzenia się w sprawie przesłanek nałożenia kary, strona nie podniosła żadnej okoliczności w tym zakresie . Podsumowując Prezes UOKiK odnosząc się do wysokości kary w wysokości 1 000 zł, nałożonej na podstawie art. 41 ustawy o produktach kosmetycznych, zgodnie z którym wprowadzanie do obrotu lub udostępnianie na rynku produktu kosmetycznego po upływie daty minim alnej trwałości, podlega karze pieniężnej w wysokości do 50 000 zł, Prezes UOKiK nie widzi podstaw do jej obniżenia. Organ drugiej instancji, po analizie stwierdzonych nieprawidłowości oraz poszczególnych kryteriów wymierzania administracyjnych kar pienięż nych, o których mowa w art. 189d Kpa uznał, że wysokość kary wymierzonej przez Wielkopolskiego WIIH, została określona właściwie w dolnej granicy przewidzianej prawem, jednocześnie jest kwotą optymalną realizującą zasady skutecznej, proporcjonalnej i odstr aszającej kary. Warto w tym miejscu podkreślić, że dobrowolne działania podjęte przez strony nastąpiły dopiero na skutek przeprowadzonej kontroli, a nie w ramach obowiązków nałożonych na nie przepisami prawa, jako dystrybutorów produktów kosmetycznych. S trona w odwołaniu zarzuciła również naruszenie art. 189f § 1 pkt 1 Kpa poprzez nieuznanie naruszenia za nieznaczne mimo braku zagrożenia dla konsumentów oraz wdrożenia działań naprawczych . Prezes UOKiK, p o przeanalizowaniu sprawy , podobnie jak organ pierw szej instancji nie widzi podstaw do odstąpienia od wymierzenia kary na podstawie art. 189f § 1pkt 1 K pa. Okoliczności i waga naruszenia prawa nie budzą wątpliwości, co do istnienia przesłanek faktycznych uzasadniających nałożenie kary pieniężnej. Stron y ni e dopełnił y obowiązków Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 8 dystrybutora nałożonych na ni e przepisami rozporządzenia 1223/2009, a tym samym naruszył y art. 5 ustawy o produktach kosmetycznych. Organ drugiej instancji zgadza się z Wielkopolskim WIIH, że biorąc pod uwagę, iż zakaz udostępniania, przeterminowanych produktów kosmetycznych ustanowiony został zarówno w prawie wspólnotowym, jak i krajowym, świadczy o randze naruszenia, któremu nie sposób przypisać cech znikomości. Prawodawca dodatkowo zabezpieczył konsumentów, mimo obowiązującego wpro st przepisu unijnego rozporządzenia, wprowadzając ograniczenia w ustawie o produktach kosmetycznych. Ponadto organ pierwszej instancji właściwie wskazał, że oferowanie przeterminowanych kosmetyków do sprzedaży wprowadziło konsumentów w błąd, co do ich rzec zywistej przydatności i skuteczności oraz mogło przyczynić się do negatywnego wpływu ich na zdrowie. Mając na uwadze powyższe nie można uznać, że waga naruszenia prawa była znikoma, a tym samym przesłanka pierwsza nie została spełniona. Obowiązkiem dystryb utora przed udostepnieniem produktu kosmetycznego na rynku, jest sprawdzenie czy nie upłynęła data minimalnej trwałości, czego w niniejszej sprawie kontrolowan i nie uczyni li , a konsekwencją czego są stwierdzone nieprawidłowości. Za spełnioną można uznać na tomiast przesłankę dotyczącą zaprzestania naruszenia, gdyż strony w wyniku ustaleń kontroli podjęły dobrowolne działania mające na celu usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości wycofując kwestionowane produkty z oferty, ale nastąpiło to dopiero w wyniku u stale ń kontroli. Uwzględniając powyższe oraz fakt, że ww. przesłanki muszą być spełnione łącznie , Prezes UOKiK nie widzi przesłanki do odstąpienia od wymierzenia kary na podstawie art. 189f § 1pkt 1 Kpa . Nie została spełniona również przesłanka z pkt 2 art. 189f § 1 Kpa, ponieważ nie była wydana przez inny uprawniony organ administracji publicznej prawomocna decyzja nakładająca na stron y za to samo zachowanie karę pieniężną, jak również stron y nie został y prawomocnie ukaran e za wykroczenie lub wykroczeni e skarbowe, czy też prawomocnie skazan e za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, a kara ta spełniałaby cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna. Prezes UOKiK zwraca uwagę, że naruszenie przepisów ustawy o produktach kosmetycz nych stanowi naruszenie o charakterze deliktu administracyjnego, które zagrożone jest karą pieniężną określoną w art. 41 tej ustawy, zaś do nałożenia tej kary na dystrybutora uprawniony jest wyłącznie wojewódzki inspektor IH. Uwzględniając właściwość teryt orialną, w stosunku do stron postępowania w takim zakresie mogły być prowadzone wyłącznie przez Wielkopolskiego WIIH. Inny organ nie mógł na terenie podlegającym kognicji Wielkopolskiego WIIH nałożyć kary pieniężnej na strony za to samo naruszenie, w związ ku z czym należy przyjąć, że przepisy art. 189f § 1 pkt 2 Kpa nie mają zastosowania w omawianym przypadku. Zdaniem Prezesa UOKiK w niniejszej sprawie brak było również podstaw do wdrożenia procedury określonej w art. 189f §2 i §3 Kpa, bowiem odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej nie pozwoliłoby na spełnienie celów, dla których ta kara miałaby być nałożona. W odniesieniu do art. 189f §2 i §3 Kpa podnieść należy, że z przepisu tego nie wynika obowiązek każdorazowego wyznaczania przez organ terminu do usu nięcia naruszenia prawa, nawet przy spełnieniu warunków przewidzianych w przepisie, gdyż decyzja w tym względzie zależy od uznania organu. Ponadto, co istotniejsze, w ocenie organu, dotyczy to przypadków, gdy odstąpienie od nałożenia kary pozwoliłoby na sp ełnienie celów kary. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 9 Administracyjne kary pieniężne mają na celu mobilizowanie podmiotów do terminowego i prawidłowego wykonywania obowiązków na rzecz państwa, mają bowiem znaczenie prewencyjne. Dodatkowo, kara ma z założenia pełnić również funkcję repres yjno - dyscyplinującą, a więc ma za zadanie m. in. eliminować z rynku produkty z nieprawidłowościami i stanowić na przyszłość ostrzeżenie dla przedsiębiorcy. Z tego też względu organ uznał, że nawet podjęcie przez przedsiębiorców działań naprawczych nie po zwoli na spełnienie celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna. Zastosowanie tej regulacji byłoby w tym świetle niecelowe. Prezes UOKiK zwraca również uwagę na zawarte w art. 189f Kpa sformułowania "usunięcie naruszenia prawa" o raz "zaprzestanie naruszenia". Jak wskazuje w komentarzu do art. 189f Kpa prof. zw. dr hab. Marek Wierzbowski z uwagi na odmienne brzmienie tych sformułowań na gruncie komentowanego artykułu, należy uznać, że "usunięcie naruszenia prawa" nie jest tożsame z "zaprzestaniem naruszenia". Tym samym, aby usunąć naruszenie prawa nie wystarczy przerwać naruszanie przepisów prawa, lecz należy usunąć skutki naruszenia (z oczywistych przyczyn nie jest możliwe wyeliminowanie samego naruszenia, a więc zdarzenia z przesz łości, które już zaistniało) (patrz: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz red. prof. zw. dr hab. Marek Wierzbowski, red. prof. dr hab. Aleksandra Wiktorowska ), chociażby w stosunku do konsumentów, którzy wcześniej zakupili przeterminowane produ kty. Jednocześnie Prezes UOKiK wskazuje, że okoliczności i waga naruszenia prawa nie budzą wątpliwości, co do istnienia przesłanek faktycznych uzasadniających nałożenie kary pieniężnej. Strony nie dopełniły obowiązków dotyczących produktów kosmetycznych i udostępniły na rynku produkt y kosmetyczn e po upływie daty minimalnej trwałości. Ponadto organ drugiej instancji wskazuje, że fakt zaprzestania naruszania przepisów prawa i podjęcia działań naprawczych, nie zwalnia stron z odpowiedzialności za niedopełnieni e obowiązków stwierdzone w chwili kontroli. Podsumowując organ drugiej instancji stwierdza, że zarzuty dotyczące naruszenia przez Wielkopolskiego WIIH przepisów art. 189f Kpa są bezprzedmiotowe. Analiza materiałów dowodowych, Prezes UOKiK wskazuje, że ustalenia kontroli przeprowadzonej przez Wielkopolskiego WIIH dały podstawę do stwierdzenia, że przedsiębiorcy, nie wykonali ciążących na nich obowiązków wskazanych w art. 6 ust. 2 rozporządzenia 122 3/2009, tj. przed udostępnianiem produktu na rynku nie sprawdzili, czy nie upłynęła data minimalnej trwałości, w związku z czym wbrew art. 5 ustawy o produktach kosmetycznych strony udostępniły na rynku produkty kosmetyczne po upływie daty minimalnej trwał ości. Powyższe dało to podstawę do nałożenia administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 41 ustawy o produktach kosmetycznych. Przepis art. 46 ust. 1 pkt 2 ustawy o produktach kosmetycznych nakazuje wojewódzkiemu inspektorowi Inspekcji Handlowej nał ożyć karę pieniężną na podmiot, który udostępnia na rynku produkt kosmetyczny bez spełnienia obowiązku dystrybutora, o którym mowa powyżej, choćby naruszenie prawa miało charakter jednostkowy, a w trakcie kontroli przystąpiono do wykonywania zaleceń inspek torów i na dzień wszczęcia postępowania wszystkie nieprawidłowości były wyeliminowane. Prezes UOKiK, podobnie jak organ pierwszej instancji wskazuje, że jednym z głównych celów nałożenia na przedsiębiorców obowiązków zawartych w ww. rozporządzaniu, jest Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 10 w zmocnienie szeroko pojętej ochrony konsumenta oraz osiągnięcie wysokiego poziomu ochrony zdrowia ludzi. Dlatego też przepisy rozporządzenia w sposób bardzo szczegółowy określiły obowiązki nakładane na przedsiębiorców, którzy nie tylko produkują, ale też ud ostępniają konsumentom produkty kosmetyczne. Organ drugiej instancji wskazuje, że przepisy ustawy o produktach kosmetycznych stanowią, iż wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej nakłada, za udostępnianie na rynku produktu kosmetycznego po upływie daty mi nimalnej trwałości, karę pieniężną w wysokości do 50 000 zł. Wymierzając sankcję w tym zakresie posługuje się przy tym swobodnym uznaniem w granicach określonych prawem kryteriów. Wielkopolski WIIH, po dokonaniu oceny stwierdzonych nieprawidłowości ustali ł wysokość kary pieniężnej w wysokości 1 000 zł i jest ona, w ocenie Prezesa UOKiK, odpowiednią i zastosowaną prawidłowo, z uwzględnieniem ustawowych kryteriów nałożenia sankcji, jak również kwotą optymalną realizującą zasady skutecznej, proporcjonalnej i odstraszającej kary. Mając powyższe na uwadze organ drugiej instancji nie znalazł podstaw do uchylenia decyzji w całości i odstąpienie od wymierzenia kary. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 Kpa organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje zaskarżoną decyzję w mocy. Należy przy tym podkreślić, że utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji jest konsekwencją dokonania przez organ drugiej instancji oceny, że decyzja organu pierwszej instancji była prawidłowa i co do istoty sprawy identyczna, jak decyzja podjęta przez organ drugiej instancji. W związku z powyższym karę administracyjną należy wpłacić na rachunek wskazany w decyzji Wielkopolskiego WIIH w terminie 14 dn i od dnia, kiedy decyzja o nałożeniu kary stała się ostateczna. Biorąc powyższe pod uwagę, Prezes UOKiK orzekł jak w sentencji. Niniejsza decyzja jest ostateczna w trybie postępowania administracyjnego. Pouczenie: 1. Decyzja jest ostateczna w toku instancji. W terminie 30 dni od jej doręczenia stronie przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skargę należy wnieść za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, Pl. Powst ańców Warszawy 1, 00 - 950 Warszawa. 2. Od skarg wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym od strony skarżącej pobierana jest opłata, tzw. wpis stosunkowy, zależny od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem i wynosi: 1) do 10.000 z ł - 4 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 100 zł; 2) ponad 10.000 zł do 50.000 zł - 3 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 400 zł; 3) ponad 50.000 zł do 100.000 zł - 2 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 1.500 zł; 4) ponad 100.000 zł - 1 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 2.000 zł i nie więcej niż 100.000 zł. 3. W przypadku wniesienia od niniejszej decyzji skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, strona ma możliwość ubieg ania się o przyznanie prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie na wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania sądowoadministracyjnego. Wniosek ten jest wolny od opłat sądowych. Wniosek o przyznanie prawa pomocy należy złożyć do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 11 4. Do należności pieniężnych w postaci kar pieniężnych nie uiszczonych w terminie stosuje się przepisy art. 189i ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572). Z upoważnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Anna Janiszewska Zastępca Dyrektora Departamentu Inspekcji Handlowej