DIH-II-32/2026

Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 1 P REZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW Warszawa, 21 września 2026 r. DIH - 2.707.33.2026.PS DECYZJA DIH - 2.32.2026 „informacje prawnie chronione oznaczono [xxx]” Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14.06. 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691) dalej zwanej: „kpa”, art. 35a pkt 9 lit. b, art. 35d ust. 1 pkt 1 i ust. 4 ustawy z 25.08.2006 r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw (Dz. U. z 2025 r. poz. 1529 ) dalej zwanej: „ustawą o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw”, art. 5 ust. 2 ustawy z 15.12.2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2026 r. poz. 656) dalej zwanej: „ustawą o Inspekcji Handlowej”, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsum entów, dalej zwany: „Prezesem Urzędu” lub „organem odwoławczym”, po rozpatrzeniu odwołania z 14.08.br. wniesionego przez pełnomocnika HORTICO S.A. z siedzibą we Wrocławiu, (zwanych dalej: „stroną” lub „przedsiębiorcą”) od decyzji Opolskiego Wojewódzkiego I nspektora Inspekcji Handlowej z 6.08.br. nr 82/2026 (sygnatura: NRU.8361.257.2026 ), wymierzającej administracyjną karę pieniężną w kwocie 10 000,00 zł (słownie: dziesięć tysięcy złotych 00/100), za wystawienie świadectwa jakości paliwa stałego, w którym wa rtość parametru „zawartość podziarna" jest niezgodna ze stanem faktycznym, postanawia utrzymać zaskarżoną decyzję w mocy. UZASADNIENIE Opolski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej (dalej zwany: „Opolski WIIH” lub „organ pierwszej instancji”) pismem z 27.08.br. przekazał do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów odwołanie strony wraz aktami kontroli i postępowania administracyjnego. Inspektorzy reprezentujący Opolskiego WIIH 22.04. br. , w ramach upoważnienia do przeprowadzenia kontroli nr NRU.241.2026 podjęli czynności w należącym do strony punkcie sprzedaży, której zakres przedmiotowy obejmował kontrolę jakości paliw stałych, kontrolę przechowywania kopii zaświadczeń i dokumentów, o których mowa w art. 6b ust. 1 ustawy o systemie monitorowania i kontr olowania jakości paliw, kontrolę realizacji obowiązków, o których mowa w art. 6c ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw, tj. wystawiania świadectw jakości paliw stałych ich przechowywania i przekazywania nabywcom kopii tych świadectw , kontrolę realizacji zakazu wprowadzania do obrotu paliw stałych, o których mowa w art. 7 ust. 7a ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw ; kontrolę dokumentów dotyczących pochodzenia paliwa stałego, o których mowa w art. 13 ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego (Dz. U. z 2025 r. poz. 514), dalej zwanej: „ustawą o szczególnych rozwiązaniach” . Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 2 Kontrolę wszczęto w obecności pracownik a, uznanego za osobę czynną w lokalu przedsiębiorstwa zgodnie z art. 97 ustawy z 23.04.1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2025 r. poz. 1071, 1172) . Przed przystąpieniem do czynności kontrolnych inspektorzy okazali legitymacje służbowe, zapoznali z tematyką kontroli oraz wręczyli egzemplarz klauzuli informacyjnej RODO. Inspektorzy nie pozostawili upoważnienia do przeprowadzenia kontroli z uwagi na brak osoby upoważnionej do reprezentowania przedsiębiorcy przed organami kontroli. Ustalono, że przedsiębiorca wprowadza do obrotu paliwa stałe przeznaczone do użycia w gospodarstwach domowych lub w instalacjach spalania o nominalnej mocy cieplnej poniżej 1MW, o którym mowa w art. 2 pkt 4a lit. a i b ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw. U stalono, że kontrolowana strona przestrzega postanowień art. 7 ust, 7a ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw i nie wprowadza do obrotu paliw stałych objętych zakazem. W czasie kontroli w ofercie handlowej znajdowały się dwa rodzaje węgla kamiennego, orzech Vendor oraz orzech premium. Z oferty handlowej do pobrania został wytypował węgiel kamienny orzech workowany Vendor w ilości 124 worki (worek 25 kg). W toku kontroli 22.0 4 .br. wymienieni w upoważnieniu do przeprowadzenia kontroli p racownicy niezależnego akredytowanego laboratorium SGS Polska Sp. z o. o., w obecności inspektorów reprezentujących Opolskiego WIIH, pobrali próbkę ogólną o wadze ok. 3 100 kg, podzieloną następnie na próbkę przeznaczoną do badań nr 0126/26/6825 o wadze 13 9,75 kg i próbkę kontrolną nr 9745/26/6825 o wadze 140,00 kg. Próbobiorcy zapakowali próbki do worków, które zostały zawiązane, a następnie zaplombowane przez inspektorów, w sposób uniemożliwiający otwarcie lub usunięcie oznaczeń bez naruszenia plomb. Pró by oznaczono w sposób określony w przepisie art. 17 ust. 2 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw. Na okoliczność pobrania prób sporządzono dwa egzemplarze protokołu pobrania próbek paliwa stałego nr NRU.8361.241.2026 z 22.04.br. Jed en egzemplarz został przesłany' stronie a drugi stanowi dowód w aktach kontroli. W toku kontroli inspektorzy sporządzili również protokół pobrania próbek do użytku wewnętrznego Inspekcji Handlowej. Następnie zgodnie z przepisami art. 22 ust. 1 ww. ustawy , według protokołu przyjęcia próbek do badania nr 20/200005497/180 - 014 , próbki przekazano pracownikom podmiotu pobierającego wraz ze świadectwem jakości paliw stałych nr 48438 z 21.04.br., w którym zanonimizowano dane. Próbki zostały umieszczone w samochodzi e, w warunkach uniemożliwiających ich zamianę lub utratę cech charakterystycznych celem przetransportowania do akredytowanego laboratorium. Inspektorzy reprezentujący Opolskiego WIIH ustalili, że strona wystawia, przekazuje i przechowuje oświadczenia o po chodzeniu węgla, o których mowa w art. 13 ust. 2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach. Na podstawie uzyskanych dokumentów inspektorzy stwierdzili, że kontrolowany przedsiębiorca również sporządza, przekazuje i przechowuje świadectwa jakości dla paliw stały ch. Analiza przedstawionych przez osobę czynną w lokalu dokumentów wykazała, że świadectwa jakości paliwa stałego są zgodne ze wzorem rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z 23.12.2022 r. w sprawie wzoru świadectwa jakości paliw stałych (Dz. U. z 20 22 r. poz. 2843). W toku prowadzonych czynności inspektorzy zażądali okazania dokumentów dotyczących pochodzenia paliwa stałego z której pobrano próbki do badań laboratoryjnych. Osoba czynna w lokalu przedłożyła fakturę VAT 136/RD/02/2026 z 13.02.br. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 3 Pismem z 23.04.br. Opolski WIIH z uwagi na nieobecność przedsiębiorcy lub osoby przez niego upoważnionej przesłał do strony upoważnienie do przeprowadzenia kontroli nr NRU.241.2026 wraz z pouczeniem o prawach i obowiązkach kontrolowanego przedsiębiorcy or az protokół kontroli NRU.8361.241.2026 wraz z protokołem pobrania próbek paliwa stałego nr NRU.8361.241.2026. Strona odebrała pismo 27.04.br. W protokole kontroli strona została pouczona o treści art. 20 ust. 2 ustawy o Inspekcji Handlowej, czyli o uprawni eniu zgłoszenia uwag bezpośrednio do protokołu kontroli lub wniesienia ich na piśmie w terminie 7 dni od dnia przedstawienia protokołu do podpisu. Strona nie skorzystała z możliwości wniesienia uwag do protokołu kontroli na piśmie. Badanie przeprowadzone p rzez niezależne, akredytowane laboratorium SGS Polska Sp. z o. o. udokumentowane protokołem z badań nr 20/200005497/180 - 014 z 27.04.br. po uwzględnieniu dopuszczalnych odchyleń, o których mowa w § 2 rozporządzenia Ministra Przemysłu oraz Ministra Klimatu i Środowiska z 4.11.2024 r. w sprawie wymagań jakościowych dla paliw stałych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1618), zwanego dalej także „rozporządzeniem w sprawie wymagań jakościowych dla paliw stałych”, wykazało, że wprowadzany do obrotu w dniu kontroli, tj. 22.0 4.br. węgiel kamienny w sortymencie orzech , nr próbki paliwa stałego przeznaczonej do badań 0126/26/6825, nie spełniał wymagań określonych w ww. rozporządzeniu ze względu na zawyżoną zawartość podziarna, która wynosiła 29,8%, przy wymaganiach jakościowych max. 10,0%, z uwzględnieniem dopuszczalnego odchylenia, ≤10,5% (mniejszy lub równy 10,5%). Badanie próbki przeznaczonej do badań nr 0126/26/6825, wykazało również, że wprowadzany do obrotu w dniu kontroli, tj. 22.04.br. węgiel kamienny w sortymencie orzec h , nie spełniał wymagań jakościowych wskazanych przez stronę w treści świadectwa jakości nr 48438 z 21.04.br., ze względu na zawyżoną zawartość podziarna, która wynosiła 29,8%, przy wymaganiach jakościowych max. 10,0%, z uwzględnieniem dopuszczalnego odchy lenia, ≤10,5% (mniejszy lub równy 10,5%). Ponieważ badanie próbki paliwa stałego przeznaczonej do badań nr 0 126/2 6/ 6825 wykazało niezgodność z parametrami wskazanymi w rozporządzeniu w sprawie wymagań jakościowych dla paliw stałych, a także w wystawionym przez stronę w świadectwie jakości paliw stałych nr 48438 z 21.04.br., badanie próbki kontrolnej nr 9745/26/6825 przepro wadzono z urzędu, zgodnie z art. 22 ust. 7a pkt 2 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw. Badanie przeprowadzone przez niezależne, akredytowane laboratorium SGS Polska Sp. z o. o. udokumentowane protokołem z badań nr 20/200005497/18 0 - 014K z 27.04. br. po uwzględnieniu dopuszczalnych odchyleń, o których mowa w § 2 rozporządzenia w sprawie wymagań jakościowych dla paliw stałych, wykazało, że wprowadzany do obrotu w dniu kontroli, tj. 22.04.br. węgiel kamienny w sortymencie orzech , nr próbki kontrolnej paliwa stałego 9745/26/6825, nie spełniał wymagań określonych w ww. rozporządzeniu ze względu na zawyżoną zawartość podziarna, która wynosiła 30,1%, przy wymaganiach jakościowych max. 10,0%, z uwzględnieniem dopuszczalnego odchylenia, ≤1 0,5% (mniejszy lub równy 10,5%). Badanie próbki kontrolnej nr 9745/26/6825 potwierdziło również, że wprowadzany do obrotu w dniu kontroli, tj. 22.04.br. węgiel kamienny w sortymencie orzech nie spełniał wymagań jakościowych wskazanych przez stronę w treśc i świadectwa jakości nr 48438 z 21.04.br. ze względu na zawyżoną zawartość podziarna, która wynosiła 30,1%, przy wymaganiach jakościowych max. 10,0%, z uwzględnieniem dopuszczalnego odchylenia, ≤10,5% (mniejszy lub równy 10,5%). Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 4 W związku z wynikami badań próbek węgla kamiennego w sortymencie orzech, pobranych w toku kontroli 22.04.br., inspektorzy reprezentujący Opolskiego WIIH działając na podstawie i w ramach upoważnienia do przeprowadzenia kontroli nr NRU.8361.257.2026 podjęli czynności w należącym do strony punkcie sprzedaży, w zakresie kontroli jakości paliw stałych. Kontrolę przeprowadzono 5.05.br. w obecności osoby czynnej w lokalu tj. kierownika sklepu. Przed przystąpieniem do czynności osobie czynnej w lokalu okazali legitymacje służbowe, zapozn ali z tematyką kontroli oraz wręczyli egzemplarz ogólnej klauzuli informacyjnej zgodnej z RODO. Z uwagi na brak osoby upoważnionej do reprezentowania przedsiębiorcy przed organami kontroli, upoważnienie do przeprowadzenia kontroli nr NRU.257.2026 z 04.05.2 026r. zostało przesłane do strony 6.05.br. i doręczone 8.05.br. W toku czynności osoba czynna w lokalu została poinformowana o wynikach przeprowadzonych badań. Z protokołu z badań Nr 20/200005497/180 - 014 próbki paliwa stałego (nr 0126/26/6825) i protokołu z badań Nr 20/200005497/180 - 014K próbki kontrolnej paliwa stałego (nr 9745/26/6825) wynika, że próbka i próbka kontrolna węgla kamiennego orzech nie spełnia wymagań jakościowych określonych w rozporządzeniu w sprawie wymagań jakościowych oraz jest niezgodn a ze wskazaniami zawartymi w dostarczonym świadectwie jakości nr 48438 z 21.04.br., ze względu na zawyżoną zawartość podziarna gdzie: • wynik badania próbki wyniósł 29,8%, wg. wymagań jakościowych max 10,0% (z tolerancją mniejszą lub równą 10,5%) • wynik bad ania próbki kontrolnej wyniósł 30,1%, wg. wymagań jakościowych max 10,0% (z tolerancją mniejszą lub równą 10,5%) Osoba czynna oświadczyła (oświadczenie w aktach sprawy), że na stanie aktualnie nie ma przedmiotowego paliwa stałego w sprzedaży - węgla kamien nego w sortymencie orzech. Jako dowód przedłożyła dokument wewnętrzny o stanie ilościowym 0 szt. „stan magazynu na dzień 2026.05.05.”. Kontrolę zakończono 8.05.br. protokołem nr NRU.8361.257.2026. podczas której nie było obecnej osoby czynnej w lokalu. W p rotokole strona została pouczona o treści art. 20 ust. 2 ustawy o Inspekcji Handlowej, czyli o uprawnieniu zgłoszenia uwag bezpośrednio do protokołu kontroli lub wniesienia ich na piśmie w terminie 7 dni od dnia przedstawienia protokołu do podpisu. Protokó ł kontroli wraz z egzemplarzem protokołu z badań Nr 20/200005497/180 - 014 próbki paliwa stałego (nr 0126/26/6825) i protokołu z badań Nr 20/200005497/180 - 014K próbki kontrolnej paliwa stałego (nr 9745/26/6825) zostały wysłane pismem z 11.05.br. i doręczon e stronie 15.05.br. Strona nie skorzystała z możliwości wniesienia uwag do protokołu kontroli na piśmie. Pismem z 6.07.br. Opolski WIIH zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia w drodze decyzji administracyjnej kar y pieniężnej na podstawie art. 35a pkt 9 lit. b ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw, tj. z tytułu wystawienia świadectwa jakości, w którym wartości parametrów paliwa stałego były niezgodne ze stanem faktycznym. Organ pierwszej in stancji w treści zawiadomienia o wszczęciu postępowania wezwał przedsiębiorcę do przesłania informacji o wielkości obrotu z działalności lub wartości paliw stałych wprowadzonych przez nią do obrotu w roku poprzedzającym rok przeprowadzenia kontroli. Strona została pouczona o prawie do czynnego udziału w każdym stadium postępowania administracyjnego, tj. m. in. składania wyjaśnień i wniosków dowodowych, przeglądania akt sprawy oraz sporządzania z nich notatek i odpisów. Pismo zostało doręczone 6.07.br. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 5 Stron a w odpowiedzi na wszczęcie postępowania w piśmie z 13.07.br. poinformowała o wartości sprzedaży paliw stałych wprowadzonych przez nią do obrotu w roku poprzedzającym rok przeprowadzenia kontroli tj. w 2025 r. Ponadto podkreśliła, że organ powinien wykaz ać, że strona wystawiła świadectwo w określonej treści, że świadectwo dotyczyło tej samej partii, a niezgodność parametrów wynikała z okoliczności przypisywanych stronie. Wskazała, że: • konsekwencja odpowiedzialności strony jest wykluczona z tej przyczyny, że - „wystawiając” świadectwo jakości - oparła się ona jedynie na dokumencie źródłowym, otrzymanym od dostawcy hurtowego; • naruszenie dotyczyło jednej ujawnionej partii, której wartość była dwukrotnie niższa niż ustawowa wysokość minimalnej kary pieniężne j; • ewentualna korzyść z naruszenia - o ile w ogóle wystąpiła - jest znikoma; • natychmiast wycofała ze sprzedaży węgiel o zakwestionowanej jakości, a dnia 11.05.br. zwróciła go dostawcy. Uwzględniając powyższe strona w piśmie wniosła o odstąpienie nałożenia kary pieniężnej i poprzestaniu na pouczeniu z art. 189f § 1 kpa. Opolski WIIH 6.08.br. wydał decyzję Nr 82/2026 (sygn.NRU.8361.257.2026) wymierzając stronie karę pieniężną w wysokości 10.000,00 zł (dziesięć tysięcy złotych 00/100), w związku z wystawieniem świadectwa jakości, w którym wartości parametrów paliwa stałego były niezgodne ze stanem faktycznym. Opolski WIIH w ww. decyzji odniósł się do uwag wskazanych w piśmie z 13.07.br (strona 4). Decyzja została doręczona stronie 6.08.br. Strona pismem z 14.08.br. (nadanym 17.08.br. z zachowaniem ustawowego terminu do złoż enia odwołania) odwołała się od decyzji Opolskiego WIIH zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania, które mają istotny wpływ na rozstrzygnięcie, mianowicie: • naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 189f § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 35d ust. 4 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw (Dz. U. z 2025 r. poz. 1529), poprzez brak zastosowania instytucji odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu, pomimo spełnienia przesłanek znikomej wagi naruszenia or az zaprzestania naruszania prawa, ewentualnie niedostateczne uwzględnienie dotychczasowej nienagannej działalności przedsiębiorcy przy ocenie proporcjonalności kary; • naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa, polegające na braku wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego i nieuwzględnieniu specyfiki fizykochemicznej towaru (węgla typu „orzech”), przyczyn technicznych powstania odchylenia parametru podziarna oraz faktu, że kluczowe parametry jakościowe paliwa (kalor yczność, zawartość popiołu) przewyższały wartości deklarowane w świadectwie jakości. Mając na uwadze powyższe strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej oraz poprzestanie na poucze niu na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 kpa. Pismem z 1.09.br. Prezes Urzędu, zgodnie z art. 10 § 1 kpa , poinformował stronę o prawie wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz żądań zgłoszonych w trakcie postępowania, składania wniosków do wodowych, a także do zapoznania się ze zgromadzonymi aktami sprawy w siedzibie Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Strona odebrała pismo tego samego dnia i nie skorzystała z przysługującego jego uprawnienia. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 6 Rozpoznając odwołanie, Prezes Urzędu usta lił i stwierdził. Istotą postępowania odwoławczego jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie tożsamej przedmiotowo i podmiotowo sprawy administracyjnej w granicach wyznaczonych rozstrzygnięciem decyzji organu pierwszej instancji. W toku postępowania organ odwoławczy dokonuje oceny czy odwołanie strony jest uzasadnione oraz sprawdza, czy wydana decyzja była prawidłowa. W myśl art. 5 ust. 2 ustawy o Inspekcji Handlowej w postępowaniu administracyjnym w sprawach związanych z wykonywaniem zadań i kompetencji Inspekcji Handlowej organem właściwym jest wojewódzki inspektor, jeżeli przepisy odrębne nie stanowią inaczej. Organem wyższego stopnia jest Prezes Urzędu. Po przeanalizowaniu akt sprawy Prezes Urzędu wyczerpująco zbadał wszystkie istotne okoliczności fak tyczne związane ze sprawą oraz zapoznał się z dowodami służącymi ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej, dokonując przy tym wszechstronnej oceny materiału dowodowego. Biorąc powyższe pod uwagę, należy podkreślić, iż organ odwoław czy opiera się na dowodach zebranych w toku toczącego się postępowania . Dokumenty urzędowe w rozumieniu art. 76 § 1 kpa, korzystają z wiarygodności zawartych w nich ustaleń (por. wyrok NSA z 23 czerwca 2016 r., II GSK 140/15). Dowodami w sprawie są: • protokół i akta kontroli NRU.8361.241.2026; • protokół i akta kontroli NRU.8361.257.2026; • protokoły z badań próbki paliwa stałego przeznaczonych do badań Nr 20/200005497/180 - 014, Nr 20/200005497/180 - 014K wydane przez niezależne akredytowane laboratorium SG S Polska Sp. z o.o. , • akta postępowania administracyjnego Opolskiego WIIH. Na wstępie należy zauważyć, że badania przeprowadzone przez niezależne, akredytowane laboratorium SGS Polska Sp. z o. o. zostały udokumentowane protokołami z badań Nr 20/200005497 /180 - 014 dla próbki paliwa stałego (nr 0126/26/6825) i Nr 20/200005497/180 - 014K dla próbki kontrolnej paliwa stałego (nr 9745/26/6825). Prezes Urzędu wyjaśnia, że badania te wykazały i potwierdziły niezgodność parametrów jakościowych oferowanego do sprzed aży 22.04.br. węgla kamiennego w sortymencie orzech z wymaganiami jakościowymi określonymi dla tego rodzaju paliwa w rozporządzeniu w sprawie wymagań jakościowych dla paliw stałych, jak również ze wskazanymi przez stronę w świadectwie jakości nr 48438 z 2 1.04.br. W związku z powyższym uznano, że partia paliwa stałego orzech w ilości ok. 3 100 kg, z której pobrano próbki do badań w toku kontroli 22.04.br. nie spełniała wymagań rozporządzenia w sprawie wymagań jakościowych dla paliw stałych oraz w świadect wie jakości paliw stałych nr 48438 z 21.04.br. Prezes Urzędu wskazuje, że zgodnie z art. 22 ust. 9 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw wyniki badań pobranych próbek paliw stałych u przedsiębiorcy wprowadzającego do obrotu paliwa s tałe stosuje się do ilości paliwa stałego, o której mowa w a rt. 20 ust. 2pkt 8a ww. ustawy tj. stosuje się do ilości paliwa stałego z której pobrano próbki tego paliwa stałego. Prezes Urzędu wyjaśnia, że stwierdzone w toku kontroli ww. nieprawidłowości, stanowią naruszenie przepisów art. 3a ust. 1 i art. 7 ust. 7a pkt 3 ustawy o systemie monitorowa nia i kontrolowania jakości paliw. Za paliwa stałe w myśl art. 2 ust. 1 pkt 4a lit. a, b ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw, uznaje się m.in.: węgiel kamienny, brykiety lub pelety zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego ora z produkty w postaci Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 7 stałej otrzymywane w procesie przeróbki termicznej węgla kamiennego lub węgla brunatnego przeznaczone do spalania. Zgodnie z art. 3a ust. 1 ww. ustawy paliwa stałe, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 4a lit. a i b, wprowadzane do obrot u lub obejmowane procedurą celną dopuszczenia do obrotu z przeznaczeniem, o którym mowa w art. 1 ust. 2, spełniają wymagania jakościowe określone dla tego rodzaju paliwa ze względu na ochronę środowiska, wpływ na zdrowie ludzi oraz interesy konsumentów. J ednocześnie przepis art. 7 ust. 7a pkt 3 stanowi, że zabrania się wprowadzania do obrotu paliw stałych niespełniających wymagań jakościowych określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 3a ust.2 omawianej ustawy. Zgodnie z art. 6c ust. 1 ustawy o s ystemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw, przedsiębiorca w momencie wprowadzania do obrotu paliwa stałego przeznaczonego dla gospodarstw domowych oraz do spalania w instalacjach o nominalnej mocy cieplnej mniejszej niż 1 MW, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 4a lit. a i b, wystawia dokument potwierdzający spełnienie przez paliwo stałe wymagań jakościowych określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 3a ust. 2 ww. ustawy, zwany „świadectwem jakości”. Zakres przedmiotowy świadectwa jakości zdefiniowany jest w art. 6d ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw. Zgodnie z art. 6d pkt 6 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw przedsiębiorca wprowadzający paliwa stałe do obrotu ma obowiązek w świadectwie jakości wskazać wartości parametrów paliwa stałego, dla którego jest wystawiane świadectwo jakości, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 3a ust. 2 ww. ustawy. Z powołanych wyżej przepisów, wynika iż przedsiębiorcy wprowadzając paliwa stałe do obrotu są obowiązani do wystawiania świadectwa jakości, tj. dokumentu potwierdzającego spełnienie przez paliwo stałe wymagań jakościowych określonych w przepisach szczególnych oraz deklarowania rzeczywistych parametrów. Przedsiębiorca, wprowadzający do obrotu paliwo stałe, który podlega karze pieniężnej na podstawie art. 35a pkt 9 lit. b ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw. Uwzględniając powyższe ustalenia Opolski WIIH prawidłowo uznał, że przedsiębiorca naruszył ww. przepisy wystawia jąc świadectwo jakości, w którym wartości parametrów paliwa stałego były niezgodne ze stanem faktycznym i zasadnie nałożył na niego karę pieniężną. Prezes Urzędu po ponownym przeprowadzeniu postępowania postanowił odnieść się do zarzutów podniesi onych w odwołaniu wniesionym przez stronę. Strona zarzucając decyzji Opolskiego WIIH naruszenie art. 7 kpa, 77 § 1 kpa i 80 kpa polegające na braku wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego i nieuwzględnieniu specyfiki fizykochemicznej towaru (węg la typu „orzech”), przyczyn technicznych powstania odchylenia parametru podziarna oraz faktu, że kluczowe parametry jakościowe paliwa (kaloryczność, zawartość popiołu) przewyższały wartości deklarowane w świadectwie jakości. Prezes Urzędu stoi na stanowi sku, że powyższe zarzuty są bezpodstawne i nie zasługują na uwzględnienie. Wyrażona w art. 7 kpa zasada postępowania administracyjnego odnosi się w równym stopniu do zakresu i wnikliwości postępowania wyjaśniającego i dowodowego, jak i do stosowania norm prawa materialnego, to jest do całokształtu przepisów prawnych służących załatwieniu sprawy. Zawarty w art. 77 § 1 kpa obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego przez organ administracji publicznej należy rozumieć w ten Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 8 sposób, że organ albo czyni to z własnej inicjatywy, jeżeli uważa za konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, albo gromadzi w aktach sprawy dowody wskazane lub dostarczone przez stronę, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy, co podlega ocenie organu. Przepis art. 80 kpa obliguje organ do dokonania oceny, czy dana okoliczność została udowodniona na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kieruj ąc się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Zgromadzony w rozpatrywanej sprawie materiał dowodowy, pozwalał na pełną i dogłębną analizę sprawy. Organ zgodnie z art. 80 kpa ocenił na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona . Opolski WIIH oparł się na ustaleniach kontroli oraz na dowodach zebranych w toku postępowania. Jak wyżej wskazano dowodami w sprawie są protokoły kontroli m.in. nr NRU.8361.241.2026 oraz nr NRU.8361.257.2026. z kt órymi strona została zapoznana i do których nie wniosła uwag. Jak również protokoły z badań laboratoryjnych ( nr 20/200005497/180 - 014 dla próbki paliwa stałego (nr 0126/26/6825) oraz nr 20/200005497/180 - 014K dla próbki kontrolnej paliwa stałego (nr 9745/26/ 6825)). Badania laboratoryjne węgla kamiennego orzech tj. próbki nr 0126/26/6825 i próbki kontrolnej nr 9745/26/6825 pochodziły z partii paliwa stałego wprowadzanego do obrotu o masie ok. 3 100 kg , i jednoznacznie wykazały, że nie spełniał on wymagań jak ościowych określonych dla tego rodzaju paliwa w rozporządzeniu w sprawie wymagań jakościowych dla paliw stałych, jak również nie był zgodn y z wymaganiami wskazanymi przez stronę w świadectwie jakości nr 48438 z 21.04.br. Ponieważ pobrane próbki paliwa st ałego nie spełniały wymagań jakościowych w zakresie parametru zawartości podziarna określonych w świadectwie jakości , Opolski WIIH zasadnie wydał decyzję w oparciu o art. 35a pkt 9 lit. b ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw . Preze s Urzędu wyjaśnia, że odpowiedzialność z tytułu art. 35a ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw w postaci administracyjnej kary pieniężnej jest wymierzana w przypadku popełnienia tzw. deliktu administracyjnego. Odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny i niejako automatyczny oraz jest niezależna od winy strony, działań innych osób lub okoliczności popełnienia czynu, działaniem w dobrej wierze, co oznacza, że jest skutkiem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem. Prezes Urzędu wyjaśni a, że w tej sprawie ten „automatyzm” wynika wprost z treści przepisów art. 6c i art. 35a pkt 9 lit. b ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw . Prezes Urzędu wskazuje, że to na przedsiębiorcy wprowadzającym do obrotu paliwo stałe spo czywa obowiązek wystawienia świadectwa dla danego sortymentu paliwa stałego i zapewnienia aby parametry rzeczywiste były zgodne z deklarowanymi w wystawionym świadectwie. Strona sama przyznała, że paliwo stałe ma specyficzny fizykochemiczny charakter: „Wę giel kamienny typu „orzech” charakteryzuje się naturalną podatnością do kruszenia się i degradacji pod wpływem nacisku mechanicznego – w przedmiotowym sklepie palety z towarem były piętrowane (składowane jedna na drugiej). Pod wpływem ciężaru wyższych wars tw, węgiel w niższych partiach ulegał naturalnemu rozdrobnieniu…”. S trona , mając taką wiedzę, jako świadomy przedsiębiorca powinna była dopilnować, żeby paliwo stałe było przechowywane w taki sposób aby nie dochodziło do zmian parametrów i spełniało wymagania wskazane w świadectwie jakości nr 48438 z 21.04.br. oraz w rozporządzeniu w sprawie wymagań jakościowych dla paliw stałych. Parametry paliwa stałego zadeklarowane przez stronę w świadectwie jakości muszą być zgodne ze stanem faktycznym . Dlatego też odpowiedzialność podmiotu za jakość paliw a stałe go jest na każdym Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 9 etapie łańcucha dostawy paliwa. Strona w świadectwie jakości zadeklarowała, że parametr „zawartość podziarna” wynosi max. 10,0%. Badania laboratoryjne wykazały, że rzeczywista zawartość podziarna wynosi 29,8%, a w próbc e kontrolnej 30,1%. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekając w innej sprawie z zakresu przestrzegania przepisów ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw wskazał, że „W ocenie Sądu, działania p rzedsiębiorcy polegające na wypisaniu w świadectwie jakości danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanowią istotne naruszenie przepisów ustawy o systemie monitorowania jakości paliw, bowiem wprowadzają konsumentów błąd, co do jakości paliwa i stanowią n ieuczciwą, w konsekwencji niedopuszczalną reklamę wyrobu. W ocenie Sądu działanie polegające na wykazaniu, w świadectwie jakości właściwości danego produktu, których on w rzeczywistości nie posiada, mają negatywny wpływ na pewność obrotu gospodarczego i mo gą powodować eliminowanie konkurencji, która takich praktyk nie stosuje podając wartości paliw stałych zgodnie ze stanem faktycznym. Ponadto świadectwo jakości ma zapewnić rzetelność podawanych informacji w obrocie gospodarczym w szczególności w odniesien iu do konsumentów, którzy nie mają środków do weryfikacji danych podawanych przez przedsiębiorcę” (wyrok WSA z 16 marca 2021 r. VI SA/Wa 2443/20). Ponadto strona wskazała, że „Ze względu na to, że pracownicy placówki nie posiadali wówczas pełnego doświadczenia w zakresie specyfiki magazynowania węgla typu „orzech” bez ryzyka jego mechanicznej degradacji, doszło do spiętrzenia palet. Zwracamy również uwagę, że próbka do badań laboratorium mogła zostać pobrana z dolnych partii worków/palet, gdzie na skutek nacisku gromadzi się drobniejsza frakcja (podziarno). Zbadana próbka mogła zatem nie być reprezentatywna dla całego przekroju partii, a jedynie odzwierciedlać stan skruszonego materiału na spodzie składowiska.” . W tym miejscu Prezes Urzędu przypomin a, że a rt. 6c ust. 1 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw stanowi, że: przedsiębiorca w momencie wprowadzania do obrotu paliwa stałego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 4a lit. a i b, wystawia dokument potwierdzający spełnienie pr zez paliwo stałe wymagań jakościowych określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 3a ust. 2, zwany dalej „świadectwem jakości.”. Organ drugiej instancji informuje , że zamierzonym efektem wprowadzenia obowiązku wystawiania świadectw jakości ma być u porządkowanie rynku paliw stałych i umożliwienie konsumentom zakupu paliw stałych spełniających wymagania jakościowe dla paliw przeznaczonych do sektora komunalno - bytowego oraz umożliwienie kupującemu uzyskania rzetelnej i wyczerpującej informacji na temat nabywanego produktu. Prezes Urzędu podziela zdanie wyrażone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który orzekając w innej sprawie trafnie stwierdził, że: „przedsiębiorca wprowadzający do obrotu paliwo samodzielnie odpowiada za jakość paliwa w chwili wprowadzenia tego paliwa do obrotu, a celem nałożonego na niego obowiązku wystawienia świadectwa jakości paliw jest zapewnienie rzetelnej i wyczerpującej informacji nabywców (konsumentów) odnośnie parametrów nabywanego produktu. […] Wystawione przez skarżącego świadectwo, bez względu na przyczyny, które spowodowały wystawienie świadectwa o treści niezgodnej ze stanem faktycznym, narusza art. 6c ust. 1 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw” (por. wyrok sygn. akt V SA/Wa 266/21 z 8 kwietnia 2021 r. niepublikowane). Strona w swoim stanowisku niespełnienie wymagań jakościowych paliwa próbuje usprawiedliwić nieprawidłowym sposobem jego przechowywania natomiast nie uwzględnia, że jeżeliby organy IH nie podjęły kontroli i nie przepro wadziły badań laboratoryjnych paliwa , to strona nadal wprowadzałaby Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 10 tak przechowywane paliw o do obrotu a tym samym narażała konsumentów na straty ekonomiczne . Prezes Urzędu podkreśla , że w świetle zgromadzonego na etapie kontroli materiału dowodowego s tro na nie zgłosiła zastrzeżenia odnośnie poboru próbek. Dopiero wątpliwości strony pojawiły się na etapie odwołania po zapoznaniu się z wynikami badań laboratoryjnych i wydaniu decyzji przez Opolski WIIH. Prezes wyjaśnia, że I nspektorzy Inspekcji Handlowej są przeszkoleni w zakresie poboru próbek paliw stałych nie mniej jednak na podstawie art. 18a ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw Zarządzający (Prezes Urzędu) może zawierać umowy z akredytowanym laboratorium lub z innym akredytowan ym podmiotem na pobieranie próbek paliw stałych, jeżeli do ich pobrania są potrzebne specjalistyczne umiejętności lub specjalistyczny sprzęt techniczny. W takim przypadku, próbki paliw stałych są pobierane w obecności inspektora przez pracownika akredytowa nego laboratorium lub przez inny akredytowany podmiot, z którym zawarto umowę na ich pobieranie. W niniejszym postępowaniu w związku z potrzebą pobrania próbek paliwa stałego przy wykorzystaniu specjalistycznego sprzętu, pobór próbek i badania laboratoryjn e zostały przeprowadzone przez pracowników laboratorium SGS Polska Sp. z o.o., z którym Prezes Urzędu zawarł umowę na realizację ww. usług. W treści protokołu kontroli poboru próbek nr NRU.8361.241.2026 z 22.04.br. zostali wymienieni z imienia i nazwiska p racownicy ww. podmiotu (niezależnego laboratorium SGS Polska Sp. z o.o.), którzy w toku kontroli dokonali poboru. W ww. protokole wskazano, że w przypadku poboru próbek z opakowań jednostkowych „ Przed przystąpieniem do pobrania próbek pierwotnych przeprowadzono oględziny całej partii paliwa stałego i wyeliminowano uszkodzone opakowania jednostkowe. Opakowania jednostkowe pobrano losowo z całej partii, paliwa stałego, zapewniając takie warunki, ab y wszystkie opakowania jednostkowe miały równe prawdopodobieństwo pobrania.”. Z akt kontroli wynika, że poboru próbek dokonano również w obecności pracownika strony, który nie wniósł zastrzeżeń co do poboru próbek i podpisał protokół. Strona również w wyma ganym terminie po zapoznaniu się z protokołem nie wniosła zastrzeżeń. Prezes Urzędu wskazuje, że sposób pobierania próbek paliw stałych został określony w załączniku do rozporządzenia Ministra Energii z 27 września 2018 r. w sprawie sposobu pobierania pró bek paliw stałych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1891 oraz z 2023 r. poz. 2662), zwanego dalej: rozporządzeniem w sprawie sposobu pobierania próbek paliw stałych, i wskazanych w nim dokumentach normatywnych. Czynność pobrania próbek została przeprowadzona przez pr acowników laboratorium SGS Polska Sp. z o.o., którzy posiadają doświadczenie w tym zakresie i akredytację Polskiego Centrum Akredytacji numer AK 013 obejmującą m.in. inspekcję ilości i jakości towarów w tym paliw stałych (węgla kamiennego, węgla brunatnego i koksu). Certyfikowane metody i procedury inspekcji obejmują między innymi normy: 1) PN - G - 04502:2014 - 11 Węgiel kamienny i brunatny – Pobieranie i przygotowanie próbek do badań laboratoryjnych – Metody podstawowe; 2) PN - ISO 18283:2008 Węgiel kamienny i koks – Ręczne pobieranie próbek; 3) PN - ISO 1953:1999 Węgiel kamienny – Analiza ziarnowa metodą przesiewania. Niezależne akredytowane laboratorium SGS posiada akredytacje Polskiego Centrum Akredytacji, obejmujące zarówno pobór i przygotowanie próbek jak i badanie p aliw stałych. W związku z powyższym organy administracji prowadzące postępowanie w tej sprawie nie mają podstaw do kwestionowania rzetelności działań prowadzonych przez ten podmiot. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekając w innej sprawie z zak resu przestrzegania przepisów ustawy o systemie trafnie wyjaśnił, że: „pamiętać należy, Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 11 że Strona jest przedsiębiorcą, od którego należy wymagać stosowania wyższych standardów staranności przy prowadzeniu działalności gospodarczej, w szczególności należy od niego oczekiwać, że jest świadomy znaczenia i skutków urzędowych czynności kontrolnych. Tym bardziej, że działalność Strony polega na obrocie towarem, którego dopuszczalne parametry określają przepisy, a spełnienie tych parametrów podlega weryfikacji pr zez organ. Przedsiębiorca uczestniczący w kontroli, podpisał protokół kontroli i protokół pobrania próbek nie zgłaszając żadnych uwag i zastrzeżeń w omawianym zakresie. Nie wniósł ich także – odpowiednio pouczony – w terminie zakreślonym w art. 20 ust. 2 u stawy o Inspekcji Handlowej. Udokumentowanie czynności kontrolnych i poboru próbek do badań ma sformalizowaną formę – protokołu. Przedsiębiorca – podpisując protokół bez zastrzeżeń – potwierdził zatem, że próbki zostały pobrane prawidłowo (...). Prawidłowo ści działania organu w ww. zakresie nie mógł podważyć, zgłoszony – po poznaniu wyników badania próbek – dowód ze świadka i przesłuchania Strony (...)” (por. wyrok WSA z 29 czerwca 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 2673/20 orzeczenie niepublikowane). Ponownie nale ży wskazać, że zgodnie z art. 22 ust. 9 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw wyniki badań pobranych próbek paliw stałych u przedsiębiorcy wprowadzającego do obrotu paliwa stałe stosuje się do ilości paliwa stałego, o której mowa w a rt. 20 ust. 2pkt 8a ww. ustawy tj. z której pobrano próbki tego paliwa stałego. Podkreślić należy, że to poprzez działania kontr olne organu pierwszej instancji strona została uświadomiona o stanie paliwa stałego które zostało wprowadzone do obrotu i mogła podjąć działania aby nie narażać konsumentów na straty ekonomiczne. Zwrócić należy też uwagę, że strona bagatelizuje znaczenie przekroczenia parametru zawartość podziarna dla jakości paliwa stałego jako nieznaczącego. Tymczasem dla paliw stałych nie ty l ko wartość opałowa, zawartość wilgoci całkowitej, zawartość siarki całkowitej czy zawartość popiołu mają znaczenie. W rzeczywistoś ci parametr podziarna, ma duży wpływ na jakość paliwa stałego. Przekroczenie parametru zawartość podziarna negatywnie wpływa na rzeczywistą wartość opałową i sprawność spalania w domowych kotłach. Mniejsze frakcje węgla są łatwiej przedmuchiwane do komina, co prowadzi do niepełnego spalania i powstawania dymu oraz sadzy, co bezwzględnie wpływa negatywnie na aspekt ekonomiczny, gdyż obniża jakość opału, prowadzi do większej litości popiołu, niższego ciepła spalania i konieczności częstszego czyszczenia piec a. W omawianym przypadku przekroczenie parametru zawartość podziarna nie było znikome jak twierdz i strona . Ś wiadczą o tym wyniki badania: próbki nr 0126/26/6825 - 29,8% i próbki kontrolnej nr 9745/26/6825 - 30,1% przy wymaganiach jakościowych max. 10% i dopuszczanym odchyleniu od normy +0,5%. Podkreślić należy, że im wyższa zawartość podziarna, tym gorsza jakość produktu bez względu na fakt, że pozostałe wartości parametrów mieściły się w granicach dopuszczanych rozporządzeniem sprawie wymagań jakościowych dla paliw stałych. Pokreślić należy, że paliwo nie spełniało wymagań rozporządzenia i zgodnie z art. 7 ust. 7a pkt ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw nie mogło być wprowadzane do obrotu. W odniesieniu do zarzutu nar uszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 189f § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 35d ust. 4 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw poprzez brak zastosowania instytucji odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej i poprzestania na pouczeni u, pomimo spełnienia przesłanek znikomej wagi naruszenia oraz zaprzestania naruszania prawa, ewentualnie niedostateczne uwzględnienie dotychczasowej nienagannej działalności przedsiębiorcy przy ocenie proporcjonalności kary, Prezes Urzędu wskazuje, że zar zut nie zasługuje na uwzględnienie. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 12 Prezes Urzędu w pełni podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, który orzekając w innej sprawie z zakresu przestrzegania przepisów ustawy u systemie, trafnie wyjaśnił, że: „To nie mierzona kwotą w złotych wa rtość wprowadzonego do obrotu paliwa ma miarodajne znaczenie dla oceny wagi naruszenia prawa, o której mowa w art. 189f § 1 pkt 1 kpa, lecz chronione prawem wartości i dobra, w odniesieniu do których rozważana jest skala ich naruszenia. Jeżeli więc wprowad zenie art. 6c ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw było również motywowane – a trzeba uznać to za aksjomat – potrzebą zapewniania efektywnej ochrony prawa wyboru nabywców oraz – co trzeba podkreśl ić – potrzebą zapewnienia konsumentom szeroko rozumianego (poczucia) bezpieczeństwa, a to zważywszy na rodzaj i przeznaczenie produktu, w tym rzecz jasna bezpieczeństwa życia i zdrowia, to uwzględniając znaczenie tych wartości w relacji do treści oraz isto ty obowiązku adresowanego do przedsiębiorców wprowadzających do obrotu paliwo stałe, za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że waga nawet jednorazowego naruszenia prawa nie mogła być oceniona, jako znikoma” (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 sierpnia 2020 r., II GSK 497/20). Należy podkreślić, że w sprawie doszło wprawdzie do zaprzestania naruszenia prawa, jednak nastąpiło to dopiero na skutek kontroli Opolskiego WIIH tj. po przekazaniu sprawozdania z badania laboratoryjnego. W niniejszej sp rawie kontrolowany nie dopełnił ciążących na nim obowiązków, a w konsekwencji kupujący otrzymali informacje o jakości oferowanego paliwa stałego niezgodnej ze stanem faktycznym. Przepis art. 35d ust. 4 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakoś ci paliw stanowi, że WIIH, ustalając wysokość kar pieniężnych, o których mowa w art. 35c ust. 5, uwzględnia się dotychczasową działalność przedsiębiorcy dokonującego naruszenia, wielkość obrotu z tej działalności lub wartość paliw stałych wprowadzonych do obrotu przez tego przedsiębiorcę w roku poprzedzającym rok przeprowadzenia kontroli. Odnośnie miarkowania kary wyjaśniam, że organ nie dysponuje swobodą w zakresie kwoty nakładanej na kontrolowanego przedsiębiorcę, zgodnie z art. 35c ust. 5 ustawy o syste mie monitorowania i kontrolowania jakości paliw , wysokość kary pieniężnej wymierzanej w przypadkach, o których mowa w art. 35a pkt 9 i 10, wynosi: 1) od 10 000,00 zł do 25 000,00 zł - w przypadku gdy wartość wprowadzanego do obrotu paliwa stałego nie przekra cza kwoty 200 000,00 zł; 2) od 25 001,00 zł do 100 000,00 zł - w przypadku gdy wartość wprowadzanego do obrotu paliwa stałego przekracza kwotę 200 000,00 zł. Z treści zaskarżonej decyzji wynika, wymierzona w tej sprawie kara pieniężna jest zgodna z dyspozycją art. 35c ust. 5 pkt 1 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw . Organy administracji prowadzące postępowanie w tej sprawie za wartość paliw stałych wprowadzanych do obrotu przyjęły wartość partii ok. 3 100 kg węgla kamienneg o w sortymencie orzech z której 22.04.br., pobrano do badań próbki nr 0126/26/6825 oraz próbki kontrolnej nr 9745/26/6825 . Wartość tej partii w momencie wszczęcia kontroli nie przekraczała kwoty 200.000,00 zł. W związku z powyższym zasadne było wymierzeni e stronie kary pieniężnej mieszczącej się w przedziale od 10.000,00 do 25.000,00 zł. Organ uwzględnił dotychczasową działalność przedsiębiorcy oraz fakt, że strona nie była wcześniej karany za naruszenie przepisów ustawy o systemie monitorowania i kontrolo wania jakości paliw. Prezes Urzędu po ponownym przeprowadzeniu postępowania stwierdził, że decyzja Opolskiego WIIH z 6.08.br. nr 82/2026 (sygnatura: NRU.8361.257.2026 ), jest słuszna i zgodna z prawem. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 13 Podczas r ozpatr ywania odwołani a strony , Prezes Urzędu p rzeanalizował zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pod kątem możliwości zastosowania art. 189f § 1 Kpa. Przepis ten wskazuje wprost, jakie podstawowe przesłanki muszą zostać łącznie spełnione, aby organ mógł odstąpić od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestać na pouczeniu. Są to: 1) waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa lub 2) za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny upraw niony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administr acyjna kara pieniężna. Zamierzonym efektem wprowadzenia obowiązku wystawiania świadectw jakości ma być uporządkowanie rynku paliw stałych i umożliwienie konsumentom zakupu paliw stałych spełniających wymagania jakościowe dla paliw przeznaczonych do sektora komunalno - bytowego oraz umożliwienie kupującemu uzyskania rzetelnej i wyczerpującej informacji na temat nabywanego produktu. Przy rozstrzyganiu kwestii znikomego stopnia szkodliwości czynu stanowiącego jedną z przesłanek odstąpienia od nałożenia kary nale ży mieć na względzie dobra chronione przez naruszoną normę. W tym przypadku dobrem tym są: prawo konsumenta (nabywcy paliw stałych) do rzetelnej i zgodnej ze stanem faktycznym informacji o cechach użytkowych nabywanego paliwa stałego, a także ochrona życia , zdrowia, środowiska i interesów konsumentów. W tym kontekście ocena skali naruszenia reguł prawa, rozumiana jako wielkość odstępstwa od normy, nie może przełożyć się na znikomy wpływ na wymienione powyżej dobra. Przyjęcie przeciwnego założenia prowadził oby do zaakceptowania stanu, w którym sporadyczne wprowadzanie do obrotu paliw stałych niespełniających wymagań jakościowych określonych w rozporządzeniu w sprawie wymagań jakościowych dla paliw stałych nie naruszałoby norm prawa. Stan ten przeczyłby normi e zawartej w przepisie art. 6c ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw. Jak uprzednio wyjaśniono obowiązek z art. 6c ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw nie został ograniczony podmiotowo i przedmiotowo. Obowi ązek sporządzenia i przekazania nabywcy kopii świadectwa jakości paliw stałych zgodnego ze stanem faktycznym, w momencie wprowadzania danego paliwa do obrotu, aktualizuje się przy każdej transakcji niezależnie od jej wartości, ilości wprowadzonego do obrot u paliwa, czy rodzaju podmiotu nabywającego dany towar. Z treści art. 3a ust 2 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw wynika, że wymagania jakościowe dla paliw stałych przeznaczonych do użycia w gospodarstwach domowych lub instalacj ach spalania o nominalnej mocy cieplnej poniżej 1 MW, oraz dopuszczalny poziom odchylenia od tych wymagań, zostały ustalone z uwzględnieniem stanu wiedzy technicznej w tym zakresie wynikającej z badań tych paliw, a także doświadczeń w ich stosowaniu, ze s zczególnym uwzględnieniem potrzeby poprawy jakości powietrza, w tym ograniczenia emisji do powietrza gazów cieplarnianych i innych substancji. Prezes Urzędu wskazuje, że w rozporządzeniu w sprawie wymagań jakościowych dla paliw stałych w § 2 ustawodawca o kreślił poziom dopuszczalnych odchyleń wartości poszczególnych parametrów jakościowych. Z materiału dowodowego sprawy wynika, że oceny spełniania wymagań jakościowych badanej partii węgla dokonano z uwzględnieniem poziomu dopuszczalnych odchyleń. Z treści protokołu z badań Nr 20/200005497/180 - 014 dla próbki paliwa stałego (nr 0126/26/6825) Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 14 i Nr 20/200005497/180 - 014K dla próbki kontrolnej paliwa stałego (nr 9745/26/6825) wynika, że próbki nie speł niały wymagań jakościowych określonych w rozporządzeniu w sprawie wymagań jakościowych dla paliw stałych jak również ze wskazanymi przez stronę w świadectwie jakości nr 48438 z 21.04.br. Prezes Urzędu wyjaśnia, że z powyższych względów, w sytuacji, gdy b adany węgiel kamienny jest niezgodny z wymaganiami określonymi w rozporządzeniu, przy jednoczesnym zakazie wprowadzania do obrotu paliw niespełniających wymagań jakościowych oraz z parametrami wskazanymi w świadectwie jakości paliwa stałego, wystawionym pr zez przedsiębiorcę nie można mówić o znikomej wadze naruszenia prawa. Prezes Urzędu po ponownym przeprowadzeniu postępowania stwierdził, że nie jest możliwe odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej i poprzestanie na pouczeniu na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 kpa, gdyż przesłanki znikomej wagi naruszenia prawa i zaprzestania naruszania prawa, muszą wystąpić łącznie, co w tej sprawie nie miało miejsca. Badania laboratoryjne wykazały, że wartość parametru paliwa stałego, jakim jest zawartość podziarna ich procentowy udział, zarówno w próbce jak i próbce kontrolnej jest znacznie większy od deklarowanej w wystawionym przez przedsiębiorcę świadectwie jakości (zawartość podziarna - próbka nr 0126/26/6825 - 29,8%, próbka kontrolna nr 9745/26/6825 - 30,1%, gdy deklaracja na świadectwie dla tego parametru wynosi max. 10 %). W związku z powyższym, iż parametry zostały przekroczone nie można mówić o znikomej wadze naruszenia. Jak już powyżej poinformowano wystawienie świadectwa jakości, w którym wartości parametró w paliwa stałego są niezgodne ze stanem faktycznym stanowi naruszenie o charakterze deliktu administracyjnego, które zagrożone jest karą pieniężną określoną w art. 35a pkt 9 lit. b ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw, zaś zgodnie z dyspozycją art. 35d ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw do nałożenia tej kary uprawniony jest wyłącznie wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej. W świetle powyższego oczywistym jest, że w tej sprawie nie ziściły s ię przesłanki odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu, o których mowa w art. 189f § 1 pkt 2 kpa. Podsumowując w sprawie brak jest przesłanek uzasadniających zastosowanie art. 189f § 1 kpa. Prezes Urzędu przeprowadzając pon ownie postępowanie nie dopatrzył się też przesłanek umożliwiających zastosowanie art. 189f § 2 kpa. Wynika to z faktu, że ustawodawca w art. 6c ust. 1 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw wskazał termin wykonania obowiązku, polegaj ącego na wystawieniu świadectwa jakości paliw stałych – jest to moment wprowadzenia tych paliw do obrotu. Prezes Urzędu podkreśla, że partia paliwa stałego była niezgodna z wymaganiami rozporządzenia w sprawie wymagań jakościowych dla paliw stałych. W zwi ązku z powyższym nie jest możliwe usunięcie skutków naruszenia prawa poprzez następcze działania tym bardziej , że paliwo stałe nie było już obecne na stanie u przedsiębiorcy. Naruszona norma chroni m.in. prawo konsumenta do rzetelnej i zgodnej ze stanem fa ktycznym informacji, co powinno nastąpić w momencie wprowadzania do obrotu danej partii paliwa stałego. W konsekwencji na gruncie tej sprawy nie ziściły się przesłanki do odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu na postawie ar t. 189f § 3 kpa. Prezes Urzędu po ponownym przeprowadzeniu postępowania stwierdził, że brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji Opolskiego WIIH z 6.08.br. nr 82/2026 (sygnatura: NRU.8361.257.2026 ). Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 15 W związku z powyższym, wymierzoną karę pien iężną należy wpłacić na rachunek WIIH w Opolu, którego numer wskazano w zaskarżonej decyzji, w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna. Prezes Urzędu postanowił jak w sentencji. Decyzja niniejsza jest ostateczna w trybie postęp owania administracyjnego. Pouczenie: 1. Decyzja jest ostateczna w toku instancji. W terminie 30 dni od jej doręczenia stronie przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skargę należy wnieść za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, Pl. Powst ańców Warszawy 1, 00 - 950 Warszawa. 2. Od skarg wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym od strony skarżącej pobierana jest opłata, tzw. wpis stosunkowy, zależny od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem i wynosi: 1) do 10.000,00 zł - 4 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 100,00 zł; 2) ponad 10.000,00 zł do 50.000,00 zł - 3 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 400,00 zł; 3) ponad 50.000,00 zł do 100.000,00 zł - 2 % wartości przedmiot u zaskarżenia, nie mniej jednak niż 1.500,00 zł; 4) ponad 100.000,00 zł - 1 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 2.000,00 zł i nie więcej niż 100.000,00 zł. 3. W przypadku wniesienia od niniejszej decyzji skargi do Wojewódzkiego Sądu Adm inistracyjnego w Warszawie, strona ma możliwość ubiegania się o przyznanie prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie na wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania sądowo – administracyjnego. Wniosek ten jest wolny od opłat sądowych. Wniosek o przyznanie prawa pomocy należy złożyć do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentow ego. Podstawa prawna pouczenia: art. 52 § 1, art. 53 § 1, art. 54 § 1, art. 230, art. 243 § 1, art. 244 § 1, ustawy z 30.08. 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, poz. 1882); § 2 ust. 6 rozporządzenia Rad y Ministrów z 16.12.2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami (Dz. U. z 2021 r. poz. 535). Z upoważnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Anna Janiszewska Zastępca Dyrektora Departamentu Inspekcji Handlowej /podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/ Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 16 Otrzymują: 1. [xxxx] 2. Opolski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej