DIH-66/2013

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DIH-023-57( 7 )/13/JS Warszawa, 17 października 2013 r. DECYZJA DIH-1/ 66 /2013 Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 t.j.), art. 1 ust. 3 i art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1219 z późn. zm.) oraz art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spoŜywczych (Dz. U. z 2005 r. Nr 187, poz. 1577 z późn. zm.), Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po rozpatrzeniu odwołania przedsiębiorcy „Real, – Sp. z o.o. i Spółka” Spółka Komandytowa z siedzibą w Warszawie, od decyzji Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Lublinie nr 2/2013 z dnia 12 lipca 2013 r. (nr akt sprawy: śG.8361.4.1.2013.IK2), którą ww. przedsiębiorcy wymierzono karę pienięŜną w wysokości 4.958,35 zł (słownie: cztery tysiące dziewięćset pięćdziesiąt osiem złotych 35/100) z tytułu wprowadzenia do obrotu nieodpowiadających jakości handlowej dwóch partii filetów rybnych mroŜonych w tym jednej glazurowanej, utrzymuje w mocy zaskarŜoną decyzję . UZASADNIENIE W toku kontroli przeprowadzonej w dniach 15 - 17 stycznia 2013 r. przez inspektorów reprezentujących Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Lublinie, zwanego dalej „Lubelskim WIIH” , w hipermarkecie Real w Lublinie zlokalizowanym przy ul. Chodźki 14 , naleŜącym do przedsiębiorcy „Real, – Sp. z o.o. i Spółka” Spółka Komandytowa z siedzibą w Warszawie, zwanego dalej „stroną” , pobrano do badań laboratoryjnych m.in. próbki z dwóch partii filetów rybnych mroŜonych w tym jednej glazurowanej o łącznej wartości 4.958,35 zł, tj.: − filetów mroŜonych z pangi suma bez glazury w opakowaniach jednostkowych a’500 g oznaczonych datą minimalnej trwałości „najlepiej spoŜyć przed 24/02/2014” i numerem partii VNO15VI140, dystrybuowanych w Polsce przez „ProFood” Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie - (protokół pobrania próbki produktu nr 007181 z dnia 16 stycznia 2013 r.), − filetów mroŜonych glazurowanych z pangi suma b/s (luz) posiadających datę minimalnej trwałości „najlepiej spoŜyć przed końcem 10.2014” i numer partii VN 737 IV 142, 2 importowanych przez „Nord Capital” Sp. z o.o. z siedzibą w Rekowie Górnym - (protokół pobrania próbki produktu nr 006999 z dnia 16 stycznia 2013 r.), zwanych dalej odpowiednio: „filetami mroŜonymi” i „ filetami glazurowanymi”. Jednocześnie z pobraniem próbek produktów zabezpieczono próbki kontrolne i pozostawiono je pod nadzorem kontrolowanego (protokoły pobrania próbek kontrolnych: nr 007185 z dnia 16 stycznia 2013 r. i nr 007182 z dnia 16 stycznia 2013 r.) Badania przeprowadzone przez Laboratorium Kontrolno-Analityczne Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Kielcach – zwane dalej „Laboratorium w Kielcach” wykazały, Ŝe: − filety mroŜone nie odpowiadały deklaracji producenta zamieszczonej na opakowaniu jednostkowym z uwagi na niŜszą zawartość białka (było 11,1 ± 0,5 % zamiast 23,42%), co udokumentowano w sprawozdaniu z badań nr 9 z dnia 29 stycznia 2013r. – zwanym dalej „sprawozdaniem 9/2013” , − filety glazurowane nie odpowiadały deklaracji producenta zamieszczonej na opakowaniu zbiorczym z uwagi na wyŜszą zawartość glazury (było 25± 3% zamiast 20%), co udokumentowano w sprawozdaniu z badań nr 11 z dnia 30 stycznia 2013 r. – zwanym dalej „sprawozdaniem 11/2013” . Pismem z dnia 15 lutego 2013 r.(w piśmie omyłkowo wskazano rok 2012 zamiast 2013 r.), Lubelski WIIH poinformował stronę o wynikach badań laboratoryjnych oraz o prawie do złoŜenia wniosku o wykonanie badań próbek kontrolnych zakwestionowanych produktów. Strona nie skorzystała z moŜliwości przebadania próbek kontrolnych. Pismem z dnia 18.03.2013 r. strona postępowania poinformowała, iŜ na mocy obowiązujących umów z „Real Sp. z o.o. i Spółka” Sp. k.”, podmiotami odpowiedzialnymi za oznakowanie i jakość produktów dostarczanych do „Real” są producenci tych produktów, a nie strona. Do pisma strona dołączyła wyjaśnienia producentów odnośnie stwierdzonych przez Lubelskiego WIIH nieprawidłowości. Ponadto w piśmie tym „Real Sp. z o.o. i Spółka” Sp. k. zobowiązała się do podjęcia kontroli zgodności produktów z deklaracją producentów oraz eliminacji niezgodności przed wprowadzeniem do obrotu. W związku z powyŜszym, pismem z dnia 26 marca 2013 r., Lubelski WIIH zawiadomił przedsiębiorcę „Real – Sp. z o.o. i Spółka” Spółka Komandytowa z siedzibą w Warszawie, o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie wymierzenia kary pienięŜnej, na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spoŜywczych (Dz. U. z 2005 r. Nr 187, poz. 1577 z późn. zm.) – zwanej dalej „ustawą o jakości handlowej” , z tytułu wprowadzenia do obrotu ww. dwóch partii artykułów rolno-spoŜywczych nieodpowiadających jakości handlowej. Strona została równieŜ poinformowana pismem z dnia 27 czerwca 2013 r. o prawie do czynnego udziału w postępowaniu, zapoznania się z aktami sprawy, wypowiadania się co do zebranych dowodów, uzyskania wyjaśnień w sprawie oraz składania wniosków i zastrzeŜeń. Strona postępowania nie skorzystała z przysługujących jej praw. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, decyzją nr 2/2013 z dnia 12 lipca 2013 r. (nr akt sprawy: śG.8361.4.1.2013.IK2) Lubelski WIIH wymierzył 3 przedsiębiorcy „Real – Sp. z o.o. i Spółka” Spółka Komandytowa z siedzibą w Warszawie, na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej, karę pienięŜną w wysokości 4.958,35 zł (słownie: cztery tysiące dziewięćset pięćdziesiąt osiem złotych 35/100) z tytułu wprowadzenia do obrotu dwóch partii filetów rybnych mroŜonych nieodpowiadających jakości handlowej. Pismem nadanym w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego dnia 23 lipca 2013 r. (a następnie pismem z dnia 19 sierpnia po usunięciu braków formalnych) strona złoŜyła do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – zwanego dalej równieŜ „Prezesem UOKiK” – odwołanie od ww. decyzji. ZaskarŜonej decyzji zarzuciła w szczególności naruszenie przepisów: − art. 7, 77 i 80 Kpa, poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy mających znaczenie dla przyjęcia, iŜ Spółka wprowadziła do obrotu produkt o niewłaściwej jakości i ustalenia odpowiedzialności z tego tytułu, co miało istotny wpływ na wynik postępowania, − art. 40a ust. 1 pkt 3 i art. 40a ust. 5 (w piśmie omyłkowo wskazano ust.4) ustawy o jakości handlowej, poprzez wymierzenia kary niewspółmiernej do stopnia szkodliwości czynu jak równieŜ stopnia zawinienia Z treści ww. odwołania wynikało, iŜ zdaniem strony w prowadzonym postępowaniu organ pierwszej instancji ustalając procentową zawartość glazury i zawartość białka w badanych produktach nie zbadał i nie wyjaśnił, w jaki sposób niezgodności te naruszają interesy konsumentów, czego skutkiem było błędne ustalenie, iŜ stwierdzona przez organ niezgodność stanowiła podstawę do wymierzenia sankcji w postaci kary pienięŜnej. Strona przedstawiła równieŜ argumentację na poparcie swoich tez twierdząc, Ŝe zawartość glazury została tylko minimalnie przekroczona, a ponadto nie została zbadana i przeanalizowana minimalna zawartość ryby, jakiej powinien oczekiwać klient. Strona poddała równieŜ w wątpliwość zastosowaną metodykę oznaczania zawartości glazury i wyraziła swoje zastrzeŜenia dotyczące oceny parametrów odnoszących się do wartości odŜywczej w produktach cechujących się znaczną sezonowością. W opinii strony organ pierwszej instancji szacując przesłanki do nałoŜenia kary zastosował bardzo uproszczone podejście do klasyfikacji kary, która jej zdaniem nie jest sprawiedliwa. Pismem z dnia 26 sierpnia 2013 r., Prezes UOKiK poinformował ww. przedsiębiorcę „Real – Sp. z o.o. i Spółka” Spółka Komandytowa z siedzibą w Warszawie, Ŝe przed wydaniem rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie, stronie biorącej udział w postępowaniu administracyjnym przysługuje, na podstawie art. 10 Kpa, prawo do zapoznania się z aktami sprawy, a takŜe wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych Ŝądań. Strona nie skorzystała z przysługujących jej uprawnień. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zwaŜył, co następuje. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spoŜywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeŜeli 4 w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania, oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeŜeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta. Oznakowanie środków spoŜywczych, jak wynika z art. 3 pkt 5 ustawy o jakości handlowej jest jednym z elementów jakości handlowej. W myśl art. 6 ust. 1 ustawy o jakości handlowej artykuły rolno-spoŜywcze wprowadzane do obrotu są oznakowane. Zgodnie z ust. 2 ww. przepisu, w związku z art. 46 ust. 1 pkt 1a ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie Ŝywności i Ŝywienia (Dz.U. z 2010 r. Nr 136, poz. 914 z późn. zm.) – zwanej dalej „ustawą o bezpieczeństwie Ŝywności” – oznakowanie środka spoŜywczego nie moŜe wprowadzać konsumenta w błąd, w szczególności co do charakterystyki środka spoŜywczego, w tym jego nazwy, rodzaju, właściwości, składu, ilości, trwałości, źródła lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji, W myśl art. 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa Ŝywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa śywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa Ŝywności (Dz.U. UE L 31 z 01.02.2002 r. s. 1 z późn. zm.) – zwanego dalej „rozporządzeniem 178/2002” – podmioty działające na rynku spoŜywczym i pasz zapewniają, na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą, zgodność tej Ŝywności lub pasz z wymogami prawa Ŝywnościowego właściwymi dla ich działalności i kontrolowanie przestrzegania tych wymogów. Ustawa o jakości handlowej stanowi w art. 40a ust. 1 pkt 3, Ŝe kaŜdy, kto wprowadza do obrotu artykuły rolno-spoŜywcze nieodpowiadające jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej lub deklarowanej przez producenta w oznakowaniu tych artykułów, podlega karze pienięŜnej w wysokości do pięciokrotnej wartości korzyści majątkowej uzyskanej lub która mogłaby zostać uzyskana przez wprowadzenie tych artykułów rolno-spoŜywczych do obrotu, nie niŜszej jednak niŜ 500 zł. Przy ustalaniu wysokości kary organ ma obowiązek uwzględnić przesłanki określone w art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej, tj.: stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno– spoŜywczych i wielkość jego obrotów. W niniejszej sprawie badania przeprowadzone przez akredytowane Laboratorium w Kielcach wykazały, Ŝe: − filety mroŜone nie odpowiadały deklaracji producenta na opakowaniu jednostkowym z uwagi na niŜszą zawartość białka (było 11,1 ± 0,5 % zamiast 23,42 %), co udokumentowano w sprawozdaniu z badań nr 9 z dnia 29 stycznia 2013 r., − filety glazurowane nie odpowiadały deklaracji producenta w oznakowaniu zamieszczonej w miejscu sprzedaŜy z uwagi na wyŜszą zawartość glazury (było 25± 3% zamiast 20%), co udokumentowano w sprawozdaniu z badań nr 11 z dnia 30 stycznia 2013 r. Strona poinformowana przez Lubelskiego WIIH pismem z dnia 15 lutego 2013 r. o wynikach badań i moŜliwości, w przypadku braku akceptacji tych wyników, ponownego zbadania próbek kontrolnych nie skorzystała z przysługującego jej prawa. 5 Biorąc powyŜsze ustalenia pod uwagę , Lubelski WIIH uznał, Ŝe oba zbadane produkty niespełniają deklaracji producentów w oznakowaniu, co nosiło znamiona czynu określonego w art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej i skutkowało wymierzeniem stronie kary pienięŜnej w wysokości 4.958,35 zł . Odwołując się od wydanej decyzji strona wyraziła swoje zastrzeŜenia dotyczące oceny wartości odŜywczej w produktach cechujących się znaczną sezonowością, do których naleŜą między innymi ryby. Zdaniem strony w przypadku uzyskanego w badaniu wyniku zawartości białka, organ pierwszej instancji powinien odstąpić od wymierzenia kary z uwagi na brak w oznakowaniu zakwestionowanego produktu oświadczenia Ŝywieniowego. Jej zdaniem wynik ten, choć odbiegał od przyjętych tolerancji, nie świadczył o wprowadzeniu konsumenta w błąd i działaniu na jego szkodę. Strona podkreśliła, Ŝe badania wykonano na jednej próbce, zatem nie mogą stanowić odniesienia do całej partii, ponadto podane w wartości odŜywczej parametry są wielkościami średnimi. Odnosząc się do powyŜszego, Prezes UOKiK wskazuje, Ŝe zasadniczym względem branym pod uwagę przy przyjmowaniu wszelkich przepisów dotyczących etykietowania środków spoŜywczych powinna być potrzeba informowania i ochrony konsumenta. Szczegółowe oznakowanie, zwłaszcza określające charakter i właściwości produktu, ma na celu umoŜliwić konsumentowi dokonanie wyboru z pełną wiedzą o stanie faktycznym. Z przepisów ustawy o bezpieczeństwie Ŝywności i Ŝywienia wynika, Ŝe podawanie na opakowaniu informacji o wartości odŜywczej wchodzi w zakres dobrowolnego, a w szczególnych przypadkach obowiązkowego znakowania środków spoŜywczych. Zgodnie z art. 46 ust. 1 pkt 1a ww. ustawy oznakowanie środka spoŜywczego nie moŜe wprowadzać konsumenta w błąd, w szczególności co do charakterystyki środka spoŜywczego, w tym jego nazwy, rodzaju, właściwości, składu, ilości, trwałości, źródła lub pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 25 lipca 2007 r. w sprawie znakowania Ŝywności wartością odŜywczą (Dz.U. Nr 137, poz. 967, z późn. zm.), zwanej dalej „ rozporządzeniem w sprawie znakowania Ŝywności wartością odŜywczą” stanowi w § 12 ust. 1, Ŝe informacja dotycząca wartości odŜywczej środka spoŜywczego zawarta w jego oznakowaniu obejmuje wartości średnie. Prawo nie określa dopuszczalnych róŜnic pomiędzy wartościami zadeklarowanymi a rzeczywistymi, jednakŜe nie moŜna uznać, Ŝe istnieje całkowita dowolność w tym zakresie. Oznakowanie w szczególności określające charakter i właściwości produktu, musi zagwarantować konsumentowi dokonanie wyboru z pełną wiedzą o stanie faktycznym. Zatem prezentowane w oznakowaniu wartości odŜywcze muszą jak najbliŜej odpowiadać ich rzeczywistym wartościom. Wskazówki dotyczące limitów tolerancji dla celów etykietowania wartości odŜywczej zawiera dokument Komisji Europejskiej o nazwie „Wytyczne dla właściwych organów w sprawie kontroli zgodności z prawodawstwem UE w odniesieniu do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat Ŝywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, 6 dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004 (Dz.U. UE. L 304 z 22.11.2011, s. 18) oraz dyrektywy Rady 90/496/EWG z dnia 24 września 1990 r. w sprawie oznaczania wartości odŜywczej środków spoŜywczych oraz dyrektywy 2002/46/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia10 czerwca 2002 r. w sprawie zbliŜenia ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do suplementów Ŝywnościowych w zakresie określenia limitów tolerancji dla składników odŜywczych wymienionych na etykiecie” – zwany dalej „ przewodnikiem KE ” . Limity tolerancji oznaczają moŜliwe do przyjęcia róŜnice między wartościami dotyczącymi składnika odŜywczego podanymi na etykiecie a wartościami stwierdzonymi w trakcie kontroli urzędowych. Limity dla Ŝywności, w stosunku do której nie podano Ŝadnych dodatkowych oświadczeń zdrowotnych lub Ŝywieniowych zostały określone w tabeli 1 przewodnika KE. W przedmiotowej sprawie badania przeprowadzone przez akredytowane laboratorium wykazały, Ŝe zawartość białka w filetach mroŜonych była znacznie niŜsza od deklarowanej na opakowaniu produktu po uwzględnieniu 15% tolerancji przyjętej przez to laboratorium do oceny wyników badań w zakresie parametrów deklarowanych w wartości odŜywczej. Jak zauwaŜa Prezes UOKiK zawartość białka była takŜe znacznie niŜsza po uwzględnieniu 20% tolerancji określonej w przewodniku KE dotyczącym tolerancji wartości odŜywczej. Podkreślić równieŜ naleŜy, Ŝe przedmiotowa partia filetów mroŜonych jak wynikało z informacji zamieszczonej na opakowaniu jednostkowym, pochodziła z hodowli, a nie z połowów naturalnych. Odnosząc się do kwestii stosowania ww. przewodnika KE, Prezes UOKiK wyjaśnia, Ŝe z chwilą opublikowania go w języku polskim organy Inspekcji Handlowej stosują się do zawartych w nim wytycznych. NaleŜy wskazać, Ŝe przewodnik ten odnosi się równieŜ do dyrektywy Rady 90/496/EWG z dnia 24 września 1990 r. w sprawie oznaczania wartości odŜywczej środków spoŜywczych zaimplementowanej do krajowych przepisów w postaci ustawy o bezpieczeństwie Ŝywności i rozporządzenia w sprawie znakowania wartością odŜywczą, a zatem wbrew stwierdzeniom strony ma zastosowanie w odniesieniu do tych przepisów. Oceniając niezgodność ryb mroŜonych z deklaracją producenta na opakowaniu organ pierwszej instancji nie naruszył zasad określonych w tym przewodniku. Limity tolerancji w tym przewodniku dla Ŝywności obejmujące niepewności pomiaru dla białka o zadeklarowanej wartości w przedziale 10 – 40 g na 100 g produktu wynoszą ± 20% (tabela 1). W przedmiotowych rybach mroŜonych zawartość białka stwierdzono na poziomie 11,1 g na 100 g (tj. 11,1%) przy deklaracji 23,42 g na 100 g (tj. 23,42%). Zatem róŜnica wyniosła 12,32 g i stanowiła 52,6 % zawartości białka mniej niŜ deklarowano w oznakowaniu. Postępując zgodnie z zasadami ww. przewodnika KE rzeczywista zawartość białka uznana byłaby za zgodną z deklaracją wtedy, gdyby mieściła się w przedziale 23,42 ± 4,68, czyli w przedziale od 18,7 g do 28,1 g. Zatem w stosunku do deklaracji, po uwzględnieniu tolerancji 20 % wg przewodnika KE, białka w rybie mroŜonej było mniej o 7,6 g (18,7 g – 11,1 =7,6 g), tj. o 32,5 % po uwzględnieniu tolerancji . Dla uproszczenia w powyŜszym 7 wyjaśnieniu pominięto ujęte w przewodniku KE wyliczenia odnoszące się do zaokrąglania liczb. Tak duŜa róŜnica zawartości podstawowego składnika jakim jest białko w mięsie ryby w stosunku do deklaracji producenta w ocenie Prezesa UOKiK w sposób istotny narusza interesy konsumentów. NaleŜy wyjaśnić, Ŝe wbrew twierdzeniom strony, zawartość deklarowanych w wartości odŜywczej parametrów po uwzględnieniu tolerancji powinna być zgodna dla wszystkich sztuk produktu w partii, gdyŜ informacja na opakowaniu jednostkowym kierowana jest do konsumentów nabywających pojedyncze opakowania a nie całe partie produktów. Zatem argument strony, Ŝe kara pienięŜna się nie naleŜy gdyŜ badania zostały przeprowadzone na pojedynczej próbce jest nietrafiony. Ponadto badania zostały wykonane na średniej próbce laboratoryjnej na którą składały się dwa opakowania mroŜonych filetów a’ 500 g zawierające po kilka sztuk filetów, które reprezentowały partię zastaną w kontrolowanej placówce, a nie całą partię produkcyjną. Dodać naleŜy, Ŝe w przypadku przedmiotowych produktów bezpodstawne są argumenty strony dotyczące sezonowości surowca w sytuacji gdy do filetów rybnych zostały dodane polifosforany zwiększające wodochłonność tkanki mięsnej, a ryby pochodziły z hodowli a nie połowów naturalnych. Reasumując zebrane fakty, w ocenie Prezesa UOKiK, zamieszczenie dobrowolnej informacji o wartości odŜywczej, podanie zawartości białka w sposób bardzo precyzyjny z dokładnością do setnych części, przy jednoczesnym zaniŜeniu zawartości białka o ponad jedną trzecią po uwzględnieniu 20% tolerancji w stosunku do podanej na opakowaniu naruszało przepisy art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 2 ustawy o jakości handlowej w związku z art. 46 ust. 1 pkt 1a ustawy o bezpieczeństwie Ŝywności i mogło wprowadzić konsumentów w błąd. Odnosząc się do wątpliwości strony co do zastosowanej metodyki oznaczania zawartości glazury naleŜy stwierdzić, Ŝe wszystkie laboratoria UOKiK są akredytowane. Przepisy na poziomie unijnym jak i krajowym wymagają, aby badania laboratoryjne w ramach urzędowej kontroli Ŝywności wykonywane były przez laboratoria akredytowane. Stanowi o tym art. 5 ust. 2 pkt d rozporządzenia (WE) Nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i Ŝywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz. U. L 191 s.1 z 30.4.2004, ze zm.). Szczegóły w zakresie metod analiz i wymagań odnośnie laboratoriów wykonujących badania w ramach urzędowej kontroli Ŝywności zawarto w art. 11 i 12 tego rozporządzenia. Laboratoria muszą być akredytowane zgodnie z normami europejskimi dot. akredytacji jednostek badawczych. W Polsce jednostką akredytacyjną uprawnioną do akredytacji jednostek certyfikujących i kontrolnych, laboratoriów badawczych i wzorcujących prowadzących oceny zgodności i weryfikacji na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 2010 nr 138, poz. 935 z późn. zm.) jest Polskie Centrum Akredytacyjne – zwane dalej „PCA” . Sprawozdania z badań opatrzone znakiem akredytacji PCA oznaczają, Ŝe badania zostały przeprowadzone w akredytowanym laboratorium, zgodnie z obowiązującym prawem i są w pełni wiarygodne. Laboratorium w Kielcach, które 8 wykonało badania zawartości glazury w zakwestionowanych filetach rybnych posiada akredytację w tym zakresie zastosowanej metodyki, zgodnej z opisaną w Kodeksie śywnościowym. Ustosunkowując się do twierdzenia strony, Ŝe zawartość glazury została tylko minimalnie przekroczona, Prezes UOKiK zauwaŜa, Ŝe wyŜsza zawartość glazury w stosunku do deklarowanej przy wartościach powyŜej 20%, jak w omawianej sprawie wskazuje na niewłaściwą jakość z oznakami zafałszowania, które jest zagroŜone wyŜszą sankcją niŜ niewłaściwa jakość bez zafałszowania. W tym miejscu naleŜy wskazać, Ŝe wprawdzie nie ma uregulowań, co do minimalnej bądź maksymalnej zawartości glazury, ale poziom 20 % glazury zadeklarowany w przedmiotowym produkcie jest juŜ i tak bardzo wysoki i nieuzasadniony technologicznie. W celu zapewnienia właściwego zabezpieczenia produktu przed działaniem czynników zewnętrznych wystarczający jest udział do 10% glazury. ZawyŜenie zawartości glazury stanowi w efekcie zaniŜenie faktycznej masy netto ryby bez glazury, co naleŜy rozpatrywać pod kątem działania, które w istotny sposób narusza interesy konsumentów. W kwestii zarzutu strony, Ŝe nie została zbadana i przeanalizowana minimalna zawartość ryby, jakiej powinien oczekiwać klient, naleŜy zauwaŜyć, Ŝe zakwestionowane filety glazurowane były oferowane do sprzedaŜy luzem, a nie w opakowaniach jednostkowych, na których podano zawartość glazury i masę ryby bez glazury. W związku z tym z punktu widzenia konsumenta przy sprzedaŜy filetów mroŜonych wg masy netto zawyŜenie zawartości glazury stanowi w efekcie zaniŜenie faktycznej masy netto ryby. Dodać naleŜy, Ŝe w przedmiotowych filetach mroŜonych dodatkowo uŜyto stabilizatorów w postaci związków fosforu zwiększających wodochłonność tkanki mięsnej, co równieŜ obniŜało jakość tych produktów. Odwołując się od wydanej decyzji, strona podniosła, Ŝe organ pierwszej instancji dopuścił się naruszenia przepisów art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej, z uwagi na wymierzenie kary niewspółmiernej do stopnia szkodliwości czynu oraz do stopnia zawinienia. Odnosząc się do powyŜszego, naleŜy zwrócić uwagę, Ŝe w niniejszej sprawie, stronie wymierzono karę pienięŜną w wysokości 4.958,35 zł (równowartość zakwestionowanych partii). Mając na uwadze dyspozycję art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej, który stanowi, Ŝe nałoŜona kara pienięŜna nie moŜe być niŜsza niŜ 500 zł i nie wyŜsza niŜ pięciokrotna wartość korzyści majątkowej uzyskanej lub która mogłaby zostać uzyskana przez wprowadzenie zakwestionowanych artykułów rolno-spoŜywczych do obrotu, w niniejszej sprawie organ pierwszej instancji mógł wymierzyć stronie karę w wysokości nawet 24.791,75 zł (5 x 4.958,35 zł). Przy ustalaniu wysokości kary pienięŜnej, wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej uwzględnia, na mocy art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej, stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno-spoŜywczych oraz wielkość jego obrotów. Tym samym, wykonując dyspozycję tego przepisu w odniesieniu do wprowadzenia do obrotu niewłaściwej jakości ww. filetów rybnych, Lubelski WIIH prawidłowo stwierdził i uznał: 9 Badając przesłankę stopnia szkodliwości , naleŜy stwierdzić iŜ dla organu punktem odniesienia jest konsument i naruszenie jego interesów, poprzez ocenę rozmiaru i rodzaju stwierdzonych nieprawidłowości. W świetle zebranego materiału dowodowego naleŜało uznać, Ŝe wprowadzenie do obrotu 2 partii środków spoŜywczych niewłaściwej jakości handlowej jest czynem, który w istotny sposób narusza prawa i interesy konsumentów, wprowadzając w błąd co do charakterystyki środków spoŜywczych, w tym w szczególności ich właściwości, składu i ilości. Zgodnie z art. 8 ww. rozporządzenia 178/2002 prawo Ŝywnościowe ma na celu ochronę interesów konsumentów i powinno stanowić podstawę dokonywania przez konsumentów świadomego wyboru związanego ze spoŜywaną przez nich Ŝywnością. Wprowadzenie do obrotu środków spoŜywczych o niewłaściwych cechach jakości handlowej, narusza powyŜsze prawo konsumentów do dokonywania świadomego wyboru i zakupu środków spoŜywczych, o cechach zgodnych z zadeklarowanymi przez producentów, a więc zgodnych z oczekiwaniami konsumentów. Badając przesłankę stopnia zawinienia, naleŜy w szczególności wziąć pod uwagę, Ŝe obowiązek znajomości i przestrzegania norm prawa Ŝywnościowego ciąŜy na wszystkich uczestnikach obrotu towarowego, którzy wprowadzają na rynek środki spoŜywcze. Taki obowiązek ciąŜył takŜe na stronie postępowania. Zgodnie z art. 3 pkt 8 rozporządzenia 178/2002 wprowadzenie na rynek oznacza posiadanie Ŝywności w celu sprzedaŜy, z uwzględnieniem oferowania do sprzedaŜy lub innej formy dysponowania bezpłatnego lub nie oraz sprzedaŜ, dystrybucję i inne formy dysponowania. Odpowiedzialność w powyŜszym zakresie ponosi nie tylko producent ale takŜe przedsiębiorca prowadzący obrót handlowy produktami Ŝywnościowymi na kaŜdym etapie, w tym takŜe detalicznym. PowyŜszą interpretację potwierdza wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 23 listopada 2006r. (Sprawa C-315/05) wydany w trybie prejudycjalnym z którego wynika, Ŝe wprowadzający do obrotu moŜe być odpowiedzialny za jakość nawet w sytuacji, gdy ogranicza się on jako zwykły dystrybutor do wprowadzenia do obrotu produktu w postaci, w jakiej został mu dostarczony przez producenta. Stanowisko w zakresie odpowiedzialności podmiotu wprowadzającego do obrotu produkty o niewłaściwej jakości handlowej zostało przedstawione wielokrotnie w orzecznictwie sądów krajowych m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lipca 2012 r. (sygn. II GSK 917/11), z którego wynika, Ŝe nie tylko producent czy dystrybutor, ale takŜe podmiot działający na rynku detalicznym odpowiada za jakość handlową środków spoŜywczych w swoim przedsiębiorstwie. Choć w zgromadzonym materiale nie ma jednoznacznych dowodów wyraźnego zamiaru strony naruszenia przepisu określonego w art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej to trudno się zgodzić z tym, Ŝe strona nie wiedziała, Ŝe sama praktyka stosowania związków fosforu do filetów rybnych i nadmierne glazurowanie nie znajdujące uzasadnienia technologicznego, mogą juŜ stanowić działanie wprowadzające w błąd . Badając przesłankę zakresu naruszenia organ pierwszej instancji wskazał, Ŝe wprowadzenie do obrotu 2 partii środków Ŝywnościowych niewłaściwej jakości handlowej jest niezgodne z normami prawnymi zawartymi w art. 6 ust. 2 ustawy o jakości handlowej, 10 art. 46 ust. 1 pkt 1a ustawy o bezpieczeństwie Ŝywności i Ŝywienia oraz deklaracją producenta umieszczoną na opakowaniach jednostkowych zakwestionowanych produktów. Badając przesłankę dotychczasowej działalności podmiotu naleŜy ocenić aktywność przedsiębiorcy na rynku artykułów rolno-spoŜywczych w aspekcie relacji z Lubelskim Wojewódzkim Inspektorem Inspekcji Handlowej w Lublinie, które mają charakter stopniowalny. Z dokumentacji zgromadzonej w Wojewódzkim Inspektoracie Inspekcji Handlowej w Lublinie wynika, Ŝe strona postępowania po raz pierwszy naruszyła wymagania prawa Ŝywnościowego, wprowadzając do obrotu handlowego środki spoŜywcze niewłaściwej jakości handlowej. Uwzględniono równieŜ przychód osiągnięty przez stronę postępowania w 2012r., który ustalono na podstawie pisma „Real Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością i Spółka” Sp. k. z siedzibą w Warszawie, Al. Krakowska 61 z dnia 06.05.2013r. Zdaniem Prezesa UOKiK, opisane powyŜej przesłanki były podstawą do wymierzenia stronie kary pienięŜnej co najmniej na mocy art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej, w wysokości ustalonej przez organ pierwszej instancji, przy minimalnej 500 zł i maksymalnej 24.791,75 zł zł (wyraŜonej jako pięciokrotność wartości korzyści majątkowej uzyskanej lub która mogłaby zostać uzyskana przez wprowadzenie do obrotu zakwestionowanych artykułów rolno-spoŜywczych). Kolejny zarzut strony podniesiony w odwołaniu jest niezasadny, odnoszący się do naruszenia przez organ pierwszej instancji art. 7, 77 i 80 Kpa, z uwagi na pominięcie istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności stanu faktycznego. W ocenie Prezesa UOKiK, w niniejszej sprawie zostały podjęte wszelkie niezbędne kroki do pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, między innymi poprzez wskazanie stronie przysługujących jej uprawnień, w tym prawa do zapoznania się z materiałem dowodowym i złoŜenia wyjaśnień. Przed wydaniem zaskarŜonej decyzji organ pierwszej instancji zebrał materiał dowodowy pozwalający jednoznacznie na przyjęcie, Ŝe na podstawie ustalonego stanu faktycznego zasadne było wymierzenie kontrolowanemu kary pienięŜnej z art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej. Tym samym, nie moŜna mówić o naruszeniu przepisów Kpa, wymienionych w odwołaniu. Utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji, Prezes UOKiK uznał, Ŝe wymierzona kara będzie właściwa do osiągnięcia zakładanego celu, jakim jest zapewnienie, aby w sprzedaŜy dostępne były tylko artykuły rolno-spoŜywcze odpowiadające jakości handlowej, a takŜe będzie najmniej uciąŜliwa z moŜliwych dostępnych środków. Jednocześnie wymierzona kara spełnia funkcję prewencyjną i represyjną, skłaniając kontrolowanego do przestrzegania przepisów o jakości handlowej, zwłaszcza z uwagi na wykazane powyŜej niedopełnienie naleŜytej staranności co do zapewnienia rzetelnej informacji o produkcie. Zgodnie z art. 40a ust. 6 i 7 ustawy o jakości handlowej, kary pienięŜne, o których mowa w sentencji niniejszej decyzji, stanowiące dochód budŜetu państwa, naleŜy wpłacić na 11 rachunek bankowy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Lublinie w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o wymierzeniu kar pienięŜnych stanie się ostateczna. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, stosownie do art. 5 ust. 2 ustawy o Inspekcji Handlowej, jest organem wyŜszego stopnia w stosunku do wojewódzkich inspektorów Inspekcji Handlowej. Tym samym, w myśl art. 127 § 2 Kpa w związku z art. 1 ust. 3 ustawy o Inspekcji Handlowej, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów jest organem właściwym do rozpatrzenia wniesionego odwołania. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, organ odwoławczy posiada kompetencje do wydania decyzji, w której utrzymuje w mocy zaskarŜoną decyzję. Biorąc powyŜsze pod uwagę, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów orzekł, jak w sentencji. Niniejsza decyzja jest ostateczna w trybie postępowania administracyjnego. Pouczenie Zgodnie z art. 52 § 1, art. 53 § 1, art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z poźn. zm.) od niniejszej decyzji przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, którą wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Do naleŜności pienięŜnych nie uiszczonych w terminie stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, z późn. zm.). Z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Małgorzata Kozak Wiceprezes Otrzymują: 1. „Real, – Sp. z o.o. i Spółka” Spółka Komandytowa Al. Krakowska 61, 02-183 Warszawa 2. Lubelski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej w Lubline 3. a/a