DIH-64/2013

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW Strona 1 z 12 DIH-023-61(5)/13/JK Warszawa, 16 października 2013 r. DECYZJA DIH-1/64/2013 Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 267), art. 1 ust. 3, art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz.U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1219 z późn. zm.), art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spoŜywczych (Dz.U. z 2005 r., Nr 187, poz. 1577 z późn. zm.), Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po rozpatrzeniu odwołania przedsiębiorcy Alma Market S.A. z siedzibą w Krakowie od decyzji Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia 17 lipca 2013 r. (nr akt: śG.8361.116.2013), którą ww. przedsiębiorcy wymierzono karę pienięŜną w wysokości 6.000 zł (słownie: sześć tysięcy złotych) z tytułu wprowadzenia do obrotu (sprzedaŜ przez Internet) zafałszowanych trzech partii artykułów rolno-spoŜywczych, tj. przetworów mięsnych, utrzymuje w mocy zaskarŜoną decyzję . UZASADNIENIE W toku kontroli przeprowadzonej w dniach 15-17 kwietnia 2013 r. przez inspektorów reprezentujących Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej, zwanego dalej: „Łódzkim WIIH” , w „Delikatesach Alma”, zlokalizowanych w Łodzi przy ul. Kilińskiego 122/128, naleŜących do przedsiębiorcy Alma Market S.A. z siedzibą w Krakowie, zwanego dalej: „stroną” , podjętej w związku ze skargą konsumenta, sprawdzono prawidłowość oznakowania oferowanych do sprzedaŜy przetworów mięsnych. W dniu 15 kwietnia 2013 r. stwierdzono, Ŝe w sprzedaŜy znajdowały się m.in. trzy partie przetworów mięsnych wyprodukowanych przez Zakłady Mięsne „Olewnik-Bis” Sp. z o.o., Świerczynek 10 A, 09-210 Drobin, tj.:
parówki ze starej wędzarni - kiełbasa wieprzowo-wołowa, drobno rozdrobniona, wędzona, parzona, oznaczone nr partii „5443573 1148” i terminem przydatności do spoŜycia „28.04.13” ( parówki ze starej wędzarni ), Strona 2 z 12
szynka ze starej wędzarni – wędzona, wieprzowa, wędzonka parzona, oznaczona nr partii „5032328 7306” i terminem przydatności do spoŜycia „07.05.13” ( szynka ze starej wędzarni ),
szynkowa ze starej wędzarni – kiełbasa grubo rozdrobniona, oznaczona nr partii „2708343 1199” i terminem przydatności do spoŜycia „20.04.13” ( szynkowa ze starej wędzarni) , zwane dalej równieŜ „przetworami mięsnymi” . Ww. przetwory mięsne były opatrzone etykietami producenta z prawidłowym oznakowaniem. Etykiety z wykazem składników były umieszczone bezpośrednio na produktach przeznaczonych do sprzedaŜy. Produkty te znajdowały się równieŜ w ofercie handlowej delikatesów internetowych „Alma24” ( www.alma24.pl ). W wyniku porównania oznakowania zamieszczonego na etykietach producenta, dołączonych do przedmiotowych produktów, z oznakowaniem (prezentacją) zamieszczonym na stronie internetowej stwierdzono, Ŝe wykazy składników ww. wyrobów prezentowane na stronie internetowej znacznie róŜniły się od wykazów składników deklarowanych przez producenta w ich oznakowaniu. Na etykietach:
parówek ze starej wędzarni producent zadeklarował w wykazie składników produktu: „mięso wieprzowe (80%) , woda, mięso wołowe (5%), skrobia modyfikowana E-1420 , tłuszcz wieprzowy, sól , białko wieprzowe, dekstroza, przyprawy i ekstrakty przypraw, regulator kwasowości – cytrynian sodu , sacharoza, przeciwutleniacz – izo-askorbinian sodu, substancja konserwująca – azotan sodu. Na stronie internetowej zamieszczono następujący skład: „mięso wieprzowe (81%) , sól , skrobia ziemniaczana , laktoza, cytrynian sodu ”,
szynki ze starej wędzarni producent zadeklarował w wykazie składników produktu: „mięso wieprzowe , sól , regulatory kwasowości – cytrynian sodu, octan sodu, przeciwutleniacz – askorbinian sodu, wzmacniacz smaku – glutaminian monosodowy, syrop glukozowy, dekstroza, przyprawy naturalne i aromaty, substancja konserwująca – azotyn sodu. Na stronie internetowej zamieszczono następujący skład: „mięso wieprzowe , sól , woda”,
szynkowej ze starej wędzarni producent zadeklarował w wykazie składników produktu: „mięso wieprzowe (97%) , sól, przyprawy naturalne i ekstrakty , zagęstnik – karagen , stabilizatory – E 451i , wzmacniacz smaku – glutaminian monosodowy, przeciwutleniacz – askorbinian sodu, maltodekstryna, dekstroza, substancja konserwująca – azotyn sodu. Na stronie internetowej zamieszczono następujący skład: „mięso wieprzowe (97%) , sól, przyprawy naturalne i ekstrakty , zagęstnik karagen , stabilizatory: E451 , substancja wzmacniająca smak i zapach”. Na dołączonych do przedmiotowych produktów etykietach producent zamieścił dodatkowo informacje wskazujące, iŜ mogą one zawierać śladowe ilości gorczycy, selera, jaj, soi i mleka, czyli składników alergennych wymienionych w załączniku nr 1 do Strona 3 z 12 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spoŜywczych (Dz. U. Nr 137, poz. 966 z późn. zm.). PowyŜsze udokumentowano w Protokole kontroli z dnia 17 kwietnia 2013 r. (nr akt: śG.8361.116.2013) oraz załączonych do niego fotografiach przedmiotowych produktów i wydrukach ze strony internetowej www.alma24.pl . W związku z powyŜszym, pismem z dnia 17 czerwca 2013 r. Łódzki Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej, zawiadomił przedsiębiorcę Alma Market S.A. z siedzibą w Krakowie o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie wymierzenia kary pienięŜnej na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spoŜywczych (Dz.U. z 2005 r., Nr 187, poz. 1577 z późn. zm.), zwanej dalej: „ustawą o jakości handlowej” , za wprowadzenie do obrotu trzech partii zafałszowanych artykułów rolno-spoŜywczych, informując jednocześnie o przysługującym mu, na podstawie art. 10 Kpa, prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów w terminie 7 dni od daty otrzymania niniejszego zawiadomienia. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, decyzją z dnia 17 lipca 2013 r. (nr akt: śG.8361.116.2012), Łódzki WIIH na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej wymierzył przedsiębiorcy Alma Market S.A. z siedzibą w Krakowie karę pienięŜną w wysokości 6.000 zł (słownie: sześć tysięcy złotych) z tytułu wprowadzenia do obrotu ww. zafałszowanych artykułów rolno-spoŜywczych. Pismem z dnia 1 sierpnia 2013 r. (nadanym w placówce pocztowej w dniu 2 sierpnia 2013 r.) strona złoŜyła do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwanego dalej: „Prezesem UOKiK” , odwołanie od ww. decyzji, wnosząc o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania przed organem pierwszej instancji w całości, ewentualnie o uchylenie zaskarŜonej decyzji w całości i wydanie orzeczenia co do istoty. Strona zaskarŜonej decyzji zarzuciła naruszenie:
przepisów prawa materialnego, tj. art. 3 pkt 10 ustawy o jakości handlowej w związku z art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej poprzez ich błędną wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie polegające na bezpodstawnym przyjęciu, Ŝe zakwestionowane produkty posiadają cechy zafałszowania,
przepisów prawa materialnego, tj. art. 46 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie Ŝywności i Ŝywienia (Dz. U. z 2010 r. Nr 136, poz. 914 z późn. zm.), zwanej dalej: „ustawą o bezpieczeństwie Ŝywności i Ŝywienia” , poprzez jego błędną wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie polegające na bezpodstawnym przyjęciu, Ŝe wykaz składników podany na stronie internetowej mógł wprowadzać konsumenta w błąd,
przepisu postępowania, tj. art. 10 § 1 Kpa poprzez brak poinformowania strony o moŜliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów przed wydaniem decyzji o zakończeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie wymierzenia kary pienięŜnej, Strona 4 z 12
przepisów postępowania, tj. art. 79 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2013 r., poz. 672 z późn. zm.), zwanej dalej: „ustawą o swobodzie działalności gospodarczej” , poprzez jego niezastosowanie i niedopełnie przez organ obowiązku poinformowania strony o zamiarze wszczęcia kontroli,
przepisu prawa materialnego, tj. art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej poprzez jego błędną wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie polegające na bezpodstawnym przyjęciu przy ustalaniu wysokości kary przez organ pierwszej instancji, iŜ stronie przypisać moŜna najwyŜsze stopnie kryteriów wskazanych w ww. przepisie. Pismem z dnia 23 sierpnia 2013 r., Prezes UOKiK poinformował przedsiębiorcę Alma Market S.A. z siedzibą w Krakowie, iŜ przed wydaniem rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie, stronie biorącej udział w postępowaniu administracyjnym przysługuje, na podstawie art. 10 Kpa prawo do zapoznania się z aktami sprawy, a takŜe wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych Ŝądań. Strona nie skorzystała z przysługujących jej uprawnień. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zwaŜył, co następuje. Ustawa o jakości handlowej stanowi w art. 40a ust. 1 pkt 4, Ŝe kaŜdy, kto wprowadza do obrotu artykuły rolno-spoŜywcze zafałszowane, podlega karze pienięŜnej w wysokości nie wyŜszej niŜ 10% przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałoŜenia kary, nie niŜszej jednak niŜ 1.000 zł. Ustalając wysokość kary pienięŜnej, wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej uwzględnia, na mocy art. 40a ust. 5 tej ustawy, stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno-spoŜywczych i wielkość jego obrotów. Zgodnie z art. 8 rozporządzenia (WE) 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa Ŝywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa śywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa Ŝywności (Dz. U. UE L 31 z 1.02.2002 z późn. zm.), zwanego dalej: „rozporządzeniem 178/2002”, prawo Ŝywnościowe ma na celu ochronę interesów konsumentów i powinno stanowić podstawę dokonywania przez konsumentów świadomego wyboru związanego ze spoŜywaną przez nich Ŝywnością. Ma na celu zapobieganie:
oszukańczym lub podstępnym praktykom,
fałszowaniu Ŝywności oraz
wszelkim innym praktykom mogącym wprowadzić konsumenta w błąd. Wymagania dotyczące oznakowania Ŝywności zawarto m.in. w art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o bezpieczeństwie Ŝywności i Ŝywienia w związku z art. 6 ust. 2 ustawy o jakości Strona 5 z 12 handlowej, zgodnie z którym oznakowanie środka spoŜywczego nie moŜe wprowadzać konsumenta w błąd, w szczególności co do charakterystyki środka spoŜywczego, w tym jego nazwy, rodzaju, właściwości, składu, ilości, trwałości, źródła lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji. PowyŜsze ma zastosowanie równieŜ do reklamy i prezentacji środków spoŜywczych (art. 46 ust.2 ustawy o bezpieczeństwie Ŝywności i Ŝywienia). Oznakowanie środków spoŜywczych, jak wynika z art. 3 pkt 5 ustawy o jakości handlowej jest jednym z elementów jakości handlowej. Artykuł rolno-spoŜywczy zafałszowany, jak wynika z art. 3 pkt 10 ww. ustawy, oznacza produkt, którego skład jest niezgodny z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spoŜywczych, albo produkt, w którym zostały wprowadzone zmiany, w tym zmiany dotyczące oznakowania, mające na celu ukrycie jego rzeczywistego składu lub innych właściwości, jeŜeli niezgodności te lub zmiany w istotny sposób naruszają interesy konsumentów, w szczególności jeŜeli: a) dokonano zabiegów, które zmieniły lub ukryły jego rzeczywisty skład lub nadały mu wygląd produktu zgodnego z przepisami dotyczącymi jakości handlowej, b) w oznakowaniu podano nazwę niezgodną z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spoŜywczych albo niezgodną z prawdą, c) w oznakowaniu podano niezgodne z prawdą dane w zakresie składu, pochodzenia, terminu przydatności do spoŜycia lub daty minimalnej trwałości, zawartości netto lub klasy jakości handlowej. Zgodnie z art. 17 rozporządzenia 178/2002 , podmioty działające na rynku spoŜywczym zapewniają na wszystkich etapach zgodność Ŝywności z wymogami prawa Ŝywnościowego właściwymi dla ich działalności oraz kontrolowanie przestrzegania tych wymogów. W tym miejscu naleŜy wskazać, Ŝe zgodnie z dostępnym na stronie internetowej www.alma24.pl Regulaminem Platformy ALMA 24, przez sprzedawcę rozumie się spółkę Alma Market Spółka Akcyjna z siedzibą w Krakowie. Ponadto, towar w rozumieniu ww. regulaminu, to towar oferowany przez sprzedawcę do sprzedaŜy detalicznej w sklepach, zaś miejscem zawarcia umowy sprzedaŜy w odniesieniu do zamówień składanych za pomocą Platformy ALMA 24 jest najbliŜszy sklep. Nie ulega wątpliwości równieŜ, Ŝe w świetle ww. Regulaminu Platformy ALMA 24, iŜ przedsiębiorca Alma Market S.A. z siedzibą w Krakowie był wprowadzającym do obrotu przedmiotowe przetwory mięsne. W niniejszej sprawie, w toku kontroli przeprowadzonej w placówce handlowej naleŜącej do przedsiębiorcy Alma Market S.A. z siedzibą w Krakowie stwierdzono, Ŝe sposób ekspozycji i prezentacji trzech ww. partii przetworów mięsnych na stronie internetowej prowadzonej na jego zlecenie, naruszał art. 16 rozporządzenia 178/2002 oraz art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o bezpieczeństwie Ŝywności i Ŝywienia, gdyŜ wprowadzał konsumentów w błąd, w szczególności co do charakterystyki środka spoŜywczego, w tym jego właściwości i składu. Strona 6 z 12 Biorąc powyŜsze pod uwagę, Łódzki WIIH uznał, Ŝe w oznakowaniu trzech ww. partii przetworów mięsnych podano niezgodne z prawdą dane w zakresie ich składu, co stanowiło podstawę do zakwalifikowania tych produktów jako zafałszowanych (art. 3 pkt 10 ustawy o jakości handlowej) oraz wymierzenia w drodze decyzji kary pienięŜnej, o której mowa w art. 40a ust. 1 pkt 4 ww. ustawy. Odwołując się od ww. decyzji strona zakwestionowała ustalenia kontroli, zarzucając organowi pierwszej instancji naruszenie art. 3 pkt 10 oraz art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej. Jak twierdzi strona, w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, iŜ wystąpiła którakolwiek z przesłanek uzasadniających uznanie wprowadzonych przez nią do obrotu artykułów rolno-spoŜywczych za zafałszowane. Zdaniem strony prezentowane na stronie internetowej www.alma24.pl wykazy składników przedmiotowych przetworów mięsnych nie mogły zostać uznane za odbiegające od składu rzeczywistego w takim stopniu, aby twierdzić, Ŝe potencjalny klient podjąłby inną decyzję co do zakupu, zatem nieprawidłowo został zastosowany przez organ pierwszej instancji równieŜ art. 46 ust. 1 pkt 1 ustawy o bezpieczeństwie Ŝywności i Ŝywienia. Odnosząc się do powyŜszego, Prezes UOKiK wskazuje, Ŝe zgodnie ze stanowiskiem przyjętym w orzecznictwie przepisy prawa Ŝywnościowego, w tym przepisy o jakości handlowej, sprzeciwiają się kaŜdej praktyce, równieŜ dotyczącej oznakowania środka spoŜywczego, mogącej w jakikolwiek sposób wprowadzać w błąd konsumenta. Obowiązkiem producenta w rozumieniu art. 3 pkt 9 ustawy o jakości handlowej, czyli podmiotu, który – tak jak w przedmiotowej sprawie – wprowadził do obrotu zakwestionowane produkty jest zatem wprowadzenie do obrotu produktów oznakowanych zgodnie z przepisami, w sposób rzetelny i niebudzący wątpliwości (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 marca 2010 r., sygn. VI SA/Wa 91/10). Stosownie do art. 46 ustawy o bezpieczeństwie Ŝywności i Ŝywienia w związku z art. 6 ust. 2 ustawy o jakości handlowej, oznakowanie środka spoŜywczego nie moŜe wprowadzać konsumentów w błąd, m.in. co do charakterystyki, w tym jego nazwy, rodzaju, właściwości, składu, ilości, trwałości, źródła lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji. Prezentując wykazy składników niezgodne z rzeczywistością, strona naruszyła art. 46 ww. ustawy wprowadzając konsumentów w błąd co do rzeczywistego charakteru nabywanych produktów, które wbrew przekazowi płynącemu z informacji zamieszczonych na stronie internetowej nie były produktami, które konsumenci chcieli nabyć. W tym miejscu naleŜy wskazać, Ŝe obowiązujące regulacje wprost definiują pojęcie artykułu rolno-spoŜywczego zafałszowanego. W art. 3 pkt 10 ustawy o jakości handlowej podano wyliczenie okoliczności warunkujących uznanie wyrobu za zafałszowany, naruszających interesy konsumentów w sposób istotny, co w konsekwencji wpływa na zakres odpowiedzialności podmiotu wprowadzającego dany produkt do obrotu. W szczególności zafałszowanie moŜe polegać na podaniu niezgodnej z prawdą informacji o składzie artykułu rolno-spoŜywczego (art. 3 pkt 10 lit. c ustawy o jakości handlowej). W przedmiotowej sprawie, zdaniem Prezesa UOKiK, działanie takie miało miejsce. Wprowadzenie do obrotu przez przedsiębiorcę Alma Market S.A. z siedzibą w Krakowie przetworów mięsnych, Strona 7 z 12 których wykazy składników podane na stronie internetowej w rzeczywistości róŜniły się od wykazu składników zamieszczonych przez producenta na dołączonych do nich etykietach, wprowadzało konsumentów w błąd, gdyŜ otrzymywali oni inne produkty, niŜ sugerowały dostępne im niepełne informacje. Zatem pozbawieni byli takŜe moŜliwości dokonania świadomego wyboru. Potwierdzenie powyŜszego stanowiska znajduje się w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 września 2010 r. (sygn. VI SA/Wa 901/10), w którym Sąd stwierdził, iŜ „oznakowanie wprowadzające w błąd, to nie tylko oznakowanie nieprawdziwe czy mylące, ale równieŜ niepełne , niewystarczająco precyzyjne czy wieloznaczne”. Podkreślenia wymaga równieŜ fakt, Ŝe przeprowadzona u strony kontrola została podjęta w związku ze skargą konsumenta na sposób prezentacji środków spoŜywczych na stronie internetowej www.alma24.pl . NaleŜy dodać równieŜ, Ŝe ze zgromadzonego w postępowaniu materiału dowodowego wynika, iŜ przedmiotowe przetwory mięsne oznakowane były przez producenta na etykietach opakowań w sposób prawidłowy, a mimo to strona uwidoczniła przy ww. produktach wybrane przez siebie składniki (w niektórych przypadkach równieŜ zmodyfikowane – przykładowo w parówkach ze starej wędzarni: mięso wieprzowe 81%, w rzeczywistości: mięso wieprzowe 80%, tłuszcz, wieprzowy, białko wieprzowe; skrobia ziemniaczana, w rzeczywistości: skrobia modyfikowana E-1420). Nie moŜna zgodzić się takŜe z twierdzeniem strony, jakoby stwierdzone róŜnice w składzie przedmiotowych przetworów mięsnych sprowadzały się jedynie „do składników mających marginalne znaczenie dla potencjalnych konsumentów”, którzy przy zakupie kierują się wyłącznie marką produktu oraz jego ceną, co wprost wynika z ww. skargi. W opinii Prezesa UOKiK, umieszczenie na stronie internetowej, np. przy szynce ze starej wędzarni informacji, iŜ składa się ona jedynie z mięsa wieprzowego, soli i wody, stwarza w świadomości konsumenta przekonanie, Ŝe ma on do czynienie z produktem wysokiej jakości, wytworzonym tradycyjną metodą wyłącznie z tych składników, bez dodatku chemicznych konserwantów, przeciwutleniaczy, czy teŜ wzmacniaczy smaku i zapachu w postaci glutaminu monosodowego. Ponadto naleŜy zauwaŜyć, Ŝe przedmiotowe przetwory mięsne w nazwach zawierały wyraŜenie „ze starej wędzarni”, które to mogło dodatkowo uwiarygodniać tradycyjne metody produkcji i ich wyjątkową jakość. Tymczasem, w rzeczywistości konsument otrzymywał produkt, który oprócz ww. składników zawierał, tak jak w przypadku produktów wytwarzanych metodami przemysłowymi, chemiczne dodatki do Ŝywności. Nie moŜna zatem zasadnie twierdzić, Ŝe konsument dysponujący taką wiedzą o oferowanych mu produktach, nawet uznanej marki, dokonałby tego samego wyboru. Wobec tego, zdaniem Prezesa UOKiK, stwierdzone nieprawidłowości świadczyły o świadomym działaniu mającym na celu nadanie produktom wyŜszych walorów jakościowych niŜ w rzeczywistości - pominięcie większości dodatków do Ŝywności (substancji dodatkowych dozwolonych) miało na celu podkreślenie lepszej jakości oferowanego produktu, a przez to wpływało na atrakcyjność oferty i stanowiło zachętę do zakupu. Strona zarzuca równieŜ wydanie zaskarŜonej decyzji bez poinformowania jej o zakończeniu postępowania administracyjnego, a tym samym wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Strona 8 z 12 W opinii Prezesa UOKiK powyŜszy zarzut jest bezzasadny. Strona została prawidłowo poinformowana przez organ pierwszej instancji o przysługujących jej uprawnieniach wynikających z art. 10 Kpa oraz o terminie (7 dni), w jakim organ powinien oczekiwać na stanowisko strony. Pismo z dnia 17 czerwca 2013 r. zostało prawidłowo doręczone stronie dnia 20 czerwca 2013 r., a decyzja została podjęta w dniu 19 lipca 2013 r. Do dnia 19 lipca 2013 r. strona mogła wypowiedzieć się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zapoznać się z aktami. Strona jednak nie skorzystała z przysługującego jej uprawnienia, zarzucając następnie organowi pierwszej instancji, iŜ nie zapewnił jej czynnego udziału w postępowaniu. NiezaleŜnie od powyŜszego naleŜy podkreślić, Ŝe sam brak w aktach sprawy końcowego oświadczenia strony nie narusza art. 10 Kpa. W orzecznictwie sądowo- administracyjnym utrwalony jest bowiem pogląd, iŜ zarzut naruszenia art. 10 Kpa moŜe odnieść skutek tylko wówczas, gdy stawiająca go strona wykaŜe, Ŝe zarzucane uchybienie uniemoŜliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia: 1 lutego 2011 r., sygn. 1098/10, 12 października 2010 r., sygn. II OSK 1279/09, z dnia 18 maja 2006 r., sygn. II OSK/831/05). Zatem, strona powinna dowieść, Ŝe brak takiego zawiadomienia przed wydaniem decyzji uniemoŜliwił jej dokonanie w danym postępowaniu administracyjnym konkretnej czynności procesowej (np. złoŜenia dokumentów). W niniejszej sprawie, odwołując się od zaskarŜonej decyzji przedsiębiorca Alma Market S.A. z siedzibą w Krakowie nie wykazał, aby między brakiem zawiadomienia go przed wydaniem decyzji o moŜliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych Ŝądań, a treścią decyzji administracyjnej zachodził jakikolwiek związek przyczynowy. Strona w Ŝaden sposób nie dowiodła, Ŝe została pozbawiona moŜliwości udowodnienia swoich twierdzeń czy złoŜenia konkretnych wniosków dowodowych i wyjaśnień i aby uchybienie przepisowi art. 10 § 1 Kpa mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Tym samym nie skonkretyzowała, jakich czynności dokonałaby, gdyby przed wydaniem decyzji została ponownie zawiadomiona o zebraniu materiału dowodowego i moŜliwości składania wniosków. Na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów stwierdził, Ŝe okoliczności faktyczne, na których organ pierwszej instancji oparł zaskarŜoną decyzję były jednoznaczne i bez wątpienia znane stronie. Materiał dowodowy, na podstawie którego została wydana decyzja organu pierwszej instancji, został zebrany na etapie poprzedzającym wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie wymierzenia kary pienięŜnej, tj. w toku postępowania kontrolnego. Dystans czasowy między odbiorem przez stronę pisma informującego o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie, w którym Łódzki WIIH dodatkowo poinformował stronę o przysługującym jej na podstawie art. 10 Kpa prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów a wydaniem przedmiotowej decyzji równieŜ był zachowany. W tym miejscu naleŜy przytoczyć wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 października 2008 r. (sygn. III SA/Kr 581/08), w którym Sąd wskazał, Ŝe „jeŜeli cała dokumentacja będąca podstawą do wydania decyzji (…) zgromadzona była juŜ w momencie wszczęcia postępowania administracyjnego, a o prawie do złoŜenia wniosków i oświadczeń co do niej skarŜący został poinformowany w Strona 9 z 12 zawiadomieniu o wszczęciu postępowania, to nie moŜna twierdzić, Ŝe brak zawiadomienia o prawie do końcowego zapoznania się z aktami automatycznie skutkuje uznaniem, Ŝe organy dopuściły się naruszenia prawa w sposób, który powoduje uchylenie decyzji (…)”. Ponadto, odwołanie od ww. decyzji nie wniosło nowych dowodów i nie rzuciło nowego światła na materiały zebrane w trakcie postępowania kontrolnego i pokontrolnego. Nadto naleŜy zauwaŜyć takŜe, iŜ strona, mając świadomość toczącego się postępowania odwoławczego, wszczętego wskutek ww. odwołania, miała moŜliwość składania wniosków dowodowych w sprawie, jednak z przysługującego jej prawa na tym etapie równieŜ nie skorzystała. Przedstawiona wyŜej argumentacja, zdaniem Prezesa UOKiK, wpływa na uznanie, Ŝe przedmiotowa decyzja została wydana przez organ pierwszej instancji w sposób prawidłowy, a podniesiony w odwołaniu od zaskarŜonej decyzji zarzut naruszenia art. 10 Kpa nie znajduje uzasadnienia. Prezes UOKiK nie podziela równieŜ stanowiska strony w kwestii naruszenia przez organ pierwszej instancji art. 79 ust. 1 i 4 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. NaleŜy zaznaczyć, Ŝe kontrola przeprowadzona u przedsiębiorcy Alma Market S.A. z siedzibą w Krakowie była kontrolą urzędową w rozumieniu art. 2 pkt 1 rozporządzenia (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i Ŝywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz. U. UE L 191 z 28.5.2004, s. 1, z późn. zm.), zwanego dalej „rozporządzeniem 882/2004”. Zgodnie z tym przepisem, „kontrola urzędowa” oznacza kaŜdą formę kontroli, którą właściwy organ lub Wspólnota wykonuje w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i Ŝywnościowym. Kontrole urzędowe przeprowadzane są bez wcześniejszego zawiadomienia . Mogą one być przeprowadzane równieŜ ad hoc , o czym z kolei stanowi art. 3 ust 2 ww. rozporządzenia. Urzędowe kontrole mają na celu umoŜliwienie organom kontroli sprawdzenie i upewnienie się, Ŝe krajowe i wspólnotowe przepisy dotyczące pasz i Ŝywności są przestrzegane (w niniejszym przypadku kontrola została wszczęta w celu realizacji tych załoŜeń). Jak wynika z akt sprawy, podstawa UpowaŜnienia do przeprowadzenia kontroli (nr upowaŜnienia: śG.8361.116.2013), wystawionego w dniu 15 kwietnia 2013 r. przez Łódzkiego WIIH obejmuje równieŜ przepis art. 3 ust. 2 rozporządzenia 882/2004, a bezpośrednią przyczyną kontroli była skarga konsumenta na sposób prezentacji środków spoŜywczych na stronie internetowej sklepu Delikatesy Alma. Rozporządzenie 882/2004 jako akt prawny o charakterze ogólnym stosuje się bezpośrednio do wszystkich, wobec czego Łódzki WIIH mógł wszcząć kontrolę bez uprzedniego zawiadomienia przedsiębiorcy na podstawie art. 79 ust. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, zgodnie z którym zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli nie dokonuje się w przypadku, gdy kontrola ma zostać przeprowadzona na podstawie bezpośrednio stosowanych przepisów powszechnie obowiązującego prawa wspólnotowego. Przeprowadzający kontrolę dali temu wyraz w Protokole kontroli z dnia 17 kwietnia 2013 r., do treści którego osoba reprezentująca stronę podczas kontroli nie wniosła uwag. Strona 10 z 12 Wobec powyŜszego, zdaniem Prezesa UOKiK, w przedmiotowej sprawie kontrola została wszczęta z powołaniem właściwej podstawy prawnej, a więc organ pierwszej instancji działał na podstawie i w granicach prawa, jak równieŜ prawidłowo ustalił stan faktyczny i zastosował obowiązujące normy prawne. Łódzki WIIH wydając zaskarŜoną decyzję działał w sposób wszechstronny i uwzględniający interes strony oraz rozwaŜył wszelkie okoliczności sprawy, jak równieŜ przy ustalaniu wysokości kary dokonał prawidłowej oceny poszczególnych przesłanek wymienionych w art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej, tj.:
przy ocenie stopnia szkodliwości czynu organ prawidłowo wziął pod uwagę, Ŝe prezentowanie na stronie internetowej wykazów składników przetworów mięsnych odbiegających od zadeklarowanych przez producenta w ich oznakowaniu, w sposób raŜący naruszało interesy konsumentów. W przedmiotowej sprawie, informacje zamieszczone na stronie internetowej, która zgodnie z dostępnym na niej Regulaminem Platformy ALMA 24, słuŜy prezentacji towarów oferowanych przez sklepy, stanowiły dla konsumentów jedyne źródło wiedzy o produktach przed ich zakupem. Podkreślenia wymaga fakt, iŜ jednym z podstawowych praw konsumentów jest prawo do bezpieczeństwa ekonomicznego i zdrowotnego, którego częścią składową jest moŜliwość świadomego podejmowania decyzji w zakresie dokonywania wyboru dóbr. Wprowadzanie do obrotu artykułów rolno-spoŜywczych zafałszowanych uniemoŜliwiało konsumentom dokonanie wyboru związanego ze spoŜywaną przez nich Ŝywnością, opartego na wiedzy i przekonaniu, bowiem dopiero rzetelna i pełna informacja o oferowanych produktach daje podstawy do świadomego wyboru. Jak wynika ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, konsumenci nabywając przetwory mięsne za pośrednictwem Internetu zostali wprowadzeni w błąd, gdyŜ były to produkty o składzie innym niŜ w rzeczywistości. Za szczególnie niebezpieczny dla niektórych konsumentów naleŜy uznać brak informacji o składnikach alergennych, których spoŜycie moŜe powodować u nich zagroŜenie zdrowia. Biorąc pod uwagę rolę, jaką pełnią w Ŝyciu codziennym przetwory mięsne oraz powszechność ich spoŜycia, naleŜy uznać, Ŝe strona w sposób raŜący naruszyła interesy konsumentów,
oceniając stopień zawinienia organ właściwie uwzględnił, Ŝe za powstałe nieprawidłowości winną naleŜy uznać wyłącznie stronę. Jak wynika z Regulaminu Platformy ALMA 24, administratorem strony internetowej jest Alma Market S.A. z siedzibą w Krakowie, zatem zlecając innemu przedsiębiorcy wprowadzanie opisów handlowych towarów prezentowanych na platformie internetowej ALMA 24, obowiązkiem strony było sprawdzanie zamieszczanych na niej informacji i dołoŜenie naleŜytej staranności, aby do obrotu nie trafiały zafałszowane artykuły rolno- spoŜywcze. Jeszcze raz naleŜy podkreślić, Ŝe zakwestionowane przetwory mięsne były oznakowane przez producenta w sposób prawidłowy i zgodny z prawem, zatem strona miała moŜliwość zweryfikowania prawidłowości informacji umieszczonych przy nich na stronie internetowej. Pomimo tego, jak wynika z akt sprawy, nie podjęła Ŝadnych działań naprawczych i wprowadziła do obrotu zafałszowane przedmiotowe przetwory Strona 11 z 12 mięsne, wiedząc jakie ponosi ryzyko. W ocenie Prezesa UOKiK, zachowanie takie świadczy o celowym działaniu strony, zmierzającym do nadania oferowanym produktom wyŜszych cech jakościowych,
słusznie organ pierwszej instancji przy ocenie zakresu naruszenia zauwaŜył, Ŝe informacja o składzie środka spoŜywczego stanowi jeden z najwaŜniejszych elementów jakości handlowej. Nierzetelne informowanie w oznakowaniu produktów o ich właściwościach i cechach godzi w interesy konsumentów oraz stanowi niedopełnienie obowiązku zapewnienia zgodności oferowanych produktów z wymogami polskiego i europejskiego prawa Ŝywnościowego. Prawo to nie przewiduje moŜliwości zwolnienia się z tego obowiązku, zaś jego celem jest przede wszystkim ochrona interesów konsumentów,
uwzględniając dotychczasową działalność strony na rynku artykułów rolno- spoŜywczych organ pierwszej instancji zwrócił uwagę na fakt, iŜ było to drugie naruszenie przepisów o jakości handlowej w ciągu ostatnich 24 miesięcy,
wielkość osiągniętego przez stronę obrotu pozwala na zaliczenie jej do grupy duŜych podmiotów o znaczącym udziale w rynku. Podsumowując, Prezes UOKiK uwaŜa, Ŝe organ pierwszej instancji w sposób właściwy wykonał dyspozycję przepisu art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej i nie widzi podstaw do kwestionowania ustaleń Łódzkiego WIIH w tym zakresie. NaleŜy nadmienić równieŜ, Ŝe zgodnie z art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej, w przedmiotowej sprawie minimalna kara, jaką mógł wymierzyć Łódzki WIIH to 1.000 zł, zaś maksymalna - ponad (…) zł. Wymierzona stronie zaskarŜoną decyzją kara w wysokości 6.000 zł mieści się zatem w ustawowych granicach i stanowi zaledwie 0,006% kary moŜliwej do wymierzenia w przedmiotowym stanie faktycznym. Ponadto, w świetle przeprowadzonej oceny przesłanek, które naleŜało wziąć pod uwagę przy określaniu wysokości kary, tj. stwierdzonego najwyŜszego stopnia szkodliwości czynu, najwyŜszego stopnia zawinienia, najwyŜszego zakresu naruszenia, stwierdzonego ponownego naruszenia przepisów o jakości handlowej i wysokiej wielkości osiągniętego obrotu, kara nie mogła zostać wymierzona w minimalnej wysokości. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy o Inspekcji Handlowej, jest organem wyŜszego stopnia w stosunku do wojewódzkich inspektorów Inspekcji Handlowej. Zatem, w myśl art. 127 § 2 Kpa w związku z art. 1 ust. 3 ustawy o Inspekcji Handlowej, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów jest organem właściwym do rozpatrzenia wniesionego odwołania. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 organ odwoławczy moŜe utrzymać w mocy zaskarŜoną decyzję. Biorąc powyŜsze pod uwagę Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów orzekł, jak w sentencji. Zgodnie z art. 40a ust. 6 i 7 ustawy o jakości handlowej, karę pienięŜną, o której mowa w sentencji decyzji, stanowiącą dochód budŜetu państwa, naleŜy wpłacić na rachunek Strona 12 z 12 bankowy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Łodzi w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o wymierzeniu kary stanie się ostateczna. Niniejsza decyzja jest ostateczna w trybie postępowania administracyjnego. Pouczenie Zgodnie art. 52 § 1, art. 53 § 1 i art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) od niniejszej decyzji przysługuje skarga wnoszona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skargę naleŜy wnieść w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Do naleŜności pienięŜnych nieuiszczonych w terminie stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 z późn. zm.). Z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Małgorzata Kozak Wiceprezes Otrzymują: 1. Adwokat Katarzyna Ishikawa z Kancelarii: Ishikawa, Brocławik, Sajna Adwokaci i Radcowie Prawni Sp.p. Al. Słowackiego 66 30-004 Kraków pełnomocnik Alma Market S.A. z siedzibą w Krakowie 2. Łódzki Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej w Łodzi 3. a/a