DIH-35/2019

P REZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW MAREK NIECHCIAŁ Warszawa, 7 sierpnia 2019 r. DIH - 3.709.27.2019.IJ DECYZJA DIH - III / 35 /2019 Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 z późn. zm.), art. 1 ust. 3 oraz art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1930 z późn. zm.) oraz art. 91 pkt 25 i pkt 26) lit. c), art. 93 ust . 2 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zużytym sprzęcie elektry cznym i elektronicznym (Dz. U. z 2018 r. poz. 1466, z późn. zm.) po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie odwołania przedsiębiorcy Hortensja sp. z o.o. z siedzibą w Jasinie od decyzji Wielkopolskiego Wojew ódzkiego Inspektora Ins pekcji Handlowej w Poznaniu z 9 maja 2019 r. (sygnatura NR.8361.30.2019. ), na mocy której nałożono na spółkę Hortensja sp. z o.o. z siedzibą w Jasinie administracyjną karę pieniężną w wysokości 5 . 000 złotych (słownie: pięć tysięcy zł otych) w związku z niewykonaniem obowiązków informacyjnych określonych w art. 37 ust. 4 i art. 39 ust. 2 ww. ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektroniczny m, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję . Uza sadnienie W dniach 4 - 15 lutego 2019 r. inspektor zy reprezentujący Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Poznaniu (zwanego dalej: „ Wielkopolskim WIIH” lub „organem pierwszej instancji”) przeprowadzili czynności kontrolne w sklepi e Intermarche w Jasinie , należącym do przedsiębiorcy Hortensja sp. z o.o. z siedzibą w Jasinie (zwanego dalej: „stroną”, „stroną postępowania”, „przedsiębiorcą”). Uprzednio, zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz . U. z 2018 r. poz. 646 z późn. zm.) w dniu 17 stycznia 2019 r., skierowano do przedsiębiorcy zawiadomienie o zamiarze wszczęcia kontroli ze wskazaniem zakresu przedmiotowego kontroli. Powyższe zawiadomienie zostało odebrane przez stronę w dniu 21 styczni a 2019 r. 2 W toku kontroli sprawdzano m.in. przestrzeganie przepisów ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (Dz. U. z 20 1 8 r . poz. 1466 z późn. zm.) (zwanej dalej: „ ustawą o zużytym sprzęcie elektrycznym ” ). S t wierdzono, że przedsiębiorca ud ostępnił , w części poświęconej sprzedaży sprzętu gospodarstwa domowego, na dwóch tabliczkach w dziale elektrycznym (na półkach) oraz na kartce w pobliżu działu elektrycznego (na słupie, koło postoju wózków sklepowych) informacje dotyczące postępowania ze z użytym sprzętem elektrycznym i elektronicznym. Po zapoznaniu się z ich treścią, stwierdzono brak informacji określonej w art. 37 ust. 2 ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym, dotyczącej nieodpłatnego odbioru zużytego sprzętu pocho dzącego z gospodarstw dom owych w miejscu dostawy tego sprzętu . Ponadto informacja, określona w art. 39 pkt 2) tej ustawy była niepełna, z uwagi na fakt, że wymieniała tylko jeden punkt zbierania zużytego sprzętu elektrycznego. Powyższe ustalenia odnotowano w Protokol e kontroli (sy gnatura NR.8361.30 .2019), który został bez uwag podpis any przez stronę postępowania 15 lutego 2019 r. Pismem z dnia 12 kwietnia 2019 r. Wielkopolski WIIH, na podstawie art. 61 § 1 i § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjneg o (Dz. U. z 201 8 r., poz. 2096 z późn. zm. ) (zwany dalej : „ Kpa ” ) , zawiadomił przedsiębiorcę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 91 pkt 25 oraz pkt 26) lit.c) ustawy o zużytym sprzęcie el ektrycznym z uwagi na niewykonanie obowiązków określonych w art. 37 ust. 4 i art. 39 pkt 2) tej ustawy. Jednocześnie w zawiadomieniu stronę postępowania poinformowano o możliwości wypowiedzenia się , co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów oraz zgło szenia żądań zgodnie z wymaganiami art. 10 Kpa. W dniu 9 maja 2019 r. Wielkopolski WIIH, wydał na podstawie art. 91 pkt 25) i pkt 26) lit. c) w związku z art. 93 ust. 2 ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym decyzję (sygnatura akt: NR.8361.30 .2019), na m ocy której nałożył na przedsiębiorcę Hortensja sp. z o.o. z siedzibą w Jasinie , karę pieniężną w wysokości 5 000 zł (słownie: pięć tysięcy złotych), w związku z niedopełnieniem obowiązków określonych w art. 37 ust. 4 i art. 39 pkt 2) ww. ustawy. Pismem z dnia 27 maja 2019 r. pełnomocnik strony postępowania – radca prawny ( … ) , wniosła do Prezesa UOKiK odwoła nie od ww. decyzji Wielkopolskiego WIIH. W odwołaniu pełnomocnik wniósł na podstawie ar t. 138 § 1 pkt 2) o uchylenie w całości decyzji organu pierwszej instancji, a tym samym o uchylenie nałożonej na spółkę kary i umorzenie postępowania. W odwołaniu pełnomocnik strony wskazał naruszenie prawa materialnego poprzez: 1) nieprawidłowe zastosowanie art. 37 ust. 4 ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym przez przyjęcie, że niezacytowanie wprost treści art. 37 ust. 2 tej ustawy narusza obowiązek informacyjny wynikający z tego przepisu. Zdaniem pełnomocnika, wskazanie, w informacji wywieszonej w sklepie, przykładu „za zakupione żelazko można oddać tylko jedno zużyte żelazko” wyczerpuje obowiązek zawarty w art. 37 ust. 2 przedmiotowej ustawy; 2) nieprawidłowe zastosowanie art. 39 pkt 2) ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym, przez przyjęcie, że spółka narusz yła obowiązek poinformowania o punktach zużytego sprzętu zbierania, podczas gdy kontrolowany wskazał jeden punkt zbierania zużytego 3 sprzętu, gdyż w gminie, w której spółka posiada statutową siedzibę istnieje tylko jeden punkt zbierania zużytego sprzętu. Sp ółka przyjęła, że wskazywanie adresu punktów oddalonych od miejsca prowadzenia działalności mija się z celem ustawodawcy, związanym z przekazywaniem klientom informacji o miejscach selektywnej zbiórki odpadów, do których obywatele będą mieli łatwy dostęp. Pismem z 13 czerwca 2019 r. Prezes UOK iK poinformował przedsiębiorcę o toczącym się postępowaniu odwoławczym i przysługującym stronie prawie do zapoznania się z aktami i prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Strona nie skorzysta ła z przysługującego jej prawa. Prezes UOKiK ustalił i stwierdził: Istotą postępowania odwoławczego jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie tożsamej przedmiotowo i podmiotowo sprawy administracyjnej w granicach wyznaczonych rozstrzygnięciem decyzji o rganu pierwszej instancji. W toku postępowania organ odwoławczy dokonuje oceny, czy odwołanie strony jest uzasadnione oraz sprawdza, czy wydana decyzja była prawidłowa. Zgodnie z art. 37 ust. 4 ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym istnieje obowiązek um ieszczania w widocznym miejscu w punkcie sprzedaży lub w przypadku sprzedaży na odległość na stronie internetowej albo w formie komunikatu, informacji dotyczących: − nieodpłatnego odbioru zużytego sprzętu pochodzącego z gospodarstw domowych w punkcie sprze daży (art. 37 ust. 1 ww. ustawy), − nieodpłatnego odbioru zużytego sprzętu pochodzącego z gospodarstw domowych w miejscu dostawy tego sprzętu (art.37 ust. 2 ww. ustawy), − nieodpłatnego przyjęcia w jednostce handlu detalicznego o określonej powierzchni lub w jej bezpośredniej bliskości i zużytego sprzętu pochodzącego z gospodarstw domow ych (art. 37 ust. 3 ww. ustawy), który jest tożsamy z zakupionym przez konsumenta. Zatem dystrybutor, zgodnie z treścią ww. przepisów ma obowiązek umieścić w widocznym miejscu, w punkcie sprzedaży, informacje o których mowa w art. 37 ust. 1 - 3 ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym. Informacje te muszą być zamieszczone obligatoryjnie i łącznie. Celem ustawodawcy , przy tworzeniu niniejszych przepisów, było bowiem ułatwienie użytk ownikom sprzętu pozbycia się w prawidłowy sposób odpadów w postaci zużytego sprzętu elektronicznego i elektrycznego, a więc umożliwienie im dostępu do informacji, gdzie i na jakich zasadach mogą te odpady pozostawić. W związku z tym przyjąć należy, że każd y dystrybutor sprzętu elektrycznego i elektronicznego przeznaczonego dla gospodarstw domowych winien w widocznym miejscu w punkcie sprzedaży sprzętu elektrycznego i elektronicznego umieszczać wszystkie informacje, o których mowa w art. 37 ust. 1 – 3 niezal eżnie od prowadzonej przezeń powierzchni sprzedaży. Niezrealizowanie obowiązków, o których mowa w art. 37 ust. 4 ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym powoduje nałożenie, na podstawie art. 91 pkt 25 kary pieniężnej w wysokości określonej w art. 92 pkt 6 , tj. od 5 000 zł do 300 000 zł. 4 W myśl art. 39 ust. 2 ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym dystrybutor obowiązany jest do umieszczenia w widocznym miejscu w punkcie sprzedaży informacji o punktach zbierania zużytego sprzętu. Zgodnie z art. 91 pkt 26 c u stawy o zużytym sprzęcie, z tytułu naruszenia przepisów art. 39 ust. 2 wymierza się administracyjną karę pieniężną stosownie do art. 92 pkt 5 ww. ustawy, w wymiarze od 5 000 zł do 500 000 zł. Czynności kontrolne przeprowadzone w sklepie należącym do strony postępowania jednoznacznie potwierdziły, iż ww. przedsiębiorca nie wykonał obowiązków wynikających z art. 37 ust. 4 ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym poprzez nieuwidocznienie , w miejscu sprzedaży, informacji dotyczących nieodpłatnego odbioru zużyteg o sprzętu poch odzącego z gospodarstw domowych, bowiem umieścił następującą informację „Sklep Intermarche nieodpłatnie przyjmuje zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny od Klientów kupujących u nas nowy sprzęt tego samego rodzaju np. a zakupione żelazko można oddać tylko jedno zużyte żelazko”. Nie wykonał także obowiązku wynikającego z art. 39 ust. 2 tej ustawy, gdyż w miejscu sprzedaży wywieszono niepełną listę punktów zbierania zużytego sprzętu (wymieniono tylko jeden punkt). W odwołaniu strona postępo wania wskazała, że organ pierwszej instancji naruszył przepisy prawa poprzez błędną interpretację art. 37 ust. 4 i art. 39 pkt 2) ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym. Zdaniem strony organ pierwszej instancji oczekiwał literalnego zacytowania przepisów u stawy, a jej zdaniem zamieszczenie w sklepie informacji „za zakupione żelazko można oddać tylko jedno zużyte żelazko” jest wystarczające. W kwestii zaś podania punktów zbierania zużytego sprzętu elektrycznego, strona uważa, iż podanie jednego punktu jest w łaściwe, ponieważ w gminie, na terenie której siedzibę ma kontrolowana spółka, istnieje tylko jeden taki punkt. Odnosząc się do powyższego należy zauważyć, iż zgodnie z art. 37 ust. 4 ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym, dystrybutor powinien poinformow ać konsumentów o możliwości nieodpłatnego odebrania zużytego sprzętu elektrycznego gospodarstwa domowego w trzech przypadkach: 1) gdy klient kupuje go w sklepie, 2) gdy jest dostarczany do klienta, 3) nieodpłatnego przyjęcia w jednostkach handlu detaliczn ego, których powierzchnia sprzedaży wynosi co najmniej 400 m² poświęconej sprzedaży sprzętu przeznaczonego do gospodarstw domowych. Wszystkie te informacje muszą być podane łącznie, nawet w przypadku gdy sklep nie dostarcza towarów do klienta czy też powie rzchnia jest mniejsza niż 400 m², gdyż celem ustawodawcy było, jak już wskazano wyżej, ułatwienie użytkownikom sprzętu pozbycia się w prawidłowy sposób odpadów w postaci zużytego sprzętu elektronicznego i elektrycznego . Daje to możliwość jak największego o dzysku i recyklingu zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, a co za tym idzie ochrony środowiska naturalnego i zdrowia ludzi, z uwagi na obecność substancji niebezpiecznych w sprzęcie elektrycznym i elektronicznym. Wskazana przez stronę inform acja zawieszona w placówce „za zakupione żelazko można oddać tylko jedno zużyte żelazko” odnosi się do informacji wymienionej w pkt. 1, tj. o możliwości nieodpłatnego odbioru sprzętu gdy klient kupuje go w sklepie. Te same przesłanki były podstawą ustanow ienia obowiązku określonego w art. 39 ust. 2 ustawy o zużytym sprzęcie, zgodnie z którym dystrybutor ma obowiązek umieścić w widocznym miejscu w punkcie sprzedaży informacje o punk tach zbierania zużytego 5 sprzętu . Ponieważ sama ustawa nie definiuje ilości punktów zbierania zużytego sprzętu elektrycznego, należy przyjąć wykładnię celową. Nie można złożyć, że wszyscy klienci skalpu Intermarche w Jasinie pochodzą wyłącznie z tej gminy, więc podanie kilku najbliższych punktów w innych gminach byłoby także w peł ni zasadne. Jednak, jak wynika ze strony internetowej Związku Międzygminnego Gospodarka Odpadami Aglomeracji Poznańskiej GOAP ( http://www.goap.org.pl ) w gminie Swarzędz, w której siedzibę ma kontrolowany, znajdują się trzy punkty zbierania zużytego sprzętu. Należy wiec uznać, że chociaż te trzy punkty powinny być wymienione w przedmiotowej informacji. Zatem w ocenie organu drugiej instancji podniesione w odwołaniu zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. W myśl art. 93 ust. 2 ww. ustawy, przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej uwzględnia się stopień szkodliwości naruszenia, rodzaj, zakres i okres trwania naruszenia oraz dotychczasową działalność podmiotu . W przypadku stwierdzenia w czasie jednego postępowania kilku naruszeń obowiązków orzeka się jedną karę za wszystkie naruszenia, której wysokość nie może przekraczać najwyższej kary przewidzianej za dane naruszenia. Przepis y te nakazują zatem wojewódzkiemu inspektorowi Inspekcji Handlowej wymierzyć karę pieniężną pod miotowi, który nie wykonuje obowiązku określonego w ww. przepisach, choćby naruszenie praw a miało charakter jednostkowy, a w trakcie kontroli przystąpiono do wykonywania zaleceń inspektorów i na dzień wszczęcia postępowania wszystkie nieprawidłowości były wyeliminowane. Jak już wcześniej wskazano, p rzy ustalaniu wysokości kary pieniężnej uwzględnia się stopień szkodliwości naruszenia obowiązków, rodzaj, zakres i okres trwania naruszenia oraz dotychczasową działalność przedsiębiorcy. W ocenie organu drugiej instancji bezsprzecznym jest, że brak było wymaganych przepisami prawa ww. informacji o nieodpłatnym odbiorze zużytego sprzętu elektronicznego z gospodarstw domowych oraz punktach odbioru sprzętu.. P rzesłanki dotyczące administracyjnej kary pieniężnej w n iniejszym postępowaniu zostały uregulowane w rozdziale 14 począwszy od art. 91 ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym. Zgodnie z tre ścią art. 93 ust. 4 ww. ustawy , jeżeli podmiot podlegający ukaraniu przedstawi organowi dowody i oko liczności wskazujące, że ten dochował należytej staranności i uczynił wszystko, czego można od niego rozsądnie oczekiwać, aby do naruszenia nie doszło lub że nie miał żadnego wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie to nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, o rgan nie wszczyna postępowania w sprawie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej wobec tego podmiotu, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza. Trzeba jednoznacznie stwierdzić, że strona nie spełniła wskazanych w tym przepis ie przesłanek choć jak o podmiot profesjonalny wiedziała jakie ciążą na niej obowiązki informacyjne. Zauważyć należy, że strona umieściła częściowo informacje w placówce handlowej, a zatem były jej znane obowiązki w tym zakresie. Zatem stwierdzić należy, iż strona nie spełniła żadnej przesłanki, która mogłaby powodować od stąpienie od wymierzenia kary. W kwestii wysokości kary, należy zauważyć, iż ustawodawca, za naruszenie obowiązków informacyjnych, o których wyżej mowa, przewiduje karę od 5 000 zł do 300 0 00 6 zł lub od 5 000 zł do 5 00 000 zł. Zatem nałożona prze Wielkopolski WIIH kara, jest na jniższą, jaką przewiduje ustawa. Jednocześnie Prezes UOKiK informuje, iż w myśl art. 67a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. p oz. 900), który zgodnie z odesłaniem wskazanym w art. 94 ustawy o zużytym sprzęcie znajdzie zastosowanie w niniejszym przypadku, wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej, na wniosek strony w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem strony lub interesem p ublicznym, może: 1) odroczyć termin płatności kary lub rozłożyć jej zapłatę na raty, 2) odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki określone w decyzji, 3) umorzyć w całości lub w części zaległości, odsetki za zwłokę lu b opłatę prolongacyjną. Niniejsze uprawnienie przysługuje stronie po tym, jak decyzja w niniejszej sprawie stanie się ostateczna. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 Kpa organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje zaskarżoną decyzję w mocy. Należy przy tym podkreślić, że utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji jest konsekwencją dokonania przez organ drugiej instancji oceny, że decyzja organu pierwszej instancji była prawidłowa i co do istoty sprawy identyczna, jak decyzja podjęta przez organ pierwszej inst ancji. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów przychylił się tym samym do ustaleń poczynionych w toku postępowania przez organ pierwszej instancji oraz uznał, iż Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej w Poznaniu zasadnie nałożył na przedsiębiorcę Hortensja sp. z o.o. z siedzibą w Jasinie karę pieniężną w wysokości 5 . 000 zł (słownie: pięć tysięcy złotych), z tytułu naruszenia obowiązków o kreślonych art. 37 ust. 4 i art. 39 pkt 2) ustawy o zużytym sprzęcie elektrycz nym. Tym samym, dec yzja Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlow ej w Poznaniu z dnia 9 maja 2019 r. (sygnatu ra akt NR.8361.30 .2019) powinna pozostać w obrocie prawnym. Biorąc powyższe pod uwagę, Prezes Urzędu Ochrony i Konkurencji i Konsumentów orzekł jak w sentencji. Niniejsza decyzja jest ostateczna w trybie postępowania administracyjnego. Pouczenie 1. Decyzja jest ostateczna w toku instancji. W terminie 30 dni od jej doręczenia stronie przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszaw ie. Skargę należy wnieść za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, Pl. Powstańców Warszawy 1, 00 - 950 Warszawa. 2. Od skarg wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym od strony skarżącej pobierana jest opłata, tzw. wpis s tosunkowy, zależny od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem i wynosi: 1) do 10.000 zł - 4 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 100 zł; 2) ponad 10.000 zł do 50.000 zł - 3 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mni ej jednak niż 400 zł; 3) ponad 50.000 zł do 100.000 zł - 2 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 1.500 zł; 7 4) ponad 100.000 zł - 1 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 2.000 zł i nie więcej niż 100.000 zł 3. W przypadk u wniesienia od niniejszej decyzji skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, strona ma możliwość ubiegania się o przyznanie prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie na wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania sądowoadministracyjnego. Wniosek ten jest wolny od opłat sądowych. Wniosek o przyznanie prawa pomocy należy złożyć do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. 4. Do należności pieniężnych w postaci kar pieniężnych nie uiszczonych w termi nie stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynac ja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 900 ). z up. Prezesa Urzę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Anna Janiszewska Dyrektor Departamentu Inspekcji Handlowej /podpisano elektronicznie/